greatsixsutras0105_阿毗達磨集論.g2.0f

六大冊之根本教言Ztsa6ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། 1-440 ༄༅། །ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། ༄། །མཚན་ཉིད་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་པོ། ༄༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་བྷི་དྷརྨ་ས་མུཙྪ་ཡ། བོད་སྐད་དུ། ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། བམ་པོ་དང་པོ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྡོམ་ནི། དུ་དང་ཅི་ ཕྱིར་ཉེར་ལེན་དང་། །མཚན་ཉིད་དེ་ཡི་རྣམ་གཞག་དང་། །གོ་རིམ་དོན་དང་དཔེ་དབྱེ་དང་། །བསྡུས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི། །བསྡུས་དང་མཚུངས་ལྡན་ལྡན་པ་དང་། །རྣམ་པར་ངེས་པ་བཞིར་དབྱེ་སྟེ། །བདེན་ དང་ཆོས་འཐོབ་འབེལ་གཏམ་ནི། །རྣམ་པར་ངེས་པའི་དབྱེ་བ་སྟེ། །ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་སྤྱི་སྡོམ་ཡིན། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་དུ། ཁམས་རྣམས་ནི་དུ། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་དུ་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་ ལྔ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །ཁམས་རྣམས་ནི་བཅོ་བརྒྱད་དེ། མིག་གི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། རྣ་བའི་ཁམས་དང་། སྒྲའི་ཁམས་དང་། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། སྣའི་ཁམས་དང་། དྲིའི་ཁམས་དང་། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ལྕེའི་ཁམས་དང་། རོའི་ཁམས་དང་། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང་། རེག་བྱའི་ཁམས་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སོ། 1-441 སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། །མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། སྣའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། དྲིའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རོའི་སྐྱེ་ མཆེད་དང་། ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་ལྔ་ཁོ་ན་ཞེ་ན། བདག་གི་གཞི་རྣམ་པ་ལྔ་བརྗོད་པའི་ ཕྱིར་ཏེ། བདག་གི་གཞི་ལུས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་བཅས་པ་བརྗོད་པ་དང་། བདག་གི་གཞི་ལོངས་སྤྱོད་བརྗོད་པ་དང་། བདག་གི་གཞི་ཐ་སྙད་བརྗོད་པ་དང་། བདག་གི་གཞི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་ པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་བརྗོད་པ་དང་། བདག་གི་གཞི་དེ་དག་གི་གནས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཁམས་རྣམས་བཅོ་བརྒྱད་ཁོ་ན་ཞེ་ན། ལུས་དང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་གཉིས་ཀྱིས། འདས་པ་ དང་ད་ལྟར་གྱི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་དྲུག་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བཅུ་གཉིས་ཁོ་ན་ཞེ་ན། ལུས་དང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་གཉིས་ཉིད། མ་འོངས་པའི་ཉེ་བར་སྤྱོད་ པ་རྣམ་པ་ད

【現代漢語翻譯】 六大冊之根本教言 Ztsa6 《法蘊論集》 1-440 《法蘊論集》 名稱為《總攝諸法論》，第一集。 梵語：阿毗達磨 समुच्चय（Abhidharma-samuccaya）。藏語：《法蘊論集》。 第一卷。禮敬文殊童子！總攝：何為、為何、近取，以及，體性、彼之建立，次第、意義、分類，總攝等四類。總攝、相應、具有，以及，抉擇四種分類。真實與法得、增上語，是抉擇的分類。這是《法蘊論集》的總綱。 蘊有幾種？界有幾種？處有幾種？蘊有五種：色蘊、受蘊、想蘊、行蘊、識蘊。界有十八種：眼界、色界、眼識界、耳界、聲界、耳識界、鼻界、香界、鼻識界、舌界、味界、舌識界、身界、觸界、身識界、意界、法界、意識界。 1-441 處有十二種：眼處、色處、耳處、聲處、鼻處、香處、舌處、味處、身處、觸處、意處、法處。為何蘊只有五種？因為要說明五種我之所依：說明我之所依，即身體及其所攝持；說明我之所依，即受用；說明我之所依，即名言；說明我之所依，即對法與非法的顯現作用；說明我之所依，即彼等之所處。為何界只有十八種？因為身體和所攝持二者，執持過去和現在的六種近用。為何處只有十二種？因為身體和所攝持二者本身，是未來近用的六種……

【English Translation】 The Root Teachings in Six Great Volumes Ztsa6, Abhidharma-samuccaya 1-440 Abhidharma-samuccaya Titled 'A Compendium of Characteristics,' the First Compendium. In Sanskrit: Abhidharma-samuccaya. In Tibetan: Chos mngon pa kun las btus pa (Abhidharma-samuccaya). Volume One. Homage to youthful Manjushri! Summary: How many, why, appropriation, and, characteristics, its arrangement, order, meaning, classification, compendium and so forth, four aspects. Compendium, association, possession, and, determination, four divisions. Truth and dharma attainment, abundant speech, are, the divisions of determination. This is the general summary of the Abhidharma-samuccaya. How many are the skandhas? How many are the dhatus? How many are the ayatanas? The skandhas are five: the skandha of form, the skandha of feeling, the skandha of perception, the skandha of formation, and the skandha of consciousness. The dhatus are eighteen: the eye-dhatu, the form-dhatu, the eye-consciousness-dhatu, the ear-dhatu, the sound-dhatu, the ear-consciousness-dhatu, the nose-dhatu, the smell-dhatu, the nose-consciousness-dhatu, the tongue-dhatu, the taste-dhatu, the tongue-consciousness-dhatu, the body-dhatu, the touch-dhatu, the body-consciousness-dhatu, the mind-dhatu, the dharma-dhatu, and the mind-consciousness-dhatu. 1-441 The ayatanas are twelve: the eye-ayatana, the form-ayatana, the ear-ayatana, the sound-ayatana, the nose-ayatana, the smell-ayatana, the tongue-ayatana, the taste-ayatana, the body-ayatana, the touch-ayatana, the mind-ayatana, and the dharma-ayatana. Why are there only five skandhas? Because of expressing the five bases of self: expressing the base of self, that is, the body together with what is completely grasped; expressing the base of self, that is, enjoyment; expressing the base of self, that is, terminology; expressing the base of self, that is, the manifestation of dharma and non-dharma; expressing the base of self, that is, the place of those. Why are there only eighteen dhatus? Because the body and what is completely grasped, hold the six kinds of past and present near-uses. Why are there only twelve ayatanas? Because the body and what is completely grasped themselves, are the six kinds of future near-uses...

---

ྲུག་སྐྱེ་བའི་སྒོའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ལྡན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། ། 1-442 ཉེ་བར་ལེན་པ་གང་ཞེ་ན། འདིར་འདུན་པ་དང་། འདོད་ཆགས་གང་ཡིན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདུན་པ་དང་འདོད་ཆགས་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་ པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་འོངས་པ་ལ་འདོད་པ་དང་། ད་ལྟར་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཁམས་རྣམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཉེ་བར་ལེན་ པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཞེ་ན། གཟུགས་སུ་ཡོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཟུགས་སུ་ཡོད་པའི་མཚན་ ཉིད། རེག་པས་གཟུགས་སུ་ཡོད་པ་དང་། ཡུལ་དཔྱད་པས་གཟུགས་སུ་ཡོད་པའོ། །རེག་པས་གཟུགས་སུ་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན། ལག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པས་རེག་ན་གཟུགས་སུ་རུང་བ་དང་། བོང་བའི་འདུས་ ཏེ་རེག་པ་དང་། དབྱིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་དང་། མཚོན་ཆའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་དང་། གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། སྦྲང་བུ་དང་། ཤ་སྦྲང་དང་། རླུང་དང་། ཉི་མ་ དང་། སྡིག་སྦྲུལ་གྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པས་རེག་ན་གཟུགས་སུ་རུང་བའོ། །ཡུལ་དཔྱད་པས་གཟུགས་སུ་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཡུལ་ལ་གཟུགས་འདི་དང་འདིའོ། །གཟུགས་འདི་ལྟ་བུ་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་མཉམ་པར་བཞག་པའམ། 1-443 མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཡིད་རྟོག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་བཀྲ་བར་འཛིན་པའོ། །ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཞེ་ན། མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། མྱོང་བའི་ངོ་བོ་གང་གིས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་ བའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སོ་སོར་མྱོང་བའོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཞེ་ན། འདུས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། བཀྲ་བར་འཛིན་པའི་ ངོ་བོ་གང་གིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དོན་རྣམས་ལ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཞེ་ན། མངོན་པར་འདུ་ བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། སེམས་ཀྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་གང་གིས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་རྣམས་སུ་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་གང་གིས། གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སྒྲ་དང་དྲི་དང་ རོ་དང་རེག་བྱ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །མིག་གི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། མིག་གང་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ད

【現代漢語翻譯】 是爲了生起蘊的緣故。』為何稱『近取蘊』？』因為具有近取，所以稱為『近取蘊』。 什麼是近取呢？此處指的是意欲和貪慾。』為何意欲和貪慾被稱為近取呢？』爲了使未來和現在的蘊顯現和不捨棄，因為對未來有慾望，對現在有特別的執著。』為何稱界和處為具有近取的法呢？』對此如蘊一般解釋。 色蘊的體性是什麼呢？存在的色有兩種體性：觸所存在的色和境所分析的色。什麼是觸所存在的色呢？手的聚合觸碰時可以觸及的色，以及棒的聚合觸碰、杖的聚合觸碰、武器的聚合觸碰、寒冷、炎熱、飢餓、乾渴、蚊子、牛虻、風、太陽和毒蛇的聚合觸碰時可以觸及的色。什麼是境所分析的色呢？在境上安立『這是這樣的色，那是那樣的色』，或者不安立，與分別念相應而執持。 受的體性是什麼呢？是領受的體性，以領受的自性，各自領受善與不善業的異熟果。想的體性是什麼呢？是聚合而了知的體性，以執持相和執持顯現的自性，對如何見、聞、辨別和識別的事物施加名稱。行的體性是什麼呢？是顯現造作的體性，以心的顯現造作的自性，使心進入善、不善、無記和各種狀態。識的體性是什麼呢？是識別的體性，以識別的自性，識別色，以及聲、香、味、觸和法。眼界的體性是什麼呢？是眼能夠看見色的緣故。

【English Translation】 It is for the sake of arising aggregates. 'Why are they called 'Aggregates of Clinging'?' Because they possess clinging, therefore they are called 'Aggregates of Clinging.' What is clinging? Here, it refers to desire and attachment. 'Why are desire and attachment called clinging?' In order to manifest and not abandon future and present aggregates, because there is desire for the future and particular attachment to the present. 'Why are realms and sources called phenomena with clinging?' This is explained like the aggregates. What is the characteristic of the Aggregate of Form? The existing form has two characteristics: form that exists by touch and form that exists by analysis of objects. What is form that exists by touch? Form that can be touched when the aggregation of hands touches, and the aggregation of sticks touches, the aggregation of staffs touches, the aggregation of weapons touches, cold, heat, hunger, thirst, mosquitoes, gadflies, wind, sun, and the aggregation of poisonous snakes touches. What is form that exists by analysis of objects? When one establishes on an object, 'This is such and such a form, that is such and such a form,' or does not establish, and apprehends clearly in conjunction with mental discrimination. What is the characteristic of Feeling? It is the characteristic of experiencing, with the nature of experiencing, individually experiencing the ripened results of virtuous and non-virtuous actions. What is the characteristic of Perception? It is the characteristic of aggregating and knowing, with the nature of apprehending signs and apprehending clearly, applying names to things as they are seen, heard, distinguished, and recognized. What is the characteristic of Formations? It is the characteristic of manifestly forming, with the nature of mental manifestation, causing the mind to enter into virtue, non-virtue, neutrality, and various states. What is the characteristic of Consciousness? It is the characteristic of distinguishing, with the nature of distinguishing, distinguishing forms, as well as sounds, smells, tastes, tactile objects, and phenomena. What is the characteristic of the Eye Element? It is because the eye is able to see forms.

---

ང་། ལྟ་བ་དང་། དེའི་ས་བོན་བསགས་པ་དང་། 1-444 རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མིག་གི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །མིག་གི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། རྣ་བ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། མིག་གང་གིས་གཟུགས་གང་དག་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དང་། མཐོང་བ་རྣམས་དང་། དེ་ལ་མིག་གི་ཁམས་དབང་བྱེད་ པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ དེ་བཞིན་ནོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། རྟེན་མིག་དང་དམིགས་པ་གཟུགས་ཀྱིས། གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ས་བོན་བསགས་པ་ དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ དུ། རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཁམས་བཞིན་དུ་བལྟ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་རོ། ། 1-445 གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པའོ། །འབྱུང་བ་ ཆེན་པོ་བཞི་དག་གང་ཞེ་ན། སའི་ཁམས་དང་། ཆུའི་ཁམས་དང་། མེའི་ཁམས་དང་། རླུང་གི་ཁམས་སོ། །སའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། སྲ་བ་ཉིད་དོ། །ཆུའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། གཤེར་བ་ཉིད་དོ། །མེའི་ཁམས་ གང་ཞེ་ན། ཚ་བ་ཉིད་དོ། །རླུང་གི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། ཡང་ཞིང་གཡོ་བ་ཉིད་དོ། །རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་དབང་པོ་དང་། རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་། སྣའི་དབང་པོ་དང་། ལྕེའི་དབང་པོ་དང་། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་སོ། །མིག་གི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་གཟུགས་དང་བའོ། །རྣ་བའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་གཟུགས་དང་ བའོ། །སྣའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་གཟུགས་དང་བའོ། །ལྕེའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ། 1-446 ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་གཟུགས་དང་བའོ། །ལུས་ཀྱི་

【現代漢語翻譯】 問：什麼是眼界的體性？ 答：凡是見（藏文：ལྟ་བ་，梵文天城體：darśana，梵文羅馬擬音：darśana，漢語字面意思：見）以及積聚其種子，成熟的阿賴耶識，都是眼界的體性。如同眼界的體性一樣，耳、舌、身、意界的體性也是如此。什麼是色界的體性？凡是眼睛所能見到的各種色，以及所見之物，以及眼界對它的主宰，這就是色界的體性。如同色界的體性一樣，聲、香、味、觸、法界的體性也是如此。什麼是眼識界的體性？以眼為所依，以色為所緣，對色顯現的識，以及積聚其種子，成熟的阿賴耶識，這就是眼識界的體性。如同眼識界的體性一樣，耳、鼻、舌、身、意識界的體性也是如此。什麼是處（藏文：སྐྱེ་མཆེད་）的體性？這要像界一樣觀察，也要按照各自的相合之處來結合。 問：什麼是色蘊的安立？ 答：凡是色，無論是什麼，都是四大種（藏文：འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་）以及四大種所造。什麼是四大種？即地界、水界、火界、風界。什麼是地界？即堅硬性。什麼是水界？即濕潤性。什麼是火界？即溫暖性。什麼是風界？即輕盈流動性。什麼是所造色？即眼根、耳根、鼻根、舌根、身根、色、聲、香、味、觸的一部分，以及法處所攝的色。什麼是眼根？是由四大種所造，是眼識的所依之清凈色。什麼是耳根？是由四大種所造，是耳識的所依之清凈色。什麼是鼻根？是由四大種所造，是鼻識的所依之清凈色。什麼是舌根？是由四大種所造， 是舌識的所依之清凈色。什麼是身根？是由四大種所造

【English Translation】 Q: What is the nature of the eye element? A: Whatever is seeing (Tibetan: ལྟ་བ་, Sanskrit Devanagari: darśana, Sanskrit Romanization: darśana, Chinese literal meaning: seeing), the accumulation of its seeds, and the alaya-vijñana that ripens, that is the nature of the eye element. Just as the nature of the eye element is, so too are the natures of the ear, tongue, body, and mind elements. What is the nature of the form element? Whatever forms are seen by the eye, and whatever is seen, and whatever the eye element dominates, that is the nature of the form element. Just as the nature of the form element is, so too are the natures of sound, smell, taste, touch, and the dharma element. What is the nature of the eye consciousness element? Whatever consciousness appears as form, with the eye as its basis and form as its object, and the accumulation of its seeds, and the alaya-vijñana that ripens, that is the nature of the eye consciousness element. Just as the nature of the eye consciousness element is, so too are the natures of the ear, nose, tongue, body, and mind consciousness elements. What is the nature of the sense bases (Tibetan: སྐྱེ་མཆེད་)? This should be examined like the elements, and it should be combined according to what is mutually compatible. Q: What is the establishment of the skandha of form? A: Whatever is form, whatever it may be, is all the four great elements (Tibetan: འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་) and what is derived from the four great elements. What are the four great elements? They are the earth element, the water element, the fire element, and the wind element. What is the earth element? It is solidity. What is the water element? It is liquidity. What is the fire element? It is heat. What is the wind element? It is lightness and movement. What is derived form? It is the eye faculty, the ear faculty, the nose faculty, the tongue faculty, the body faculty, form, sound, smell, taste, a part of touch, and the form included in the dharma base. What is the eye faculty? It is derived from the four great elements, the pure form that is the basis of eye consciousness. What is the ear faculty? It is derived from the four great elements, the pure form that is the basis of ear consciousness. What is the nose faculty? It is derived from the four great elements, the pure form that is the basis of nose consciousness. What is the tongue faculty? It is derived from the four great elements, the pure form that is the basis of tongue consciousness. What is the body faculty? It is derived from the four great elements

---

དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་གཟུགས་དང་བའོ། །གཟུགས་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་ བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ། མིག་གི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། རིང་པོ་དང་། ཐུང་ངུ་ དང་། ལྷམ་པ་དང་། ཟླུམ་པོ་དང་། རྡུལ་ཕྲ་མོ་དང་། རགས་པ་དང་། ཕྱལ་ལེ་བ་དང་། ཕྱལ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། མཐོན་པོ་དང་། དམའ་བ་དང་། གྲིབ་མ་དང་། ཉི་མ་དང་། སྣང་བ་དང་། མུན་པ་དང་། སྤྲིན་དང་། དུ་བ་དང་། རྡུལ་དང་། ཁུག་རྣ་དང་། མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། ནམ་མཁའ་ཁ་དོག་གཅིག་པའོ། །དེ་ཡང་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་། ཁ་དོག་ངན་ པ་དང་། དེ་གཉི་གའི་བར་མར་གནས་པ་དང་། ཁ་དོག་དང་འདྲ་བའོ། །སྒྲ་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ། རྣ་བའི་དབང་པོའི་གཟུང་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཡིད་ དུ་འོང་བ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཟིན་པ་མ་ཡིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། 1-447 དེ་གཉི་ག་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་དང་། གྲུབ་པས་བསྟན་པ་དང་། ཀུན་བཏགས་པ་དང་། འཕགས་པས་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་དང་། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཐ་སྙད་བཏགས་པའོ། །དྲི་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་ བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ། སྣའི་དབང་པོའི་གཟུང་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དྲི་ཞིམ་པ་དང་། དྲི་ང་བ་དང་། དྲི་མཉམ་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བ་ དང་། གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །རོ་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ། ལྕེའི་དབང་པོའི་གཟུང་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁ་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བསྐ་བ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་། མངར་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། དེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། གྱུར་པ་ ལས་བྱུང་བའོ། །རེག་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ། ལུས་ཀྱི་དབང་པོས་གཟུང་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འཇམ་པ་ཉིད་དང་། རྩུབ་པ་ཉིད་དང་། ཡང་བ་ ཉིད་དང་། ལྕི་བ་ཉིད་དང་། མཉེན་པ་ཉིད་དང་། ལྷོད་པ་ཉིད་དང་། ལྷོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། གྲང་བ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། ཚིམ་པ་དང་། ཉམ་ཡོད་པ་དང་། ཉམ་ཆུང་བ་དང་། 1-448 བརྒྱལ་བ་དང་། གཡའ་བ་དང་། འགྲེད་པ་དང་། ན་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། ངལ་བ་དང་། ངལ་སོས་པ་དང་། སྤུངས་ཆེ་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་ པ་ལྔར་བལྟ་སྟེ། བསྡུས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་།

【現代漢語翻譯】 何為根（དབང་པོ་）？乃以四大種（འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་）為因，身為識之所依之色（གཟུགས་）也。 何為色（གཟུགས་）？乃以四大種（འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་）為因，眼根（མིག་གི་དབང་པོ་）之所取之境，如青（སྔོན་པོ་）黃（སེར་པོ་）赤（དམར་པོ་）白（དཀར་པོ་），長（རིང་པོ་）短（ཐུང་ངུ་），方（ལྷམ་པ་）圓（ཟླུམ་པོ་），微（རྡུལ་ཕྲ་མོ་）粗（རགས་པ་），平（ཕྱལ་ལེ་བ་）不平（ཕྱལ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པ་），高（མཐོན་པོ་）低（དམའ་བ་），影（གྲིབ་མ་）日（ཉི་མ་），明（སྣང་བ་）暗（མུན་པ་），云（སྤྲིན་）煙（དུ་བ་），塵（རྡུལ་）霧（ཁུག་རྣ་），顯現（མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་པ་）與表色（རྣམ་པར་རིག་བྱེད་），以及虛空一色（ནམ་མཁའ་ཁ་དོག་གཅིག་པའོ）。此中又有好色（ཁ་དོག་བཟང་པོ་）惡色（ཁ་དོག་ངན་པ་）及二者之間色（དེ་གཉི་གའི་བར་མར་གནས་པ་），是名為色（ཁ་དོག་དང་འདྲ་བའོ）。 何為聲（སྒྲ་）？乃以四大種（འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་）為因，耳根（རྣ་བའི་དབང་པོ་）之所取之境，如悅意聲（ཡིད་དུ་འོང་བ་）不悅意聲（ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་）及非二者之聲（གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་），有執受大種為因之聲（ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་）與無執受大種為因之聲（ཟིན་པ་མ་ཡིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་），以及此二者（དེ་གཉི་ག་དང་），世間名言（འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་），成立宗義（གྲུབ་པས་བསྟན་པ་），分別假立（ཀུན་བཏགས་པ་），聖者假立（འཕགས་པས་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་），非聖者假立（འཕགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཐ་སྙད་བཏགས་པའོ）。 何為香（དྲི་）？乃以四大種（འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་）為因，鼻根（སྣའི་དབང་པོ་）之所取之境，如好香（དྲི་ཞིམ་པ་）惡臭（དྲི་ང་བ་）及平等之香（དྲི་མཉམ་པ་），俱生香（ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་），和合香（སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བ་），轉變香（གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའོ）。 何為味（རོ་）？乃以四大種（འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་）為因，舌根（ལྕེའི་དབང་པོ་）之所取之境，如淡（ཁ་བ་）酸（སྐྱུར་བ་）辣（ཚ་བ་）澀（བསྐ་བ་）咸（ལན་ཚྭ་）甜（མངར་བ་），悅意味（ཡིད་དུ་འོང་བ་）不悅意味（ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་）及非二者之味（དེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་），俱生味（ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་），和合味（སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བ་），轉變味（གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའོ）。 何為一分所觸（རེག་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་）？乃以四大種（འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་）為因，身根（ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་）之所取之境，如滑性（འཇམ་པ་ཉིད་）粗性（རྩུབ་པ་ཉིད་）輕性（ཡང་བ་ཉིད་）重性（ལྕི་བ་ཉིད་）軟性（མཉེན་པ་ཉིད་）緩性（ལྷོད་པ་ཉིད་）及非緩性（ལྷོད་པ་མ་ཡིན་པ་），冷（གྲང་བ་）餓（བཀྲེས་པ་）渴（སྐོམ་པ་）飽（ཚིམ་པ་），有力（ཉམ་ཡོད་པ་）無力（ཉམ་ཆུང་བ་），昏厥（བརྒྱལ་བ་）癢（གཡའ་བ་）麻（འགྲེད་པ་），病（ན་བ་）老（རྒ་བ་）死（འཆི་བ་），疲勞（ངལ་བ་）休息（ངལ་སོས་པ་），以及積聚性（སྤུངས་ཆེ་བའོ）。 何為法處所攝之色（ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་）？當觀其五相，謂由積聚所成（བསྡུས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་）。

【English Translation】 What is the faculty (དབང་པོ་)? It is the form (གཟུགས་) that serves as the basis for the body consciousness, having the four great elements (འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་) as its cause. What is form (གཟུགས་)? It is that which is the object of the eye faculty (མིག་གི་དབང་པོ་), having the four great elements (འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་) as its cause. That is, such as blue (སྔོན་པོ་), yellow (སེར་པོ་), red (དམར་པོ་), white (དཀར་པོ་), long (རིང་པོ་), short (ཐུང་ངུ་), square (ལྷམ་པ་), round (ཟླུམ་པོ་), minute (རྡུལ་ཕྲ་མོ་), coarse (རགས་པ་), smooth (ཕྱལ་ལེ་བ་), not smooth (ཕྱལ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པ་), high (མཐོན་པོ་), low (དམའ་བ་), shadow (གྲིབ་མ་), sun (ཉི་མ་), light (སྣང་བ་), darkness (མུན་པ་), cloud (སྤྲིན་), smoke (དུ་བ་), dust (རྡུལ་), mist (ཁུག་རྣ་), that which is manifest (མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་པ་), that which is indicative (རྣམ་པར་རིག་བྱེད་), and the uniformity of the color of space (ནམ་མཁའ་ཁ་དོག་གཅིག་པའོ). Furthermore, there are beautiful colors (ཁ་དོག་བཟང་པོ་), ugly colors (ཁ་དོག་ངན་པ་), and those that exist between the two (དེ་གཉི་གའི་བར་མར་གནས་པ་), these are called colors (ཁ་དོག་དང་འདྲ་བའོ). What is sound (སྒྲ་)? It is that which is the object of the ear faculty (རྣ་བའི་དབང་པོ་), having the four great elements (འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་) as its cause. That is, agreeable sounds (ཡིད་དུ་འོང་བ་), disagreeable sounds (ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་), and those that are neither (གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་), sounds that arise from the cause of the great elements that are apprehended (ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་), and sounds that arise from the cause of the great elements that are not apprehended (ཟིན་པ་མ་ཡིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་), and both of these (དེ་གཉི་ག་དང་), worldly conventions (འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་), teachings established by tenets (གྲུབ་པས་བསྟན་པ་), those that are conceptually imputed (ཀུན་བཏགས་པ་), those that are designated by the noble ones (འཕགས་པས་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་), and those that are designated by non-noble ones (འཕགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཐ་སྙད་བཏགས་པའོ). What is smell (དྲི་)? It is that which is the object of the nose faculty (སྣའི་དབང་པོ་), having the four great elements (འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་) as its cause. That is, pleasant smells (དྲི་ཞིམ་པ་), unpleasant smells (དྲི་ང་བ་), neutral smells (དྲི་མཉམ་པ་), smells that are co-emergent (ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་), smells that arise from combination (སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བ་), and smells that arise from transformation (གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའོ). What is taste (རོ་)? It is that which is the object of the tongue faculty (ལྕེའི་དབང་པོ་), having the four great elements (འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་) as its cause. That is, such as bland (ཁ་བ་), sour (སྐྱུར་བ་), hot (ཚ་བ་), astringent (བསྐ་བ་), salty (ལན་ཚྭ་), sweet (མངར་བ་), agreeable tastes (ཡིད་དུ་འོང་བ་), disagreeable tastes (ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་), and those that are neither (དེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་), tastes that are co-emergent (ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་), tastes that arise from combination (སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བ་), and tastes that arise from transformation (གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའོ). What is one aspect of tangible objects (རེག་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་)? It is that which is the object of the body faculty (ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་), having the four great elements (འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་) as its cause. That is, smoothness (འཇམ་པ་ཉིད་), roughness (རྩུབ་པ་ཉིད་), lightness (ཡང་བ་ཉིད་), heaviness (ལྕི་བ་ཉིད་), softness (མཉེན་པ་ཉིད་), laxity (ལྷོད་པ་ཉིད་), and non-laxity (ལྷོད་པ་མ་ཡིན་པ་), cold (གྲང་བ་), hunger (བཀྲེས་པ་), thirst (སྐོམ་པ་), satiety (ཚིམ་པ་), strength (ཉམ་ཡོད་པ་), weakness (ཉམ་ཆུང་བ་), fainting (བརྒྱལ་བ་), itching (གཡའ་བ་), numbness (འགྲེད་པ་), sickness (ན་བ་), old age (རྒ་བ་), death (འཆི་བ་), fatigue (ངལ་བ་), rest (ངལ་སོས་པ་), and the state of being accumulated (སྤུངས་ཆེ་བའོ). What is the form included in the sense-sphere of phenomena (ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་)? It should be viewed in five aspects, namely, that which is transformed from aggregation (བསྡུས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་).

---

མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། དབང་འབྱོར་པའོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ གང་ཞེ་ན། ཚོར་བའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡང་རུང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་རུང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་རུང་ བ་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡང་རུང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་རུང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ པ་ཡང་རུང་བ་སྟེ། བདེ་བ་ལུས་ཀྱི་ཡང་རུང་། སྡུག་བསྔལ་ལུས་ཀྱི་ཡང་རུང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལུས་ཀྱི་ཡང་རུང་། བདེ་བ་སེམས་ཀྱི་ཡང་རུང་། སྡུག་ བསྔལ་སེམས་ཀྱི་ཡང་རུང་། སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སེམས་ཀྱི་ཡང་རུང་། བདེ་བ་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་ཡང་རུང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཟིན་པ་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་ཡང་རུང་། 1-449 བདེ་བ་ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཡང་རུང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཡང་རུང་། བདེ་བ་ཞེན་པ་རྟེན་པ་ཡང་རུང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་ བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེན་པ་རྟེན་པ་ཡང་རུང་། བདེ་བ་མངོན་པར་འབྱུང་བ་རྟེན་པ་ཡང་རུང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ མངོན་པར་འབྱུང་བ་རྟེན་པ་ཡང་རུང་བའོ། །ལུས་ཀྱི་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །སེམས་ཀྱི་གང་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ པའོ། །ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ལ་སྲེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །ཟང་ཟིང་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། དེའི་སྲེད་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །ཞེན་པ་རྟེན་པ་གང་ཞེ་ན། འདོད་ པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་སྲེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །མངོན་པར་འབྱུང་བ་རྟེན་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། འདུ་ཤེས་ ཀྱི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་ཏེ། གང་གིས་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཤིང་། 1-450 མཚན་མ་མེད་པ་དང་། ཆུང་ངུ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་ནས། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ཤེས་པའོ། །མཚན་མ་དང་བཅས་ པའི་འདུ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་ལ་མི་མཁས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་འདུ་ཤེས་མ་གཏོགས་པ་གང་དེ་ ལས་གཞན

【現代漢語翻譯】 顯現之緣（mngon par skabs yod pa）存在，源於正確的接受（yang dag par blangs pa las byung ba），由遍計所生（kun brtags pa）和自在（dbang 'byor pa）所成。感受蘊（tshor ba'i phung po）的分類是什麼呢？ 是六種感受的集合，即由眼根接觸所生之感受，可以是快樂（bde ba），可以是痛苦（sdug bsngal），也可以是非苦非樂（sdug bsngal yang ma yin bde ba yang ma yin pa）。由耳根、鼻根、舌根、身根和意根接觸所生之感受，可以是快樂，可以是痛苦，也可以是非苦非樂。快樂可以是身體上的，痛苦可以是身體上的，非苦非樂可以是身體上的；快樂可以是精神上的，痛苦可以是精神上的，非苦非樂可以是精神上的；快樂可以是與雜染相關的，痛苦和非苦非樂也可以是與雜染相關的； 快樂可以是無雜染的，痛苦和非苦非樂也可以是無雜染的；快樂可以是執著所依的，痛苦和非苦非樂也可以是執著所依的；快樂可以是顯現之緣所依的，痛苦和非苦非樂也可以是顯現之緣所依的。什麼是身體上的感受呢？是與五種識蘊相應的。什麼是精神上的感受呢？是與意識相應的。什麼是與雜染相關的感受呢？是與對身體的貪愛相應的。什麼是非雜染的感受呢？是不與對身體的貪愛相應的。什麼是執著所依的感受呢？是與對五種欲妙的貪愛相應的。什麼是顯現之緣所依的感受呢？是不與之相應的。 想蘊（'du shes kyi phung po）的分類是什麼呢？是六種想的集合，即由眼根接觸所生的想，以及由耳根、鼻根、舌根、身根和意根接觸所生的想。通過這些想，可以正確地認識有相（mtshan ma dang bcas pa）之想，無相（mtshan ma med pa）之想，微小（chung ngu）之想，廣大（rgya chen po）之想，無量（tshad med pa）之想，以及認為『一無所有』（ci yang med do snyam nas）的無所有處（ci yang med pa'i skye mched）之想。 什麼是有相之想呢？是不善於言辭者（tha snyad la mi mkhas pa）以及入于無相之境界（mtshan ma med pa'i dbyings la snyoms par zhugs pa）和入于有頂（srid pa'i rtse mo la snyoms par zhugs pa）之想以外的其他想。

【English Translation】 The condition of manifestation (mngon par skabs yod pa) exists, arising from correct acceptance (yang dag par blangs pa las byung ba), generated by conceptualization (kun brtags pa), and being independent (dbang 'byor pa). What is the classification of the aggregate of feeling (tshor ba'i phung po)? It is the collection of six feelings, namely the feeling arising from contact by the eye, which can be pleasure (bde ba), pain (sdug bsngal), or neither pleasure nor pain (sdug bsngal yang ma yin bde ba yang ma yin pa). The feeling arising from contact by the ear, nose, tongue, body, and mind, which can be pleasure, pain, or neither pleasure nor pain. Pleasure can be bodily, pain can be bodily, neither pleasure nor pain can be bodily; pleasure can be mental, pain can be mental, neither pleasure nor pain can be mental; pleasure can be associated with defilements, pain and neither pleasure nor pain can be associated with defilements; Pleasure can be without defilements, pain and neither pleasure nor pain can be without defilements; pleasure can be dependent on attachment, pain and neither pleasure nor pain can be dependent on attachment; pleasure can be dependent on the condition of manifestation, pain and neither pleasure nor pain can be dependent on the condition of manifestation. What is bodily feeling? It is that which is associated with the five consciousness aggregates. What is mental feeling? It is that which is associated with mental consciousness. What is feeling associated with defilements? It is that which is associated with craving for the body. What is feeling without defilements? It is that which is not associated with craving for the body. What is feeling dependent on attachment? It is that which is associated with craving for the five desirable qualities. What is feeling dependent on the condition of manifestation? It is that which is not associated with it. What is the classification of the aggregate of perception ('du shes kyi phung po)? It is the collection of six perceptions, namely the perception arising from contact by the eye, and the perception arising from contact by the ear, nose, tongue, body, and mind. Through these perceptions, one can correctly recognize perception with signs (mtshan ma dang bcas pa), perception without signs (mtshan ma med pa), small (chung ngu) perception, vast (rgya chen po) perception, immeasurable (tshad med pa) perception, and the perception of the sphere of nothingness (ci yang med pa'i skye mched), thinking 'there is nothing' (ci yang med do snyam nas). What is perception with signs? It is any perception other than that of those who are unskilled in language (tha snyad la mi mkhas pa), those who are absorbed in the realm without signs (mtshan ma med pa'i dbyings la snyoms par zhugs pa), and those who are absorbed in the peak of existence (srid pa'i rtse mo la snyoms par zhugs pa).

---

་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། འདུ་ཤེས་གང་མ་གཏོགས་པའོ། །ཆུང་ངུའི་འདུ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་འདོད་པའི་ཁམས་ཤེས་པའོ། ། རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་ འདུ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པའོ། །ཚད་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཤེས་པའོ། །ཅི་ཡང་མེད་ པའི་འདུ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཤེས་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་ བྱུང་བའི་སེམས་པ་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་པ་སྟེ། གང་གིས་དགེ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སེམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་སེམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། 1-451 གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་ཡང་སེམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་པ་འདི་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། སེམས་དང་ ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། སེམས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རེག་པ་དང་། འདུན་པ་དང་། མོས་པ་དང་། དྲན་ པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། དད་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་། མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཤིན་ཏུ་ སྦྱངས་པ་དང་། བག་ཡོད་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་ འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་རྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ཁྲོ་བ་དང་། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། འཆབ་པ་དང་། འཚིག་པ་ དང་། ཕྲག་དགོ་དང་། སེར་སྣ་དང་། སྒྱུ་དང་། གཡོ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་དང་། རྨུགས་པ་དང་། རྒོད་པ་དང་། མ་དད་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། 1-452 བག་མེད་པ་དང་། བརྗེས་ངེས་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། གཉིད་དང་། འགྱོད་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པའོ། །སེམས་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ ཡིད་ཀྱི་ལས་ཏེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་སྟེ། དམིགས་པ་ ལ་སེམས་འཛིན་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །རེག་པ་གང་ཞེ་ན། གསུམ་འདུས་ནས་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་སྟེ། ཚོར་བ

【現代漢語翻譯】 何為有限之想？即知欲界（Kāmadhātu， desire realm）者。 何為廣大之想？即知色界（Rūpadhātu， form realm）者。 何為無量之想？即知空無邊處（Ākāśānantyāyatana， sphere of infinite space）和識無邊處（Vijñānānantyāyatana， sphere of infinite consciousness）者。 何為無所有之想？即知無所有處（Ākiṃcanyāyatana， sphere of nothingness）者。 何為行蘊（Saṃskāra-skandha， aggregate of mental formations）之施設？即六種心之集合，也就是眼根接觸所生之心，耳根、鼻根、舌根、身根、意根接觸所生之心。此心或為善，或為不善，或為無記。因此，除了心、受（Vedanā， feeling）、想（Saṃjñā， perception）之外，其他所有心所法（Caitasika， mental factors）以及非心相應行（Citta-viprayukta-saṃskāra， non-mental formations）皆稱為行蘊。 這些又有哪些呢？即心、作意（Manasikara， attention）、觸（Sparśa， contact）、欲（Chanda， desire）、勝解（Adhimokṣa， conviction）、念（Smṛti， mindfulness）、等持（Samādhi， concentration）、慧（Prajñā， wisdom）、信（Śraddhā， faith）、慚（Hrī， shame）、愧（Apatrāpya， embarrassment）、無貪（Alobha， non-attachment）、無嗔（Adveṣa， non-hatred）、無癡（Amoha， non-ignorance）、精進（Vīrya， diligence）、輕安（Praśrabdhi， pliancy）、不放逸（Apramāda， non-carelessness）、舍（Upekṣā， equanimity）、不害（Avihiṃsā， non-harming）、貪（Lobha， attachment）、 क्रोध（梵文：Krodha，krodha，憤怒）、慢（Māna， pride）、無明（Avidyā， ignorance）、疑（Vicikitsā， doubt）、薩迦耶見（Satkāya-dṛṣṭi， view of self）、邊見（Antagrahadṛṣṭi， extreme views）、見取見（Dṛṣṭiparāmarśa， holding onto views）、戒禁取見（Śīlavrataparāmarśa， holding onto ethics and rituals）、邪見（Mithyādṛṣṭi， wrong views）、忿（Krodha， rage）、恨（Upanāha， resentment）、覆（Mrakṣa， concealment）、惱（Pradāsa， spite）、嫉（Īrṣyā， envy）、慳（Mātsarya， stinginess）、誑（Śāṭhya， deceit）、諂（Māyā， hypocrisy）、憍（Mada， conceit）、害（Vihiṃsā， harm）、無慚（Āhrīkya， shamelessness）、無愧（Anapatrāpya， lack of embarrassment）、昏沉（Styāna， lethargy）、掉舉（Auddhatya， excitement）、不信（Āśrāddhya， lack of faith）、懈怠（Kaushīdya， laziness）、放逸（Pramāda， carelessness）、失念（Muṣitasmṛtitā， forgetfulness）、不正知（Asamprajanya， non-awareness）、散亂（Vikṣepa， distraction）、睡眠（Middha， sleep）、惡作（Kaukṛtya， regret）、尋（Vitarka， investigation）和伺（Vicāra， analysis）。 何為心？即心之顯現作用，是意之作用，能使心投入于善、不善和無記之中。 何為作意？即心之投入，具有使心專注于目標之作用。 何為觸？即三者和合后，能完全斷除根之轉變，是為受之因。

【English Translation】 What is the perception of smallness? It is that which knows the desire realm (Kāmadhātu). What is the perception of vastness? It is that which knows the form realm (Rūpadhātu). What is the perception of limitlessness? It is that which knows the sphere of infinite space (Ākāśānantyāyatana) and the sphere of infinite consciousness (Vijñānānantyāyatana). What is the perception of nothingness? It is that which knows the sphere of nothingness (Ākiṃcanyāyatana). What is the establishment of the aggregate of mental formations (Saṃskāra-skandha)? It is the six collections of mind, namely the mind arising from contact through the meeting of the eye, ear, nose, tongue, body, and mind. It is that which thinks for the sake of virtue, that which thinks for the sake of complete affliction, and that which thinks according to the particular occasion. Thus, apart from this mind, feeling (Vedanā), and perception (Saṃjñā), all other mental factors (Caitasika) arising from the mind and non-mental formations (Citta-viprayukta-saṃskāra) are called the aggregate of mental formations. What are these? They are mind, attention (Manasikara), contact (Sparśa), desire (Chanda), conviction (Adhimokṣa), mindfulness (Smṛti), concentration (Samādhi), wisdom (Prajñā), faith (Śraddhā), shame (Hrī), embarrassment (Apatrāpya), non-attachment (Alobha), non-hatred (Adveṣa), non-ignorance (Amoha), diligence (Vīrya), pliancy (Praśrabdhi), non-carelessness (Apramāda), equanimity (Upekṣā), non-harming (Avihiṃsā), attachment (Lobha), rage (梵文：Krodha，krodha，anger), pride (Māna), ignorance (Avidyā), doubt (Vicikitsā), view of self (Satkāya-dṛṣṭi), extreme views (Antagrahadṛṣṭi), holding onto views (Dṛṣṭiparāmarśa), holding onto ethics and rituals (Śīlavrataparāmarśa), wrong views (Mithyādṛṣṭi), rage (Krodha), resentment (Upanāha), concealment (Mrakṣa), spite (Pradāsa), envy (Īrṣyā), stinginess (Mātsarya), deceit (Śāṭhya), hypocrisy (Māyā), conceit (Mada), harm (Vihiṃsā), shamelessness (Āhrīkya), lack of embarrassment (Anapatrāpya), lethargy (Styāna), excitement (Auddhatya), lack of faith (Āśrāddhya), laziness (Kaushīdya), carelessness (Pramāda), forgetfulness (Muṣitasmṛtitā), non-awareness (Asamprajanya), distraction (Vikṣepa), sleep (Middha), regret (Kaukṛtya), investigation (Vitarka), and analysis (Vicāra). What is mind? It is the manifesting activity of mind, the function of thought, which causes the mind to engage in virtue, non-virtue, and the unstated. What is attention? It is the engagement of mind, having the function of holding the mind on its object. What is contact? It is the complete severing of the transformation of the senses from the union of the three, and it is the cause of feeling.

---

འི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །འདུན་པ་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་དངོས་ པོ་ལ། དེ་དང་དེ་ལྡན་པར་བྱེད་འདོད་པ་ཉིད་དེ། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །མོས་པ་གང་ཞེ་ན། ངེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་ངེས་པ་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་ སྟེ། མི་འཕྲོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལས་ཅན་ནོ། །དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་ཀྱི་བརྗེད་པ་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ན། བརྟག་པའི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། ཤེས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཤེས་རབ་གང་ཞེ་ན། བརྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། 1-453 སོམ་ཉི་བཟློག་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །དད་པ་གང་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཡོན་ཏན་ཅན་དང་། ནུས་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། དད་པ་དང་འདོད་པ་སྟེ། འདུན་པའི་རྟེན་བྱེད་ པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་འཛེམ་པ་སྟེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལེགས་པར་སྡོམ་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཁྲེལ་ཡོད་པ་གང་ ཞེ་ན། གཞན་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་འཛེམ་པ་སྟེ། དེའི་ལས་ཅན་ཉིད་དོ། །མ་ཆགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་ཡོ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་ པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཞེས་སྡང་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པ་མེད་པ་ སྟེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །གཏི་མུག་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སམ། ལུང་ལས་སམ། བསམ་པ་ལས་སམ། རྟོགས་པ་ལས་ཤེས་ཤིང་ སོ་སོར་བརྟགས་པ་སྟེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་གང་ཞེ་ན། གོ་ཆ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། མི་འགོད་པ་དང་། མི་ལྡོག་པ་དང་། ཆོག་པར་མི་འཛིན་པ་ལ་སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་སྟེ། 1-454 དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་གང་ཞེ་ན། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་གཅོད་པའི་ཕྱིར། ལུས་དང་སེམས་ ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དེ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་ལས་ཅན་ནོ། །བག་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན། མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་བརྩོན་འགྲུས་དང་བཅས་པ་ལ་ གནས་ནས། གང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམ་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་སྲུང་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ པར་བྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །བཏང་སྙོམས་གང་ཞེ་ན། མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མ

【現代漢語翻譯】 什麼是信？是對存在、具有功德和能力的事物完全相信和信賴，是信和慾望，具有作為意願之基礎的作用。什麼是知慚？是對自己所做的不善行為感到羞愧，是防止不良行為的良好約束的基礎。什麼是知恥？是對他人所做的不善行為感到羞愧，其作用與知慚相同。什麼是不執著？是對輪迴和輪迴的工具不執著，是防止陷入不良行為的基礎。什麼是無嗔？是對眾生、痛苦和痛苦之因的法沒有厭惡和惱怒，是防止陷入不良行為的基礎。什麼是無癡？是通過成熟的業、教義、思考或理解來認識和區分事物，是防止陷入不良行為的基礎。什麼是精進？是對盔甲、準備、不退縮、不放棄和不滿足感到歡喜，具有圓滿和成就一切善行的作用。什麼是輕安？是爲了斷除身心的粗重，使身心變得堪能，具有消除一切障礙的作用。什麼是正念？是安住于不執著、無嗔、無癡和精進，修習一切善法，守護自心遠離有漏法，具有圓滿和成就一切世間和出世間圓滿的作用。什麼是舍？是不執著和無嗔。

【English Translation】 What is faith? It is complete trust and reliance on things that exist, possess merits, and have abilities. It is faith and desire, having the function of serving as the basis for intention. What is conscientiousness? It is being ashamed of one's own misdeeds, serving as the basis for properly restraining from negative actions. What is embarrassment? It is being ashamed of the misdeeds of others, having the same function as conscientiousness. What is non-attachment? It is being without attachment to samsara and the instruments of samsara, serving as the basis for not engaging in negative actions. What is non-hatred? It is being without aversion and resentment towards sentient beings, suffering, and the dharmas that are the cause of suffering, serving as the basis for not engaging in negative actions. What is non-ignorance? It is knowing and distinguishing things through ripening karma, teachings, thought, or understanding, serving as the basis for not engaging in negative actions. What is diligence? It is taking delight in armor, preparation, non-retreat, non-abandonment, and non-contentment, having the function of perfecting and accomplishing all virtuous aspects. What is pliancy? It is the state of body and mind being workable in order to cut off the continuum of afflictions of body and mind, having the function of eliminating all obscurations. What is carefulness? It is abiding in non-attachment, non-hatred, non-ignorance, and diligence, cultivating all virtuous dharmas, and guarding the mind from contaminated dharmas, having the function of perfecting and accomplishing all worldly and transworldly perfections. What is equanimity? It is non-attachment and non-hatred.

---

ེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་བརྩོན་འགྲུས་དང་བཅས་པ་ལ་གནས་ནས། ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་ཅན་དུ་གནས་པ་དང་མི་མཐུན་པ། སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སེམས་རྣལ་དུ་འདུག་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གནས་པ་ཉིད་དེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྐབས་མི་འབྱེད་པའི་ ལས་ཅན་ནོ། །རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་གང་ཞེ་ན། ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ཆར་གཏོགས་པ། སྙིང་རྗེ་བའི་སེམས་ཉིད་དེ། ཐོ་མི་འཚམ་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །འདོད་ཆགས་གང་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་པའི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་སྟེ། 1-455 སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པ་སྟེ། རེག་པར་མི་གནས་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཁེངས་པ་སྟེ་མི་གུས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ ནོ། །མ་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་པའི་མི་ཤེས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ལ་ལོག་པར་ངེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་ གང་ཞེ་ན། བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་སྟེ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་བཟོད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། རྟོག་པ་དང་། ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་ པའི་ལས་ཅན་ནོ། ། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་རྟག་པའམ་ཆད་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་བཟོད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། 1-456 རྟོག་པ་དང་། ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དབུ་མའི་ལམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་གང་ཞེ་ན། ལྟ་བ་དང་ལྟ་བའི་གནས་ ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་མཆོག་དང་། གཙོ་བོ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། དམ་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་བཟོད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། རྟོག་ པ་དང་། ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་གནས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་འདག་པ་དང་། གྲོལ་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་བཟོད་པ་དང་། འདོད་པ་ དང་། བློ་གྲོས་དང་། རྟོག་པ་དང་། ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ངལ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་

【現代漢語翻譯】 安住于無有貪慾、無有嗔恚、無有愚癡且精進的狀態中，與一切煩惱相應的事物不相符，心平等性，心寂靜性，心自然成就性，是不分別一切煩惱時機的作用。什麼是無害呢？屬於無嗔恚的部分，是慈悲之心，是不作損害的作用。什麼是貪慾呢？是執著於三界，是產生痛苦的作用。什麼是憤怒呢？是對眾生、痛苦和痛苦之因的諸法感到苦惱，是不安住和作為惡行的所依的作用。什麼是慢呢？是依靠壞聚見而產生的傲慢，是不恭敬和作為痛苦來源的作用。什麼是無明呢？是不瞭解三界，是對諸法產生邪見、懷疑和作為產生一切煩惱的所依的作用。什麼是懷疑呢？是對真理猶豫不決，是不進入善法方面的所依的作用。什麼是壞聚見呢？是對五取蘊執著為我或我所的容忍、慾望、智慧、分別和見解，是作為一切見解所依的作用。什麼是邊見呢？是對五取蘊執著為常或斷的容忍、慾望、智慧、分別和見解，是阻礙從中道的解脫的作用。什麼是見取見呢？是對見解和見解之所依的五取蘊執著為殊勝、主要、特別和清凈的容忍、慾望、智慧、分別和見解，是執著于惡見的所依的作用。什麼是戒禁取見呢？是對戒律和苦行以及戒律和苦行之所依的五取蘊執著為清凈、解脫和出離的容忍、慾望、智慧、分別和見解，是徒勞無功的所依的作用。 安住于沒有貪慾、沒有嗔恨、沒有愚癡且精進的狀態中，與一切煩惱相應的事物不相符，心平等性，心寂靜性，心自然成就性，是不分別一切煩惱時機的作業。什麼是無害呢？屬於無嗔恨的部分，是慈悲之心，是不作損害的作業。什麼是貪慾呢？是執著於三界，是產生痛苦的作業。什麼是憤怒呢？是對眾生、痛苦和痛苦之因的諸法感到苦惱，是不安住和作為惡行的所依的作業。什麼是慢呢？是依靠壞聚見而產生的心高氣傲，是不恭敬和作為痛苦來源的所依的作業。什麼是無明呢？是不瞭解三界，是對諸法產生邪見、懷疑和作為產生一切煩惱的所依的作業。什麼是懷疑呢？是對真理猶豫不決，是不進入善法方面的所依的作業。什麼是壞聚見呢？是對五取蘊執著為我或我所的容忍、慾望、智慧、分別和見解，是作為一切見解所依的作業。什麼是邊見呢？是對五取蘊執著為常或斷的容忍、慾望、智慧、分別和見解，是阻礙從中道的解脫的作業。什麼是見取見呢？是對見解和見解之所依的五取蘊執著為殊勝、主要、特別和清凈的容忍、慾望、智慧、分別和見解，是執著于惡見的所依的作業。什麼是戒禁取見呢？是對戒律和苦行以及戒律和苦行之所依的五取蘊執著為清凈、解脫和出離的容忍、慾望、智慧、分別和見解，是徒勞無功的所依的作業。

【English Translation】 Remaining in a state of being without desire, without hatred, without ignorance, and with diligence, not in accordance with being in a state of complete affliction, equanimity of mind, tranquility of mind, and the very state of spontaneous accomplishment of mind, is the function of not distinguishing the occasion of complete affliction. What is non-harming? It belongs to the category of non-hatred, it is the very mind of compassion, it is the function of not causing harm. What is desire? It is attachment to the three realms, it is the function of generating suffering. What is anger? It is being tormented towards sentient beings, suffering, and the dharmas that are the source of suffering, it is the function of not abiding in contact and acting as a basis for misconduct. What is pride? It is the arrogance of mind based on the view of the aggregates, it is disrespect and the function of acting as a basis for the arising of suffering. What is ignorance? It is not knowing the three realms, it is wrongly ascertaining dharmas, doubt, and the function of acting as a basis for the arising of complete affliction. What is doubt? It is being of two minds about the truths, it is the function of acting as a basis for not engaging in virtuous aspects. What is the view of the aggregates? It is the tolerance, desire, intelligence, discrimination, and view that thoroughly sees the five aggregates of taking as self and belonging to self, it is the function of acting as a basis for all views. What is the view of extremes? It is the tolerance, desire, intelligence, discrimination, and view that thoroughly sees the five aggregates of taking as permanent or impermanent, it is the function of obstructing liberation from the Middle Way. What is the view of holding views as supreme? It is the tolerance, desire, intelligence, discrimination, and view that thoroughly sees views and the five aggregates of taking as the basis of views as supreme, principal, distinguished, and sacred, it is the function of acting as a basis for being manifestly attached to bad views. What is the view of holding moral discipline and asceticism as supreme? It is the tolerance, desire, intelligence, discrimination, and view that thoroughly sees moral discipline and asceticism and the five aggregates of taking as the basis of moral discipline and asceticism as cleansing, liberating, and definitely extracting, it is the function of acting as a basis for fruitless labor. Remaining in a state of being without desire, without hatred, without ignorance, and with diligence, not in accordance with being in a state of complete affliction, equanimity of mind, tranquility of mind, and the very state of spontaneous accomplishment of mind, is the function of not distinguishing the occasion of complete affliction. What is non-harming? It belongs to the category of non-hatred, it is the very mind of compassion, it is the function of not causing harm. What is desire? It is attachment to the three realms, it is the function of generating suffering. What is anger? It is being tormented towards sentient beings, suffering, and the dharmas that are the source of suffering, it is the function of not abiding in contact and acting as a basis for misconduct. What is pride? It is the arrogance of mind based on the view of the aggregates, it is disrespect and the function of acting as a basis for the arising of suffering. What is ignorance? It is not knowing the three realms, it is wrongly ascertaining dharmas, doubt, and the function of acting as a basis for the arising of complete affliction. What is doubt? It is being of two minds about the truths, it is the function of acting as a basis for not engaging in virtuous aspects. What is the view of the aggregates? It is the tolerance, desire, intelligence, discrimination, and view that thoroughly sees the five aggregates of taking as self and belonging to self, it is the function of acting as a basis for all views. What is the view of extremes? It is the tolerance, desire, intelligence, discrimination, and view that thoroughly sees the five aggregates of taking as permanent or impermanent, it is the function of obstructing liberation from the Middle Way. What is the view of holding views as supreme? It is the tolerance, desire, intelligence, discrimination, and view that thoroughly sees views and the five aggregates of taking as the basis of views as supreme, principal, distinguished, and sacred, it is the function of acting as a basis for being manifestly attached to bad views. What is the view of holding moral discipline and asceticism as supreme? It is the tolerance, desire, intelligence, discrimination, and view that thoroughly sees moral discipline and asceticism and the five aggregates of taking as the basis of moral discipline and asceticism as cleansing, liberating, and definitely extracting, it is the function of acting as a basis for fruitless labor.

---

ནོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུའམ། འབྲས་བུའམ། བྱེད་པ་ལ་སྐུར་པ་ འདེབས་པ་དང་། ཡོད་པའི་དངོས་པོ་འཇིག་པ་སྟེ། ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བཟོད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། རྟོག་པ་དང་། ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་དང་། 1-457 མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དམ་དུ་འཛིན་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་དང་། མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ལས་ཅན་དང་། དགེ་བ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ལྟ་བ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལས་ སྒྲོ་འདོགས་པའི་ལྟ་བ་ནི་དུ། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་ནི་དུ་ཞེ་ན། བཞི་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། ཤེས་བྱ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། ལྟ་ བ་ལ་མཆོག་དང་འདག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ནི་ཕལ་ཆེར་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བའོ། །སྔོན་གྱི་མཐར་རྟོག་པའི་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐར་རྟོག་པའི་ལྟ་བ་ གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལྟ་བ་དུ་ཞིག་ལས་བྱུང་བར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། གཉིས་སམ། ཐམས་ཅད་ལས་སོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལྟ་ བ་དུ་ཞིག་ལས་བྱུང་བར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། གཉིས་སམ། ཐམས་ཅད་ལས་སོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལྟ་བ་དུ་ཞིག་ལས་བྱུང་བར་ རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། གཉིས་སམ། ཐམས་ཅད་ལས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེས་པ་གང་གཟིགས་ནས། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ལྔས་བདག་བསལ་བ་མཛད་ཅེ་ན། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཉེས་པ་ལྔ་གཟིགས་ནས་ཏེ། 1-458 མཚན་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཉེས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པ་དང་། རང་དབང་མེད་པའི་ཉེས་པ་དང་། ལུས་མེད་པའི་ཉེས་པ་དང་། བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་ཐར་བར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པའོ། ། གང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་མཐའ་ཉི་ཤུའོ། །གཟུགས་བདག་ཡིན་པར་ལྟ་བ་དང་། བདག་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་དང་། གཟུགས་བདག་གི་ཡིན་པ་དང་། གཟུགས་ལ་ བདག་གནས་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་ཡིན་པར་ལྟ་བ་དང་། བདག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་གི་ཡིན་པ་ དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་དུ། བདག་གིར་ལྟ་བ་ནི་དུ་ཞེ་ན། ལྔ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའོ། །བཅོ་ལྔ་ནི་བདག་གིར་ལྟ་ བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཅོ་ལྔ་བདག་གིར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འབྲེལ་བས་བདག་གིར་འགྱུར་བ་དང་། དབང་སྒྱུར་བས་བདག་གིར་འགྱུར་བ་དང་། ཐ་དད་དུ་མི་འཇུག་པས་བདག་གིར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དཔྱད་པའི་གཞི་ཅན་ཞེས་བྱའམ། མ་དཔྱད་པའི་གཞི་ཅན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མ་དཔྱད་པའི་གཞི་ཅན་ཞེས་བ

【現代漢語翻譯】 何為邪見？即是否定因、果、作用，以及破壞已存在的實物。它是指錯誤的思辨所產生的忍、欲、智慧、分別和見解。其作用是斷絕善根，作為執持不善之根的所依，導致趨入不善，不趨入善良。 在五種見解中，哪一種是增益見，哪一種是誹謗見？四種是增益見，因為它們對所知的事物增益自性和差別，對見解增益殊勝和清凈。一種是主要誹謗見。何為執著於前際的見解？何為執著於後際的見解？應當了知這些見解是從幾種見解中產生的？從兩種或全部見解中產生。對於未被經典明確指出的事物，所產生的見解應當了知是從幾種見解中產生的？從兩種或全部見解中產生。對於未被經典明確指出的事物，所產生的見解應當了知是從幾種見解中產生的？從兩種或全部見解中產生。世尊看到了什麼過患，從而以五種方式否定了蘊、界、處中的『我』？看到了被壞聚見完全控制的五種過患， 即與自性相違的過患、無常的過患、無自主的過患、無實體的過患，以及無需努力即可解脫的過患。 對於這五種取蘊，有二十種壞聚見的邊見：認為色是我，我具有色，色是我的，我在色中；認為受、想、行、識是我，我具有識，識是我的，我在識中。其中，哪一種是認為『我』的見解，哪一種是認為『我的』見解？五種是認為『我』的見解，十五種是認為『我的』見解。為什麼說十五種是認為『我的』見解？因為通過關聯而成為『我的』，通過支配而成為『我的』，通過不容許差別而成為『我的』。 壞聚見是具有考察的基礎，還是不具有考察的基礎？是不具有考察的基礎。

【English Translation】 What is wrong view? It is denying cause, effect, and action, as well as destroying existing realities. It refers to the acceptance, desire, wisdom, discrimination, and views arising from erroneous speculation. Its function is to sever roots of virtue, serve as a basis for firmly holding onto roots of non-virtue, lead to engaging in non-virtue, and not engaging in virtue. Among the five views, which are the views of superimposition and which are the views of denial? Four are views of superimposition, because they superimpose self-nature and distinctions on knowable objects, and superimpose superiority and purity on views. One is mainly a view of denial. What are the views that speculate on the past extreme? What are the views that speculate on the future extreme? From how many views should it be understood that these views arise? From two or all views. Regarding objects not explicitly indicated in the scriptures, from how many views should it be understood that the views arise? From two or all views. Regarding objects not explicitly indicated in the scriptures, from how many views should it be understood that the views arise? From two or all views. What faults did the Blessed One see, that he eliminated the self in the aggregates, elements, and sense bases in five ways? He saw five faults completely controlled by the view of the perishable aggregate: The fault of being incompatible with characteristics, the fault of impermanence, the fault of lacking autonomy, the fault of lacking substance, and the fault of becoming liberated without needing effort. Regarding these five aggregates of clinging, there are twenty extreme views of the perishable aggregate: viewing form as self, self as possessing form, form as belonging to self, self as dwelling in form; viewing feeling, perception, mental formations, and consciousness as self, self as possessing consciousness, consciousness as belonging to self, self as dwelling in consciousness. Among these, which are the views that consider 'I' and which are the views that consider 'mine'? Five are views that consider 'I,' and fifteen are views that consider 'mine.' Why are fifteen said to be views that consider 'mine'? Because they become 'mine' through association, become 'mine' through domination, and become 'mine' through not allowing difference. Is the view of the perishable aggregate based on investigation or not based on investigation? It is not based on investigation.

---

རྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་གྱི་བློ་བཞིན་ནོ། །ཁྲོ་བ་གང་ཞེ་ན། 1-459 གནོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་གནས་ན། ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པ་སྟེ། མཚོན་ཆ་ལེན་པ་དང་། ཆད་པས་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། གནོད་པ་ཤོམ་པའི་ རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཁོན་དུ་འཛིན་པ་གང་ཞེ་ན། དེའི་འོག་ཏུ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཆར་གཏོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས། ཤར་གཉེར་བའི་བསམ་པ་མི་གཏོང་བ་སྟེ། མི་བཟོད་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ ཅན་ནོ། །འཆབ་བ་གང་ཞེ་ན། ལེགས་པར་བསྐུལ་བ་ལ་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཁྱུད་པ་སྟེ། འགྱོད་པ་དང་། རེག་པར་མི་གནས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། ། འཚིག་པ་གང་ཞེ་ན། ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཆར་གཏོགས་པ་ཁྲོ་བ་དང་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པ་སྟེ། ཚིག་རྩུབ་པོ་བརླང་ཞིང་དྲག་པོའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ ལས་ཅན་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་འཕེལ་བའི་ལས་ཅན་དང་། རེག་པར་མི་གནས་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཕྲག་དོག་གང་ཞེ་ན། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་ནས་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་མི་བཟོད་པར་གྱུར་བ་སེམས་ཁོང་ནས་འཁྲུག་པ་ཞེ་སྡང་གི་ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། རེག་པར་མི་གནས་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །སེར་སྣ་གང་ཞེ་ན། 1-460 རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་ནས། ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ། ཡོ་བྱད་མ་བསྙུངས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །སྒྱུ་གང་ ཞེ་ན། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་ནས། འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པས་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་སྟེ། ལོག་པས་འཚོ་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ ནོ། །གཡོ་གང་ཞེ་ན། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་ནས། འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པས་ཉེས་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱོང་བ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་རྙེད་པའི་བར་ དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །རྒྱགས་པ་གང་ཞེ་ན། ནད་མེད་པ་དང་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཚེ་རིང་བའི་མཚན་མ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཡང་ རུང་བ་མཐོང་ནས། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པའི་དགའ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །རྣམ་པར་འཚེ་བ་གང་ ཞེ་ན། ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཆར་གཏོགས་པ། སྙིང་བརྩེ་བ་མེད་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་བ་མེད་པ་དང་། བརྩེ་བ་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཐོ་འཚམ་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ངོ་ཚ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། 1-461 འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་བདག་ལས་མི་འཛེམ་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་

【現代漢語翻譯】 應如是說：猶如繩上生蛇之錯覺。何為忿？ 當損害之因臨近時，屬於嗔恚範疇的心之惱亂，如取兵器、施以懲罰等，是為造作損害之所依。何為恨？ 在其後，仍屬於嗔恚範疇，不捨懷恨之念，是為不忍之所依。何為覆？ 于善加勸告時，屬於愚癡範疇，隱藏過失，是為後悔且不悅意之所依。何為惱？ 屬於嗔恚範疇，以嗔恚和恨為先導，心生惱亂，是為粗暴惡語之所依，增長非福德之業，且令人不悅。何為嫉？ 于利養恭敬生起強烈貪執，對他人之圓滿功德無法忍受，內心煩亂，屬於嗔恚範疇，是為不悅意且令人不悅之業。何為慳？ 于利養恭敬生起強烈貪執，對財物心生執著，屬於貪慾範疇，是為不願惠施財物之所依。何為誑？ 于利養恭敬生起強烈貪執，屬於貪慾和愚癡範疇，虛偽地展示自己沒有的功德，是為以邪道為生計之所依。何為諂？ 于利養恭敬生起強烈貪執，屬於貪慾和愚癡範疇，真實地隱瞞自己的過失，是為斷絕獲得真實教誨之業。何為憍？ 依賴於無病和青春，見到長壽之相，以及任何有漏的圓滿，屬於貪慾範疇的歡喜和悅意，是為一切煩惱和近煩惱之所依。何為害？ 屬於嗔恚範疇，沒有慈愛、沒有悲憫、沒有憐憫，是為惱害他人之業。何為無慚？ 屬於貪慾、嗔恚和愚癡範疇，對於過失不感到羞恥，是為一切煩惱和近煩惱之友。

【English Translation】 It should be said: like the illusion of a snake on a rope. What is anger? When the cause of harm is near, the mental torment belonging to the category of anger, such as taking up weapons and inflicting punishment, is the basis for creating harm. What is resentment? Thereafter, still belonging to the category of anger, not abandoning the thought of holding a grudge, is the basis for intolerance. What is concealment? When well-advised, belonging to the category of ignorance, hiding faults, is the basis for regret and displeasure. What is vexation? Belonging to the category of anger, with anger and resentment as precursors, the mind is tormented, which is the basis for harsh and violent words, increasing non-virtuous deeds, and causing displeasure. What is jealousy? Being particularly attached to gain and respect, being unable to bear the excellence of others' perfections, the mind is disturbed from within, belonging to the category of hatred, which is the cause of unhappiness and unpleasantness. What is miserliness? Being particularly attached to gain and respect, the mind clings to possessions, belonging to the category of desire, which is the basis for not giving away possessions. What is deceit? Being particularly attached to gain and respect, belonging to the category of desire and ignorance, falsely displaying qualities that one does not have, is the basis for living by wrong means. What is cunning? Being particularly attached to gain and respect, belonging to the category of desire and ignorance, truly concealing one's faults, is the act of cutting off the opportunity to receive true instruction. What is pride? Relying on being free from illness and being youthful, seeing the signs of longevity, and any contaminated perfections, the joy and contentment belonging to the category of desire, is the basis for all afflictions and near afflictions. What is harming? Belonging to the category of anger, without loving-kindness, without compassion, without affection, is the act of harming others. What is shamelessness? Belonging to the category of desire, hatred, and ignorance, not being ashamed of faults, is the friend of all afflictions and near afflictions.

---

བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ ནོ། །ཁྲེལ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་། གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་གཞན་ལས་མི་འཛེམ་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །རྨུགས་པ་གང་ཞེ་ན། གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པ་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་ པའི་ལས་ཅན་ནོ། ། རྒོད་པ་གང་ཞེ་ན། སྡུག་པའི་མཚན་མའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་མ་ཞི་བ་སྟེ། ཞི་གནས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། ། མ་དད་པ་གང་ཞེ་ན། གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་ཡིད་མི་ཆེས་པ་དང་། མ་དད་པ་དང་། མི་འདོད་པ་སྟེ། ལེ་ལོའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། ། ལེ་ལོ་གང་ཞེ་ན། ཉལ་བ་དང་། སྙེས་པ་དང་། འཁྲིག་པའི་བདེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པའི་སེམས་མི་སྤྲོ་བ་སྟེ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། ། 1-462 བག་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ལེ་ལོ་དང་བཅས་པ་ལ་གནས་ནས། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་བསྒོམ་ཞིང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་མི་སྲུང་ བ་སྟེ། མི་དགེ་བ་འཕེལ་བ་དང་། དགེ་བ་འགྲིབ་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །བརྗེས་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དྲན་པ་སྟེ། གཡེང་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ ལས་ཅན་ནོ། །ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེས་ལུས་དང་། ངག་དང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། ལྟུང་ བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཡེང་ བ་དང་། ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཡེང་བ་དང་། ནང་གི་གཡེང་བ་དང་། མཚན་མའི་གཡེང་བ་དང་། གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཡེང་བ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གཡེང་བའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཡེང་བ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔའོ། །ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཡེང་བ་གང་ཞེ་ན། དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་སེམས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་རྣམ་པར་འཕྲོ་བའོ། །ནང་གི་གཡེང་བ་གང་ཞེ་ན། དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པ་བྱིང་བ་དང་། 1-463 རྒོད་པ་དང་། རོ་མྱང་བར་བྱེད་པའོ། །མཚན་མའི་གཡེང་བ་གང་ཞེ་ན། གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཡེང་བ་གང་ཞེ་ན། ངར་ འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས། དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་ཚོར་བ་བྱུང་བ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ང་ཞེའམ། ང

【現代漢語翻譯】 無慚（'khrel med pa'）是什麼？是貪（'dod chags'）、嗔（'zhe sdang'）、癡（'gti mug'）的一部分，因罪惡而不顧忌他人，是所有煩惱和近煩惱的幫兇。 昏沉（'rmugs pa'）是什麼？是癡的一部分，心變得不靈活，是所有煩惱和近煩惱的幫兇。 掉舉（'rgod pa'）是什麼？是追逐可愛相的貪的一部分，心不得 शांत（zhi gnas，止，寂止）息，是 शांत（zhi gnas，止，寂止）息的障礙。 不信（'ma dad pa'）是什麼？是癡的一部分，對善法不相信、不信任、不欲求，是懈怠的所依。 懈怠（'le lo'）是什麼？依賴睡眠、斜臥、性愛之樂，是癡的一部分，心不歡喜，是修習善法的障礙。 放逸（'bag med pa'）是什麼？安住于貪、嗔、癡、懈怠，不修習善法，不守護有漏法，是不善增長、善法衰退的所依。 失念（'brjes nges pa'）是什麼？與煩惱相應的憶念，是散亂的所依。 不正知（'shes bzhin ma yin pa'）是什麼？與煩惱相應的智慧，因此對身、語、意的行為不知不覺地造作，是墮落的所依。 散亂（'rnam par g.yeng ba'）是什麼？是貪、嗔、癡的一部分，心向外馳散。分為自性散亂、外散亂、內散亂、相散亂、惡趣散亂、作意散亂。自性散亂是什麼？是五種識聚。外散亂是什麼？是趣入善法的心向五妙欲馳散。內散亂是什麼？是趣入善法時，心昏沉、掉舉、品嚐（樂受）。相散亂是什麼？是先信任他人，然後才修習善法。惡趣散亂是什麼？依賴於我執（ngar 'dzin pa，藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）、我所執（nga yir 'dzin pa，藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）、我慢（nga'o snyam pa'i nga rgyal，藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）的惡趣，對趣入善法時所生起的感受，認為是『我』或『我的』。

【English Translation】 What is shamelessness ('khrel med pa')? It is part of attachment ('dod chags'), hatred ('zhe sdang'), and ignorance ('gti mug'), not being ashamed of others due to faults, and being a helper of all afflictions and near afflictions. What is torpor ('rmugs pa')? It is part of ignorance, the mind becoming inflexible, and being a helper of all afflictions and near afflictions. What is excitement ('rgod pa')? It is part of attachment, following attractive signs, the mind not being pacified, and being an obstacle to tranquility (zhi gnas). What is disbelief ('ma dad pa')? It is part of ignorance, not believing, not trusting, and not desiring virtuous dharmas, and being a basis for laziness. What is laziness ('le lo')? Relying on the pleasure of sleeping, reclining, and sexual activity, it is part of ignorance, the mind not being joyful, and being an obstacle to engaging in virtuous activities. What is carelessness ('bag med pa')? Abiding in attachment, hatred, ignorance, and laziness, not cultivating virtuous dharmas, and not guarding the mind from contaminated dharmas, being a basis for the increase of non-virtue and the decrease of virtue. What is forgetfulness ('brjes nges pa')? Memory associated with afflictions, being a basis for distraction. What is non-alertness ('shes bzhin ma yin pa')? Wisdom associated with afflictions, therefore unknowingly engaging in actions of body, speech, and mind, being a basis for downfall. What is distraction ('rnam par g.yeng ba')? It is part of attachment, hatred, and ignorance, the mind scattering outwards. It is divided into self-nature distraction, external distraction, internal distraction, sign distraction, bad destination distraction, and attention distraction. What is self-nature distraction? It is the five aggregates of consciousness. What is external distraction? It is the mind that has entered virtue scattering towards the five objects of desire. What is internal distraction? It is sinking, excitement, and savoring when entering virtue. What is sign distraction? It is trusting others first and then practicing virtue. What is bad destination distraction? Relying on the bad destination of ego-grasping (ngar 'dzin pa, Devanagari: अहंकार, Romanization: ahaṃkāra, Literal meaning: I-making), mine-grasping (nga yir 'dzin pa, Devanagari: ममकार, Romanization: mamakāra, Literal meaning: mine-making), and conceit (nga'o snyam pa'i nga rgyal, Devanagari: मान, Romanization: māna, Literal meaning: pride), considering the feelings that arise when entering virtue as 'I' or 'mine'.

---

་ཡི་ཞེའམ། ངའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་དང་། འདྲེས་པ་དང་། མཚན་མར་འཛིན་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གཡེང་བ་གང་ཞེ་ན། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཞན་ནམ། ཐེག་པ་གཞན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། གནས་པའི་རྣམ་ པར་འཕྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་འབྲལ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །གཉིད་གང་ཞེ་ན། གཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་ པ་དང་། དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་དང་། རིགས་པ་དང་། མི་རིགས་པ་ལ་སེམས་སྡུད་པ་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ། བྱ་བ་ཤོར་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །འགྱོད་པ་གང་ཞེ་ ན། བསམས་པ་དང་། མ་བསམས་པའི་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། དུས་དང་། དུས་མ་ཡིན་པ་དང་། 1-464 རིགས་པ་དང་། མི་རིགས་པ་ལ་སེམས་ཀྱིས་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ། སེམས་གནས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་པའམ། ཤེས་རབ་ལ་ བརྟེན་ནས། ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་རྩིང་བའོ། །དཔྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་པའམ། ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་ ཞིབ་པའོ། །རེག་པར་གནས་པ་དང་། རེག་པར་མི་གནས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་དག་གོ །ཡང་ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ནི་རང་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་ བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ནི་རང་གི་གཉེན་པོའི་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་གང་ཞེ་ན། འཐོབ་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་པ་དང་། སྲོག་གི་དབང་པོ་དང་། རིས་མཐུན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། མིང་གི་ཚོགས་ དང་། ཚིག་གི་ཚོགས་དང་། ཡི་གེའི་ཚོགས་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་དང་། འཇུག་པ་དང་། སོ་སོར་ངེས་པ་དང་། འབྱོར་འབྲེལ་པ་དང་། མ་མགྱོགས་པ་དང་། གོ་རིམ་དང་། དུས་དང་། ཡུལ་དང་། གྲངས་དང་ཚོགས་པའོ། ། 1-465 འཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་། འགྲིབ་པ་ལ་འཐོབ་པ་དང་རྙེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །འདུ་ཤེས་མེད་ པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། དགེ་རྒྱས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། སྟེང་མའི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་འབྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་དང་སེམས་ལས་ བྱུང་བའི་ཆོས་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་འགོག་པ་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན།

【現代漢語翻譯】 『我』之想是何？執取『我』，與之混雜，並執取其相。 心的散亂是什麼？是專注于其他的禪定，或專注于其他的乘，以及安住的行相，具有斷絕與貪慾分離的作用。 睡眠是什麼？依賴於睡眠之因，對於善、不善、無記，以及時與非時，理與非理，收攝心念，屬於愚癡的一部分，具有成為行為缺失之所依的作用。 後悔是什麼？依賴於已思或未思的行為和非行為，對於善、不善、無記，以及時與非時，理與非理，內心追悔，屬於愚癡的一部分，具有阻礙心安住的作用。 尋（Vitarka）是什麼？依賴於思或智慧，以尋求的意念進行表達，這是粗略的心。 伺（Vicara）是什麼？依賴於思或智慧，以分別觀察的意念進行表達，這是細緻的心。它們具有作為觸及或不觸及之所依的作用。 此外，善法的業是捨棄與自身不相順的方面。煩惱和近煩惱的業是阻斷自身的對治。 不與心相應的行是什麼？得、無想定、滅盡定、無想有、命根、同類性、生、老、住、無常性、名身、句身、字身、異生性、趣入、各別決定、和合、不迅速、次第、時、方、數和合。 得是什麼？對於善、不善、無記之法的增長和衰減，稱為獲得、得到和具有。 無想定是什麼？從有漏善的貪慾中解脫，但尚未從上界的貪慾中解脫，以先生起變壞之想的作意，使心和心所法不穩固而止息，稱為無想定。 滅盡定是什麼？

【English Translation】 What is the 'I' thought? It is grasping 'I', mixing with it, and grasping its characteristics. What is mental wandering? It is focusing on other samadhis or other vehicles, and the aspect of abiding, which has the function of severing separation from desire. What is sleep? Relying on the cause of sleep, gathering the mind towards virtue, non-virtue, the unspecified, time and non-time, reason and non-reason, belonging to the category of ignorance, having the function of serving as a basis for the loss of action. What is regret? Depending on actions and non-actions that have been thought about or not thought about, with regard to virtue, non-virtue, the unspecified, time and non-time, reason and non-reason, the mind dwelling on what is objectionable, belonging to the category of ignorance, having the function of obstructing the mind's abiding. What is Vitarka (尋)? Depending on thought or wisdom, it is expression by means of a searching mind; it is a coarse mind. What is Vicara (伺)? Depending on thought or wisdom, it is expression by means of a discriminating mind; it is a subtle mind. They have the function of serving as a basis for touching or not touching. Furthermore, the action of virtuous dharmas is to abandon what is unfavorable to oneself. The action of afflictions and near afflictions is to obstruct one's own antidote. What are the formations that are not associated with mind? Acquisition, the meditative absorption of non-perception, the meditative absorption of cessation, the being without perception, the life faculty, similarity of kind, birth, aging, abiding, impermanence, collection of names, collection of sentences, collection of letters, individuality of separate beings, entering, separate determination, association, non-rapidity, sequence, time, place, number, and aggregation. What is acquisition? With respect to the increase and decrease of virtuous, non-virtuous, and unspecified dharmas, it is designated as acquisition, attainment, and possession. What is the meditative absorption of non-perception? Having separated from desire for virtuous realms, but not yet separated from desire for higher realms, with the mind directed by prior perception of arising, the mind and mental events are stopped from being unstable; this is designated as the meditative absorption of non-perception. What is the meditative absorption of cessation?

---

ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་ལ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་ཞིང་ཞི་བར་གནས་པའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ དང་། བརྟན་པ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་འགོག་པ་ལ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པ་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ སྐྱེས་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་འགོག་པ་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །སྲོག་གི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། རིས་མཐུན་པར་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་གནས་པའི་དུས་ངེས་པ་ལ། 1-466 ཚེ་ཞེས་གདགས་སོ། །རིས་མཐུན་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་དེ་དང་དེར་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་དག་གི་ལུས་འདྲ་བ་ལ་རིས་མཐུན་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །སྐྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། རིས་ མཐུན་པར་འདུ་བྱེད་རྣམས་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སྐྱེ་བ་ཞེས་གདགས་སོ། །རྒ་བ་གང་ཞེ་ན། རིས་མཐུན་པར་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ལ་རྒ་བ་ཞེས་གདགས་སོ། ། གནས་པ་གང་ཞེ་ན། རིས་མཐུན་པར་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་མི་འཇིག་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། རིས་མཐུན་པར་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་འཇིག་པ་ལ་ མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་གདགས་སོ། །མིང་གི་ཚོགས་གང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ལ་མིང་གི་ཚོགས་ཞེས་གདགས་སོ། །ཚིག་གི་ཚོགས་གང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་ པར་གྱི་ཚིག་བླ་དགས་ལ་ཚིག་གི་ཚོགས་ཞེས་གདགས་སོ། །ཡི་གེའི་ཚོགས་གང་ཞེ་ན། དེ་གཉི་གའི་གནས་ཡི་གེ་རྣམས་ལ་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཞེས་གདགས་ཏེ། དེ་གཉི་ཀ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ རོ། །རྗོད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་ནི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། 1-467 འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་ཐོབ་པ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་གདགས་སོ། ། འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །སོ་སོར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །འབྱོར་འབྲེལ་པ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལ་འབྱོར་འབྲེལ་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །མགྱོགས་པ་གང་ ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མྱུར་བར་བྱུང་བ་ལ་མགྱོགས་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །གོ་རིམ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རེ་རེ་ནས་འབྱུང་བ་ལ་གོ་རིམ་ཞེས་གདགས་སོ། །དུས་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་ལ་དུས་ཞེས་གདགས་སོ། །ཡུལ་གང་ཞེ་ན། ཤར་དང་། ལྷོ་དང་། ནུབ་དང་། བྱང་དང་། འོག་དང་། སྟ

【現代漢語翻譯】 什麼是『無所有處生』的離欲？是指超越了有頂天，並安住于寂靜之境，以先前的意識為引導的作意。對於心和心所的非恒常之法，以及對於這些法中的一部分的止息，稱為『止息的等至』。 什麼是『無想』？是指生於無想天之眾生，其心和心所的非恒常之法止息，稱為『無想』。 什麼是『命根』？是指與同類眾生相似，由先前的業力所牽引，安住於一定時期的生命，稱為『命』。 什麼是『同類』？是指在某一類眾生中，這些眾生的身體相似，稱為『同類』。 什麼是『生』？是指在同類眾生中，諸行從無到有，稱為『生』。 什麼是『老』？是指在同類眾生中，諸行的相續發生變化，稱為『老』。 什麼是『住』？是指在同類眾生中，諸行的相續不壞滅，稱為『住』。 什麼是『無常』？是指在同類眾生中，諸行的相續壞滅，稱為『無常』。 什麼是『名聚』？是指對於諸法自性的假立名稱，稱為『名聚』。 什麼是『句聚』？是指對於諸法差別的假立名稱，稱為『句聚』。 什麼是『字聚』？是指上述二者的所依，即文字，稱為『字聚』。這是爲了使二者清晰明瞭。 『言說』也是如此，因為它是爲了如實地表達意義。 文字屬於名相，是爲了使之不改變為其他。 什麼是『異生』？是指未獲得聖法者，稱為『異生』。 什麼是『趣入』？是指因和果的相續不斷，稱為『趣入』。 什麼是『各別決定』？是指因和果的各不相同等，稱為『決定』。 什麼是『和合』？是指因和果的相互隨順，稱為『和合』。 什麼是『迅速』？是指因和果快速產生，稱為『迅速』。 什麼是『次第』？是指因和果一個接一個地產生，稱為『次第』。 什麼是『時』？是指因和果持續不斷地產生，稱為『時』。 什麼是『方』？是指東、南、西、北、下、上等方位。

【English Translation】 What is detachment from the 'birth of nothingness'? It refers to the mind that transcends the peak of existence (Sridpai Tsempo, 有頂天) and abides in peace, with the preceding consciousness as its guide. The cessation of impermanent phenomena of mind and mental factors, and the cessation of some of these phenomena, is called 'the attainment of cessation'. What is 'non-perception'? It refers to the cessation of impermanent phenomena of mind and mental factors of beings born in the realm of non-perception gods, which is called 'non-perception'. What is the 'life faculty'? It refers to the life that is similar to that of similar beings, propelled by previous karma, and abides for a certain period, which is called 'life'. What is 'similarity'? It refers to the similarity of the bodies of beings in a certain class of beings, which is called 'similarity'. What is 'birth'? It refers to the arising of formations from non-existence in similar beings, which is called 'birth'. What is 'aging'? It refers to the change in the continuity of formations in similar beings, which is called 'aging'. What is 'abiding'? It refers to the non-destruction of the continuity of formations in similar beings, which is called 'abiding'. What is 'impermanence'? It refers to the destruction of the continuity of formations in similar beings, which is called 'impermanence'. What is the 'collection of names'? It refers to the conventional designation of the essence of phenomena, which is called 'the collection of names'. What is the 'collection of sentences'? It refers to the conventional designation of the distinctions of phenomena, which is called 'the collection of sentences'. What is the 'collection of letters'? It refers to the letters that are the basis of the above two, which is called 'the collection of letters'. This is to make the two clear. 'Speech' is also the same, because it is for expressing the meaning truthfully. Letters belong to nomenclature, in order to prevent it from changing to other. What is 'ordinary being'? It refers to those who have not attained the noble Dharma, which is called 'ordinary being'. What is 'entering'? It refers to the continuous succession of cause and effect, which is called 'entering'. What is 'separate determination'? It refers to the difference between cause and effect, etc., which is called 'determination'. What is 'union'? It refers to the mutual conformity of cause and effect, which is called 'union'. What is 'speed'? It refers to the rapid arising of cause and effect, which is called 'speed'. What is 'order'? It refers to the arising of cause and effect one by one, which is called 'order'. What is 'time'? It refers to the continuous arising of cause and effect, which is called 'time'. What is 'direction'? It refers to the directions of east, south, west, north, below, and above.

---

ེང་དང་། ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ ཉིད་ལ་ཡུལ་ཞེས་གདགས་སོ། །གྲངས་གང་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་ལ་གྲངས་ཞེས་གདགས་སོ། །ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྐྱེན་འདུས་པ་ལ་ཚོགས་པ་ཞེས་ གདགས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་དང་ཡིད་གང་ཡིན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །སེམས་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། ། 1-468 རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་བག་ཆགས་བསགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་གང་ཞེ་ན། གང་དུས་རྟག་ཏུ་རློམ་སེམས་པའི་བདག་ ཉིད་དང་། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་བཞི་པོ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ས་མ་གཏོགས་པར་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་ བ་དང་། གང་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་དག་འགགས་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། མིག་ལ་བརྟེན་ཅིང་གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །རྣ་བའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། རྣ་བ་ལ་རྟེན་ཅིང་སྒྲ་ལ་དམིགས་ནས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། སྣ་ལ་བརྟེན་ཅིང་དྲི་ལ་དམིགས་ནས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའོ། ། 1-469 ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ལྕེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་རོ་ལ་དམིགས་ནས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ལ་བརྟེན་ཅིང་རེག་བྱ་ལ་དམིགས་ནས་ སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཡིད་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁམས་བཅུ་སྟེ། མིག་གི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། རྣ་བའི་ཁམས་དང་། སྒྲའི་ཁམས་དང་། སྣའི་ཁམས་དང་། དྲིའི་ཁམས་དང་། ལྕེའི་ཁམས་དང་། རོའི་ཁམས་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁམས་ དང་། རེག་བྱའི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ གཅིག་གོ །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པ

【現代漢語翻譯】 什麼是處所？凡是在十方一切處，有因和果存在的地方，就稱為處所。什麼是數量？對於各種不同的行（འདུ་བྱེད།，saṃskāra，造作），就稱為數量。什麼是集合？因和果的各種條件聚合在一起，就稱為集合。什麼是識蘊的安立？凡是心和意，也就是識。什麼是心？心是指被蘊、界、處習氣所薰染，具有一切種子的阿賴耶識（ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས།，ālayavijñāna，阿賴耶識）。 異熟識和取識也是如此，因為它們積聚了習氣。什麼是意？意是指恒常執著于自我的體性，以阿賴耶識為對境，與四種煩惱——我見、我愛、我慢、無明相應。這種意，除了道現前時、滅盡定中、以及無學地之外，在一切善、不善、無記心中都存在。並且，意也是指六識剛剛滅盡之後的識。什麼是識？識是指六識的集合，即眼識、耳識、鼻識、舌識、身識、意識。什麼是眼識？眼識是指依靠眼根，以色為對境，而產生的分別知覺。什麼是耳識？耳識是指依靠耳根，以聲為對境，而產生的分別知覺。什麼是鼻識？鼻識是指依靠鼻根，以香為對境，而產生的分別知覺。 什麼是舌識？舌識是指依靠舌根，以味為對境，而產生的分別知覺。什麼是身識？身識是指依靠身根，以觸為對境，而產生的分別知覺。什麼是意識？意識是指依靠意根，以法為對境，而產生的分別知覺。什麼是界的安立？凡是色蘊，就是十界，即眼界、色界、耳界、聲界、鼻界、香界、舌界、味界、身界、觸界，以及法界的一部分。凡是受蘊、想蘊、行蘊，都是法界的一部分。識蘊

【English Translation】 What is a place? Wherever there are causes and effects in all ten directions, that is called a place. What is number? The individual differences of all saṃskāras (འདུ་བྱེད།, saṃskāra, 造作) are called number. What is a collection? The aggregation of causes, effects, and conditions is called a collection. What is the establishment of the skandha of consciousness? Whatever is mind and intellect is also consciousness. What is mind? Mind refers to the ālayavijñāna (ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས།, ālayavijñāna, 阿賴耶識), the basis of all seeds, which is thoroughly imbued with the habits of the skandhas, dhātus, and āyatanas. The vipākavijñāna (異熟識) and the ādānavijñāna (取識) are also the same, because they accumulate habits. What is intellect? Intellect is that which constantly clings to the nature of self, takes the ālayavijñāna as its object, and is associated with the four kleśas (煩惱) – self-view, self-love, self-conceit, and ignorance. This intellect exists in all wholesome, unwholesome, and indeterminate states, except when the path is manifest, in the cessation attainment, and in the state of no more learning. Furthermore, it is also the consciousness that immediately follows the cessation of the six vijñānas. What is consciousness? Consciousness is the collection of the six vijñānas: eye-consciousness, ear-consciousness, nose-consciousness, tongue-consciousness, body-consciousness, and mind-consciousness. What is eye-consciousness? Eye-consciousness is the distinct awareness that arises in dependence on the eye and focuses on forms. What is ear-consciousness? Ear-consciousness is the distinct awareness that arises in dependence on the ear and focuses on sounds. What is nose-consciousness? Nose-consciousness is the distinct awareness that arises in dependence on the nose and focuses on smells. What is tongue-consciousness? Tongue-consciousness is the distinct awareness that arises in dependence on the tongue and focuses on tastes. What is body-consciousness? Body-consciousness is the distinct awareness that arises in dependence on the body and focuses on tactile objects. What is mind-consciousness? Mind-consciousness is the distinct awareness that arises in dependence on the mind and focuses on dharmas. What is the establishment of the dhātus? Whatever is the rūpa-skandha (色蘊) is the ten dhātus: eye-dhātu, rūpa-dhātu, ear-dhātu, sound-dhātu, nose-dhātu, smell-dhātu, tongue-dhātu, taste-dhātu, body-dhātu, and touch-dhātu, as well as a part of the dharma-dhātu. Whatever is the vedanā-skandha (受蘊), saṃjñā-skandha (想蘊), and saṃskāra-skandha (行蘊) is a part of the dharma-dhātu. The vijñāna-skandha (識蘊)

---

ོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བདུན་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སོ། །ཁམས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་མ་བསྡུས་ཤེ་ན། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཡོད་པའི་འདུས་མ་བྱས་སོ། །དེ་ཡང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་བརྒྱད་དེ། 1-470 ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པ་ དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་ཆོར་བ་འགོག་པའོ། །ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་དོན་དམ་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མཚན་མ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་ རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་དགེ་བ་རྣམས་དང་། 1-471 ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ནམ་མཁའ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་མེད་ཅིང་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ ཡིན་པས་འགོག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་འགོག་ལ་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་འགོག་ལ་དེ་ནི་བྲལ་བའོ། མི་གཡོ་བ་གང་ཞེན། དགེ་རྒྱས་ཀྱི་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་ལ་གོང་མའི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའོ། །འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་གང་ཞེ་ན། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ ལ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་པ་ཞི་བར་གནས་པའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། བརྟན་པ་དེ་ དག་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་འགོག་པའོ། །གཟུགས་རྣམ་པ་ལྔ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་

【現代漢語翻譯】 那麼，什麼是七個識界呢？即眼識界、耳識界、鼻識界、舌識界、身識界、意識界和意界。在這些界中，蘊沒有包含的是什麼呢？是沒有包含在法界中的非緣起法。那又是什麼呢？是非緣起法的八種事物，即： 善良諸法的真如、同樣地，不善良和未說明諸法的真如、虛空、非擇滅、擇滅、不動、以及想和感受的止滅。什麼是善良諸法的真如呢？是二種無我、空性、無相、勝義諦和真實，也就是法界。為什麼真如被稱為真如呢？因為其不變異。為什麼稱為空性呢？因為煩惱不生起。為什麼稱為無相呢？因為相已寂滅。為什麼稱為勝義諦呢？因為是無顛倒的對境。為什麼稱為真實呢？因為是聖者智慧的殊勝行境。為什麼稱為法界呢？因為是聲聞、緣覺和諸佛一切法的因。 善良諸法的真如如何，不善良和未說明諸法的真如也應如是看待。什麼是虛空呢？是無色且能開顯一切作用。什麼是非擇滅呢？是對所滅之法非分離。什麼是擇滅呢？是對所滅之法是分離。什麼是不動呢？是已離地獄貪慾而未離上界貪慾的樂受和苦受的止滅。什麼是想和感受的止滅呢？是已離無所有處貪慾，並從有頂向上，以寂止住，以想為先的作意，心和心所法不依止，並且對這些依止和不依止的事物中的一些進行止滅。 什麼是五種色，什麼是受蘊、想蘊、行蘊？

【English Translation】 So, what are the seven realms of consciousness? They are the realm of eye consciousness, the realm of ear consciousness, the realm of nose consciousness, the realm of tongue consciousness, the realm of body consciousness, the realm of mind consciousness, and the realm of the intellect. Among these realms, what is not included by the aggregates? It is the unconditioned (འདུས་མ་བྱས་, asaṃskṛta) that exists in the realm of phenomena. And what is that? It is the eight entities of the unconditioned: The suchness (དེ་བཞིན་ཉིད་, tathatā) of virtuous dharmas, and similarly, the suchness of non-virtuous and unspecified dharmas, space, non-analytical cessation, analytical cessation, immovability, and the cessation of perception and feeling. What is the suchness of virtuous dharmas? It is the two types of selflessness (བདག་མེད་པ་, anātman), emptiness (སྟོང་པ་ཉིད་, śūnyatā), signlessness (མཚན་མ་མེད་པ་, animitta), ultimate reality (ཡང་དག་པའི་མཐའ་, bhūta-koṭi), and the ultimate meaning (དོན་དམ་པ་, paramārtha), which is also the element of dharma (ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་, dharma-dhātu). Why is suchness called suchness? Because it is immutable. Why is it called emptiness? Because afflictions do not arise. Why is it called signlessness? Because signs are pacified. Why is it called ultimate reality? Because it is an undeluded object. Why is it called ultimate meaning? Because it is the noble realm of activity of the wisdom of the noble ones. Why is it called the element of dharma? Because it is the cause of all the dharmas of the Hearers, Solitary Buddhas, and Buddhas. Just as the suchness of virtuous dharmas is, so too should the suchness of non-virtuous and unspecified dharmas be viewed. What is space? It is formless and opens up all actions. What is non-analytical cessation? It is the non-separation from what is ceased. What is analytical cessation? It is the separation from what is ceased. What is immovability? It is the cessation of pleasure and pain that has separated from desire for the lower realms but has not separated from desire for the higher realms. What is the cessation of perception and feeling? It is having separated from desire for the realm of nothingness, and moving upwards from the peak of existence, abiding in peace, with the mental activity preceded by perception, the mind and mental factors do not rely on anything, and some of those that rely and do not rely are ceased. What are the five forms, and what are the aggregates of feeling, the aggregates of perception, and the aggregates of formation?

---

ཡིན་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དངོས་ པོ་བརྒྱད་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉིད་སྐྱེ་མཆེད་བཅུའོ། ། 1-472 རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བདུན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ རྣམས་ནི་ཆོས་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །མིག་ཅེས་ཀྱང་བྱ། མིག་གི་ཁམས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ན། མིག་གང་ཡིན་པ་མིག་གི་ཁམས་ཀྱང་ དེ་ཡིན་ནམ། མིག་གི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་མིག་ཀྱང་དེ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མིག་ཡིན་ལ་མིག་གི་ཁམས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་མིག་གོ ། མིག་གི་ཁམས་ཡིན་ལ་ མིག་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། སྒོ་ངའི་ནང་ན་འདུག་པ་དང་། ནུར་ནུར་པོར་གྱུར་པ་དང་། མེར་མེར་པོར་གྱུར་པ་དང་། ནར་ནར་བོར་གྱུར་པ་དང་། མའི་མངལ་ན་གནས་པ་མིག་མ་དོད་ པ་དང་། མིག་ཞར་བ་དང་། གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་མིག་གི་རྒྱུའོ། །མིག་ཀྱང་ཡིན་ལ་མིག་གི་ཁམས་ཡང་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། དེ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་རྣམས་སོ། །མིག་ ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་མིག་གི་ཁམས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་འཕགས་པའི་འོ། ། 1-473 མིག་དང་མིག་གི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །ཡིད་གང་ཡིན་པ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ ཀྱང་དེ་ཡིན་ནམ། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་ཡིད་ཀྱང་དེ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཡིད་ཡིན་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་ཡིད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཡིན་ལ་ ཡིད་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སོ། །ཡིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། དེ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་རྣམས་སོ། །ཡིད་ཀྱང་ མ་ཡིན་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོ། །གང་དུ་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་ པ་དེའི་ས་པ་ཉིད་ཀྱི་མིག་གིས་དེའི་ས་པའི་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ངམ་ཞེ་ན། དེའི་ས་པའི་མིག་གིས་དེའི་ས་པའི་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བའང་ཡོད། གཞན་གྱི་ས་པས་མཐོང་བའང་ཡོད་དེ། འདོད་པའི་ ཁམས་སུ་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་མིག་གིས་འདོད་པ་ནི་སྤྱོད་པ

【現代漢語翻譯】 此外，將八種非複合事物合併，形成十六種形態的自性，即是法界（Dharmadhatu）。什麼是處（Ayatana）的分類？即是十種有色界（Rupadhatu）的界（Dhatu），它們本身就是十處（Ayatana）。 哪七種是識界（Vijnanadhatu）？它們就是意處（Manayatana）。什麼是法界（Dharmadhatu）？它就是法處（Dharmayatana）。因此，蘊（Skandha）、界（Dhatu）和處（Ayatana）這三者變成了三種法（Dharma）：色蘊（Rupaskandha）、法界（Dharmadhatu）和意處（Manayatana）。 也可以稱為眼（Miga），也可以稱為眼界（Migadhatu）。那麼，什麼是眼（Miga），眼界（Migadhatu）也是它嗎？什麼是眼界（Migadhatu），眼（Miga）也是它嗎？回答是：有的是眼（Miga），但不是眼界（Migadhatu），例如阿羅漢（Arhat）最後的眼（Miga）。有的是眼界（Migadhatu），但不是眼（Miga），例如在蛋中、已成肉團、已成肉芽、已成條狀、在母胎中未生眼（Miga）、瞎子，以及無色界（Arupadhatu）眾生的眼根（Migendriya）。有的是眼（Miga），也是眼界（Migadhatu），即是其他不是上述情況的時候。有的是既不是眼（Miga），也不是眼界（Migadhatu），即是無餘涅槃界（Parinirvanadhatu）中完全寂滅者，以及無色界（Arupadhatu）的聖者。 正如眼（Miga）和眼界（Migadhatu）一樣，耳（Rna）、鼻（Sna）、舌（Lce）、身（Lus）和身界（Lusdhatu）也是如此，可以根據情況類推。什麼是意（Yid），意界（Yiddhatu）也是它嗎？什麼是意界（Yiddhatu），意（Yid）也是它嗎？回答是：有的是意（Yid），但不是意界（Yiddhatu），例如阿羅漢（Arhat）最後的意（Yid）。有的是意界（Yiddhatu），但不是意（Yid），例如入于滅盡定（Nirodha-samapatti）的意界（Yiddhatu）。有的是意（Yid），也是意界（Yiddhatu），即是其他不是上述情況的時候。有的是既不是意（Yid），也不是意界（Yiddhatu），即是無餘涅槃界（Parinirvanadhatu）中完全寂滅者。 在何處生起和出生，那個地方的眾生自己的眼睛能看到那個地方的色（Rupa）嗎？回答是：那個地方的眾生自己的眼睛既能看到那個地方的色（Rupa），也能看到其他地方的色（Rupa），例如在欲界（Kamadhatu）生起和出生的眾生，在欲界（Kamadhatu）活動的眼睛能看到欲界（Kamadhatu）的...

【English Translation】 Furthermore, the eight non-composite entities are combined to form the nature of sixteen aspects, which is the Dharmadhatu (法界, Dharma-dhatu). What is the classification of Ayatana (處)? Those ten Dhatus (界) of the Rupadhatu (有色界), are themselves the ten Ayatanas (處). Which seven are the Vijnanadhatus (識界)? They are the Manayatana (意處). What is the Dharmadhatu (法界)? It is the Dharmayatana (法處). Therefore, the Skandhas (蘊), Dhatus (界), and Ayatanas (處) become three Dharmas (法): Rupaskandha (色蘊), Dharmadhatu (法界), and Manayatana (意處). It can also be called Miga (眼), or Migadhatu (眼界). So, is what is Miga (眼) also Migadhatu (眼界)? Is what is Migadhatu (眼界) also Miga (眼)? The answer is: there is Miga (眼) that is not Migadhatu (眼界), such as the final Miga (眼) of an Arhat (阿羅漢). There is Migadhatu (眼界) that is not Miga (眼), such as that in an egg, that has become a mass of flesh, that has become a sprout, that has become a strip, that is in the mother's womb without eyes, a blind person, and the eye-faculty (Migendriya) of beings born in the Arupadhatu (無色界). There is Miga (眼) that is also Migadhatu (眼界), which is other times when it is not the above situation. There is that which is neither Miga (眼) nor Migadhatu (眼界), which is the complete extinction in the Parinirvanadhatu (無餘涅槃界), and the noble ones of the Arupadhatu (無色界). Just as with Miga (眼) and Migadhatu (眼界), so too with Rna (耳), Sna (鼻), Lce (舌), Lus (身), and Lusdhatu (身界), it can be applied accordingly. What is Yid (意), is Yiddhatu (意界) also it? What is Yiddhatu (意界), is Yid (意) also it? The answer is: there is Yid (意) that is not Yiddhatu (意界), such as the final Yid (意) of an Arhat (阿羅漢). There is Yiddhatu (意界) that is not Yid (意), such as the Yiddhatu (意界) of one who has entered Nirodha-samapatti (滅盡定). There is Yid (意) that is also Yiddhatu (意界), which is other times when it is not the above situation. There is that which is neither Yid (意) nor Yiddhatu (意界), which is the complete extinction in the Parinirvanadhatu (無餘涅槃界). Where one arises and is born, do the beings of that place see the Rupas (色) of that place with their own eyes? The answer is: the beings of that place see the Rupas (色) of that place with their own eyes, and they also see the Rupas (色) of other places, such as the beings who arise and are born in the Kamadhatu (欲界), the eyes that operate in the Kamadhatu (欲界) see the Kamadhatu (欲界)...

---

འི་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་དང་། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་ས་གོང་མ་པས་ས་འོག་མ་པ་རྣམས་མཐོང་བའོ། ། 1-474 མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། རྣ་བས་སྒྲ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྣ་དང་ལྕེ་དང་། ལུས་ཀྱིས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་དྲི་རྣམས་སྣོམ་མོ། །རོ་རྣམས་མྱང་ངོ་། །རེག་བྱ་རྣམས་རེག་ གོ །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལུས་ཀྱིས། རང་གི་ས་པ་ཉིད་ཀྱི་རེག་བྱ་རྣམས་ལ་རེག་གོ །དེ་ན་དྲི་དང་རོ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། ཁམ་གྱི་ ཟས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མེད་དོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཡིད་ཀྱིས། ཁམས་གསུམ་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་ བཞིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ནི། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཡིད་ཀྱིས། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རང་གི་ས་པ་རྣམས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་སོ། ། 1-475 ཟག་པ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ནི། ཁམས་གསུམ་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་གོ་རིམ་དུ་བླགས་ཤེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་བཞི་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡང་སྔ་མ་ནི་ཕྱི་མའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུགས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མྱོང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་ཚོར་བར་བྱེད་ པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དེ། དེ་དང་ དེར་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། གང་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། མྱོང་བ་དང་། མཚན་མར་ འཛིན་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་སྟེ། ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམ་བསྟན་ པ་ནི་དེ་ལྟའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཁམས་རྣམས་གོ་རིམ་དུ་བླགས་ཤེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་མཐུན་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཕན་ཚུན་དུ་བལྟའོ། ། 1-476

【現代漢語翻譯】 看到各種色（gzugs），以及在色界中修行的人看到欲界的人。 正如眼睛看到各種色一樣，耳朵也同樣聽到聲音。正如在欲界產生和出生一樣，在色界出生也是如此。在欲界出生的人，用在欲界修行的鼻、舌和身體，嗅聞在欲界修行的各種氣味，品嚐各種味道，接觸各種觸覺。在色界出生的人，用在色界修行的身體，接觸自己那一層的觸覺。在那裡，氣味和味道自然不存在，因為他們已經脫離了對段食的貪執。因此，鼻識和舌識也不存在。在欲界出生的人，用在欲界修行的意，了知三界中的事物以及無漏法。正如在欲界出生的人一樣，在色界出生的人也是如此。在無色界產生和出生的人，用在無色界修行的意，了知在無色界修行的自己那一層的事物以及無漏法。 無漏的意，了知三界中的事物以及無漏法。為什麼蘊被依次排列呢？因為它們是識的處所，即四種識的處所和識本身。而且，前一個是后一個的基礎，正如色一樣去感受，正如感受一樣去認識，正如認識一樣去思，正如思一樣去識別，並與之接近。而且，爲了煩惱和清凈，哪裡有煩惱和清凈，有感受和執取相，以及造作，誰會煩惱和清凈，以及什麼會煩惱和清凈。蘊的次第就是這樣顯示的。為什麼界被依次排列呢？爲了與世間的名言相符。什麼是與世間的名言相符呢？首先，他們互相觀看。

【English Translation】 Seeing various forms (gzugs), and those practicing in the Form Realm seeing those in the Desire Realm. Just as the eye sees various forms, so too does the ear hear sounds. Just as one arises and is born in the Desire Realm, so too is one born in the Form Realm. Those born in the Desire Realm, with the nose, tongue, and body practicing in the Desire Realm, smell the various odors of those practicing in the Desire Realm, taste the various flavors, and touch the various tangibles. Those born in the Form Realm, with the body practicing in the Form Realm, touch the tangibles of their own level. There, odors and flavors do not naturally exist, because they are free from attachment to the desire for coarse food. Therefore, nose-consciousness and tongue-consciousness also do not exist. Those born in the Desire Realm, with the mind practicing in the Desire Realm, know the things in the three realms and also the unconditioned dharmas. Just as those born in the Desire Realm, so too are those born in the Form Realm. Those who arise and are born in the Formless Realm, with the mind practicing in the Formless Realm, know the things of their own level practicing in the Formless Realm and also the unconditioned dharmas. The unconditioned mind knows the things in the three realms and also the unconditioned dharmas. Why are the aggregates arranged in order? Because they are the place of consciousness, that is, the four places of consciousness and consciousness itself. Moreover, the former is the basis of the latter, just as form is felt, just as feeling is perceived, just as perception is conceived, just as conception is discriminated, and one approaches it. Moreover, for defilement and purification, where there is defilement and purification, there is feeling and grasping at signs, and what is it that defiles and purifies, and what is defiled and purified. Such is the order of the aggregates shown. Why are the realms arranged in order? To accord with worldly conventions. What is it that accords with worldly conventions? First, they look at each other.

---

བལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་ཏུ་སྨྲའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཁྲུས་དང་བྱུག་པ་དང་ཕྲེང་བ་ལོངས་སྤྱོད་དུ་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མལ་དང་ གདིང་པ་དང་། བུད་མེད་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་དོ། །ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སོ། །ནང་གི་ཁམས་རྣམས་གྱུར་བྱས་ནས་ཕྱིའི་ཁམས་རྣམས་གོ་རིམ་ཏུ་བླགས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་རྣམས་སོ། །ཁམས་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཕུང་པོའི་དོན་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། འདས་པའམ། མ་འོངས་པའམ། ད་ལྟར་བྱུང་བའམ། ནང་གིའམ། ཕྱིའི་འམ། རགས་པའམ། ཕྲ་བའམ། ངན་པའམ། གྱ་ནོམ་པའམ། རྒྱང་རིང་བ་གང་ཡིན་པའམ། ཐག་ཉེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་སྤུངས་ པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་བར་དུའང་དེ་བཞིན་ཏེ། ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་བཞིན་ནོ། ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་ དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཤིང་གི་ཕུང་པོ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཁུར་ཁྱེར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། 1-477 ཕྲག་ཁུར་ཁྱེར་བ་བཞིན་ནོ། །ཁམས་ཀྱི་དོན་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་དོན་ཏོ། །ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་དོན་ ཏོ། །ཡང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་འཛིན་པའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དོན་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཚོར་བ་ ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུའོ། །འདུ་ཤེས་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཆུ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ། ཅིའི་ ཕྱིར་གཟུགས་དབུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཞེ་ན། བདག་མེད་པ་ཉིད་དང་། གཙང་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་། རོ་བ་ ཆུང་བ་ཉིད་དང་། མི་བརྟན་ཞིང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། སྡོམ་དུ་ན། རྫས་ཡོད་ཤེས་བྱ་གཟུགས་ཅན་ སོགས། །ཟག་བཅས་བྱུང་ལ་སོགས་པ་དང་། །འདས་དང་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས། ཇི་ལྟར་ན་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན། །རྫས་སུ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག 1-478 ཅིའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་ཡོད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་ལ

【現代漢語翻譯】 依賴於觀看而普遍宣說。之後，沐浴、涂香、花環被享用。之後，食物和飲料被完全享用。之後，床和墊子，以及女人被完全享用。一切都是具有分別唸的意界。內部的界被改變后，外部的界按順序被放置。之後是識界。正如諸界（梵文：dhātu，英語：element）的順序一樣，諸處（梵文：āyatana，英語：sense-fields）也是如此。蘊（梵文：skandha，英語：aggregate）的含義是什麼呢？任何形式，無論是過去的、未來的、現在的，還是內部的、外部的、粗大的、微細的、低劣的、殊勝的、遙遠的、近處的，所有這些聚集在一起堆積，因此被稱為色蘊（梵文：rūpa-skandha，英語：aggregate of form）。直到識蘊（梵文：vijñāna-skandha，英語：aggregate of consciousness）也是如此，就像財富的堆積一樣。此外，僅僅是極度增長的痛苦的特徵，正如所說：『唯有這個巨大的痛苦之蘊將會產生。』就像木柴的堆積一樣。此外，僅僅是攜帶一切煩惱的重擔，就像肩負重擔一樣。界的含義是什麼呢？是所有法的種子的含義。又是保持自身特徵的含義。又是保持果和因的實體的含義。又是聚集並保持一切法的樣式的含義。處的含義是什麼呢？是識產生的門的含義。形式就像泡沫凝結一樣。感覺就像水泡一樣。想（梵文：saṃjñā，英語：perception）就像海市蜃樓一樣。行（梵文：saṃskāra，英語：formation）就像芭蕉樹的樹幹一樣。識就像幻術一樣。』所說的這些，為什麼說『形式就像泡沫凝結一樣』，直到『識就像幻術一樣』呢？因為無我（梵文：anātman，英語：no-self）、不凈、少味、不穩固且無有實質。蘊、界、處的詳細區分是什麼呢？總結來說：實有、所知、有色等，有漏、生起等，過去和緣等，如何以及爲了什麼？蘊、界、處，如何是實有的呢？實有的有多少呢？為什麼認為是實有的呢？是感官的行境的表達，以及那...

【English Translation】 It is universally spoken based on viewing. After that, bathing, anointing, and garlands are enjoyed. After that, food and drink are fully enjoyed. After that, beds and mattresses, and women are fully enjoyed. Everything is the realm of mind with discrimination. After the internal realms are changed, the external realms are placed in order. After that are the realms of consciousness. Just as the order of the elements (Sanskrit: dhātu, English: element) is, so are the sense-fields (Sanskrit: āyatana, English: sense-fields). What is the meaning of aggregate (Sanskrit: skandha, English: aggregate)? Whatever form, whether past, future, present, internal, external, coarse, subtle, inferior, excellent, distant, or near, all these gathered together and piled up, therefore it is called the aggregate of form (Sanskrit: rūpa-skandha, English: aggregate of form). It is the same up to the aggregate of consciousness (Sanskrit: vijñāna-skandha, English: aggregate of consciousness), just like a pile of wealth. Furthermore, it is merely the characteristic of extremely increasing suffering, as it is said: 'Only this great aggregate of suffering will arise.' Like a pile of firewood. Furthermore, it is merely carrying the burden of all afflictions, like carrying a burden on the shoulders. What is the meaning of element? It is the meaning of the seed of all dharmas. It is also the meaning of holding one's own characteristic. It is also the meaning of holding the entity of fruit and cause. It is also the meaning of gathering and holding all the aspects of dharmas. What is the meaning of sense-field? It is the meaning of the door of the arising of consciousness. Form is like solidified foam. Feeling is like a water bubble. Perception (Sanskrit: saṃjñā, English: perception) is like a mirage. Formation (Sanskrit: saṃskāra, English: formation) is like the trunk of a banana tree. Consciousness is like an illusion.' What is said, why is it said 'Form is like solidified foam' until 'Consciousness is like an illusion'? Because of no-self (Sanskrit: anātman, English: no-self), impurity, little taste, instability, and lack of essence. What is the detailed distinction between aggregates, elements, and sense-fields? In summary: real existence, knowable, form, etc., with outflows, arising, etc., past and conditions, etc., how and for what? Aggregates, elements, and sense-fields, how are they real? How many are real? Why are they considered real? It is the expression of the object of the senses, and that...

---

ས་གཞན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྫས་སུ་ཡོད་པའོ། ། བདག་ལ་རྫས་སུ་ མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་ཡོད་པར་བརྟག་གོ །ཇི་ལྟར་ན་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཡིན། བཏགས་པའི་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་བཏགས་པའི་ཡོད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། དབང་པོའི་ སྤྱོད་ཡུལ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བཏགས་པའི་ཡོད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཏགས་པའི་ཡོད་པའོ། །བདག་ལ་བཏགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཏགས་པའི་ ཡོད་པར་བརྟག་གོ །ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་དམིགས་ པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའོ། །བདག་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའོ། ། 1-479 བདག་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན། ཤེས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་བྱ་བར་བརྟག་ཅེ་ན། ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་དང་། སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཏེ། གང་དུ་ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱུང་བ་དང་། གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། དེའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་པ་ དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་བ་དག་གོ །དེ་ལ་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་སོ། །སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བདུན་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི། ཚོར་བའི་ ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། 1-480 ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །ཡང་ཤེས་བྱའི་ཆོས་རྣམས་ནི། མོས་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོ

【現代漢語翻譯】 不依賴於其他事物而存在的，是實有（Dravyasat）。一切都是實有。爲了斷除對自我的實有執著，所以考察實有。 什麼是假有（Prajnasat）？假有有多少種？為什麼要考察假有呢？ 感官的對象和依賴於其他事物而存在的，是假有。一切都是假有。爲了斷除對自我的假有執著，所以考察假有。 什麼是世俗有（Samvritisat）？世俗有有多少種？為什麼要考察世俗有呢？ 導致煩惱的目標是世俗有。一切都是世俗有。爲了斷除對自我的煩惱之源的執著。 什麼是勝義有（Paramarthasat）？勝義有有多少種？為什麼要考察勝義有呢？ 導致清凈的目標是勝義有。一切都是勝義有。爲了斷除對自我的清凈之源的執著。 什麼是所知（Jneyas）？所知有多少種？為什麼要考察所知呢？ 所知有五種：色（Rupa）、心（Citta）、心所法（Caittasikas）、不相應行（Cittaviprayukta-samskaras）和無為法（Asamskritas）。無論在哪裡，有煩惱和清凈，或者有煩惱和清凈，或者用什麼來煩惱和清凈，以及它的狀態是什麼，以及什麼是清凈，考慮到這些，一切都是所知。 其中，色是色蘊（Rupa-skandha），包括十個色界（Rupa-dhatu）、十個處（Ayatana），以及法界（Dharma-dhatu）和處所攝之色。 心是識蘊（Vijnana-skandha），包括七個識界（Vijnana-dhatu）和意處（Manayatana）。 心所法是受蘊（Vedana-skandha）、想蘊（Samjna-skandha）、相應行蘊（Samprayukta-samskara-skandha），以及法界和處的一部分。 不相應行是不相應行蘊，以及法界和處的一部分。 無為法是法界和處的一部分。 此外，所知法包括信解智的行境。

【English Translation】 That which does not depend on other things is substantially existent (Dravyasat). Everything is substantially existent. In order to abandon the attachment to self as substantially existent, one examines substantial existence. What is nominally existent (Prajnasat)? How many kinds of nominally existent are there? Why does one examine nominal existence? The objects of the senses and that which exists in dependence on others are nominally existent. Everything is nominally existent. In order to abandon the attachment to self as nominally existent, one examines nominal existence. What is conventionally existent (Samvritisat)? How many kinds of conventionally existent are there? Why does one examine conventional existence? The object that leads to affliction is conventionally existent. Everything is conventionally existent. In order to abandon the attachment to self as the source of affliction. What is ultimately existent (Paramarthasat)? How many kinds of ultimately existent are there? Why does one examine ultimate existence? The object that leads to purification is ultimately existent. Everything is ultimately existent. In order to abandon the attachment to self as the source of purification. What is knowable (Jneyas)? How many kinds of knowable are there? Why does one examine the knowable? The knowable is of five kinds: form (Rupa), mind (Citta), mental factors (Caittasikas), non-associated formations (Cittaviprayukta-samskaras), and unconditioned phenomena (Asamskritas). Wherever there is affliction and purification, or there is affliction and purification, or by what one is afflicted and purified, and what its state is, and what is purified, considering these, everything is knowable. Among these, form is the aggregate of form (Rupa-skandha), including the ten form realms (Rupa-dhatu), the ten sources (Ayatana), and the form included in the Dharma realm (Dharma-dhatu) and sources. Mind is the aggregate of consciousness (Vijnana-skandha), including the seven consciousness realms (Vijnana-dhatu) and the mind source (Manayatana). Mental factors are the aggregate of feeling (Vedana-skandha), the aggregate of perception (Samjna-skandha), the aggregate of associated formations (Samprayukta-samskara-skandha), and a part of the Dharma realm and sources. Non-associated formations are the aggregate of non-associated formations, and a part of the Dharma realm and sources. Unconditioned phenomena are a part of the Dharma realm and sources. Furthermore, the knowable phenomena include the sphere of knowledge of faith and understanding.

---

ད་ཡུལ་དང་། རིགས་ པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། སོ་སོ་རང་གིས་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། འོག་མ་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ ཡུལ་དང་། གོང་མ་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། ཀུན་ནས་མི་ལྡང་བ་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། ཤེས་པ་ཤེས་ པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། མཐར་ཐུག་པ་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། དོན་ཆེན་པོ་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། །བདག་ལ་ཤེས་པ་པོ་དང་། མཐོང་བ་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བར་བརྟག་ཅེ་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་ པ་དང་། རྒྱུ་དང་། འཇུག་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་དང་། རྒྱུ་མཚན་ལས་བྱུང་བ་དང་། མི་མཐུན་པ་དང་། གཉེན་པོ་དང་། ཕྲ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བར་བལྟའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དག་གོ ། 1-481 བདག་ལ་མཐོང་བ་པོ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན། མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ ཤེས་པར་བྱ་བར་བརྟག་ཅེ་ན། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་མངོན་ པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དག་གོ །བདག་ལ་མཐུ་དང་བཅས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་ཅན་ཡིན། གཟུགས་ཅན་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཅན་དུ་བརྟག་ཅེ་ ན། གཟུགས་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། འབྱུང་བ་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང་། །དགའ་བའི་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། ཕྱོགས་དང་བཅས་པ་དང་། ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པ་དང་། ཡུལ་ཉེ་བར་བསྟན་དུ་རུང་བ་དང་། ཡུལ་སྤྱོད་ཡུལ་ དུ་འགྱུར་བ་དང་། གཉིས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མཚུངས་པ་དང་། འབྲེལ་པ་དང་། རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྟོག་པ་དང་། གནོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དང་། གོ་བར་བྱེད་པ་དང་། བསགས་པ་རྣམ་པར་ གཞག་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པ་དང་། ནང་དུ་བལྟས་པ་དང་། རྒྱུན་རིང་བ་དང་། དུས་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་དང་། དེའི་དུས་དང་། ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་གཟུགས་ཅན་དུ་བལྟའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུགས་ཅན་དག་གོ ། 1-482 ཡང་ན་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །བདག་ལ་གཟུགས་ཅན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཅན་ མ་ཡིན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། གཟུགས་ཅན་ལས་བཟློག་པ་ནི་གཟ

【現代漢語翻譯】 又爲了國土（yul，地方、區域），種姓（rigs，家族、血統）的知識所行境，以及無散亂（rnam par 'phro ba med pa）的知識所行境，各自了知的行境，了知他人自性的行境，了知下位的行境，了知上位的行境，破斥的知識所行境，了知不圓滿的行境，了知不生的行境，了知知識的行境，了知究竟的行境，以及爲了了知重大意義的行境。爲了捨棄對自我的知者和見者的執著。 如何才能完全瞭解？需要完全瞭解的事物有哪些？為何要考察需要完全瞭解的事物呢？因為通過不分別（rnam par mi rtog pa）和分別（rnam par rtog pa），原因（rgyu）和進入（'jug pa），理由（rgyu mtshan）和從理由產生（rgyu mtshan las byung ba），不一致（mi mthun pa）和對治（gnyen po），以及細微的詳細區分，來觀察需要完全瞭解的事物。一切都是需要完全瞭解的事物。 爲了捨棄對自我的見者等的執著。如何才能現前瞭解？需要現前瞭解的事物有哪些？為何要考察需要現前瞭解的事物呢？因為爲了普遍行（kun tu 'gro ba）和隨同獲得（rjes su thob pa），進入行為（spyod pa la 'jug pa），到來（'ong ba）和離去（'gro ba），以及決定生起（nges par 'byung ba）。一切都是需要現前瞭解的事物。爲了捨棄對自我的具神通的執著。 如何才能是有色（gzugs can）的？有色的事物有哪些？為何要考察有色的事物呢？因為有色自性（gzugs de'i bdag nyid），成為所依的生起（'byung ba rten du gyur pa），喜樂的生起之源（dga' ba'i kun 'byung ba），具有方所（phyogs dang bcas pa），遍及處所（yul la khyab pa），能夠指示近處（yul nye bar bstan du rung ba），處所成為行境（yul spyod yul du 'gyur ba），二者行境相同（gnyis spyod yul du mtshungs pa），關聯（'brel pa）和隨後的關聯（rjes su 'brel pa），詳細的分別（rab tu rtog pa），成為所損害（gnod par bya ba yin pa），能夠理解（go bar byed pa），積累的安置（bsags pa rnam par gzhag pa），向外觀看（phyi rol du bltas pa）和向內觀看（nang du bltas pa），長久（rgyun ring ba）和時間完全中斷（dus yongs su chad pa），彼時（de'i dus）和確定指示（nges par bstan pa），因此要觀察有色的事物。一切都是有色的事物。 或者以任何適當的方式組合。爲了捨棄對自我的有色的執著。如何才能是無色（gzugs can ma yin）的？無色的事物有哪些？為何要考察無色的事物呢？因為與有色相反的就是無色。

【English Translation】 And also for the domain of knowledge of country (yul, place, region), lineage (rigs, family, bloodline), and the domain of knowledge without distraction (rnam par 'phro ba med pa), the domain of knowledge of individual understanding, the domain of knowledge of understanding the self-nature of others, the domain of knowledge of understanding the lower, the domain of knowledge of understanding the higher, the domain of knowledge of refutation, the domain of knowledge of understanding incompleteness, the domain of knowledge of understanding non-arising, the domain of knowledge of understanding knowledge, the domain of knowledge of understanding the ultimate, and for the domain of knowledge of understanding great meaning. To abandon attachment to the self as knower and seer. How can one fully understand? What are the things that need to be fully understood? Why examine the things that need to be fully understood? Because through non-discrimination (rnam par mi rtog pa) and discrimination (rnam par rtog pa), cause (rgyu) and entry ('jug pa), reason (rgyu mtshan) and arising from reason (rgyu mtshan las byung ba), inconsistency (mi mthun pa) and antidote (gnyen po), and subtle detailed distinctions, one observes the things that need to be fully understood. Everything is something that needs to be fully understood. To abandon attachment to the self as seer, etc. How can one directly understand? What are the things that need to be directly understood? Why examine the things that need to be directly understood? Because for universal going (kun tu 'gro ba) and subsequent attainment (rjes su thob pa), entering into behavior (spyod pa la 'jug pa), coming ('ong ba) and going ('gro ba), and definite arising (nges par 'byung ba). Everything is something that needs to be directly understood. To abandon attachment to the self as having magical powers. How can something be corporeal (gzugs can)? What are the corporeal things? Why examine corporeal things? Because of the nature of corporeality (gzugs de'i bdag nyid), becoming the basis of arising ('byung ba rten du gyur pa), the source of the arising of joy (dga' ba'i kun 'byung ba), having direction (phyogs dang bcas pa), pervading the place (yul la khyab pa), being able to indicate the near (yul nye bar bstan du rung ba), the place becoming the domain of experience (yul spyod yul du 'gyur ba), the two having the same domain of experience (gnyis spyod yul du mtshungs pa), connection ('brel pa) and subsequent connection (rjes su 'brel pa), detailed distinction (rab tu rtog pa), becoming what is harmed (gnod par bya ba yin pa), being able to understand (go bar byed pa), the arrangement of accumulation (bsags pa rnam par gzhag pa), looking outward (phyi rol du bltas pa) and looking inward (nang du bltas pa), long duration (rgyun ring ba) and complete cessation of time (dus yongs su chad pa), that time (de'i dus) and definite indication (nges par bstan pa), therefore one examines corporeal things. Everything is corporeal. Or combine in any appropriate way. To abandon attachment to the self as corporeal. How can something be incorporeal (gzugs can ma yin)? What are the incorporeal things? Why examine incorporeal things? Because what is the opposite of corporeal is incorporeal.

---

ུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་གོ །ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་གོ །ཡང་ན་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །བདག་ལ་གཟུགས་ཅན་ མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ཡིན། བསྟན་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་དུ་ཡོད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། མིག་གི་ཡུལ་ནི་ བསྟན་དུ་ཡོད་པའོ། །ལྷག་མའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་གཟུགས་ཅན་བཞིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དག་གོ །ཡང་ན་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །བདག་མིག་གི་ཡུལ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཡིན། བསྟན་དུ་མེད་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་དུ་མེད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་བསྟན་དུ་མེད་ པར་བལྟའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྟན་དུ་མེད་པ་དག་གོ །ཡང་ན་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །བདག་མིག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན། 1-483 ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། བསྟན་དུ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་ གྱིས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པར་བལྟ་སྟེ། རིགས་དང་། ཉེ་བར་བསགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་མ་བྱས་པས་ཀྱང་ངོ་། །དེ་ལ་རིགས་ནི་གང་ཕན་ཚུན་དུ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྒྲིབ་པར་བྱ་ བའོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་བསགས་པ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་གོང་བུར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་མ་བྱས་པ་ནི་གང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་མ་བསྒྱུར་བའི་གཟུགས་སོ། །ཡང་རབ་ ཏུ་འཁྲུག་པའི་གཞིའི་གནས་ཡིན་པས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དག་གོ །ཡང་ན་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། ། བདག་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་པར་མངོན་ པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན། ཐོགས་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་མེད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ལས་བཟློག་པ་ ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐོགས་པ་མེད་པ་དག་གོ །ཡང་ན་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །བདག་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན། 1-484 ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་དང་བཅས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཟག་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། ཟག་པ་དང་འབྲེལ་པ་དང་། ཟག་པས་བཅིངས་པ་དང་། ཟག་པའི་རྗེས་སུ་ འབྲེལ་པ་དང་། ཟག་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། ཟག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཟག་པ་དང་བཅས་པར་བལྟའོ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་དང་། ཁམས་བཅོ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་། ཁམས་གསུམ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སོ། །བདག་ཟག་པ་ད

【現代漢語翻譯】 哪些不是有形的？一切都不是有形的。或者，根據情況進行組合。爲了捨棄對非有形的執著。如何是有可見的？什麼是可見的？為什麼考察什麼是可見的？眼睛的對象是可見的。其餘的區分就像有形一樣。一切都是可見的。或者，根據情況進行組合。爲了捨棄對眼睛對象的執著。如何是不可見的？什麼是不可見的？為什麼考察什麼是不可見的？與可見的相反被認為是不可見的。一切都是不可見的。或者，根據情況進行組合。爲了捨棄對非眼睛對象的執著。如何是有障礙的？ 什麼是有障礙的？為什麼考察什麼是有障礙的？凡是可見的，也就是有障礙的。此外，還可以通過三種方式來看待有障礙：種類、積聚和未完全凈化。其中，種類是指相互遮蔽和被遮蔽的。其中，積聚是指從微塵聚集而成的團塊。其中，未完全凈化是指未通過禪定之力轉變的色。此外，由於是劇烈擾動的場所，所以是有障礙的。一切都是有障礙的。或者，根據情況進行組合。爲了捨棄對未完全通達一切的執著。如何是無障礙的？什麼是無障礙的？為什麼考察什麼是無障礙的？與有障礙的相反就是無障礙的。一切都是無障礙的。或者，根據情況進行組合。爲了捨棄對完全通達一切的執著。如何是有漏洞的？ 什麼是有漏洞的？為什麼考察什麼是有漏洞的？因為是漏洞的自性，與漏洞相關聯，被漏洞束縛，隨順漏洞，與漏洞一致，以及從漏洞的因產生的緣故，所以被認為是有漏洞的。五取蘊、十五界、十處、三界以及二處的方面都是有漏洞的。我（藏文：བདག，梵文天城體：आत्म，梵文羅馬擬音：ātma，漢語字面意思：我）是漏洞的

【English Translation】 What are the non-corporeal? All are non-corporeal. Or, combine them as appropriate. In order to abandon attachment to the non-corporeal. How is it visible? What is visible? Why examine what is visible? The object of the eye is visible. The remaining distinctions are like the corporeal. All are visible. Or, combine them as appropriate. In order to abandon attachment to the object of the eye. How is it invisible? What is invisible? Why examine what is invisible? The opposite of the visible is considered invisible. All are invisible. Or, combine them as appropriate. In order to abandon attachment to the non-object of the eye. How is it obstructive? What is obstructive? Why examine what is obstructive? Whatever is visible is also obstructive. Furthermore, it can be viewed as obstructive in three ways: by type, by accumulation, and by not being fully purified. Among these, type refers to what mutually obscures and is obscured. Among these, accumulation refers to a mass formed from fine particles. Among these, not being fully purified refers to a form that has not been transformed by the power of meditative absorption. Furthermore, because it is the basis of intense disturbance, it is obstructive. All are obstructive. Or, combine them as appropriate. In order to abandon attachment to not having gone everywhere. How is it unobstructed? What is unobstructed? Why examine what is unobstructed? The opposite of the obstructive is the unobstructed. All are unobstructed. Or, combine them as appropriate. In order to abandon attachment to having gone everywhere. How is it with outflows? What is with outflows? Why examine what is with outflows? Because it is the nature of outflows, associated with outflows, bound by outflows, following outflows, in accordance with outflows, and arising from the cause of outflows, it is considered to be with outflows. The five aggregates of grasping, the fifteen realms, the ten sense bases, the three realms, and the aspects of the two sense bases are all with outflows. I (藏文：བདག，梵文天城體：आत्म，梵文羅馬擬音：ātma，漢語字面意思：self) am with outflows.

---

ང་བཅས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན། ཟག་པ་ མེད་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པར་བལྟའོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་དང་། ཁམས་གསུམ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །བདག་ཟག་པ་དང་བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཐབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན། འཐབ་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་དུ་ ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་འཐབ་པ་དང་བཅས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ངོ་བོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས། མཚོན་ཆ་ལེན་པ་དང་། ཆད་པས་གཅོད་པ་དང་། འཐབ་རྩོད་དང་། མཚང་འབྲུ་བ་དང་། 1-485 རྩོད་པ་དང་། འགྱེད་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་བ་དང་། དེས་བཅིངས་པ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་འཐབ་ པ་དང་བཅས་པར་བལྟའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཇི་སྙེད་པ་འཐབ་པ་དང་བཅས་པའང་དེ་སྙེད་དོ། །བདག་འཐབ་པ་དང་ལྡན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཐབ་པ་ མེད་པ་ཡིན། འཐབ་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་འཐབ་པ་མེད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། འཐབ་པ་དང་བཅས་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་འཐབ་པ་མེད་པའོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ཇི་སྙེད་པར་ འཐབ་པ་མེད་པའང་དེ་སྙེད་དོ། །བདག་འཐབ་པ་དང་བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་ཡིན། ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ ཕྱིར་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ངོ་བོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས། ཡང་སྲིད་པའི་ལུས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་ པ་དང་། དེས་བཅིངས་པ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པར་བལྟའོ། །འཐབ་པ་དང་བཅས་པ་ཇི་སྙེད་པར་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་ཡང་དེ་སྙེད་དོ། ། 1-486 བདག་ཟང་ཟིང་དང་ལྡན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཡིན། ཟང་ཟིང་མེད་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་ཟང་ཟིང་མེད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཟང་ ཟིང་དང་བཅས་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པའོ། །འཐབ་པ་མེད་པ་ཇི་སྙེད་པར་ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཡང་དེ་སྙེད་དོ། །བདག་ཟང་ཟིང་དང་བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཞེན་པ་རྟེན་པ་ཡིན། ཞེན་པ་རྟེན་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་ཞེན་པ་རྟེན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ངོ་བོ་གང་ལ་བརྟེན་ ནས། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་བ་དང་

【現代漢語翻譯】 爲了捨棄對有執著的顯現而執著。如何是無漏？無漏的有多少種？為何要考察無漏？與有漏相反的即視為無漏。不取受的五蘊、三界和二處的一部分。爲了捨棄對我是離漏的顯現而執著。 如何是有斗諍？有斗諍的有多少種？為何要考察有斗諍？依賴貪慾、嗔恚和愚癡的自性，拿起武器、用刑罰砍斷、爭鬥、揭短、爭論和辯論等產生，具有這些自性，與這些相關聯，被這些束縛，隨順這些，與這些一致，從這些因產生的，即視為有斗諍。凡是有漏的，就有多少是有斗諍的。爲了捨棄對我是有斗諍的顯現而執著。 如何是無斗諍？無斗諍的有多少種？為何要考察無斗諍？與有斗諍相反的即是無斗諍。凡是無漏的，就有多少是無斗諍的。爲了捨棄對我是離斗諍的顯現而執著。 如何是有雜染？有雜染的有多少種？為何要考察有雜染？依賴貪慾、嗔恚和愚癡的自性，對再次受生的身體特別執著，具有這些自性，與這些相關聯，被這些束縛，隨順這些，與這些一致，從這些因產生的，即視為有雜染。凡是有斗諍的，就有多少是有雜染的。 爲了捨棄對我是有雜染的顯現而執著。如何是無雜染？無雜染的有多少種？為何要考察無雜染？與有雜染相反的即是無雜染。凡是無斗諍的，就有多少是無雜染的。爲了捨棄對我是離雜染的顯現而執著。 如何是執著所依？執著所依的有多少種？為何要考察執著所依？依賴貪慾、嗔恚和愚癡的自性，對五種妙欲特別執著，具有這些自性，與這些相關聯。

【English Translation】 It is in order to abandon attachment to the appearance of being attached. How is it without outflows (ཟག་པ་ med pa)? How many are without outflows? Why examine what is without outflows? That which is the opposite of having outflows is regarded as without outflows. The five aggregates that are not taken up, the three realms (ཁམས་གསུམ་ khams gsum), and a portion of the two sources (སྐྱེ་མཆེད་ gnyis). It is in order to abandon attachment to the appearance of 'I am free from outflows'. How is it with strife? How many are with strife? Why examine what is with strife? Depending on the nature of desire, hatred, and ignorance, taking up weapons, cutting with punishment, fighting, exposing faults, arguing, and debating arise; possessing these natures, being associated with them, being bound by them, following them, being in accordance with them, and arising from their cause, are regarded as with strife. As many as have outflows, so many also have strife. It is in order to abandon attachment to the appearance of 'I am endowed with strife'. How is it without strife? How many are without strife? Why examine what is without strife? That which is the opposite of having strife is without strife. As many as are without outflows, so many also are without strife. It is in order to abandon attachment to the appearance of 'I am free from strife'. How is it with entanglement? How many are with entanglement? Why examine what is with entanglement? Depending on the nature of desire, hatred, and ignorance, being particularly attached to the body of rebirth, possessing these natures, being associated with them, being bound by them, following them, being in accordance with them, and arising from their cause, are regarded as with entanglement. As many as have strife, so many also have entanglement. It is in order to abandon attachment to the appearance of 'I am endowed with entanglement'. How is it without entanglement? How many are without entanglement? Why examine what is without entanglement? That which is the opposite of having entanglement is without entanglement. As many as are without strife, so many also are without entanglement. It is in order to abandon attachment to the appearance of 'I am free from entanglement'. How is it dependent on attachment? How many are dependent on attachment? Why examine what is dependent on attachment? Depending on the nature of desire, hatred, and ignorance, being particularly attached to the five desirable qualities, possessing these natures, being associated with them.

---

། དེས་བཅིངས་པ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ལས་ བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེན་པ་བརྟེན་པར་བལྟའོ། །ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་ཇི་སྙེད་པར་ཞེན་པ་རྟེན་པའང་དེ་སྙེད་དོ། །བདག་ཞེན་པ་དང་ལྡན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ མངོན་པར་འབྱུང་བ་རྟེན་པ་ཡིན། མངོན་པར་འབྱུང་བ་རྟེན་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འབྱུང་བ་རྟེན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཞེན་པ་རྟེན་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མངོན་པར་འབྱུང་བ་རྟེན་པའོ། ། 1-487 ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཇི་སྙེད་པར་མངོན་པར་འབྱུང་བ་རྟེན་པའང་དེ་སྙེད་དོ། །བདག་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདུས་བྱས་ཡིན། འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་ དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་སུ་བརྟག་ཅེ་ན། གང་ལ་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་དང་། གནས་པ་དང་། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་སྣང་བ་དེ་འདུས་བྱས་སུ་བལྟའོ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ ཕྱོགས་གཅིག་མ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདུས་བྱས་དག་གོ །བདག་མི་རྟག་པ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདུས་མ་བྱས་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་ འདུས་མ་བྱས་སུ་བརྟག་ཅེ་ན། འདུས་བྱས་ལས་བཟློག་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་རྟག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་ ལེན་པའི་ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱའམ། འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལས་དང་ཉོན་ མོངས་པས་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་། རྒྱབ་ཀྱིས་ལྟ་བའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། ། 1-488 བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཉིས་སོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དོན་གང་གིས་འདུས་བྱས་སུ་གྱུར་པའི་དོན་དེས་འདུས་མ་བྱས་མ་ ཡིན་ནོ། །དོན་གང་གིས་འདུས་མ་བྱས་སུ་གྱུར་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་འདི་ནི་འདི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། བམ་པོ་གཉིས་པ། ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན། འཇིག་ རྟེན་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཁམས་གསུམ་པར་གཏོགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། ཁམས་བཅོ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་། ཁམས་གསུམ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །བདག་ལ་འཇིག་རྟེན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟ

【現代漢語翻譯】 因此，執著于束縛，執著于隨之而來的關聯，執著于隨之而來的和諧，以及執著于由其原因所產生的現象，都應被視為依賴（རྟེན་པ།）。有多少雜染（ཟང་ཟིང་།），就有多少執著依賴。這是爲了捨棄對自我的執著和顯現的執著。 如何是顯現的依賴（མངོན་པར་འབྱུང་བ་རྟེན་པ།）？顯現的依賴有多少種？為何要考察顯現的依賴？因為與執著依賴相反的就是顯現的依賴。有多少無雜染，就有多少顯現的依賴。這是爲了捨棄與自我執著分離的顯現執著。 如何是有為法（འདུས་བྱས།）？有為法有多少種？為何要考察有為法？凡是生起、壞滅、住留和變異顯現的，都應被視為有為法。除了法界（ཆོས་ཀྱི་ཁམས།）和一類處（སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས།）之外，一切都是有為法。這是爲了捨棄對無常的自我顯現的執著。 如何是無為法（འདུས་མ་བྱས།）？無為法有多少種？為何要考察無為法？與有為法相反的就是無為法。即法界和一類處。這是爲了捨棄對常恒的自我顯現的執著。 那麼，不是近取蘊（ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ།）的法，應該稱作有為法還是無為法呢？既不是有為法，也不是無為法。為什麼呢？因為不是由業和煩惱所顯現聚合的，所以不是有為法。也不是隨欲而行，顯現趨向和背離的事物，所以也不是無為法。 世尊所說的『有為法和無為法是二』，是怎樣的呢？以某種意義成為有為法的，就不是無為法。以某種意義成為無為法的，就不是有為法。應如是看待這種道理。 第二品。如何是世間法（འཇིག་རྟེན་པ།）？世間法有多少種？為何要考察世間法？屬於三界（ཁམས་གསུམ།）以及獲得超世間（འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ།）之後的顯現，也是世間法。即一類蘊（ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག），十五界（ཁམས་བཅོ་ལྔ།），十處（སྐྱེ་མཆེད་བཅུ།），三界，以及兩類處。這是爲了捨棄對世間的自我顯現的執著。 如何是出世間法？

【English Translation】 Therefore, clinging to bondage, clinging to the subsequent connection, clinging to the subsequent harmony, and clinging to the phenomena arising from its cause, should all be regarded as dependence (རྟེན་པ།). As much as there is defilement (ཟང་ཟིང་།), that much is the clinging dependence. This is to abandon the clinging and manifest clinging to self. How is manifest arising dependence (མངོན་པར་འབྱུང་བ་རྟེན་པ།)? How many kinds of manifest arising dependence are there? Why examine manifest arising dependence? Because the opposite of clinging dependence is manifest arising dependence. As much as there is non-defilement, that much is manifest arising dependence. This is to abandon the manifest clinging that is separate from self-clinging. How is conditioned phenomena (འདུས་བྱས།)? How many kinds of conditioned phenomena are there? Why examine conditioned phenomena? Whatever appears to have arising, ceasing, abiding, and changing, should be regarded as conditioned phenomena. Except for the Dharma realm (ཆོས་ཀྱི་ཁམས།) and one aspect of the sense bases (སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས།), everything is conditioned phenomena. This is to abandon the clinging to the manifestation of impermanent self. How is unconditioned phenomena (འདུས་མ་བྱས།)? How many kinds of unconditioned phenomena are there? Why examine unconditioned phenomena? The opposite of conditioned phenomena is unconditioned phenomena. That is, the Dharma realm and one aspect of the sense bases. This is to abandon the clinging to the manifestation of permanent self. Then, should phenomena that are not the aggregates of grasping (ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ།) be called conditioned or unconditioned? It is neither conditioned nor unconditioned. Why? Because it is not manifestly assembled by karma and afflictions, therefore it is not conditioned. Nor is it something that manifestly tends towards and turns away from according to desire, therefore it is not unconditioned. What is the meaning of the Blessed One's statement that 'conditioned and unconditioned phenomena are two'? That which becomes conditioned in some sense is not unconditioned. That which becomes unconditioned in some sense is not conditioned. This principle should be viewed in this way. Second Chapter. How is mundane (འཇིག་རྟེན་པ།)? How many kinds of mundane are there? Why examine mundane? That which belongs to the three realms (ཁམས་གསུམ།) and the appearance after attaining transcendence (འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ།) is also mundane. That is, one aspect of the aggregates (ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག), the fifteen realms (ཁམས་བཅོ་ལྔ།), the ten sense bases (སྐྱེ་མཆེད་བཅུ།), the three realms, and two aspects of the sense bases. This is to abandon the clinging to the manifestation of self in the mundane. How is supramundane?

---

ེན་ལས་ འདས་པ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཕྱིན་ ཅི་ལོག་དང་སྤྲོས་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རྣམ་གྲངས་སུ་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་དང་། 1-489 ཁམས་གསུམ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་འབའ་ཞིག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱུང་བ་ཡིན། བྱུང་བ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་བྱུང་བར་བརྟག་ཅེ་ ན། འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་བྱུང་བའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་ཐེར་ཟུག་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ བཞི་སྟེ། དང་པོ་བྱུང་བ་དང་། རྒྱུན་གྱིས་བྱུང་བ་དང་། རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། རྟེན་བྱུང་བ་དང་། འགྱུར་བར་བྱུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་བྱུང་བ་དང་། ཉམས་པར་བྱུང་བ་དང་། ཁྱད་ པར་དུ་བྱུང་བ་དང་། འོད་གསལ་བར་བྱུང་བ་དང་། འོད་གསལ་བ་མ་ཡིན་པར་བྱུང་བ་དང་། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བས་བྱུང་བ་དང་། ས་བོན་དང་བཅས་པར་བྱུང་བ་དང་། ས་བོན་མ་ཡིན་པར་ བྱུང་བ་དང་། གཟུགས་བརྙན་དང་དབང་འབྱོར་བ་དང་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱུང་བ་དང་། གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། སྐད་ཅིག་ཞིག་ནས་བྱུང་བ་དང་། ཕྲད་པ་དང་བྲལ་བས་བྱུང་བ་དང་། གནས་སྐབས་གཞན་དུ་བྱུང་བ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བས་བྱུང་བ་དང་། འཇིག་པ་དང་འཆགས་པས་བྱུང་བ་དང་། སྔོན་གྱི་དུས་ན་བྱུང་བ་དང་། འཆི་བའི་དུས་ན་བྱུང་བ་དང་། བར་དུ་བྱུང་བ་དང་། 1-490 ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་དུས་ན་བྱུང་བའོ། །ཇི་ལྟར་ན་མ་བྱུང་བ་ཡིན། མ་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་མ་བྱུང་བར་བརྟག་ཅེ་ན། མ་འོངས་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་ནི་མ་བྱུང་ བའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་ཐེར་ཟུག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བྱུང་བ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མ་བྱུང་བའོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཛིན་པ་ཡིན། འཛིན་པ་རྣམས་ནི་དུ་ ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་འཛིན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་དང་། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་འཛིན་པར་བལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་གསུམ་དང་། གཟུགས་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། ཁམས་བཅུ་གཉིས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་ཟ་བ་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མ་ཕྲད་པ་དང་ཕྲད་ནས་འཛིན་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་འཛིན་པ་དང་། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུས་ཐམས་ཅད་པའི

【現代漢語翻譯】 超越世間法。什麼是超越世間法？為何要考察超越世間法？答：對三界之敵對不作分別念，即是超越世間法。因為不對顛倒和戲論作分別念。又，從名相上說，獲得超越世間法之果也是超越世間法，因為依賴於超越世間法。是蘊、界、處之一部分。爲了斷除執著于唯我之顯現。 如何是生起法？什麼是生起法？為何要考察生起法？答：過去和現在所生起者，即是生起法。是所有法之一部分。爲了斷除執著於我為常恒之顯現。又，生起法有二十四種：最初生起，持續生起，增長生起，依賴生起，變化生起，成熟生起，衰敗生起，特殊生起，光明生起，非光明生起，普遍執行生起，具種子生起，非種子生起，為顯現影像、自在和決定而生起，從一生起，剎那生起，因聚合和分離而生起，于其他狀態生起，因死亡和出生而生起，因壞滅和形成而生起，於過去時生起，于死亡時生起，于中陰時生起，于結生時生起。 如何是非生起法？什麼是非生起法？為何要考察非生起法？答：未來和無為法即是非生起法。是所有法之一部分。爲了斷除執著於我為常恒之顯現。又，與生起法相反者即是非生起法。 如何是執取法？什麼是執取法？為何要考察執取法？答：有色根、心和心所法被視為執取法。是三蘊、色蘊和行蘊之一部分，是十二界、六處以及法界和（一部分）處的範疇。爲了斷除執著於我為享受者之顯現。又，未接觸而執取，接觸后執取，以及執取當下各自之自相，和執取一切時之自相與共相。

【English Translation】 Transcending the world. What is transcending the world? Why examine transcending the world? Answer: Not conceptually distinguishing the adversaries of the three realms is transcending the world. Because it does not conceptually distinguish inversion and proliferation. Also, nominally, obtaining the result of transcending the world is also transcending the world, because it relies on transcending the world. It is a part of the aggregates, realms, and sources. It is to abandon the attachment to the appearance of 'only me'. How does arising occur? What are arising phenomena? Why examine arising? Answer: What has arisen in the past and present is arising. It is a part of all phenomena. It is to abandon the attachment to the appearance of 'I' as permanent. Furthermore, there are twenty-four types of arising: arising initially, arising continuously, arising by growth, arising dependently, arising by change, arising by maturation, arising by decay, arising specially, arising luminously, arising non-luminously, arising by universal movement, arising with seeds, arising without seeds, arising to manifest images, freedom, and determination, arising from one, arising momentarily, arising by aggregation and separation, arising in other states, arising by death and birth, arising by destruction and formation, arising in the past, arising at the time of death, arising in the intermediate state, and arising at the time of conception. How does non-arising occur? What are non-arising phenomena? Why examine non-arising? Answer: The future and the unconditioned are non-arising. It is a part of all phenomena. It is to abandon the attachment to the appearance of 'I' as permanent. Also, the opposite of arising is non-arising. How does grasping occur? What are grasping phenomena? Why examine grasping? Answer: The colored sense faculties, mind, and mental factors are regarded as grasping. It is a part of the three aggregates, the form aggregate, and the formation aggregate, the twelve realms, the six sources, and the dharma realm and (a part of) the sources. It is to abandon the attachment to the appearance of 'I' as the enjoyer. Also, grasping without contact, grasping after contact, and grasping the individual self-characteristics of the present, and grasping the self-characteristics and common characteristics of all times.

---

་ཡུལ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་ཡང་འཛིན་པར་བལྟའོ། །ཚོགས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བཏགས་ པ་ཅན་ཡང་འཛིན་པར་སྨྲའོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཟུང་བ་ཡིན། གཟུང་བ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་གཟུང་བར་བརྟག་ཅེ་ན། འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་གཟུང་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། ། 1-491 གཟུང་བ་ཡིན་ལ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འཛིན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་དོ། བདག་ལ་ཡུལ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཕྱི་རོལ་ ཏུ་བལྟས་པ་ཡིན། ཕྱི་རོལ་ཏུ་བལྟས་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བལྟས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ དང་། དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒྲུབས་པས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བལྟས་པའོ། །ཁམས་བཞི་དང་། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་དག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ནང་དུ་བལྟས་པ་ཡིན། ནང་དུ་ བལྟས་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་ནང་དུ་བལྟས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཕྱི་རོལ་ཏུ་བལྟས་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ནང་དུ་བལྟས་པའོ། །ཁམས་བཞི་དང་། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་ བདག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་བརྟག་ཅེ་ན། 1-492 མི་དགེ་བ་དང་། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ། །བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཡིད་ ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་དང་། ཁམས་བཅུ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་དུ་ ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། དགེ་བ་དང་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །ཁམས་བརྒྱད་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དང་། ཕུང་ པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདས་པ་ཡིན། འདས་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་འདས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། བྱུང་ལ་འ

【現代漢語翻譯】 此外，一切所持之境亦可視作能持。(一切)于聚集時，因生起識而有名者，亦可言其為能持。應如是觀之。何為所持？所持者有幾何？為何需觀察所持？凡能持者，亦即所持。 亦有所持而非能持者，即能持之行境本身。一切皆為(所持)。為遣除于自身顯現為境之執著故。何為外觀？外觀者有幾何？為何需觀察外觀？于佛陀教法中，聞所生慧、思所生慧，以及依隨彼等而修習之法所攝持之心與心所法之外，與欲求完全相應者，即為外觀。四大種、二處，以及其他部分。為遣除于自身非離貪慾之執著故。何為內觀？內觀者有幾何？為何需觀察內觀？與外觀相違者，即為內觀。四大種、二處之外，其他自身部分。為遣除于自身離貪慾之執著故。何為具煩惱？具煩惱者有幾何？為何需觀察具煩惱？ 不善與有覆無記即是具煩惱。有覆無記即是與遍行意及意識相應之煩惱，以及與俱生之壞聚見、邊執見，和色界、無色界相應者。蘊、十界、四處之一部分。為遣除于自身具有煩惱之執著故。何為非具煩惱？非具煩惱者有幾何？為何需觀察非具煩惱？善與無覆無記者即是非具煩惱。八界、八處，以及其餘蘊、界、處之一部分。為遣除于自身遠離煩惱之執著故。何為過去？過去者有幾何？為何需觀察過去？已生且

【English Translation】 Furthermore, all that is held is also regarded as holding. It is said that even that which has a name because consciousness arises in the assembly is holding. It should be viewed in this way. What is the held? How many are the held? Why is it examined what is held? Whatever is the holder is also the held. There is also that which is held but not the holder, which is the very object of the holder's activity. All of it. It is for the sake of abandoning the attachment to what appears as an object to oneself. What is looking outward? How many are those that look outward? Why is it examined what looks outward? In the Buddha's teachings, apart from the mind and mental phenomena that are gathered by what arises from hearing, what arises from thinking, and the Dharma practiced in accordance with them, that which is fully associated with desire is looking outward. The four elements, the two sense bases, and one aspect of others. It is for the sake of abandoning the attachment to oneself as not being free from desire. What is looking inward? How many are those that look inward? Why is it examined what looks inward? That which is the opposite of looking outward is looking inward. Apart from the four elements and the two sense bases, one aspect of the other self. It is for the sake of abandoning the attachment to oneself as being free from desire. What is afflicted? How many are those that are afflicted? Why is it examined what is afflicted? That which is unwholesome and obscured and undeclared is afflicted. That which is obscured and undeclared is the afflictions that are associated with the ever-present mind and the co-emergent view of the aggregates and the view of holding to extremes that are associated with the mind consciousness and the form and the formless realms. One aspect of the aggregates, the ten realms, and the four sense bases. It is for the sake of abandoning the attachment to oneself as being endowed with afflictions. What is not afflicted? How many are those that are not afflicted? Why is it examined what is not afflicted? That which is wholesome and unobscured and undeclared is not afflicted. One aspect of the eight realms, the eight sense bases, and the remaining aggregates, realms, and sense bases. It is for the sake of abandoning the attachment to oneself as being free from afflictions. What is the past? How many are those that are past? Why is it examined what is past? Having arisen and

---

གགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྤྱད་ཟིན་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། 1-493 རྒྱུ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་ཞིག་པ་དང་། འབྲས་བུ་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། དྲན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་མཚན་མ་དང་། ལྟོས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་མ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་འདས་པར་བལྟའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་འཇུག་པར་བྱེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་མ་འོངས་པ་ ཡིན། མ་འོངས་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་མ་བྱུང་བ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཐོབ་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་སྤྱད་པ་དང་། ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་དང་། རྒྱུ་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་མ་ དང་། མངོན་པར་དགའ་བ་མེད་པས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་མ་འོངས་པར་བལྟའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་འཇུག་པར་བྱེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ ལྟར་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བྱུང་བར་བརྟག་ཅེ་ན། བྱུང་ལ་མ་འགགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྤྱད་ཟིན་པ་དང་། 1-494 སྤྱད་མ་ཟིན་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པར་རབ་ཏུ་གཞག་པའི་རྒྱུ་དང་། བྱེད་པ་ཉེ་བར་གནས་པས་ཀྱང་ད་ ལྟར་བྱུང་བར་བལྟའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་འཇུག་པར་བྱེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་གཏམ་གྱི་གཞི་ཡིན་ནོ། ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། བྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གནས་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དགེ་བ་ཡིན། དགེ་བ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་དགེ་བར་བརྟག་ཅེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། འབྲེལ་པ་དང་། རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང་། སློང་བ་དང་། དོན་དམ་པ་དང་། སྐྱེ་བས་འཐོབ་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། མདུན་དུ་བྱ་བ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། གཉེན་པོ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པས་ཀྱང་དགེ་བར་བལྟའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ དང་། ཁམས་བཅུ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་ཕྱོགས་སོ། །བདག་ཆོས་དང་ལྡན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། དད་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་བཅུ་གཅིག་གོ ། 1-495 འབྲེལ

【現代漢語翻譯】 已滅盡的相，以及受用完因和果，以及遍一切煩惱，以及從清凈中真實超脫， 因完全滅盡，以及具有果和自性，以及不具有，以及憶念的分別之相，以及依賴而遍一切煩惱之相， 以及以舍而清凈之相，也應視為超脫。一切事物的一個方面。爲了捨棄執著於我而進入。 如何是未來？未來是什麼？為何觀察未來？因為具有因但尚未產生，以及尚未獲得自性，以及尚未受用因和果，以及 遍一切煩惱和清凈的事物不接近，以及具有因和自性，以及不具有，以及以顯現的喜悅而遍一切煩惱之相， 以及以不顯現的喜悅而清凈之相，也應視為未來。一切事物的一個方面。爲了捨棄執著於我而進入。 如何是現在生起？現在生起是什麼？為何觀察現在生起？因為具有生起但未滅盡的相，以及受用完因和果， 以及尚未受用，以及遍一切煩惱，以及清凈接近，以及過去和未來安立的因，以及作用接近，也應視為現在生起。 一切事物的一個方面。爲了捨棄執著於我而進入。過去、未來和現在生起是談論的基礎。 涅槃不是，因為是各自自己所能證知的，以及不可言說，以及不是生起、未來和現在的名言之處。 如何是善？善是什麼？為何觀察善？因為自性、關係、隨順關係、引發、勝義、 由生而獲得、結合、應作、利益、完全執持、對治、寂靜、以及因相同，也應視為善。蘊、 界十種、處四種的一個方面。爲了捨棄執著於我具有法。什麼是自性之善？信等十一心所法。 關係

【English Translation】 The characteristic of cessation, and having exhausted the cause and effect, and being completely afflicted, and truly transcending from purification, The cause being completely exhausted, and having the fruit and self-nature, and not having, and the characteristic of the conceptualization of memory, and the characteristic of being completely afflicted by dependence, And the characteristic of being purified by equanimity, should also be regarded as transcendence. One aspect of all things. In order to abandon attachment to entering into self. How is it the future? What are the futures? Why examine the future? Because having the cause but not yet arisen, and not yet having obtained its own characteristic, and not having used the cause and effect, and The objects of being completely afflicted and purified do not approach, and having the cause and its own characteristic, and not having, and the characteristic of being completely afflicted by manifest joy, And the characteristic of being purified by the absence of manifest joy, should also be regarded as the future. One aspect of all things. In order to abandon attachment to entering into self. How is it that the present arises? What are the present arisings? Why examine the present arising? Because having the characteristic of arising but not ceasing, and having exhausted the cause and effect, And not yet exhausted, and being completely afflicted, and purification being near, and the cause of establishing the past and future, and the action being near, should also be regarded as the present arising. One aspect of all things. In order to abandon attachment to entering into self. The past, future, and present arising are the basis of discussion. Nirvana is not, because it is to be known individually by oneself, and is unspeakable, and is not the place of the terms of arising, future, and present. How is it virtuous? What is virtuous? Why examine virtue? Because of self-nature, relationship, sequential relationship, inducement, ultimate truth, Obtained by birth, combination, to be done, benefit, complete holding, antidote, pacification, and because of similar causes, it should also be regarded as virtuous. Aggregates, Ten realms, one aspect of the four sense bases. In order to abandon attachment to having the Dharma. What is the virtue of self-nature? Eleven mental factors such as faith. Relationship

---

་པས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་པས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་གང་ཡིན་པའོ། །སློང་བས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ ན། དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་སོ། །དོན་དམ་པས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །སྐྱེ་བས་འཐོབ་པས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་འདི་དག་ཉིད་སྔོན་ གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དེའི་ངོ་བོའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་སྟེ། དེས་དེ་དག་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པར་འདོད་པ་ཀུན་ཏུ་གནས་པའོ། །སྦྱོར་བས་ དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བ་ བསྒོམ་པའོ། །མདུན་དུ་བྱ་བས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། མཆོད་རྟེན་ནམ། གཟུགས་སུ་བྱས་པའམ། རི་མོར་བྲིས་པ་མདུན་དུ་བྱས་སམ། ཆོས་སམ་ཆོས་ཀྱི་གཞི་གླེགས་བམ་མདུན་དུ་ བྱས་ཏེ་མཆོད་པའི་ལས་བྱེད་པའོ། །ཕན་འདོགས་པས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་དག་གིས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའམ། 1-496 ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའམ། ཕྱུག་པོ་དང་རིགས་མཐོན་པོར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །གཉེན་པོས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་གཉེན་པོ་དང་། སྤོང་བ་གཉེན་པོ་དང་། གཞི་གཉེན་པོ་དང་། ཐག་སྲིང་བ་གཉེན་པོ་དང་། རྣམ་པར་གནོན་པ་གཉེན་ པོ་དང་། བྲལ་བ་གཉེན་པོ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་འདོད་ཆགས་མཐའ་དག་སྤོང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་ མཐའ་དག་སྤོང་བ་དང་། གཏི་མུག་མཐའ་དག་སྤོང་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་སྤོང་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་དང་། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་ མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ཞི་བ་ཐོབ་པ་དེའི་དབང་གིས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་འཇིག་ རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་མི་དགེ་བ་ཡིན། མི་དགེ་བ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་མི་དགེ་བར་བརྟག་ཅེ་ན། 1-497 ངོ་བོ་ཉིད་དང་། འབྲེལ་པ་དང་། རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང་། སློང་བ་དང་། དོན་དམ་པ་དང་། སྐྱེ་བས་འཐ

【現代漢語翻譯】 『伴隨之善』是什麼？是與此相應的諸法。 『相關之善』是什麼？是這些法本身的習氣。 『發起之善』是什麼？是由此發起的身語之業。 『勝義之善』是什麼？是真如。 『生而獲得之善』是什麼？是憑藉先前對這些善法的串習，其自性的異熟果得以顯現，由此對這些法不作自性上的分別而生起普遍的意欲。 『加行之善』是什麼？是依靠殊勝士夫，聽聞正法，如理作意，修習與法相應的法，從而修習善法。 『現前所作之善』是什麼？是在如來、佛塔、塑像或畫像前，或在法或法本前，進行供養的行為。 『饒益之善』是什麼？是以四攝事饒益有情。 『攝持之善』是什麼？是佈施所生的福德之事，或持戒所生的福德之事，能攝持往生善趣，或攝持生於富貴之家，或攝持隨順解脫。 『對治之善』是什麼？是能破對治，斷除對治，基礎對治，延長對治，鎮壓對治，分離對治，煩惱障對治，以及所知障對治。 『寂滅之善』是什麼？是捨棄一切貪慾，捨棄一切嗔恚，捨棄一切愚癡，捨棄一切煩惱，止息受想，以及有餘依涅槃界，無餘依涅槃界，和無住涅槃。 『隨順因之善』是什麼？是由於獲得寂滅，由此產生的殊勝功德，包括世間和出世間的神通等共與不共之法。 如何是不善？不善法有多少種？為何被視為不善？ 從自性、關係、後續關係、發起、勝義、生而獲得等方面進行分析。

【English Translation】 What is 'goodness by association'? It is the dharmas that are in accordance with it. What is 'goodness by connection'? It is the imprints of those very dharmas. What is 'goodness by instigation'? It is the actions of body and speech instigated by it. What is 'goodness in the ultimate sense'? It is Suchness (Tathata). What is 'goodness obtained by birth'? It is that, relying on having previously familiarized oneself with these virtuous dharmas, the maturation of its essence is manifestly accomplished, whereby the desire to not inherently discriminate those very dharmas is universally present. What is 'goodness by application'? It is cultivating virtue by relying on a noble person, listening to the sacred Dharma, properly directing one's mind, and practicing the Dharma in accordance with the teachings. What is 'goodness by performing in front'? It is the act of making offerings in front of a Thus-Gone One (Tathagata), a stupa, a statue, a painting, or a scripture or a text of Dharma. What is 'goodness by benefiting'? It is benefiting sentient beings with the four objects of gathering. What is 'goodness by completely holding'? It is that the merit-based object arising from generosity, or the merit-based object arising from ethical conduct, completely holds rebirth in higher realms, or completely holds birth in wealthy and noble families, or completely holds conformity with complete purification. What is 'goodness by antidote'? It is the antidote of complete destruction, the antidote of abandonment, the antidote of the base, the antidote of prolongation, the antidote of complete suppression, the antidote of separation, the antidote to the obscuration of afflictions, and the antidote to the obscuration of knowledge. What is 'goodness by near pacification'? It is abandoning all desire, abandoning all hatred, abandoning all delusion, abandoning all afflictions, ceasing perception and feeling, and the realm of Nirvana with remainder of aggregates, the realm of Nirvana without remainder of aggregates, and non-abiding Nirvana. What is 'goodness by concordant cause'? It is, by virtue of obtaining near pacification, the special qualities that arise, both mundane and supramundane, such as common and uncommon supernormal knowledges. How is it that something is unwholesome? How many kinds of unwholesome things are there? Why is it considered unwholesome? It is analyzed from the aspects of nature, relationship, subsequent relationship, instigation, ultimate meaning, and obtaining by birth.

---

ོབ་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། མདུན་དུ་བྱ་བ་དང་། གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་ པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། བར་དུ་གཅོད་པས་ཀྱང་མི་དགེ་བར་བལྟའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་དང་། ཁམས་བཅུ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་ཕྱོགས་སོ། །བདག་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། ཡིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་གཏོགས་པར་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་ མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཀུན་ནས་སློང་བའོ། །འབྲེལ་བས་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ཉིད་དང་མཚུངས་པར་ ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་སོ། །སློང་བས་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ སོ། །དོན་དམ་པར་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་དོ། །སྐྱེ་བས་འཐོབ་པས་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་དགེ་བ་གོམས་པར་བྱས་པས་དེའི་ངོ་བོའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་སྟེ། 1-498 དེས་མི་དགེ་བ་ཉིད་ལ་འདོད་པ་ཀུན་ཏུ་གནས་པའོ། །སྦྱོར་བས་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ ཉན་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དང་། ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའོ། །མདུན་དུ་བྱ་བས་མི་དགེ་ བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷའི་རིས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་མདུན་དུ་བྱས་ནས། འཚེ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་བའམ། ལྟ་བ་ངན་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ལྷ་རྟེན་བྱེད་པ་དང་། གང་ དུ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པས་སྦྱོར་བ་དེར་མཆོད་པའི་ལས་ལ་སྦྱོར་བའོ། །གནོད་པར་བྱེད་པས་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལུས་དང་ངག་ ཡིད་ཡིད་ཀྱིས་ལོག་པར་སྤྱོད་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པའམ། ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པས་ངན་འགྲོའམ་ བདེ་འགྲོར་འབྲས་བུ་མི་འདོད་པ་འཕེན་པའམ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་འཛིན་པའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། གཉེན་པོའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དག་གོ ། 1-499 བར་དུ་གཅོད་པས་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དག་གོ ། ཇི་ལྟར་ན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། འབྲེལ་པ་དང་། རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ད

【現代漢語翻譯】 造作，結合，現前作為，損害，執取，不和合之品，以及間斷，也被視為不善。蘊等，十二處，四諦之品。爲了斷除對非我之法的執著。何為自性不善？與意相應，以及在色界和無色界中所行的煩惱之外的其他煩惱，以及近煩惱，以及發起諸惡行。何為關聯不善？與煩惱和近煩惱相應的諸法。何為隨逐關聯不善？即是這些煩惱的習氣。何為發起不善？由這些煩惱所發起的身體和語言之業。何為勝義不善？一切輪迴。何為生得不善？例如，串習不善，由此其自性之異熟果顯現，由此對不善生起貪著。何為結合不善？例如，依賴非正士，聽聞非法，不如理作意，由此身行惡行，語和意行惡行。何為現前作為不善？例如，依賴任何天眾，以損害為先導，或以惡見為先導而進行祭祀，以及在眾多凡夫以非福德結合之處，從事供養之業。何為損害不善？例如，以身語意對眾生行邪行。何為執取不善？例如，身行惡行，或語和意行惡行，由此投生於惡趣或善趣，執取不欲之果，或執取圓滿。何為不和合之品不善？即是與對治不和合之法。何為間斷不善？即是障礙善法之法。 如何是不決定？不決定有多少種？為何要觀察不決定？自性，關聯，隨逐關聯。

【English Translation】 Actions, associations, present actions, harm, grasping, discordant factors, and interruptions are also regarded as unwholesome. These are the categories of the skandhas (aggregates), the twelve ayatanas (sources), and the four truths. This is to abandon the attachment to what is not self. What is unwholesome by nature? That which is associated with the mind, and other kleshas (defilements) besides those that operate in the form and formless realms, as well as the near kleshas, and that which instigates all misconduct. What is unwholesome by association? Those dharmas (phenomena) that are associated with those kleshas and near kleshas themselves. What is unwholesome by subsequent association? The latent tendencies of those very kleshas. What is unwholesome by instigation? The actions of body and speech that are instigated by them. What is ultimately unwholesome? All of samsara (cyclic existence). What is unwholesome by birth? For example, by becoming accustomed to unwholesomeness, the fully ripened result of its nature manifests, and by this, desire for unwholesomeness is fully established. What is unwholesome by combination? For example, relying on someone who is not a noble person, listening to non-dharma, and not giving proper attention, and thereby engaging in misconduct with the body, speech, and mind. What is unwholesome by present action? For example, relying on any class of gods, and with harm or wrong views as a priority, making offerings to deities, and engaging in the act of offering where many ordinary people are associated with non-merit. What is unwholesome by harming? For example, acting wrongly towards sentient beings with body, speech, and mind. What is unwholesome by grasping? For example, having engaged in misconduct with the body, or having engaged in misconduct with speech and mind, thereby projecting an undesirable result in the lower or higher realms, or grasping at completion. What is unwholesome by discordant factors? Those dharmas that are discordant with the antidotes. What is unwholesome by interruption? Those dharmas that obstruct virtuous dharmas. How is it that something is not specified? How many kinds of things are not specified? Why examine what is not specified? Nature, association, subsequent association.

---

ང་། སློང་བ་དང་། དོན་དམ་པ་དང་། སྐྱེ་བས་འཐོབ་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། མདུན་དུ་བྱ་ བ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། གཉེན་པོ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པས་ཀྱང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་བལྟའོ། །ཁམས་བརྒྱད་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་ དང་། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་ལ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་དུ་ མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་བརྒྱད་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་དང་། སྲོག་གི་དབང་པོ་དང་། རིས་མཐུན་པ་དང་། མིང་གི་ཚོགས་དང་། ཚིག་གི་ཚོགས་དང་། ཡི་གེའི་ཚོགས་སོ། །འབྲེལ་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། སྡང་བ་ཡང་མ་ཡིན། དང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་སུ་གྱུར་པའི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། ། 1-500 རྗེས་སུ་འབྲེལ་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་སོ། །སློང་བས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་སེམས་ དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་སོ། །དོན་དམ་པར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་ འགོག་པའོ། །སྐྱེ་བས་འཐོབ་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། སྦྱོར་བས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ པ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་སྤྱོད་ལམ་དང་བཟོའི་གནས་སོ། །མདུན་དུ་བྱ་བས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷའི་རིས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་མདུན་དུ་བྱས་ནས། འཚེ་བའམ་ལྟ་བ་ངན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་ཏེ། ལྷ་རྟེན་བྱེད་པ་དང་། གང་དུ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་བསོད་ ནམས་ཀྱང་མི་བསྐྱེད་ལ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའང་མི་བསྐྱེད་པར་ལྷ་རྟེན་འཇུག་པའོ། །ཕན་འདོགས་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྲན་དང་། གླ་མི་དང་། ལས་བྱེད་པ་རྣམས་དང་། 1-501 བུ་དང་ཆུང་མ་རྣམས་ལ་སྡང་བ་ཡང་མ་ཡིན། དང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའོ། །ཉེ་བར་སྤྱད་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སོ་སོར་ བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་དམས་སྤྱད་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བཟོའི་གནས་ལ་གོམས་པའི་ཕྱིར་ མ་འོངས་པ་ན་དེའི་ངོ་བོའི་ལུས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་

【現代漢語翻譯】 此外，還有通過以下方式未被記說的：乞求、究竟、生得、結合、現前作為、饒益、近行、攝持、對治、近寂、以及隨順因。觀察這八界、八處，以及剩餘的蘊、界、處的一部分。爲了斷除對我的執著，即對與法和非法語分離的我的顯現執著。什麼是自性未記說的呢？即八個有色界和處，以及與此相應的意，命根，同類，名聚，句聚，字聚。什麼是關聯未記說的呢？即那些既非嗔恚也非歡喜的心所轉化的名、句、字，以及由此等所完全包含的心和心所法。什麼是隨關聯未記說的呢？即由這些所表達的習氣。什麼是乞求未記說的呢？即由這些所完全包含的心和心所法所發起的身語之業。什麼是究竟未記說的呢？即虛空和非擇滅。什麼是生得未記說的呢？即不善法和有漏善法的異熟果。什麼是結合未記說的呢？即非煩惱性和非善性的心所相應的行和工巧處。什麼是現前作為未記說的呢？例如，依賴於任何天界，斷除損害或邪見，進行天神崇拜，或者在大多數人既不造作福德也不造作非福德的情況下，進行天神崇拜。什麼是饒益未記說的呢？例如，以非嗔恚也非歡喜的心，給予奴僕、僱工、傭人、子女和妻子佈施。什麼是近行未記說的呢？例如，以非分別、非煩惱性的心，享受低劣的受用。什麼是攝持未記說的呢？例如，爲了熟練工巧處，在未來攝持其自性的身體。

【English Translation】 Furthermore, there are things that are not spoken of through: begging, ultimate reality, birth, combination, presence, benefit, close practice, holding, antidote, near peace, and conformity. Observe a portion of these eight realms, eight sources, and the remaining aggregates, realms, and sources. This is to abandon the attachment to self, the manifest attachment to a self that is separate from dharma and non-dharma. What is unstated by nature? The eight form realms and sources, along with the corresponding mind, life faculty, homogeneity, aggregates of names, aggregates of phrases, and aggregates of letters. What is unstated by relation? Those names, phrases, and letters that are transformed into a mind that is neither hateful nor joyful, and the mind and mental phenomena that are completely encompassed by these. What is unstated by subsequent relation? The habitual tendencies expressed by these. What is unstated by begging? The physical and verbal actions initiated by the mind and mental phenomena that are completely encompassed by these. What is unstated in ultimate terms? Space and non-discriminating cessation. What is unstated by birth? The maturation of non-virtuous dharmas and virtuous dharmas with outflows. What is unstated by combination? Conduct and craftsmanship that are associated with a mind that is neither afflicted nor virtuous. What is unstated by acting in front? For example, relying on any of the realms of the gods, abandoning harm or wrong views, engaging in deity worship, or engaging in deity worship where most people neither create merit nor create non-merit. What is unstated by benefiting? For example, giving alms to servants, hired workers, employees, children, and wives with a mind that is neither hateful nor joyful. What is unstated by close practice? For example, enjoying inferior enjoyments with a mind that is non-discriminating and non-afflicted. What is unstated by holding? For example, in order to become skilled in craftsmanship, in the future, one will hold the body of its nature.

---

སྟེ། དེ་ལ་མྱུར་བ་མྱུར་བར་བཟོའི་གནས་དེ་དག་ལ་བསླབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བའོ། །གཉེན་པོས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པས་སྨན་བསྟེན་པའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ཞི་གནས་ དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཐུན་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། སྤྲུལ་པའི་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ། །ཡང་བསྟན་པས་ཀྱང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་ བལྟ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། གང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ན་དེ་དག་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། ། 1-502 ཇི་ལྟར་ན་འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་ཡིན། འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་ དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་བལྟའོ། །ཁམས་བཞི་དང་། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་ཡིན། གཟུགས་དང་རབ་ ཏུ་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་ བསྟན་པ་ནི་གཟུགས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་བལྟའོ། །ཁམས་བཞི་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་མ་གཏོགས་པར་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་འདོད་པ་ལ་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་ཡིན། གཟུགས་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་བརྟགས་ཅེ་ན། 1-503 གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། གཟུགས་མེད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་བལྟའོ། །ཕུང་པོ་བཞི་དང་། ཁམས་ གསུམ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །བདག་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱང་། ཕྱོགས་གཅིག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ དང་། མཐའ་དག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། རྟོགས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། ལེགས་པར་བཏོན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་བལྟའོ། །ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉ

【現代漢語翻譯】 因此，在那些能夠迅速成就的境界中，學修將會圓滿完成。什麼是不被對治力所指明的呢？例如，不加分別地依賴藥物。什麼是不被寂靜所指明的呢？即在色界和無色界中產生的煩惱，因為它們具有寂止的特性。什麼是不被同類因所指明的呢？即與化身心識一同產生的（心識）。此外，（善、不善和無記）也應被視為是被指明的。那麼，這些又是什麼呢？即諸佛和殊勝的菩薩們爲了利益眾生而示現的（行為），因為在這些行為中，沒有任何事物是如其所是地完全成就的。 如何是與欲界相應？與欲界相應的事物有多少？為何要考察與欲界相應的事物呢？與欲貪未分離的、具有遺漏的善，以及不善和無記，都被視為與欲界相應。這是指四個界、兩個處，以及除此之外的蘊、界、處的某一部分。這是爲了斷除對自我的執著，即對未離欲貪的事物的執著。如何是與色界相應？與色界相應的事物有多少？為何要考察與色界相應的事物呢？指已離欲界之貪，但未離色界之貪的善，以及無記，都被視為與色界相應。這是指除了四個界和兩個處之外的蘊、界、處的某一部分。這是爲了斷除對自我的執著，即對已離欲界之貪的事物的執著。如何是與無色界相應？與無色界相應的事物有多少？為何要考察與無色界相應的事物呢？ 指已離色界之貪，但未離無色界之貪的善，以及無記，都被視為與無色界相應。這是指四個蘊、三個界和兩個處的某一部分。這是爲了斷除對自我的執著，即對已離色界之貪的事物的執著。關於離貪本身，可以從一個方面來看，即從一個方面離貪，也可以從所有方面離貪，還可以通過證悟來離貪，以及通過徹底斷除來離貪。此外，關於離貪本身

【English Translation】 Therefore, in those realms where swift accomplishment is possible, the training will be brought to complete fruition. What is that which is not indicated by an antidote? It is like, for example, relying on medicine without discrimination. What is that which is not indicated by pacification? It is the afflictions that arise in the Form and Formless Realms, because they possess the quality of quiescence. What is that which is not indicated by a corresponding cause? It is that which arises together with a mind of emanation. Furthermore, (virtue, non-virtue, and the unspecified) should also be regarded as being indicated. What are these? They are what the Buddhas and noble Bodhisattvas, who have gone beyond, show for the sake of benefiting sentient beings, because in those (actions), there is nothing that is perfectly accomplished as it is. How is it associated with the Desire Realm? How many things are associated with the Desire Realm? Why examine things associated with the Desire Realm? Merit with outflows that is not separated from desire, as well as non-virtue and the unspecified, are regarded as associated with the Desire Realm. This refers to one aspect of the four realms, two sense bases, and other aggregates, realms, and sense bases. This is to abandon the manifest clinging to the desire for self, that is, clinging to things not separated from desire. How is it associated with the Form Realm? How many things are associated with the Form Realm? Why examine things associated with the Form Realm? Merit that is separated from desire for the Desire Realm but not separated from desire for the Form Realm, and the unspecified, are regarded as associated with the Form Realm. This refers to one aspect of the aggregates, realms, and sense bases other than the four realms and two sense bases. This is to abandon the manifest clinging to the desire for self, that is, clinging to things separated from desire for the Desire Realm. How is it associated with the Formless Realm? How many things are associated with the Formless Realm? Why examine things associated with the Formless Realm? Merit that is separated from desire for the Form Realm but not separated from desire for the Formless Realm, and the unspecified, are regarded as associated with the Formless Realm. This refers to one aspect of the four aggregates, three realms, and two sense bases. This is to abandon the manifest clinging to the desire for self, that is, clinging to things separated from desire for the Form Realm. Regarding separation from desire itself, it can be viewed from one aspect, that is, separation from desire from one aspect, or separation from desire from all aspects, or separation from desire through realization, and separation from desire through complete eradication. Furthermore, regarding separation from desire itself,

---

ིད་བཅུ་ སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། གནོད་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། ཉེ་བར་བརྟན་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ ཉིད་དང་། རྨོངས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། གཉེན་པོས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། སྤང་བས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། གོང་མ་དང་བཅས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། གོང་ན་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོ། །རང་བཞིན་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དང་། 1-504 སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་གང་མི་འཕྲོད་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །གནོད་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འཁྲིག་པ་ལ་ཞུགས་པ་གདུང་བ་དང་བྲལ་ནས་གང་ མི་འཕྲོད་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །ཉེ་བར་བརྟན་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདྲངས་པར་ཟོས་པ་ཟས་ཞིམ་པོ་ལ་ཡང་གང་མི་འཕྲོད་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །ཕུལ་དུ་བྱུང་ བས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཐབས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ། ཐབས་དམའ་བ་ལ་གང་མི་འཕྲོད་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། ། རྨོངས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། བྱིས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གང་མི་འཕྲོད་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །གཉེན་པོས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པའམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་ པ་སྤོང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པ། ཁམས་གསུམ་པ་ལ་གང་མི་འཕྲོད་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །སྤོང་བས་འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ས་དང་སར་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་བའི་མི་མཐུན་པར་འཛིན་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །གོང་མ་དང་བཅས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། 1-505 འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །གོང་ན་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་མི་སློབ་པ་ཡིན། མི་སློབ་པ་རྣམས་ནི་ དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པར་བརྟག་ཅེ་ན། བསླབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དགེ་བ་ནི་མི་སློབ་པར་བལྟའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་དང་། ཁམས་བཅུ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་ཕྱོགས་སོ། །བདག་གྲོལ་བ་མངོན་པར་ཞེན་ པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན། སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་སློབ་པ་ཡང་ མ་ཡིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡི

【現代漢語翻譯】 十種離貪： 一、自性離貪；二、損害離貪；三、近住離貪；四、殊勝離貪；五、愚癡離貪；六、對治離貪；七、遍知離貪；八、斷離貪；九、有上離貪；十、無上離貪。 何為自性離貪？即對於痛苦的感受以及痛苦感受的處所之法，不適宜執著。 何為損害離貪？即行淫慾時，遠離苦惱，不適宜執著。 何為近住離貪？即端正飲食，即使是美味佳餚，也不適宜執著。 何為殊勝離貪？即獲得極大的方便，對於低劣的方便不適宜執著。 何為愚癡離貪？即孩童對於超越悲傷（涅槃）不適宜執著。 何為對治離貪？即以世間或出世間的道來斷除煩惱。 何為遍知離貪？即獲得見道，對於三界不適宜執著。 何為斷離貪？即于地與地之間，徹底斷除煩惱，不隨順執著。 何為有上離貪？即世間人、聲聞、緣覺等的離貪。 何為無上離貪？即佛陀和菩薩的離貪，因為他們是一切眾生利益和安樂的處所。 如何是不學（無學）者？不學者有多少種？為何要考察不學者？圓滿修學的功德被視為不學。 這是蘊、十界、四生處的方面。爲了斷除對自我的執著。 如何是非學非不學者？非學非不學者有多少種？為何要考察非學非不學者？

【English Translation】 The ten types of detachment from desire: 1. Detachment from desire by nature; 2. Detachment from desire by harm; 3. Detachment from desire by proximity; 4. Detachment from desire by excellence; 5. Detachment from desire by ignorance; 6. Detachment from desire by antidote; 7. Detachment from desire by complete knowledge; 8. Detachment from desire by abandonment; 9. Detachment from desire with superior; 10. Detachment from desire without superior. What is detachment from desire by nature? It is the non-attachment to painful feelings and the dharmas that are the place of painful feelings. What is detachment from desire by harm? It is engaging in sexual intercourse without suffering, and not being attached to it. What is detachment from desire by proximity? It is eating uprightly, and not being attached to even delicious food. What is detachment from desire by excellence? It is obtaining great means, and not being attached to inferior means. What is detachment from desire by ignorance? It is children not being attached to transcendence of sorrow (Nirvana). What is detachment from desire by antidote? It is abandoning afflictions by worldly or transmundane paths. What is detachment from desire by complete knowledge? It is obtaining the path of seeing, and not being attached to the three realms. What is detachment from desire by abandonment? It is the non-attachment to the complete abandonment of afflictions from ground to ground. What is detachment from desire with superior? It is the detachment from desire of worldly people, Shravakas, and Pratyekabuddhas. What is detachment from desire without superior? It is the detachment from desire of Buddhas and Bodhisattvas, because they are the place of benefit and happiness for all sentient beings. How is one a non-learner (Arhat)? How many types of non-learners are there? Why examine non-learners? The merit of completing the training is regarded as non-learning. These are aspects of the skandhas, the ten realms, and the four places of birth. It is to abandon the attachment to self. How is one neither a learner nor a non-learner? How many types of those who are neither learners nor non-learners are there? Why examine those who are neither learners nor non-learners?

---

ན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། སློབ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་ པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་ནི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་བལྟའོ། །ཁམས་བརྒྱད་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་གོ ། 1-506 བདག་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་མཐོང་བས་སྤང་བར་ བྱ་བར་བརྟག་ཅེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་རྣམས་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་ལྟ་བའི་གནས་དང་ལྟ་བ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་ པ་གང་ཡིན་པ་དག་དང་། གང་ཡང་ལྟ་བས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། ངན་སོང་བའི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་ བར་བལྟའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བར་བརྟག་ཅེ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པ་དེ་ཡན་ཆད་ཀྱི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་སྒོམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན། སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག 1-507 ཅིའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཟག་པ་མེད་པ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བལྟའོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་མ་གཏོགས་པར་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་། ཁམས་གསུམ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །བདག་གྲུབ་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་བརྟག་ཅེ་ན། མཚན་ཉིད་དང་། ཡན་ལག་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་། ཡན་ལག་མདོར་བསྡུ་བ་དང་། ཡན་ལག་རྐྱེན་ཉིད་དུ་ནམ་པར་བཞག་པ་དང་། ཡན་ལག་གི་ ལས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། ཡན་ལག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྲུང་བ་དང་། དོན་དང་། ཟབ་པ་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་། ལུགས་དང་མི་མཐུན་པས་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ བར་འབྱུང་བར་བལྟའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །བདག་དང་ཆོས་རྒྱུ་མེད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ

【現代漢語翻譯】 如果觀察所緣，那麼凡夫的善、不善和無記，以及有學的煩惱和無記，無學的無記，以及非有學非無學的非作，都應如此觀察。八界、八處，以及除此之外的蘊、界、處都屬於同一類。 爲了斷除對非解脫我的執著。如何通過見斷？見斷的事物有哪些？為何要觀察見斷？因為所有與煩惱相關的遍計所生之見，以及懷疑、見處、陷入邪見的煩惱和近煩惱，以及所有由見所引發的身業、語業，以及惡趣的蘊、界、處，都應被視為見斷。一切都屬於同一類。爲了斷除對圓滿之見的執著。如何通過修斷？修斷的事物有哪些？為何要觀察修斷？因為在獲得見道之前，所有與見斷相反的有漏之法。一切都屬於同一類。爲了斷除對圓滿修習的執著。什麼是不應斷的？不應斷的事物有哪些？ 為何要觀察不應斷？因為無漏是不應斷的。除了與抉擇分相應的蘊、三界和二處之外。爲了斷除對成就我的執著。什麼是緣起？緣起的事物有哪些？為何要觀察緣起？因為通過體性、支分差別、支分簡略、支分安立為因、支分之業安立、支分守護煩惱、意義、甚深、詳細區分、順理和不順理來觀察緣起。除了法界和法處之外的一切。爲了斷除對無因之我和與因不合之法所生之我的執著。

【English Translation】 If examining the object of observation, then the virtue, non-virtue, and indeterminate of ordinary beings, as well as the afflictions and indeterminate of those in training, the indeterminate of those beyond training, and the unconditioned, which is neither in training nor beyond training, should be observed as such. The eight realms, eight sources, and other aggregates, realms, and sources belong to the same category. It is to abandon the attachment to the self that is not liberated. How is it abandoned by seeing? What are the things to be abandoned by seeing? Why examine what is to be abandoned by seeing? Because all the views that are conceptually constructed with afflictions, as well as doubt, the basis of views, the afflictions that have wrongly entered into views, and whatever proximate afflictions there are, and whatever bodily actions and verbal actions are instigated by views, and all the aggregates, realms, and sources of bad migrations are to be regarded as what is to be abandoned by seeing. All belong to one category. It is to abandon the attachment to the perfection of seeing. How is it abandoned by meditation? What are the things to be abandoned by meditation? Why examine what is to be abandoned by meditation? Because all the contaminated dharmas that are the opposite of what is to be abandoned by seeing until the attainment of the path of seeing. All belong to one category. It is to abandon the attachment to the perfection of meditation. What is not to be abandoned? What are the things that are not to be abandoned? Why examine what is not to be abandoned? Because what is uncontaminated is to be regarded as what is not to be abandoned. Except for the aggregates that are in accordance with the aspects of ascertainment, the category of the three realms and the two sources. It is to abandon the attachment to the self that is accomplished. How is dependent origination? What are the things that are dependently originated? Why examine dependent origination? Because dependent origination is observed through characteristics, differentiation of limbs, abbreviation of limbs, establishment of limbs as causes, establishment of the actions of limbs, protection of limbs from afflictions, meaning, profundity, detailed differentiation, accordance with reason, and non-accordance with reason. All except for one category of the dharma realm and the dharma source. It is to abandon the attachment to the self and dharmas that arise from causelessness and causes that are not in accordance.

---

་སྤང་ བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཡོ་བ་མེད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང་། མི་རྟག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང་། ནུས་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། 1-508 ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི། མ་རིག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། སྲེད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། སྲིད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་ཤིའོ། །ཡན་ལག་མདོར་བསྡུ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཕེན་པའི་ཡན་ལག་དང་། འཕངས་པའི་ཡན་ལག་དང་། མངོན་པར་འགྲུབ་ པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་དང་། མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཡན་ལག་གོ །འཕེན་པའི་ཡན་ལག་གང་ཞེ་ན། མ་རིག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །འཕངས་པའི་ཡན་ལག་གང་ཞེ་ན། མིང་དང་ གཟུགས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བའོ། །མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་གང་ཞེ་ན། སྲེད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། སྲིད་པའོ། །མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཡན་ལག་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་ བ་དང་། རྒ་ཤིའོ། །ཡན་ལག་རྐྱེན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བག་ཆགས་དང་། ཤུགས་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་ཀྱང་ཡན་ལག་རྣམས་རྐྱེན་ཉིད་དུ་རྣམ་ པར་བཞག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །ཡན་ལག་གི་ལས་རྣམ་པར་བཞག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མ་རིག་པ་ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། སྲིད་པ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང་། 1-509 འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་དག་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་འཆིང་བ་འཛིན་པ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །མིང་དང་གཟུགས་ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ལེན་དུ་ འཇུག་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་དང་། རེག་པའི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །རེག་པ་ ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་འཛུད་པ་དང་། ཚོར་བའི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་འཛུད་པ་དང་། སྲེད་པའི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །སྲེད་པ་ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་འདྲེན་པ་དང་། ལེན་པའི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ལེན་པ་ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། ཡང་སྲིད་པ་ལེན་པའི་ ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉེ་བར་

【現代漢語翻譯】 爲了斷除（輪迴）。什麼是自性呢？因為從不動的因緣、無常的因緣和能力（勢力）的因緣中產生。什麼是支分差別呢？ 即十二支分。十二緣起的十二支分是：無明、行、識、名色、六入、觸、受、愛、取、有、生、老死。什麼是支分的簡略呢？是能引的支分、所引的支分、能成辦的支分和已成辦的支分。什麼是能引的支分呢？是無明、行、識。什麼是所引的支分呢？是名色、六入、觸、受。什麼是能成辦的支分呢？是愛、取、有。什麼是已成辦的支分呢？是生、老死。什麼是將支分安立為因緣自性呢？習氣、勢力、作意和俱生也應知是將支分安立為因緣自性，也應各自對應。什麼是將支分安立為作用呢？無明的作用是什麼呢？使眾生於有中愚昧，也是諸行的因緣。行的作用是什麼呢？于諸趣中分別眾生，也是識的習氣之因緣。識的作用是什麼呢？執持眾生的業之繫縛，也是名色之因緣。名色的作用是什麼呢？使眾生趣入于受生，也是六入之因緣。六入的作用是什麼呢？使眾生趣入于圓滿受用身體，也是觸之因緣。觸的作用是什麼呢？使眾生趣入于對境之受用，也是受之因緣。受的作用是什麼呢？使眾生趣入于生之受用，也是愛之因緣。愛的作用是什麼呢？牽引眾生之生，也是取之因緣。取的作用是什麼呢？爲了再取有，使眾生之識接近。

【English Translation】 For the sake of abandoning (saṃsāra). What is its nature? Because it arises from the causes of immovability, impermanence, and power (influence). What are the divisions of the limbs? These are the twelve limbs. The twelve limbs of the twelve links of dependent origination are: ignorance (avidyā), formation (saṃskāra), consciousness (vijñāna), name and form (nāmarūpa), six sense sources (ṣaḍāyatana), contact (sparśa), feeling (vedanā), craving (tṛṣṇā), grasping (upādāna), becoming (bhava), birth (jāti), old age and death (jarā-maraṇa). What is the abbreviation of the limbs? They are the limbs that propel, the limbs that are propelled, the limbs that accomplish, and the limbs that are accomplished. What are the limbs that propel? They are ignorance, formation, and consciousness. What are the limbs that are propelled? They are name and form, the six sense sources, contact, and feeling. What are the limbs that accomplish? They are craving, grasping, and becoming. What are the limbs that are accomplished? They are birth, old age, and death. What is it like to establish the limbs as the nature of causes and conditions? Habitual tendencies, force, attention, and co-emergence should also be understood as establishing the limbs as the nature of causes and conditions, and they should also be applied accordingly. What is it like to establish the limbs as functions? What is the function of ignorance? It makes sentient beings deluded in existence and is also the cause of formations. What is the function of formations? It distinguishes sentient beings in various realms and is also the cause of the habitual tendencies of consciousness. What is the function of consciousness? It holds the bonds of sentient beings' actions and is also the cause of name and form. What is the function of name and form? It causes sentient beings to enter into taking a body and is also the cause of the six sense sources. What is the function of the six sense sources? It causes sentient beings to enter into fully taking a complete body and is also the cause of contact. What is the function of contact? It causes sentient beings to enter into the enjoyment of objects and is also the cause of feeling. What is the function of feeling? It causes sentient beings to enter into the enjoyment of birth and is also the cause of craving. What is the function of craving? It draws sentient beings into birth and is also the cause of grasping. What is the function of grasping? In order to grasp existence again, it brings the consciousness of sentient beings near.

---

ལེན་པ་དང་བཅས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྲིད་པའི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། ། སྲིད་པ་ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། ཡང་སྲིད་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། 1-510 སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། མིང་དང་གཟུགས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རིག་པ་དང་། ཚོར་བའི་རིམ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། རྒ་ཤིའི་ རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །རྒ་ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། ཡང་དང་ཡང་ན་ཚོད་འགྱུར་བ་དང་། སྲོག་འགྱུར་བ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་སྦྱོར་བའོ། །ཡན་ལག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ ན། མ་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྲེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ལེན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུའོ། །འདུ་བྱེད་གང་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ གང་ཡིན་པ་དང་། སྲིད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཚེའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུའོ། །དོན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱེད་པ་པོ་ མེད་པའི་དོན་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་དང་། རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དོན་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པའི་དོན་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་དོན་དང་། གཡོ་བ་མེད་པའི་དོན་དང་། མི་ རྟག་པའི་དོན་དང་། སྐད་ཅིག་པའི་དོན་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱུད་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དོན་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་མཐུན་པའི་དོན་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དོན་དང་། རྒྱ་དང་འབྲས་བུ་སོ་སོའི་ངེས་པའི་དོན་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་ཏོ། ། 1-511 ཟབ་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྒྱུས་ཟབ་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་པ་དང་། སྐྱེ་བས་ཟབ་པ་དང་། གནས་པས་ཟབ་པ་དང་། འབྱུང་བས་ཟབ་པས་ཀྱང་ཟབ་པར་བལྟའོ། །ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་ འབྱུང་བ་སྐད་ཅིག་པ་ཡང་ཡིན་ལ། གནས་པར་ཡང་དམིགས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གཡོ་བ་མེད་པའི་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བའང་ཡིན་ལ། ནུས་པའི་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བར་ཡང་དམིགས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་ འབྱུང་བ་སེམས་ཅན་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་དུ་ཡང་དམིགས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བྱེད་པ་པོ་ཡང་མེད་ལ། ལས་དང་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བར་ཡང་དམིགས་ཤིང་བདག་ལས་མ་ ཡིན་གཞན་ལས་མ་ཡིན་གཉི་ག་ལས་མ་ཡིན། རང་གི་བྱེད་པ་དང་། གཞན་གྱི་བྱེད་པ་དང་། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་ བུ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཕྱིའི་ལོ་ཏོག་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་དང་ཆགས་པའི་རབ་ ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཟས་ཀྱིས་བརྟེན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་འག

【現代漢語翻譯】 取（藏文：ལེན་པ་，梵文天城體：upādāna，梵文羅馬擬音：upādāna，漢語字面意思：取）也是如此，也是存在的因。存在是什麼作用呢？使眾生再次傾向於存在，也是出生的因。出生是什麼作用呢？使名色、六處、意識和感受次第顯現，也是衰老的因。衰老是什麼作用呢？使眾生反覆經歷年齡和壽命的變化。總而言之，煩惱的聚集是什麼樣的呢？無明、貪愛和取（藏文：ལེན་པ་，梵文天城體：upādāna，梵文羅馬擬音：upādāna，漢語字面意思：取）是煩惱的聚集。行、識和有是業的聚集。其餘的是生的聚集。究竟是什麼樣的呢？ 沒有作者是緣起的意義，從因產生的意義，沒有眾生的意義，依賴於他者的意義，沒有動搖的意義，無常的意義，剎那的意義，因果相續不斷的意義，因果一致的意義，因果多樣的意義，因果各自決定的意義，是緣起的意義。 甚深是什麼樣的呢？因的甚深，自性的甚深，生的甚深，住的甚深，滅的甚深，也應視為甚深。緣起既是剎那的，也是可以觀察到的。緣起從不動的因產生，也可以觀察到從能力的因產生。緣起既沒有眾生，也可以觀察到有眾生。緣起既沒有作者，業和果也不會白費，既不是自作，也不是他作，也不是二者皆非。不是自己所作，不是他人所作，也不是無因而生，因此是甚深的。詳細區分是什麼樣的呢？意識產生的詳細區分，死亡和出生的詳細區分，外部莊稼產生的詳細區分，毀滅和形成的詳細區分，依靠食物的詳細區分，以及想要和不想要的轉變。

【English Translation】 Upādāna (taking) is also like that, and it is also the cause of existence. What is the function of existence? It makes sentient beings tend towards existence again, and it is also the cause of birth. What is the function of birth? It makes name and form, the six sense bases, consciousness, and feelings manifest in order, and it is also the cause of aging. What is the function of aging? It makes sentient beings repeatedly experience changes in age and lifespan. In summary, what is the accumulation of afflictions like? Ignorance, craving, and upādāna (taking) are the accumulation of afflictions. Action, consciousness, and existence are the accumulation of karma. The rest are the accumulation of life. What is the ultimate meaning? The meaning of dependent origination is that there is no agent, the meaning of arising from causes, the meaning of no sentient beings, the meaning of dependence on others, the meaning of no movement, the meaning of impermanence, the meaning of momentariness, the meaning of the continuous stream of cause and effect, the meaning of the consistency of cause and effect, the meaning of the diversity of cause and effect, and the meaning of the determination of each cause and effect. What is profound? The profundity of cause, the profundity of nature, the profundity of birth, the profundity of abiding, and the profundity of cessation should also be regarded as profound. Dependent origination is both momentary and observable. Dependent origination arises from an immovable cause, and it can also be observed to arise from a cause of ability. Dependent origination is both without sentient beings and can be observed as having sentient beings. Dependent origination has no agent, but karma and its results are not wasted; it is neither self-made, nor other-made, nor both. It is not made by oneself, not made by others, and not born without cause, therefore it is profound. What is detailed differentiation like? The detailed differentiation of the arising of consciousness, the detailed differentiation of death and birth, the detailed differentiation of the arising of external crops, the detailed differentiation of destruction and formation, the detailed differentiation of relying on food, and the transformation of wanting and not wanting.

---

ྲོ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། མཐུ་སྟོབས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཀྱང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་བལྟའོ། ། 1-512 ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་ ལུགས་དང་མི་མཐུན་པས་ཀྱང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པ་བསྟན་པར་བལྟའོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྐྱེན་ཡིན། རྐྱེན་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་རྐྱེན་དུ་བརྟག་ ཅེ་ན། རྒྱུ་དང་དེ་མ་ཐག་པ་དང་། དམིགས་པ་དང་བདག་པོས་ཀྱང་རྐྱེན་དུ་བལྟའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྐྱེན་དུ་བལྟའོ། །ཆོས་བདག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུའི་ རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དགེ་བའི་བག་ཆགས་སོ། །ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། གྲོགས་དང་། མཐུན་པར་རྟོགས་པ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། བར་དུ་གཅོད་པ་ དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ཀྱང་རྒྱུའི་རྐྱེན་དུ་བལྟའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱེད་རྒྱུ་སྟེ་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འབྱུང་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ ནི། དཔེར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གནས་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དཔེར་ན་སེམས་ཅན་བྱུང་བ་རྣམས་དང་འབྱུང་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཟས་ལྟ་བུའོ། །རྟེན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དཔེར་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ས་ལྟ་བུའོ། ། 1-513 གསལ་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། དཔེར་ན་གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུར་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། དཔེར་ན་ཤིང་གི་མེ་ལྟ་བུའོ། །འབྲལ་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། དཔེར་ན་རྔ་བར་བྱེད་པའི་ཟོར་བལྟ་བུའོ། ། བསྒྱུར་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། དཔེར་ན་གསེར་ལ་སོགས་པའི་བཟོའི་གནས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡིད་ཆེས་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། དཔེར་ན་མེའི་དུ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། དཔེར་ ན་བསྒྲུབ་པའི་དམ་བཅའ་བ་དང་། གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་རྣམས་ལྟ་བུའོ། །འཐོབ་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། དཔེར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། དཔེར་ན་མིང་དང་མཚན་ མ་དང་། མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ། །ལྟོས་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། གང་ལ་ལྟོས་ནས་གང་དོན་དུ་གཉེར་བ་འབྱུང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་བཀྲེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཟས་ལྟ་བུའོ། །འཕེན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། རྒྱང་རིང་ པོའི་རྐྱེན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒ་ཤིའི་མ་རིག་པ་ལྟ་བུའོ། །མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཉེ་བའི་རྐྱེན་ཏེ། དཔེར་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མ་རིག་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྐ

【現代漢語翻譯】 它也可以被視為通過區分味道、完全區分和力量來區分。 如果符合邏輯和不符合邏輯是什麼意思？可以被理解為，符合和不符合完全煩惱的邏輯，符合和不符合完全凈化的邏輯，以及符合和不符合依賴性起源的邏輯。什麼是條件？有多少種條件？為什麼被認為是條件？可以被視為原因、直接原因、目標和主宰。一切都可以被視為條件。爲了避免執著于從法我的原因中產生的現象。什麼是原因的條件？阿賴耶識（kun gzhi rnam par shes pa，梵文：ālayavijñāna，梵文羅馬轉寫：ālayavijñāna，漢語字面意思：一切種子識）和善的習氣。此外，本體、區分、友伴、一致的理解、增長、中斷和完全持有也可以被視為原因的條件。本體是什麼意思？是作用因，即原因的本體。區分是什麼意思？產生的動因，例如意識是意識的集合。存在的動因，例如眾生和想要存在的眾生的食物。依賴的動因，例如眾生的土地。顯現的動因，例如事物的燈。變化的動因，例如木頭的火。分離的動因，例如切割的斧頭。轉變的動因，例如黃金等工藝場所。信任的動因，例如火的煙。使人信任的動因，例如論證的誓言、理由和例子。獲得的動因，例如涅槃（mya ngan las 'das pa，梵文：nirvāṇa，梵文羅馬轉寫：nirvāṇa，漢語字面意思：寂滅）的道路。術語的動因，例如名稱、標誌和可見性。依賴的動因，即依賴於什麼而產生追求的目標，例如依賴於飢餓的食物。投擲的動因，是遙遠的條件，例如衰老的無明（ma rig pa，梵文：avidyā，梵文羅馬轉寫：avidyā，漢語字面意思：無明）。顯現的動因是近的條件，例如行為的無明。完全持有的動因是不同於此的其他條件。

【English Translation】 It can also be regarded as distinguishing by distinguishing tastes, completely distinguishing, and distinguishing by power. What does it mean to be in accordance with logic and not in accordance with logic? It can be understood as being in accordance with and not in accordance with the logic of complete affliction, in accordance with and not in accordance with the logic of complete purification, and in accordance with and not in accordance with the logic of dependent origination. What is a condition? How many kinds of conditions are there? Why is it considered a condition? It can be regarded as a cause, an immediate cause, an object, and a lord. Everything can be regarded as a condition. In order to abandon clinging to the manifestation of arising from the cause of a self of phenomena. What is the condition of a cause? The ālaya-vijñāna (kun gzhi rnam par shes pa, Skt: ālayavijñāna, Romanization: ālayavijñāna, lit. 'storehouse consciousness') and the seeds of virtue. Furthermore, essence, distinction, companionship, concordant understanding, increase, interruption, and complete holding can also be regarded as conditions of a cause. What is essence? It is the efficient cause, the essence of a cause. What is distinction? The efficient cause of arising, for example, consciousness is like a collection of consciousness. The efficient cause of abiding, for example, food for beings and those who desire to arise. The efficient cause of depending, for example, the earth for beings. The efficient cause of clarifying, for example, a lamp for forms. The efficient cause of changing, for example, fire for wood. The efficient cause of separating, for example, an axe for cutting. The efficient cause of transforming, for example, a craft place for gold and so on. The efficient cause of believing, for example, smoke for fire. The efficient cause of making one believe, for example, vows of proof, reasons, and examples. The efficient cause of obtaining, for example, the path of nirvāṇa (mya ngan las 'das pa, Skt: nirvāṇa, Romanization: nirvāṇa, lit. 'cessation'). The efficient cause of terms, for example, names, signs, and visibility. The efficient cause of depending, that is, depending on what, the object of pursuit arises, for example, food depending on hunger. The efficient cause of throwing, is a distant condition, for example, ignorance (ma rig pa, Skt: avidyā, Romanization: avidyā, lit. 'ignorance') of aging and death. The efficient cause of manifesting is a near condition, for example, ignorance of actions. The efficient cause of completely holding is other conditions different from that.

---

ྱེན་ཏེ། དཔེར་ན་ལོག་ཏོག་འབྱུང་བའི་ཞིང་དང་ཆར་དང་ལུད་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆུད་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་ལ་ལེགས་པར་བརྟན་པ་ལྟ་བུའོ། ། 1-514 སོ་སོར་ངེས་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་དག་གི་འགྲོ་བ་ལྔའི་རྐྱེན་ལྟ་བུའོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབང་པོ་མ་ཉམས་པ་དང་། ཡུལ་ཡང་སྣང་བ་དང་། དེ་སྐྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པ་ལྟ་བུའོ། །མི་མཐུན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་བར་ཆད་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ལོ་ཏོག་ལ་སེར་བ་ལྟ་བུའོ། །མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་བར་ཆད་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བར་ཆད་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །གྲོགས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་ བུ་ཞེ་ན། ཆོས་གང་དག་གྲོགས་ཡོད་ན་འབྱུང་གི་གང་ཡང་རུང་བ་མ་ཚང་ན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འབྱུང་བ་རྣམས་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའོ། །མཐུན་པར་རྟོགས་པས་ཇི་ལྟ་ བུ་ཞེ་ན། ཆོས་གང་དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་དམིགས་པ་མཐུན་པར་རྟོགས་ཀྱི། གང་ཡང་རུང་བ་མ་ཚང་ན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སོ། །རྒྱས་པས་ ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྔོན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་བསྒོམས་པ་རྣམས་ཕྱི་མའི་མཐར་གོང་ནས་གོང་དུ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། ། 1-515 བར་དུ་གཅོད་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུད་ཐག་བསྲིང་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་རྒྱུན་རྒྱས་པར་བརྟན་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ཇི་ལྟ་ བུ་ཞེ་ན། ལུས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མི་དགེ་བ་དང་། དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། ། དེ་མ་ཐག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བར་ཆད་མེད་པ་ དང་། མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ལ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འབྱུང་བའི་དེ་མ་ཐག་པས་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དུ་བལྟའོ། །དམིགས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཡུལ་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ དམིགས་པ་དང་། ཡུལ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་དམིགས་པ་དང་། ཡུལ་ལ་བཀྲ་བར་འཛིན་པའི་དམིགས་པ་དང་། དངོས་པོ་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་གྱི་དམིགས་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་གྱི་དམིགས་པ་དང་། དངོས་ པོའི་དམིགས་པ་དང་། ཀུན་བརྟགས་པའི་དམིགས་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དམིགས་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དམིགས་པ་དང་། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་དམིགས་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའི་དམིགས་པས་ཀྱང་ དམིགས་པའི་རྐྱེན་དུ་བལྟའོ། །བདག་པོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྟེན་ལ་དབང་བྱེད་དང་། འཕེན་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ལ་དབང

【現代漢語翻譯】 例如，產生穀物的田地、雨水和肥料等。促成作用的因素是相應的條件，例如，爲了取悅國王而對國王忠誠。 個別確定的因素是各種條件，例如，五道輪迴中每一道的因緣。共同作用的因素是各種條件的集合，例如，意識的官能未受損，對境顯現，以及產生意識的作意也存在。不一致的因素是造成障礙的事物，例如，對穀物而言的冰雹。非不一致的因素是不造成障礙的事物，例如，障礙本身的不存在。友伴是什麼樣的呢？如果某些法有友伴則會產生，如果任何一個條件不滿足則不會產生，例如，諸元素和由元素所形成的物質。一致認知是什麼樣的呢？如果某些法同時產生，則目標被認知為一致，如果任何一個條件不滿足則不會產生，例如，心和心所。增長是什麼樣的呢？先前修習的善、不善和無記之法，在後世越來越增長，達到極致增長的狀態。 阻斷是什麼樣的呢？爲了延續輪迴，任何煩惱的相續增長並穩固。完全執取是什麼樣的呢？爲了完全執取身體，不善和有漏的善法。緊隨其後是什麼樣的呢？相續不斷絕，沒有間隔，對於一致和不一致的事物，心和心所的產生，緊隨其後的狀態也被視為緊隨其後的因。目標是什麼樣的呢？完全斷絕的對境，未完全斷絕的對境，對境的清晰認知，有實物的對境，無實物的對境，實物的對境，概念的對境，顛倒的對境，非顛倒的對境，有阻礙的對境，無阻礙的對境，這些也被視為目標的因。主宰是什麼樣的呢？對所依具有控制力，對投生具有控制力，對共同產生具有控制力。

【English Translation】 For example, fields, rain, and fertilizer that produce crops. The factor of causing to be included is the corresponding condition, such as being loyal to the king in order to please him. Individually determined factors are various conditions, such as the causes for each of the five realms of existence. The factor of acting together is the collection of conditions, such as the faculty of consciousness being intact, the object appearing, and the attention that generates it being present. The inconsistent factor is what causes obstacles, such as hail for crops. The non-inconsistent factor is what does not cause obstacles, such as the absence of the obstacle itself. What is a friend like? If certain dharmas have a friend, they arise; if any condition is not met, they do not arise, such as the elements and what is formed from the elements. What is like understanding in agreement? If certain dharmas arise together, the object is understood to be in agreement; if any condition is not met, it does not arise, such as mind and mental factors. What is like expansion? The previously cultivated virtuous, non-virtuous, and indeterminate dharmas increasingly expand in later lives, reaching a state of extreme expansion. What is like interruption? For the sake of prolonging the cycle of suffering, any affliction's continuum grows and becomes stable. What is like complete grasping? For the sake of completely grasping the body, non-virtuous and virtuous dharmas with outflows. What is like immediately preceding? Without interruption of the continuum, and without interval, the arising of mind and mental factors in agreement and disagreement, the immediately preceding state is also regarded as the immediately preceding condition. What is like an object? An object that is completely cut off, an object that is not completely cut off, an object that is clearly perceived, an object with substance, an object without substance, an object of substance, an object of conceptualization, an object of perversion, an object of non-perversion, an object with obstruction, and an object without obstruction are also regarded as the condition of an object. What is like a master? Having control over the basis, having control over projection, and having control over simultaneous arising.

---

་བྱེད་པ་དང་། ཡུལ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེ་བར་དབང་བྱེད་པ་དང་། 1-516 གནས་པར་དབང་བྱེད་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་དབང་བྱེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དབང་ བྱེད་པས་ཀྱང་བདག་པོའི་རྐྱེན་དུ་བལྟའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བསྟེན་པ་མཚུངས་པ་དང་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན། བསྟེན་པ་མཚུངས་པ་དང་དེ་དང་མཚུངས་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་བསྟེན་པ་མཚུངས་པ་ དང་དེ་དང་མཚུངས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མ་བྲལ་ཞིང་དེ་དང་འདྲ་བའི་དབང་པོ་ཡུལ་ལ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་རང་དང་འདྲ་བ་ རྒྱུན་ཏུ་འབྱུང་བས་ཀྱང་བསྟེན་པ་མཚུངས་པ་དང་དེ་དང་མཚུངས་པར་བལྟའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལྔའོ། །བདག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ ལྡན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཟིན་པ་ཡིན། ཟིན་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་ཟིན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཚོར་བ་འབྱུང་བའི་གནས་ཀྱི་གཟུགས་ནི་ཟིན་པར་བལྟའོ། ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་ལྔ་དང་བཞིའི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་ལུས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དབང་པོ་ཡིན། དབང་པོ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག 1-517 ཅིའི་ཕྱིར་དབང་པོར་བརྟག་ཅེ་ན། ཡུལ་ལ་འཛིན་པར་དབང་བྱེད་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། རིས་མཐུན་པར་གནས་པར་དབང་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་དབང་བྱེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ལ་དབང་བྱེད་པས་ ཀྱང་དབང་པོར་བལྟའོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་དང་། གཟུགས་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། ཁམས་བཅུ་གཉིས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་དབང་བྱེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བརྟག་ཅེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བལྟའོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་སྡུག་བསྔལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན། འགྱུར་བའི་སྡུག་བས

【現代漢語翻譯】 行使作用，支配對境，支配生， 1-516 支配住，支配享用果，支配世間清凈，支配 出世間清凈，也應視為主宰之因。如何是所依平等和與之平等？所依平等和與之平等有多少種？為何要考察所依平等和與之平等？與識不分離且與彼相似的根，持續對境生起；與識分離且與自身相似的，持續生起，也應視為所依平等和與之平等。色蘊的一部分，以及色界和五個生處。爲了斷除對具有或不具有我的顯現執著。 如何是執取？執取有多少種？為何要考察執取？感受生起之處的色，應視為執取。 色蘊的一部分，以及界和生處，色界的五個和四個的一部分。爲了斷除對主宰身體的顯現執著。 如何是根？根有多少種？ 1-517 為何要考察根？因為能支配對境的執取，能支配種姓的延續，能支配安住于同類，能支配享用善與不善之業的 果報，能支配脫離世間貪慾，能支配脫離出世間貪慾，也應視為根。受蘊，識蘊，以及色和行蘊的一部分，十二界，六生處，以及法界和生處 的一部分。爲了斷除對主宰的顯現執著。如何是苦苦性？苦苦性有多少種？為何要考察苦 苦性？因為痛苦感受的自相，以及將要感受痛苦之法的自相，也應視為苦苦性。 所有法的一部分。爲了斷除對痛苦的顯現執著。如何是變苦性？變苦

【English Translation】 exercising function, dominating the object, dominating birth, 1-516 dominating dwelling, dominating the enjoyment of the fruit, dominating worldly purity, dominating transcendental purity, should also be regarded as the cause of the lord. How are equality of support and equality with it? How many kinds of equality of support and equality with it are there? Why examine equality of support and equality with it? The sense faculty that is inseparable from consciousness and similar to it, continuously arises towards the object; that which is separate from consciousness and similar to itself, continuously arises, and should also be regarded as equality of support and equality with it. One part of the form aggregate, as well as the form realm and the five sense bases. In order to abandon the manifest clinging to having or not having a self. How is grasping? How many kinds of grasping are there? Why examine grasping? The form that is the place of arising of feeling should be regarded as grasping. One part of the form aggregate, as well as the realms and sense bases, five of the form realm and one part of four. In order to abandon the manifest clinging to dominating the body. How are the faculties? How many kinds of faculties are there? 1-517 Why examine the faculties? Because they can dominate the grasping of the object, can dominate the continuation of the lineage, can dominate dwelling in the same category, can dominate the enjoyment of the fruits of virtuous and non-virtuous actions, can dominate detachment from worldly desire, can dominate detachment from transcendental desire, and should also be regarded as faculties. The feeling aggregate, the consciousness aggregate, as well as one part of the form and compositional aggregates, the twelve realms, the six sense bases, as well as the dharma realm and one part of the sense bases. In order to abandon the manifest clinging to domination. How is the very nature of the suffering of suffering? How many kinds of the very nature of the suffering of suffering are there? Why examine the very nature of the suffering of suffering? Because the self-characteristic of painful feeling, as well as the self-characteristic of the dharma that will experience suffering, should also be regarded as the very nature of the suffering of suffering. One part of all dharmas. In order to abandon the manifest clinging to suffering. How is the very nature of the suffering of change? The suffering of change

---

ྔལ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བརྟག་ཅེ་ན། 1-518 བདེ་བའི་ཚོར་བ་འགྱུར་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་འགྱུར་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་སེམས་འགྱུར་བས་ཀྱང་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ ཉིད་དུ་བལྟའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་བདེ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བརྟག་ཅེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་གཉི་གའི་གནས་ངན་ལེན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། དེ་གཉི་ག་ལས་མ་ཐར་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཅིངས་པས་གྲུབ་ པ་དང་། བདེ་བ་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བལྟའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་དང་། ཁམས་གསུམ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མ་གཏོགས་པར་ཐམས་ཅད་དོ། །བདག་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། 1-519 མི་དགེ་བ་དང་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པར་བལྟའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་དང་། ཁམས་བཅུ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་ཕུང་པོ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ དང་། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་བྱེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པར་བལྟའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ནི་ རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཟས་ཡིན། ཟས་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་ཟས་སུ་བརྟག་ཅེ་ན། འཇུ་བས་ཀྱང་འཇུ་བ་ལས་གྱུར་པ་དང་། ཡུལ་གྱིས་ཀྱང་ཡུལ་ལས་གྱུར་པ་ དང་། རེ་བས་ཀྱང་རེ་བ་ལས་གྱུར་པ་དང་། ལེན་པས་ཀྱང་ལེན་པ་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་ཟས་སུ་བལྟའོ། །ཕུང་པོ་གསུམ་དང་། ཁམས་བཅུ་གཅིག་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལྔའི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་ཟས་ཀྱིས་ གནས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཟས་ནི་མ་དག་པའི་ལུས་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་། མ་དག་པ་དང་དག་པའི་ལུས་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་། དག་པའི་ལུས་གནས་པར་བྱེད་ པ་དང་། གནས་པར་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པར་ཡང་བལྟའོ། །ཇི་ལྟར་ན་གོང་མ་དང་བཅས་པ་ཡིན། གོང་མ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་གོང་མ་དང་བཅས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཅིག་གིས་ཀྱང་གོང་མ་དང་བ

【現代漢語翻譯】 『哪些是轉變的痛苦？為何被認為是轉變的痛苦？』 快樂的感受具有轉變的自性，體驗快樂的法具有轉變的自性，並且由於對它的執著，心也隨之轉變，因此被視為轉變的痛苦。這是所有事物的一個方面。爲了捨棄對自我快樂的執著。 『如何是行苦的自性？哪些是行苦的自性？為何被認為是行苦的自性？』 非痛苦也非快樂的感受具有其自性，體驗非痛苦也非快樂之法的自性，以及執取這二者的惡劣狀態，並且由於未能從中解脫，被無常所束縛，因此也被視為行苦。除了蘊、界、處之外，這是所有事物的一個方面。爲了捨棄對自我既非痛苦也非快樂的執著。 『如何是有異熟果的？哪些是有異熟果的？為何被認為是有異熟果的？』 不善和有漏的善被視為有異熟果。這是蘊、十界、四處的一個方面。爲了捨棄對自我作為蘊的施設者和連線者的執著。異熟果被視為與阿賴耶識相應。其他則被視為從異熟果中產生。 『如何是食物？哪些是食物？為何被認為是食物？』 通過消化而產生的消化物，通過所緣境而產生的所緣境，通過希望而產生的希望，以及通過攝取而產生的攝取物，都被視為食物。這是三蘊、十一界、五處的一個方面。爲了捨棄對自我依靠食物而存在的執著。此外，食物也被視為維持不清凈之身，維持不清凈和清凈之身，維持清凈之身，以及普遍地顯示維持。 『如何是具有上位的？哪些是具有上位的？為何被認為是具有上位的？』 以有為法和無為法的一個方面也被認為是具有上位的。

【English Translation】 『What are the sufferings of change? Why are they regarded as the very nature of suffering of change?』 The feeling of happiness has the nature of change itself, and the dharma that experiences happiness has the nature of change itself, and because of attachment to it, the mind also changes, so it is regarded as the very nature of suffering of change. This is one aspect of everything. It is to abandon the attachment to the self as happiness. 『How is it the very nature of the suffering of conditioning? What are the very natures of the suffering of conditioning? Why is it regarded as the very nature of the suffering of conditioning?』 The feeling that is neither suffering nor happiness has its own nature, and the nature of the dharma that experiences neither suffering nor happiness, and the complete grasping of the bad states of both, and the fact that they are bound by impermanence because they are not liberated from them, and because it is not happiness, it is also regarded as the very nature of the suffering of conditioning. Except for the aggregates, the realms, and the sense bases, it is all things. It is to abandon the attachment to the self as neither suffering nor happiness. 『How is it with maturation? What are those with maturation? Why is it regarded as with maturation?』 Non-virtue and virtue with outflows are regarded as with maturation. This is one aspect of the aggregates, the ten realms, and the four sense bases. It is to abandon the attachment to the self as the one who establishes the aggregates and the one who connects the rebirth. Maturation is regarded as being accompanied by the Alaya-consciousness. Others are regarded as arising from maturation. 『How is it food? What are the foods? Why is it regarded as food?』 That which is transformed from digestion by digestion, that which is transformed from the object by the object, that which is transformed from hope by hope, and that which is transformed from taking by taking are regarded as food. This is one aspect of the three aggregates, the eleven realms, and the five sense bases. It is to abandon the attachment to the self as abiding by food. Also, food is regarded as maintaining the impure body, maintaining the impure and pure body, maintaining the pure body, and universally showing maintenance. 『How is it with the higher one? What are those with the higher one? Why is it regarded as with the higher one?』 One aspect of the conditioned and the unconditioned is also regarded as with the higher one.

---

ཅས་པར་བལྟའོ། ། 1-520 ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཅིག་མ་གཏོགས་པར་ཐམས་ཅད་དོ། །བདག་རྫས་ངན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་གོང་ན་མེད་པ་ཡིན། གོང་ན་མེད་པ་རྣམས་ ནི་དུ་ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་གོང་ན་མེད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་གོང་ན་མེད་པར་བལྟའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །བདག་རྫས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་མངོན་ པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚུལ་འདིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚུལ་ཚད་མེད་དོ། ། ཡང་མདོར་བསྡུ་ན། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་ གསུམ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་བདག་ཅེའམ། སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། སྐྱེ་བ་པོ་དང་། གསོ་བ་དང་། གང་ཟག་དང་། ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང་། ཤེད་ བུ་ཞེས་གང་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། 1-521 ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་ཉིད་ལ་བདག་མེད་ཅིང་། སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། སྐྱེ་བ་པོ་དང་། གསོ་བ་དང་། གང་ཟག་དང་། ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང་། ཤེད་བུ་མེད་ལ། བདག་མེད་པ་ ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རྣམ་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ལུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རྒྱུན་གྱིས་རབ་ཏུ་ དབྱེ་བའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སོ་སོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །རྣམ་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་། བཏགས་པའི་ཡོད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་། གཟུགས་ཅན་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་ པ་དང་། བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་། བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། དེ་ལ་སོགས་པའི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །ལུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཇི་སྙེད་པར་ཕུང་ པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དོ། །རྒྱུན་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་འབྱུང་བའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པས་ཅི་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤེ་ན། 1-522 བདག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ

【現代漢語翻譯】 應如是觀。 除了法界和處界的一部分外，其餘都是如此。爲了斷除對惡劣自體的執著。 如何是無上？ 什麼是無上？為何要考察無上？ 未生滅法的一部分應被視為無上。是法界和處界的一部分。爲了斷除對殊勝自體的執著。 如此，以這種方式進行辨別，其方式是無量的。簡而言之，蘊、界、處的辨別有三種：以遍計所執相進行辨別，以依他起相進行辨別，以自性相進行辨別。 什麼是遍計所執相的辨別？ 即于蘊、界、處執著為我，或眾生、命、生者、養育者、補特伽羅（梵文：Pudgala， पुद्गल， pudgala，人）、士夫、作者等。 什麼是依他起相的辨別？ 即蘊、界、處本身。 什麼是自性相的辨別？ 即于蘊、界、處本身，無我，無眾生、命、生者、養育者、補特伽羅、士夫、作者，而無我性是存在的。 又有四種辨別：以體性進行辨別，以相進行辨別，以自體進行辨別，以相續進行辨別。 什麼是體性的辨別？ 即以蘊、界、處各自的自性進行辨別。 什麼是相的辨別？ 即蘊、界、處本身的實有、假有、世俗有、勝義有、有色、無色、可見、不可見等等，如前所述。 什麼是自體的辨別？ 即眾生有多少自體，蘊、界、處也有多少。 什麼是相續的辨別？ 即蘊、界、處每一剎那的生滅。 通達體性的辨別，能完全瞭解什麼？ 能完全瞭解對我的執著。

【English Translation】 It should be viewed in this way. Except for a portion of the Dharma realm and the sense-sphere realm, all else is so. This is to abandon attachment to the perception of an inherently bad self. How is it unsurpassed? What is unsurpassed? Why examine the unsurpassed? A portion of the unconditioned should be regarded as unsurpassed. It is a portion of the Dharma realm and the sense-sphere realm. This is to abandon attachment to the perception of a supreme self. Thus, in this manner of differentiation, the ways are immeasurable. In brief, the differentiations of the aggregates, realms, and sense-spheres are of three types: differentiation by the characteristic of the completely imputed, differentiation by the characteristic of the other-powered, and differentiation by the characteristic of suchness. What is the differentiation by the characteristic of the completely imputed? It is the complete imputation of 'self,' 'sentient being,' 'life,' 'birth-giver,' 'nourisher,' 'person' (Pudgala), 'man,' or 'maker' to the aggregates, realms, and sense-spheres. What is the differentiation by the characteristic of the other-powered? It is the aggregates, realms, and sense-spheres themselves. What is the differentiation by the characteristic of suchness? It is that in the aggregates, realms, and sense-spheres themselves, there is no self, no sentient being, no life, no birth-giver, no nourisher, no person, no man, no maker, and that selflessness is what exists. Again, there are four types of differentiation: differentiation by characteristic, differentiation by aspect, differentiation by entity, and differentiation by continuity. What is differentiation by characteristic? It is the differentiation of the aggregates, realms, and sense-spheres by their individual characteristics. What is differentiation by aspect? It is the existence of the aggregates, realms, and sense-spheres themselves as substantial existence, imputed existence, conventional existence, ultimate existence, form, formlessness, visible, invisible, and so forth, as previously explained. What is differentiation by entity? It is that for as many entities as there are sentient beings, there are also that many aggregates, realms, and sense-spheres. What is differentiation by continuity? It is the arising of each moment of the aggregates, realms, and sense-spheres. What does one fully understand by being skilled in differentiation by characteristic? One fully understands attachment to self.

---

་ཤེས་སོ། །རྣམ་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པས་ཅི་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤེ་ན། རིལ་པོའི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །ལུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ ལ་མཁས་པས་ཅི་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤེ་ན། མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པ་དང་། བྱས་པ་ཆུད་ཟ་བའི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །རྒྱུན་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པས་ཅི་ཞིག་ཡོངས་ སུ་ཤེས་ཤེ་ན། བརྟན་པའི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །ཡང་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་འདི་དག་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཕྱི་རོལ་ཏུ་བལྟས་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་ བ་དང་། ནང་དུ་བལྟས་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རྒྱུན་རིང་བའི་དུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དུས་ཡོངས་སུ་ཆད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དེའི་དུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཀུན་ ཏུ་སྟོན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །ཕྱི་རོལ་ཏུ་བལྟས་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། ཕལ་ཆེར་འདོད་པའི་ཁམས་ན་སྤྱོད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །ནང་དུ་བལྟས་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ ཞེ་ན། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །རྒྱུན་རིང་བའི་དུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དུས་ཡོངས་སུ་འཆད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། 1-523 སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་མ་གཏོགས་པའོ། །དེའི་དུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། མི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མའི་ཕུང་པོ་ དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སོ། །ཀུན་ཏུ་སྟོན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་ སྐྱེ་མཆེད་དག་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའོ། །བསྡུས་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་བལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་། ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་། རིགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་། གནས་སྐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ དང་། གྲོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་། ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་། དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་། ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་དང་། མཐའ་དག་གིས་བསྡུས་པ་དང་། གཅིག་གིས་གཅིག་བསྡུས་པ་དང་། དོན་དམ་པས་བསྡུས་པའོ། །མཚན་ ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་བསྡུས་པར་བལྟའོ། །ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། དེ་དག་གི་ཁམས་བསྡུས་པའོ། །རིགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་ཀྱང་ཕུང་པོའི་དོན་བརྩོན་པར་བྱས་ཤིང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དོན་བརྩོན་པར་བྱས་ནས་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་གྱིས་བསྡུས་པ་དག་གོ ། 1-524 གནས་སྐབས་ཀྱི་བསྡུས་པ་གང་ཞེ་

【現代漢語翻譯】 『知道』。如果精通於詳細區分，那麼會完全知道什麼呢？會完全知道整體的認知。如果精通於身體的詳細區分，那麼會完全知道什麼呢？會完全知道未做和遭遇，以及已做之事徒勞的認知。如果精通於持續的詳細區分，那麼會完全知道什麼呢？會完全知道穩定的認知。此外，對於蘊（skandha，五蘊，積聚之意）、界（dhātu，十八界，構成要素之意）和處（āyatana，十二處，感覺的來源之意）這些本身，有六種詳細區分的方式：從外部觀察進行詳細區分，從內部觀察進行詳細區分，通過長時間進行詳細區分，通過完全斷絕時間進行詳細區分，通過那個時間進行詳細區分，以及通過普遍顯示進行詳細區分。 從外部觀察進行詳細區分是什麼呢？大多數是在欲界（kāmadhātu，希望和慾望的領域）中行事而進行的詳細區分。從內部觀察進行詳細區分是什麼呢？是所有處於等持（samāpatti，禪定狀態）的處所。通過長時間進行詳細區分是什麼呢？是各個凡夫（pṛthagjana，未開悟的個體）的區分。通過完全斷絕時間進行詳細區分是什麼呢？除了有學（śaikṣa，正在接受訓練的人）和無學（aśaikṣa，完成訓練的人）的最後的蘊、界和處之外。通過那個時間進行詳細區分是什麼呢？是無學之人的最後的蘊、界和處。通過普遍顯示進行詳細區分是什麼呢？是佛（Buddha，覺悟者）和殊勝的菩薩（bodhisattva，為覺悟而努力的人）的已達彼岸者（pāramitā，完成，度）的蘊、界和處，這些是普遍顯示的。 什麼是『集合』呢？可以從十一種方式來看待：通過自性（lakṣaṇa，特徵）集合，通過界集合，通過種姓（gotra，血統，類別）集合，通過狀態（avasthā，情況）集合，通過朋友集合，通過方向集合，通過時間集合，通過單方面集合，通過全部集合，通過互相集合，以及通過勝義諦（paramārtha-satya，最高真理）集合。通過自性集合是什麼呢？蘊、界和處各自的自性是什麼，就通過那些自性來看待它們的集合。通過界集合是什麼呢？蘊、界和處的種子（bīja，原因，起源）——阿賴耶識（ālayavijñāna，根本識）是什麼，那就是它們的界集合。通過種姓集合是什麼呢？蘊、界和處雖然自性各異，但努力于蘊的意義，努力于界和處的意義，從而所有這些都互相集合在一起。 通過狀態集合是什麼呢？

【English Translation】 'Knowing'. If one is skilled in detailed differentiation, what will one fully know? One will fully know the perception of wholeness. If one is skilled in the detailed differentiation of the body, what will one fully know? One will fully know the perception of what has not been done and what has been encountered, and the futility of what has been done. If one is skilled in the continuous detailed differentiation, what will one fully know? One will fully know the perception of stability. Furthermore, regarding these aggregates (skandha), realms (dhātu), and sources (āyatana) themselves, there are six ways of detailed differentiation: detailed differentiation by looking outward, detailed differentiation by looking inward, detailed differentiation by long duration, detailed differentiation by complete cessation of time, detailed differentiation by that time, and detailed differentiation by universally showing. What is detailed differentiation by looking outward? It is mostly the detailed differentiation by acting in the desire realm (kāmadhātu). What is detailed differentiation by looking inward? It is all the places of meditative stabilization (samāpatti). What is detailed differentiation by long duration? It is that of individual ordinary beings (pṛthagjana). What is detailed differentiation by complete cessation of time? It excludes the final aggregates, realms, and sources of those who are learning (śaikṣa) and those who are no longer learning (aśaikṣa). What is detailed differentiation by that time? It is the final aggregates, realms, and sources of those who are no longer learning. What is detailed differentiation by universally showing? It is the aggregates, realms, and sources of the Buddhas (Buddha) and the noble Bodhisattvas (bodhisattva) who have reached the other shore (pāramitā), which are universally shown. What is 'collection'? It can be viewed in eleven ways: collection by characteristic (lakṣaṇa), collection by realm, collection by lineage (gotra), collection by state (avasthā), collection by friend, collection by direction, collection by time, collection by one aspect, collection by all, collection by one another, and collection by ultimate truth (paramārtha-satya). What is collection by characteristic? Whatever the individual characteristics of the aggregates, realms, and sources are, one views their collection through those characteristics themselves. What is collection by realm? Whatever the seed (bīja) of the aggregates, realms, and sources—the storehouse consciousness (ālayavijñāna)—is, that is their collection by realm. What is collection by lineage? Although the aggregates, realms, and sources have different characteristics, they strive for the meaning of aggregates and strive for the meaning of realms and sources, so that all of them are collected together by each other. What is collection by state?

---

ན། བདེ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སྐབས་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་ མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །གྲོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་པོའི་གྲོགས་ སུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་གྲོགས་ཀྱི་བསྡུ་བས་བསྡུས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང་ཞེ་ན། ཤར་ཕྱོགས་ ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང་ཞེ་ན། འདས་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས་ པ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་གང་ཡང་རུང་བས་བསྡུས་པ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མཐའ་དག་གིས་བསྡུས་པ་གང་ཞེ་ན། 1-525 ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་མ་ལུས་པར་བསྡུས་པ་ནི་མཐའ་དག་གིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཅིག་གིས་གཅིག་བསྡུས་པ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ ཀྱི་ཕུང་པོ་ཁམས་དུ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་དག་གིས་བསྡུས་ཤེ་ན། ཁམས་བཅུ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཀྱང་བསྡུས་སོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཁམས་དུ་དང་ སྐྱེ་མཆེད་དུ་དག་གིས་བསྡུས་ཤེ་ན། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས་སོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཇི་ལྟ་བར་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའང་དེ་བཞིན་ནོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཁམས་དུ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་དག་གིས་བསྡུས་ཤེ་ན། ཁམས་བདུན་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་གིས་བསྡུས་སོ། །མིག་གི་ཁམས་ཕུང་པོ་དུ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་དག་གིས་བསྡུས་ཤེ་ ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་གིས་སོ། ། མིག་གི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བར་རྣ་བའི་ཁམས་དང་། སྣའི་ཁམས་དང་། ལྕེའི་ཁམས་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཕུང་ པོ་དུ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་དག་གིས་བསྡུས་ཤེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་གིས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བར་སྒྲའི་ཁམས་དང་དྲིའི་ཁམས་དང་རོའི་ཁམས་དང་། རེག་བྱའི་ཁམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། ། 1-526 མིག་གི་ར

【現代漢語翻譯】 問：樂受（梵文：sukha， सुख， सुख，快樂）的狀態，由哪些蘊（梵文：skandha，स्कन्ध，skandha，積聚）、界（梵文：dhātu，धातु，dhātu，元素）和處（梵文：āyatana，आयतन，āyatana，場所）所包含？答：由它們自身所包含。同樣，苦受（梵文：duḥkha，दुःख，duhkha，痛苦）的狀態，以及非苦非樂受（梵文：adukhamasukha，अदुःखमसुख，adukhamasukha，非痛苦非快樂）的狀態，也由它們自身所包含。 問：由『友』所包含的是什麼？答：色蘊（梵文：rūpa-skandha，रूप-स्कन्ध，rūpa-skandha，色之蘊）及其眷屬，以及那些成為其他蘊之友者，由『友』的包含所包含。同樣，對於其他蘊、界和處，也應如是理解。 問：由『方』所包含的是什麼？答：東方（梵文：pūrva-dik，पूर्व-दिक्，pūrva-dik，東方）的蘊、界和處，凡是存在的，都由它們自身所包含。同樣，對於其他方位，也應如是理解。 問：由『時』所包含的是什麼？答：過去的蘊、界和處，由它們自身所包含。同樣，未來和現在發生的，也由它們自身所包含。 問：由『一部分』所包含的是什麼？答：由蘊、界和處所包含的諸法（梵文：dharma，धर्म，dharma，法），無論有多少，由其中任何一部分所包含，應知這就是由『一部分』所包含。 問：由『全部』所包含的是什麼？答：由蘊、界和處所包含的諸法，無論有多少，全部包含，應知這就是由『全部』所包含。 問：一個由一個包含是什麼？問：色蘊由多少界和處所包含？答：由十個界、十個處，以及一個界的某一部分和一個處的某一部分所包含。問：受蘊由多少界和處所包含？答：由一個界的某一部分和一個處的某一部分所包含。如受蘊一樣，想蘊（梵文：saṃjñā-skandha，संज्ञा-स्कन्ध，samjñā-skandha，想之蘊）和行蘊（梵文：saṃskāra-skandha，संस्कार-स्कन्ध，samskāra-skandha，行之蘊）也是如此。問：識蘊（梵文：vijñāna-skandha，विज्ञान-स्कन्ध，vijnāna-skandha，識之蘊）由多少界和處所包含？答：由七個界和一個處所包含。問：眼界（梵文：cakṣur-dhātu，चक्षुर्-धातु，cakṣur-dhātu，眼之界）由多少蘊和處所包含？答：由色蘊的一部分和一個處所包含。如眼界一樣，耳界（梵文：śrotra-dhātu，श्रोत्र-धातु，śrotra-dhātu，耳之界）、鼻界（梵文：ghrāṇa-dhātu，घ्राण-धातु，ghrāṇa-dhātu，鼻之界）、舌界（梵文：jihvā-dhātu，जिह्वा-धातु，jihvā-dhātu，舌之界）和身界（梵文：kāya-dhātu，काय-धातु，kāya-dhātu，身之界）也是如此。問：色界（梵文：rūpa-dhātu，रूप-धातु，rūpa-dhātu，色之界）由多少蘊和處所包含？答：由色蘊的一部分和一個處所包含。如色界一樣，聲界（梵文：śabda-dhātu，शब्द-धातु，śabda-dhātu，聲之界）、香界（梵文：gandha-dhātu，गन्ध-धातु，gandha-dhātu，香之界）、味界（梵文：rasa-dhātu，रस-धातु，rasa-dhātu，味之界）和觸界（梵文：spraṣṭavya-dhātu，स्पृष्टव्य-धातु，sprastavya-dhātu，觸之界）也是如此。 眼識界（梵文：cakṣur-vijñāna-dhātu，चक्षुर्-विज्ञान-धातु，cakṣur-vijnāna-dhātu，眼之識界）

【English Translation】 Q: The aggregates (skandha), elements (dhātu), and sense bases (āyatana) of the state of happiness (sukha), by which are they included? A: They are included by themselves. Similarly, the state of suffering (duḥkha), and the state of neither suffering nor happiness (adukhamasukha) are also included by themselves. Q: What is included by 'friend'? A: The aggregate of form (rūpa-skandha) and its retinue, and those that have become friends of other aggregates, are included by the inclusion of 'friend'. Similarly, it should be understood for other aggregates, elements, and sense bases. Q: What is included by 'direction'? A: The aggregates, elements, and sense bases of the eastern direction (pūrva-dik), whatever exists, are included by themselves. Similarly, it should be understood for other directions. Q: What is included by 'time'? A: The past aggregates, elements, and sense bases are included by themselves. Similarly, the future and present occurrences are also included by themselves. Q: What is included by 'one part'? A: Whatever dharmas are included by aggregates, elements, and sense bases, however many there are, included by any one part of them, it should be known that this is included by 'one part'. Q: What is included by 'all'? A: Whatever dharmas are included by aggregates, elements, and sense bases, however many there are, included completely, it should be known that this is included by 'all'. Q: What is one included by one? Q: By how many elements and sense bases is the aggregate of form included? A: It is included by ten elements, ten sense bases, and one part of one element and one part of one sense base. Q: By how many elements and sense bases is the aggregate of feeling included? A: It is included by one part of one element and one part of one sense base. Just as the aggregate of feeling, so too are the aggregate of perception (saṃjñā-skandha) and the aggregate of mental formations (saṃskāra-skandha). Q: By how many elements and sense bases is the aggregate of consciousness included? A: It is included by seven elements and one sense base. Q: By how many aggregates and sense bases is the eye element (cakṣur-dhātu) included? A: By one part of the aggregate of form and one sense base. Just as the eye element, so too are the ear element (śrotra-dhātu), the nose element (ghrāṇa-dhātu), the tongue element (jihvā-dhātu), and the body element (kāya-dhātu). Q: By how many aggregates and sense bases is the form element (rūpa-dhātu) included? A: By one part of the aggregate of form and one sense base. Just as the form element, so too are the sound element (śabda-dhātu), the smell element (gandha-dhātu), the taste element (rasa-dhātu), and the touch element (spraṣṭavya-dhātu). The eye-consciousness element (cakṣur-vijñāna-dhātu).

---

ྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཕུང་པོ་དུ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་དག་གིས་བསྡུས་ཤེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་སོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་ པའི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བར་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཕུང་པོ་དུ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་དག་གིས་བསྡུས་ཤེ་ན། ཕུང་པོ་གསུམ་དང་། གཅིག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་གིས་བསྡུས་སོ། །མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཕུང་པོ་དུ་དང་ཁམས་དུ་དག་གིས་བསྡུས་ཤེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། ཁམས་གཅིག་གིས་ བསྡུས་སོ། །མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཇི་ལྟ་བར་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་ལྕེ་དང་། ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་། གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་། དྲི་དང་རོ་དང་། རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡིད་ ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཕུང་པོ་དུ་དང་ཁམས་དུ་དག་གིས་བསྡུས་ཤེ་ན། ཕུང་པོ་གཅིག་དང་ཁམས་བདུན་གྱིས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཕུང་པོ་དུ་དང་ཁམས་དུ་དག་གིས་བསྡུས་ཤེས་ན། ཕུང་པོ་གསུམ་ དང་གཅིག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། ཁམས་གཅིག་གིས་བསྡུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་གང་དག་དེ་བཞིན་དུ་མ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། 1-527 རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་། བཏགས་པའི་ཡོད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་། ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ དང་། གཟུགས་ཅན་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་། བསྟན་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པར་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་ དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །དོན་དམ་པས་བསྡུས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་བསྡུས་པ་ལ་མཁས་ པས་ཕན་ཡོན་ཅི་ཞིག་འཐོབ་ཅེ་ན། དམིགས་པ་མངོན་པར་སྡུད་པའི་ཕན་ཡོན་འཐོབ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་མངོན་པར་སྡུད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འཕེལ་ལོ། ། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བལྟ་སྟེ། ཐ་དད་པ་མེད་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། འདྲེས་པར་གྱུར་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། ཕྲད་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། ལྷན་ ཅིག་འབྱུང་བས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། བྱ་བ་བསྒྲུབས་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། མཐུན་པར་རྟོགས་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཕྱོགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མེད་པའོ། ། 1-528 འདྲེས་པར་འགྱུར་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། རྡུལ་

【現代漢語翻譯】 問：識蘊（vijñānaskandha，五蘊之一，指了別認識作用）被幾個蘊和處（āyatana，十二處，即感覺器官和感覺對像）所包含？ 答：被識蘊和意處（mana-āyatana，意識的場所）的一部分所包含。 問：眼識界（cakṣur-vijñāna-dhātu，十八界之一，眼識的領域）如何，耳、鼻、舌、身、意識界也是如此嗎？ 答：是的，耳識界（śrotra-vijñāna-dhātu）、鼻識界（ghrāṇa-vijñāna-dhātu）、舌識界（jihvā-vijñāna-dhātu）、身識界（kāya-vijñāna-dhātu）和意識界（mano-vijñāna-dhātu）也是如此。 問：法界（dharma-dhātu，十八界之一，事物和概念的領域）被幾個蘊和處所包含？ 答：被三個蘊和一個蘊的一部分以及一個處所包含。 問：眼處（cakṣur-āyatana，十二處之一，眼睛）被幾個蘊和界所包含？ 答：被色蘊（rūpa-skandha，五蘊之一，指物質現象）的一部分和一個界所包含。 問：眼處如何，耳、鼻、舌、身處以及色、聲、香、味、觸處也是如此嗎？ 答：是的，耳處（śrotra-āyatana）、鼻處（ghrāṇa-āyatana）、舌處（jihvā-āyatana）、身處（kāya-āyatana）以及色處（rūpa-āyatana）、聲處（śabda-āyatana）、香處（gandha-āyatana）、味處（rasa-āyatana）、觸處（spraṣṭavya-āyatana）也是如此。 問：意處被幾個蘊和界所包含？ 答：被一個蘊和七個界所包含。 問：法處被幾個蘊和界所包含？ 答：被三個蘊和一個蘊的一部分以及一個界所包含。 同樣，除了這些之外，所宣說的蘊、界、處，以及未宣說的，例如： 實有（dravyasat），假有（prajñaptisat），世俗有（saṃvṛtisat），勝義有（paramārthasat），可知（jñeya），可識（vijñeya），可現觀（abhisamaya），有色（rūpin），無色（arūpin），可見（sanidarśana），不可見（anidarśana）等等，這些如何與蘊、界、處相對應，應當如理作意，這在前面已經講過了。 問：什麼是勝義所包含的？ 答：是蘊、界、處的真如（tathatā，事物的真實本性）。 問：精通這些包含關係，能獲得什麼利益？ 答：能獲得明晰攝集所緣境的利益，越是明晰攝集所緣境，就越能增長善根。 問：什麼是相應（saṃprayukta，同時存在，相互關聯）？ 答：可以從六個方面觀察：無異故相應，和合故相應，相觸故相應，俱生故相應，作用故相應，同解故相應。 問：什麼是無異故相應？ 答：極微（paramāṇu，物質的最小單位）的各個部分與所有具有部分的事物無有差別。 問：什麼是和合故相應？ 答：極微……

【English Translation】 Q: By how many skandhas (aggregates) and āyatanas (sources) is the vijñānaskandha (aggregate of consciousness) encompassed? A: By the vijñānaskandha and a portion of the mana-āyatana (source of mind). Q: As is the cakṣur-vijñāna-dhātu (element of eye-consciousness), are the śrotra (ear), ghrāṇa (nose), jihvā (tongue), kāya (body), and mano-vijñāna-dhātu (element of mind-consciousness) also the same? A: Yes, the śrotra-vijñāna-dhātu (element of ear-consciousness), ghrāṇa-vijñāna-dhātu (element of nose-consciousness), jihvā-vijñāna-dhātu (element of tongue-consciousness), kāya-vijñāna-dhātu (element of body-consciousness), and mano-vijñāna-dhātu (element of mind-consciousness) are also the same. Q: By how many skandhas and āyatanas is the dharma-dhātu (element of phenomena) encompassed? A: By three skandhas, a portion of one, and one āyatana. Q: By how many skandhas and dhātus (elements) is the cakṣur-āyatana (source of eye) encompassed? A: By a portion of the rūpa-skandha (aggregate of form) and one dhātu. Q: As is the cakṣur-āyatana, are the śrotra (ear), ghrāṇa (nose), jihvā (tongue), and kāya-āyatanas (sources of body), as well as the rūpa (form), śabda (sound), gandha (smell), rasa (taste), and spraṣṭavya-āyatanas (sources of touch) also the same? A: Yes, the śrotra-āyatana, ghrāṇa-āyatana, jihvā-āyatana, kāya-āyatana, as well as the rūpa-āyatana, śabda-āyatana, gandha-āyatana, rasa-āyatana and spraṣṭavya-āyatana are also the same. Q: By how many skandhas and dhātus is the mana-āyatana encompassed? A: By one skandha and seven dhātus. Q: By how many skandhas and dhātus is the dharma-āyatana encompassed? A: By three skandhas, a portion of one, and one dhātu. Similarly, whatever dharmas (phenomena) are taught other than these, such as the skandhas, dhātus, and āyatanas, and those that are not taught, such as: dravyasat (existing as substance), prajñaptisat (existing by designation), saṃvṛtisat (existing conventionally), paramārthasat (existing ultimately), jñeya (knowable), vijñeya (discernible), abhisamaya (to be directly realized), rūpin (having form), arūpin (formless), sanidarśana (visible), anidarśana (invisible), etc., how these correspond to the skandhas, dhātus, and āyatanas should be understood appropriately, as has been explained before. Q: What is encompassed by paramārtha (ultimate truth)? A: The tathatā (suchness, true nature) of the skandhas, dhātus, and āyatanas. Q: What benefit does one obtain by being skilled in these encompassments? A: One obtains the benefit of clearly gathering the object of focus; the more clearly one gathers the object of focus, the more one increases the roots of virtue. Q: What is saṃprayukta (associated, concomitant)? A: It can be viewed in six ways: associated due to non-difference, associated due to combination, associated due to contact, associated due to co-arising, associated due to function, and associated due to shared understanding. Q: What is associated due to non-difference? A: The parts of a paramāṇu (atom, smallest particle) are non-different from all things that have parts. Q: What is associated due to combination? A: The paramāṇu...

---

ཕྲ་རབ་ལས་གོང་མ་ཕྱོགས་ཅན་རྣམས་འདྲེས་པར་གྱུར་པའོ། །ཕྲད་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ཅན་འདུས་པ་རྣམས་ཉིད་ཕན་ ཚུན་ཕྲད་པའོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡིན་པ་དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་འཁོད་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་པ་དང་། གནས་པའི་ངང་ གཅིག་པ་དང་། འགག་པ་གཅིག་པ་རྣམས་སོ། །བྱ་བ་བསྒྲུབས་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་སློང་གཉིས་རྩོད་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མཚུངས་པར་ཞུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །མཐུན་ པར་རྟོགས་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་མཐུན་པར་རྟོགས་པའོ། །མཐུན་པར་རྟོགས་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དངོས་པོས་ ཡིན་གྱི་བདག་གི་དངོས་པོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་པ་གཉིས་ཡིན་གྱི་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་འདྲ་བ་གཉིས་ཡིན་གྱི་དུས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་པའི་ ཁམས་དང་། ས་པ་གཉིས་ཡིན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཁམས་དང་། ས་པ་གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་དང་རེག་པ་དང་། 1-529 ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །ཡང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནི་ཡིད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་བཞི་པོ་རྣམས་སོ། །རེས་འགའ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ལ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་རྣམས་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །གནས་སྐབས་ལས་གྱུར་པའི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་ལུས་ སེམས་དང་བཅས་པའི་དུས་ནའོ། །རྒྱུན་ཆད་པའི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་སེམས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་བར་དུ་ཆོད་པའི་འོ། །ཕྱི་རོལ་ཏུ་བལྟས་པའི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་ རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལས་ཕལ་ཆེར་རོ། །ནང་དུ་བལྟས་པའི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལས་ ཕལ་ཆེར་རོ། །འདྲིས་པའི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་གིའོ། །མ་འདྲིས་པའི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་དང་དེའི་འོག་མ་རྣམས་དང་། 1-530 འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལ་མཁས་པ

【現代漢語翻譯】 當微小粒子聚集時，它們就混合在一起。什麼是通過接觸而相等地結合在一起呢？就是那些聚集在一起的粒子彼此接觸。什麼是通過同時產生而相等地結合在一起呢？就是蘊、界、處，它們同時產生而存在，具有相同的生、住、滅。什麼是通過完成行為而相等地結合在一起呢？例如，兩位比丘在任何爭端中平等地參與。什麼是通過一致理解而相等地結合在一起呢？就是心和心所，它們在同一目標上達成一致的理解。通過一致理解而相等地結合在一起，也是通過他者的實體，而不是通過自我的實體。是兩個一致的事物，而不是兩個不一致的事物。是兩個相同的時間，而不是兩個不同的時間。是兩個一致的界和處，而不是兩個不一致的界和處。普遍存在的相等結合是：感受、認知、意念、觸、作意和意識。此外，普遍存在的相等結合的煩惱是意和四種煩惱。有時相等結合是：對於心的信心等善法，以及貪慾等煩惱和近煩惱。從狀態轉變而來的相等結合是與快樂的感受相等結合。痛苦和非痛苦非快樂的感受也是如此。持續不斷的相等結合是在身心存在的時候。中斷的相等結合是被無想定所中斷的。向外觀察的相等結合是欲界中與心和心所相關的多數。向內觀察的相等結合是禪定狀態中的心和心所相關的多數。熟悉的相等結合是凡夫的心和心所，以及一些有學和無學者的心和心所。不熟悉的相等結合是出世間者的最初和隨後的心和心所，以及出世間道后所獲得的心和心所。精通相等結合……

【English Translation】 When minute particles gather, they become mixed together. What is equally combined through contact? It is those gathered particles that touch each other. What is equally combined through simultaneous arising? It is the skandhas (aggregates of existence), dhatus (elements), and ayatanas (sense bases), which exist simultaneously, having the same birth, duration, and cessation. What is equally combined through accomplishing actions? For example, two bhikshus (monks) equally engaged in any dispute. What is equally combined through harmonious understanding? It is the mind and mental factors that have a harmonious understanding of the same object. Being equally combined through harmonious understanding is also through the entity of others, not through one's own entity. It is two harmonious things, not two disharmonious things. It is two identical times, not two different times. It is two harmonious realms and places, not two disharmonious realms and places. The all-pervading equal combination is: feeling, perception, intention, touch, attention, and consciousness. Furthermore, the all-pervading equal combination of afflictions is the mind and the four afflictions. Sometimes the equal combination is: virtuous qualities such as faith in the mind, and afflictions such as desire and near afflictions. The equal combination that has changed from a state is the equal combination with pleasant feeling. The same is true for painful and neither painful nor pleasant feelings. The continuous equal combination is when body and mind exist together. The interrupted equal combination is interrupted by the attainment of cessation. The outwardly observed equal combination is mostly related to the mind and mental factors in the desire realm. The inwardly observed equal combination is mostly related to the mind and mental factors of those in meditative states. The familiar equal combination is the mind and mental factors of ordinary beings, and some of those who are learners and non-learners. The unfamiliar equal combination is the first and subsequent minds and mental factors of those who have transcended the world, and those obtained after the path of transcending the world. Skilled in equal combination…

---

ས་ཕན་ཡོན་ཅི་ཞིག་འཐོབ་ཅེ་ན། སེམས་ཙམ་ལ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་སོ། །དེ་ཤེས་ན་བདག་ཚོར་བར་བྱེད་པ་དང་། འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་དོ། །སེམས་པར་བྱེད་དོ། །དྲན་པར་བྱེད་ དོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སོ། །རྣམ་པར་བྱང་ངོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་ཞིང་བདག་མེད་པ་ལ་འཇུག་གོ །ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ ནི་ས་བོན་དང་ལྡན་པ་དང་། དབང་དང་ལྡན་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པའོ། །ས་བོན་དང་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་ རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། སྐྱེ་བས་འཐོབ་པའི་ དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་ལྡན་པའོ། ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ནི། འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་ལྡན་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། ། 1-531 གཟུགས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། སྐྱེ་བས་འཐོབ་པའི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་ལྡན་ པའོ། །གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ནི། འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་དང་། གཟུགས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་ལྡན་ པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །གཟུགས་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། སྐྱེ་བས་འཐོབ་པའི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ ལྡན་པས་ལྡན་པའོ། །ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཐོབ་པ་ནི། རྣམ་པ་གང་དང་གང་གི་གཉེན་པོ་བྱུང་བ་དེ་དང་དེའི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་ལྡན་པ་མ་ཡིན་གྱི། གང་གི་གཉེན་པོ་མ་ བྱུང་བ་དེའི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་ལྡན་པའོ། །དབང་དང་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ནི་དབང་དང་ལྡན་པས་ལྡན་པའོ། །ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། 1-532 ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལས་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བའམ། ལུང་དུ་བསྟན་པའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་རུང་ཆོས་གང་དང་གང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་དང་དེའི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ དང་ལྡན་པས་ལྡན་པའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པ་ནི་དགེ་བའི

་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་ལྡན་པ་དང་། ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་གཏན་དུ་ ལྡན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་འདོད་ཆེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པར་བལྟ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཐར་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཏན་དུ་སྟེ། རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་པའོ། ། ལྡན་པ་ལ་མཁས་པས་ཕན་ཡོན་ཅི་ཞིག་འཐོབ་ཅེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཤེས་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའམ། རྒུད་པ་གང་ལ་ཡང་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་འདུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་གྱི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། མཚན་ཉིད་ ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་པོའོ།། །། བམ་པོ་གསུམ་པ། ༄། །བདེན་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་ལས་བཏུས་པ་གཉིས་པ། རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། བདེན་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། ཆོས་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། འཐོབ་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། 1-533 འབེལ་བའི་གཏམ་རྣམ་པར་ངེས་པའོ། །བདེན་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་མོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་ པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེ་བའི་གནས་ཀྱིས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་དང་། དུད་འགྲོ་རྣམས་དང་། ཡི་དྭགས་རྣམས་དང་། མི་རྣམས་དང་། ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་དང་། ནུབ་ཀྱི་བ་ལང་སྤྱོད་དང་། འཛམ་བུ་གླིང་དང་། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་དང་། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་། འཐབ་བྲལ་དང་། དགའ་ལྡན་དང་། འཕྲུལ་དགའ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་དང་། ཚངས་རིས་དང་། ཚངས་པའི་མདུན་ན་འདོན་དང་། ཚངས་ཆེན་དང་། འོད་ཆུང་དང་། ཚད་མེད་འོད་དང་། འོད་གསལ་དང་། དགེ་ཆུང་དང་། ཚད་མེད་དགེ་དང་། དགེ་རྒྱས་དང་། སྤྲིན་མེད་དང་། བསོད་ནམས་སྐྱེས་དང་། འབྲས་བུ་ཆེ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དང་། མི་ཆེ་བ་དང་། མི་གདུང་བ་དང་། གྱ་ནོམ་སྣང་དང་། ཤིན་ཏུ་མཐོང་དང་། འོག་མིན་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བའོ། །སྐྱེ་བའི་གནས་གང་ཞེ་ན། 1-534 སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ནི་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བརྟེན་ཏོ། །ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ནི་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ནི་རི་རབ་དང་གསེར་གྱི་རི་བདུན་དང་། གླིང་བཞི་ དང་། བར་གྱི་གླིང་བརྒྱད་དང་། །

ནང་གི་རྒྱ་མཚོ་དང་། ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་དང་། རི་རབ་ཀྱི་བང་རིམ་དང་། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གནས་གཞན་རྣམས་དང་། ཁོར་ཡུག་གི་རི་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་གཞལ་མེད་ཁང་རྣམས་དང་། འཐབ་བྲལ་དང་། དགའ་ལྡན་དང་། འཕྲུལ་དགའ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་གནས་གཞན་དག་དང་། སེམས་ ཅན་དམྱལ་བ་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་གཞན་དག་དང་། ཚ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་དང་། གྲང་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་དང་། ཉི་ཚེ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། ཡི་དྭགས་ དེ་དག་ཁ་ཅིག་གི་གནས་གཞན་རྣམས་དང་། ཉི་མ་རྣམ་པར་སྣང་བྱེད་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཞིང་ཕྱོགས་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ནི་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་ན། ཟླ་བ་སྟོང་དང་། ཉི་ མ་སྟོང་དང་། རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་སྟོང་དང་། ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་སྟོང་དང་། འཛམ་བུ་གླིང་སྟོང་དང་། ནུབ་ཀྱི་བ་ལང་སྤྱོད་སྟོང་དང་། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་སྟོང་དང་། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་དང་། 1-535 སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་། འཐབ་བྲལ་དང་། དགའ་ལྡན་དང་། འཕྲུལ་དགའ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གནས་གཞན་སྟོང་དང་། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནས་གཞན་སྟོང་པོ་འདི་ནི་སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྟོང་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་སྟོང་གཉིས་པ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །སྟོང་གཉིས་པ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ ཁམས་སྟོང་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོས་ཀུན་ཏུ་བསྐོར་ཏོ། །སྟོང་གསུམ་ གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ནི་མཉམ་དུ་འཇིག་ཅིང་འཆགས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཆར་གྱི་རྒྱུན་གཉའ་ཤིང་ཙམ་འབབ་ན། བར་སྣང་ལ་ཆར་གྱི་རྒྱུན་འབབ་པ་རྣམས་ཀྱི་བར་ དང་། མཚམས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འཇིག་པ་དང་འཆགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བར་དང་། མཚམས་མེད་དེ་གཞན་དག་ནི་འཇིག་གོ །གཞན་དག་ནི་ཞིག་ནས་འདུག་གོ །གཞན་དག་ ནི་འཆགས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ཆགས་ནས་འདུག་གོ །ཤར་ཕྱོགས་ཇི་ལྟ་བར་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གང་ཡིན་པ་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གང་ཡིན་པ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་བསྐྱེད་པ། 1-536 ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་འདི་མཐའ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡོངས་སུ་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་བལྟ་སྟེ། དེ་ དག་ལས་དང་ཉོ

【現代漢語翻譯】 內海，外海，須彌山（Mount Sumeru）的層層山階，四大天王（Four Great Kings）的領地，三十三天（Thirty-three Gods）的住所，以及周圍的山脈。 虛空中的無量宮殿，無諍天（Asura），兜率天（Tushita），樂變化天（Nirmanarati），他化自在天（Paranirmita-vasavartin）的諸神，色界天的眾生，以及阿修羅（Asura）的其他住所， 眾生地獄的住所，熱地獄的眾生，寒地獄的眾生，近邊地獄的眾生，以及畜生道和餓鬼道的部分住所。 如同一一照耀四方的太陽，如此數量的千世界中，有一千個月亮，一千個太陽，一千個須彌山王，一千個東勝身洲（Purva-videha），一千個南贍部洲（Jambudvipa），一千個西牛賀洲（Apara-godaniya），一千個北俱盧洲（Uttara-kuru），四大天王及其眷屬， 三十三天，無諍天，兜率天，樂變化天，和他化自在天的諸神的一千個住所，以及一千個梵天世界。這被稱為小千世界。 這一千個小千世界被稱為中千世界。這一千個中千世界被稱為大千世界。 這大千世界被巨大的外圍所環繞。這大千世界同時經歷著成住壞空的過程。 例如，當如軛木般粗大的雨柱降下時，雨柱之間沒有間隙。同樣，東方世界的壞滅和形成之間也沒有間隙。一些世界正在壞滅，一些世界已經壞滅，一些世界正在形成，一些世界已經形成。東方如此，十方世界亦是如此。 眾生世界和器世界，由業和煩惱所生，由業和煩惱所控制，這一切都是苦諦（Dukkha Satya）。 清凈的佛世界不應被視為苦諦，因為它們不是由業和煩惱所生。

【English Translation】 The inner ocean, the outer ocean, the layers of Mount Sumeru, the realms of the Four Great Kings, the abodes of the Thirty-three Gods, and the surrounding mountains. The immeasurable palaces in the sky, the gods of Asura, Tushita, Nirmanarati, Paranirmita-vasavartin, the beings in the Form Realm, and the other abodes of the Asuras, The abodes of sentient beings in hell, the sentient beings in the hot hells, the sentient beings in the cold hells, the sentient beings in the ephemeral hells, and some of the abodes of animals and hungry ghosts. As many suns as there are that illuminate all directions, in such a thousand worlds, there are a thousand moons, a thousand suns, a thousand Mount Sumeru Kings, a thousand Purva-videhas, a thousand Jambudvipas, a thousand Apara-godaniyas, a thousand Uttara-kurus, the gods of the Four Great Kings and their retinues, A thousand abodes of the Thirty-three Gods, Asura, Tushita, Nirmanarati, and Paranirmita-vasavartin, and a thousand Brahma worlds. This is called a small chiliocosm. These thousand small chiliocosms are called a medium chiliocosm. These thousand medium chiliocosms are called a great chiliocosm. This great chiliocosm is surrounded by a great periphery. This great chiliocosm simultaneously undergoes the processes of formation, abiding, destruction, and emptiness. For example, when a rain column as thick as a yoke falls, there is no gap between the rain columns in the sky. Similarly, there is no gap between the destruction and formation of the eastern world. Some worlds are being destroyed, some worlds have been destroyed, some worlds are being formed, and some worlds have been formed. As it is in the east, so it is in all ten directions. The sentient being world and the container world, which are born from karma and afflictions and are controlled by karma and afflictions, all of this is the Truth of Suffering (Dukkha Satya). The pure Buddha worlds should not be regarded as the Truth of Suffering, because they are not born from karma and afflictions.

---

ན་མོངས་པས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། སྨོན་ལམ་དང་དགེ་བའི་རྩ་བའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་དག་གོ །དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་ རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་གནས་དེ་དག་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་ནི་བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ན། རྟོག་གེ་ པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཡང་སྐྱེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །རྒ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ན་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །འཆི་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །མི་སྡུག་པ་ དང་ཕྲད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །གང་འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པ་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་ བསྔལ་ལོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ཞེ་ན། དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྒ་བ་སྡུག་བསྔལ་ཞེ་ན། ན་ཚོད་གྱུར་པ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། 1-537 ཅིའི་ཕྱིར་ན་བ་སྡུག་བསྔལ་ཞེ་ན། ཁམས་གྱུར་པ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཆི་བ་སྡུག་བསྔལ་ཞེ་ན། སྲོག་གྱུར་པ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྡུག་པ་དང་ ཕྲད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཞེ་ན། ཕྲད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་སྡུག་བསྔལ་ཞེ་ན། བྲལ་བ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གང་འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་ མ་རྙེད་པ་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཞེ་ན། རེ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་ཞེ་ན། གནས་ངན་ལེན་སྡུག་ བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་བརྒྱད་ཡིན་ཡང་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དྲུག་ཡིན་ཡང་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། བྲལ་བའི་སྡུག་ བསྔལ་དང་། རེ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། གནས་ངན་ལེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། ། གང་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་གསུངས་ན། ཅི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་གིས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་བསྡུས་སམ། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་བསྡུས་ཤེ་ན། གཅིག་གིས་གཅིག་བསྡུས་ཏེ། སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་གསུངས་པ་འདིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། ། 1-538 སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། གང་འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པ་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་འདིས་ནི་འགྱུ

【現代漢語翻譯】 並非由煩惱所生，不是由業和煩惱的力量所致，而是由願力和善根的力量所生。因此，諸佛的境界是佛的行境，所以這些出生的處所是不可思議的，即使是禪定者也不是禪定的對境，更何況是思辨者呢？ 再次，生是痛苦，老是痛苦，病是痛苦，死是痛苦，與不喜者相遇是痛苦，與所愛者分離是痛苦，所求不得也是痛苦。總之，五取蘊是痛苦。為什麼說生是痛苦呢？因為它是疑惑的痛苦之本，也是其他痛苦的處所。為什麼說老是痛苦呢？因為年歲的衰變本身就是痛苦。為什麼說病是痛苦呢？因為身體的變異本身就是痛苦。為什麼說死是痛苦呢？因為壽命的終結本身就是痛苦。為什麼說與不喜者相遇是痛苦呢？因為相遇本身就是痛苦。為什麼說與所愛者分離是痛苦呢？因為分離本身就是痛苦。為什麼說所求不得也是痛苦呢？因為希望落空本身就是痛苦。為什麼說總之五取蘊是痛苦呢？因為是惡劣處所本身就是痛苦。 這八種痛苦，有時會歸納為六種，有時六種又會擴充套件為八種，即疑惑的痛苦、變異的痛苦、相遇的痛苦、分離的痛苦、希望落空的痛苦和惡劣處所的痛苦。 如果說有三種痛苦的自性，那麼這三種痛苦的自性是否包含了八種痛苦，還是八種痛苦包含了三種痛苦的自性呢？實則它們是互相包含的。所謂生的痛苦、老的痛苦、病的痛苦、死的痛苦，以及與不喜者相遇的痛苦，這些都完全揭示了痛苦的自性。 而與所愛者分離的痛苦，以及所求不得的痛苦，這些都揭示了變異的痛苦。

【English Translation】 It is not born of afflictions, not caused by the power of karma and afflictions, but born of the power of aspirations and roots of virtue. Therefore, the realm of the Buddhas is the conduct of the Buddhas, so these places of birth are inconceivable, and even meditators are not the object of meditation, let alone speculators. Again, birth is suffering, aging is suffering, sickness is suffering, death is suffering, meeting with the unpleasant is suffering, separation from the pleasant is suffering, and not obtaining what one desires is also suffering. In short, the five aggregates of grasping are suffering. Why is birth suffering? Because it is the very suffering of doubt and the place of other sufferings. Why is aging suffering? Because the transformation of age itself is suffering. Why is sickness suffering? Because the transformation of the elements themselves is suffering. Why is death suffering? Because the transformation of life itself is suffering. Why is meeting with the unpleasant suffering? Because meeting itself is suffering. Why is separation from the pleasant suffering? Because separation itself is suffering. Why is not obtaining what one desires also suffering? Because unfulfilled hope itself is suffering. Why are the five aggregates of grasping suffering in short? Because the bad place itself is suffering. These eight are sometimes reduced to six, and sometimes six are expanded to eight, namely the suffering of doubt, the suffering of change, the suffering of meeting, the suffering of separation, the suffering of unfulfilled hope, and the suffering of a bad place. If it is said that there are three natures of suffering, do these three natures of suffering include the eight kinds of suffering, or do the eight kinds of suffering include the three natures of suffering? In fact, they include each other. The so-called suffering of birth, the suffering of aging, the suffering of sickness, the suffering of death, and the suffering of meeting with the unpleasant, these completely reveal the nature of suffering. And the suffering of separation from the pleasant, and the suffering of not obtaining what one desires, these reveal the suffering of change.

---

ར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་ པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་འདིས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་སྡུག་བསྔལ་བ་ ཞེས་གང་གསུངས་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་གང་ཡིན། དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནས་འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་ པ་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་སྡུག་ བསྔལ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། སྡུག་བསྔལ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མི་རྟག་ པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། འབྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། 1-539 སྐད་ཅིག་གི་མཚན་ཉིད་དང་། རྒྱུན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། ནད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། སེམས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྒུད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། སྣོད་འཇིག་པ་དང་འཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་བདག་དང་། བདག་གི་དུས་རྟག་ཏུ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་འཇིག་པའི་མཚན་ ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་འདུ་བྱེད་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཇིག་པའོ། །འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་པའོ། །འབྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་ འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཉམས་པ་དང་། གཞན་དག་གིས་བདག་གིར་བྱས་པའོ། །ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནོན་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། མི་ རྟག་པ་ཉིད་འབྱུང་བ་རྒྱུས་འབྲེལ་པའོ། །སྐད་ཅིག་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལས་ཕན་ཆད་དུ་མི་གནས་པའོ། །རྒྱུན་གྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཐོག་མ་མེད་པའི་ དུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པའོ། །ནད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཁམས་དང་། ན་ཚོད་དང་། སྲོག་རྣམས་འགྱུར་བའོ། །སེམས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། 1-540 རེས་འགའ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་དང་། རེས་འགའ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་དང་། གཏི

【現代漢語翻譯】 因此，已經完全揭示了處所之苦。總而言之，如經文所說『五取蘊即是苦』，這完全揭示了行苦。關於『世俗諦中的苦』和『勝義諦中的苦』，什麼是世俗諦中的苦？什麼是勝義諦中的苦？從生苦到求不得苦，這些都是世俗諦中的苦。總而言之，如經文所說『五取蘊即是苦』，這是勝義諦中的苦。什麼是苦諦的一般特徵？即無常的特徵、痛苦的特徵、空性的特徵和無我的特徵。什麼又是無常的特徵？即無有的特徵、壞滅的特徵、變異的特徵、分離的特徵、逼近的特徵、法性的特徵、剎那的特徵、相續的特徵、疾病等的特徵、心識種種顯現的特徵以及圓滿受用衰敗的特徵，還有器世界壞滅和形成的特徵。什麼又是無有的特徵？即在蘊、界、處中，我和我所恒常不存在。什麼又是壞滅的特徵？即有為法生起后的壞滅。什麼又是變異的特徵？即諸行變異為其他。什麼又是分離的特徵？即諸行失去自在，被其他所佔有。什麼又是逼近的特徵？即被無常所逼迫。什麼又是法性的特徵？即無常的生起與因相關聯。什麼又是剎那的特徵？即諸行在一剎那之後便不住留。什麼又是相續的特徵？即無始以來諸行的生起相續不斷絕。什麼又是疾病等的特徵？即界、年齡和壽命的變異。什麼又是心識種種顯現的特徵？即有時是具有貪慾的心識，有時是遠離貪慾的心識；同樣，有時是具有嗔恨的心識，有時是遠離嗔恨的心識；有時是具有愚癡的心識，有時是遠離愚癡的心識。

【English Translation】 Thus, the suffering of the location has been fully revealed. In short, as it is said, 'The five aggregates of grasping are suffering,' this fully reveals the suffering of conditioned existence. Regarding 'suffering in conventional truth' and 'suffering in ultimate truth,' what is suffering in conventional truth? What is suffering in ultimate truth? From the suffering of birth to the suffering of not obtaining what one desires, these are suffering in conventional truth. In short, as it is said, 'The five aggregates of grasping are suffering,' this is suffering in ultimate truth. What is the general characteristic of the truth of suffering? It is the characteristic of impermanence, the characteristic of suffering, the characteristic of emptiness, and the characteristic of selflessness. What is the characteristic of impermanence? It is the characteristic of non-existence, the characteristic of destruction, the characteristic of change, the characteristic of separation, the characteristic of approaching, the characteristic of dharma-nature, the characteristic of momentariness, the characteristic of continuity, the characteristic of diseases and so on, the characteristic of various manifestations of mind, and the characteristic of the decline of perfect enjoyment, as well as the characteristic of the destruction and formation of the vessel-world. What is the characteristic of non-existence? It is that in the aggregates, elements, and sense-bases, 'I' and 'mine' do not constantly exist. What is the characteristic of destruction? It is the destruction of conditioned phenomena after they have arisen. What is the characteristic of change? It is that conditioned phenomena change into something else. What is the characteristic of separation? It is that conditioned phenomena lose their independence and are possessed by others. What is the characteristic of approaching? It is being oppressed by impermanence. What is the characteristic of dharma-nature? It is that the arising of impermanence is related to causes. What is the characteristic of momentariness? It is that conditioned phenomena do not remain even for a moment. What is the characteristic of continuity? It is the uninterrupted continuity of the arising of conditioned phenomena from beginningless time. What is the characteristic of diseases and so on? It is the change of elements, age, and lifespan. What is the characteristic of various manifestations of mind? It is that sometimes the mind is with desire, and sometimes it is without desire; similarly, sometimes it is with hatred, and sometimes it is without hatred; sometimes it is with ignorance, and sometimes it is without ignorance.

---

་མུག་ དང་བྲལ་བ་དང་། བསྡུས་པ་དང་། བྱིང་བ་དང་། རབ་ཏུ་གཟུང་བ་དང་། རྒོད་པ་དང་། མི་རྒོད་པ་དང་། ཉེ་བར་མ་ཞི་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། མཉམ་པར་ མ་བཞག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སེམས་ཀྱི་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་འབྱོར་བ་རྒུད་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་ནི་རྒུད་པ་ཉིད་དོ། །སྣོད་འཇིག་པ་ དང་འཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འཇིག་པར་བྱེད་པ་གསུམ་སྟེ། མེ་དང་། ཆུ་དང་། རླུང་ངོ་། །འཇིག་པ་ན་བསྡུས་པ་གསུམ་སྟེ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་དང་། བཞི་པའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་ པ་ལ་ནི་གཞལ་མེད་ཁང་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། ལྷན་ཅིག་འགགས་པས་འཇིག་ཅིང་འཆགས་སོ། །བསྐལ་པ་བར་མ་གསུམ་སྟེ། མུ་གེའི་བསྐལ་པ་བར་མ་དང་། ནད་ཀྱི་བསྐལ་པ་བར་མ་ དང་། མཚོན་ཆའི་བསྐལ་པ་བར་མ་དང་། དེ་དག་གིས་བསྐལ་པ་ཚར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །མར་འབྲི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཅིག་དང་། ཡར་འཕེལ་བ་དང་མར་འབྲི་བ་བཅོ་བརྒྱད་དང་། ཡང་སྐྱེ་བ་གཅིག་སྟེ། 1-541 བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་འཇིག་རྟེན་འཇིག་གོ །བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་འཇིག་རྟེན་ཞིག་པར་འདུག་གོ །བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་འཇིག་རྟེན་འཆགས་སོ། །བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་འཇིག་རྟེན་ ཆགས་ནས་འདུག་གོ །དེ་དག་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཅུ་སྟེ། དེ་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོའོ། །བསྐལ་པ་བགྲང་བའི་ཚུལ་དེས་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ ཀྱི་ཚེའི་ཚད་དོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ཚེ་ཟད་ཅིང་བསོད་ནམས་ཟད་ལ་ལས་ཀྱང་ཟད་ནས། གནས་དེ་ནས་ཤི་འཕོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་ཟད་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཆི་བའི་དུས་ལ་ བབ་པའོ། །བསོད་ནམས་ཟད་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་དེ་དག་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་མྱང་བས་བསོད་ནམས་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དུས་ ལ་མ་བབ་ཀྱང་འཆིའོ། །ལས་ཟད་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེར་སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གང་ ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་དང་། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གང་མི་རྟག་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་གསུངས་ཤེ་ན། མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་གཉིས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ། 1-542 སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པ་དང་། འཇིག་པའི་ཆར་གཏོགས་པའོ། །སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འཇིག་པའི་ཆར་གཏོགས་པའི་མི་རྟག་ པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་གཉི་གའི་ཆར་གཏོགས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་

【現代漢語翻譯】 什麼是與昏沉隔離、收攝、下沉、專注、掉舉、不掉舉、未寂靜、寂靜、等持、未等持等狀態相關的心之生起？ 答：即是心之生起。 什麼是財富衰敗的特徵？ 答：一切財富的終點都是衰敗。 什麼是器世界壞滅和形成的特徵？ 答：有三種毀滅因素：火、水、風。壞滅時有三種收攝：二禪、三禪、四禪。在四禪天，宮殿等與眾生一同生起，一同滅亡，因此有壞滅和形成。 什麼是三個中劫？ 答：饑荒中劫、疾病中劫、刀兵中劫。這些劫會使一個大劫圓滿。一個減劫，十八個增減劫，再加上一個生劫，這二十個中劫是世界壞滅的時間。二十個中劫是世界壞滅后空置的時間。二十個中劫是世界形成的時間。二十個中劫是世界形成后持續存在的時間。這八十個中劫組成一個大劫。以這種方式計算劫數，可以瞭解色界和無色界天神的壽命長短。這些眾生的壽命、福德和業力耗盡后，便會從該處死亡並轉生到其他地方。壽命耗盡是什麼意思？ 答：是指死亡的時刻到來。福德耗盡是什麼意思？ 答：是指非時而死，例如，眾生因享受禪定的滋味而耗盡福德，因此即使未到壽命終結也會死亡。業力耗盡是什麼意思？ 答：是指在該處出生后所要體驗的，或在其他次數中要體驗的業力完全結束。 什麼是痛苦的特徵？ 答：三種痛苦和八種痛苦都稱為痛苦。為什麼說凡是無常的都是痛苦？ 答：無常本身屬於兩種範疇：生起和壞滅。依賴於屬於生起範疇的無常，可以完全瞭解苦苦。依賴於屬於壞滅範疇的無常，可以完全瞭解壞苦。依賴於屬於這兩種範疇的無常，

【English Translation】 What is the arising of mind associated with being separated from dullness, gathering, sinking, focusing, agitation, non-agitation, non-pacification, pacification, meditative stabilization, non-meditative stabilization, and so on? Answer: It is the arising of mind. What is the characteristic of the decline of wealth? Answer: The end of all wealth is decline itself. What are the characteristics of the destruction and formation of the vessel world? Answer: There are three destructive elements: fire, water, and wind. At the time of destruction, there are three contractions: the second dhyana, the third dhyana, and the fourth dhyana. In the fourth dhyana, palaces and so on arise together with beings and cease together, thus there is destruction and formation. What are the three intermediate kalpas? Answer: The intermediate kalpa of famine, the intermediate kalpa of disease, and the intermediate kalpa of weapons. These kalpas complete a great kalpa. One decreasing kalpa, eighteen increasing and decreasing kalpas, plus one birth kalpa, these twenty intermediate kalpas are the time of the world's destruction. Twenty intermediate kalpas are the time the world remains empty after destruction. Twenty intermediate kalpas are the time of the world's formation. Twenty intermediate kalpas are the time the world exists after formation. These eighty intermediate kalpas make up a great kalpa. By calculating kalpas in this way, one can understand the lifespan of beings in the Form Realm and Formless Realm. When the lifespan, merit, and karma of these beings are exhausted, they will die from that place and be reborn elsewhere. What does it mean for lifespan to be exhausted? Answer: It means the time of death has arrived. What does it mean for merit to be exhausted? Answer: It means dying prematurely, for example, beings exhaust their merit by enjoying the taste of meditative absorption, and therefore die even before the end of their lifespan. What does it mean for karma to be exhausted? Answer: It means that the karma to be experienced after being born there, or to be experienced in other lifetimes, is completely finished. What is the characteristic of suffering? Answer: The three sufferings and the eight sufferings are called suffering. Why is it said that whatever is impermanent is suffering? Answer: Impermanence itself belongs to two categories: arising and ceasing. By relying on impermanence belonging to the category of arising, one can fully understand the suffering of suffering. By relying on impermanence belonging to the category of ceasing, one can fully understand the suffering of change. By relying on impermanence belonging to both of these categories,

---

ནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་དགོངས་ ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངས་འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། འདུ་བྱེད་འགྱུར་བ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས། གང་ཅི་ཚོར་ཡང་རུང་། འདི་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་དུ་གསུངས་སོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཡང་སྐྱེ་ བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་མངོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱའོ། །སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་ལ་ གང་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་སྟེ། འདི་ལ་ལྷག་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་ཡོད་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ སོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཞེས་བྱའོ། ། གང་ན་ཅི་ཞིག་མེད་ཅེ་ན། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་རྟག་པ་དང་བརྟན་པ་དང་ཐེར་ཟུག་པ་དང་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དང་བདག་དང་བདག་གི་མེད་དོ། ། 1-543 དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་ནི་དེས་སྟོང་ངོ་། །དེ་ལ་ལྷག་མ་ཡོད་པ་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། གང་བདག་མེད་པ་དེ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་བདག་ནི་མེད་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ནི་ཡོད་པར་སྟོང་ པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཡང་ཡོད་པར། མེད་པ་ཡང་མེད་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དང་པོ་ནི་ཀུན་བརྟགས་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་གཟུང་བར་བལྟའོ། །གཉིས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་གཟུང་བའོ། །གསུམ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་གཟུང་བར་ལྟའོ། །བདག་མེད་ པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེས། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའོ། །ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་ མཆེད་རྣམས་ནི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བདག་མེད་པའོ། །འདི་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ངའི་བ་མེད་དོ། ། 1-544 འདི་ནི་ང་མ་ཡིན་པའོ། །འདི་ནི་ངའི་བདག་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་འི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ འདིའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། ཕྱིའི་དངོས་པོ་འདི་ནི་བདག་གི་མ་ཡིན་ནོ། །ནང་གི་དངོས་པོ་འདི་ནི་ང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ངའི་བདག་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ལ་ནི་བདག་གི་རྣམ་པ་དང་།

【現代漢語翻譯】 因此，他完全瞭解了行蘊的痛苦。考慮到這一點，世尊說：『我考慮到行蘊的無常和行蘊的變化，無論感受到什麼，這都被稱為痛苦。』此外，與生滅法相關的行蘊，顯現出出生等八種痛苦，因此被稱為痛苦。什麼是空性的特徵呢？在什麼之中，什麼不存在，他正確地看到它空無，而剩餘的則存在於此，他如實地完全瞭解。這是進入空性的正確見解，是不顛倒的。哪裡缺少什麼呢？在蘊、處、界中，沒有常、恒、不變的法性，沒有我和我所。因此，它們是空性的。那麼，剩餘的是什麼呢？就是無我，因此，雖然沒有我，但無我是存在的，應該理解空性。考慮到這一點，世尊說：『存在即存在，不存在即不存在，如實地完全瞭解。』 此外，空性有三種：自性空性、非有空性和自性空性。第一種是觀察遍計所執的自性。第二種是觀察依他的自性。第三種是觀察圓成實的自性。什麼是無我的特徵呢？正如那些聲稱有我的人所假設的我的特徵，蘊、處、界都與該特徵分離。蘊、處、界因我的特徵而無我。考慮到這一點，世尊說：『一切法無我。』世尊說：『所有這些都不是我的，這不是我，這不是我的我，這就是這樣。』應該以正確的智慧如實地觀察。』這說了什麼呢？意思是說，外在事物不是我的，內在事物不是我，這不是我的我。因此，外在事物具有我的相狀。

【English Translation】 Therefore, he fully understands the suffering of formations. Considering this, the Blessed One said, 'I, considering the impermanence of formations and the change of formations, whatever is felt, this is said to be suffering here.' Moreover, for formations related to the nature of arising and ceasing, eight sufferings such as birth manifest, therefore it is called suffering. What is the characteristic of emptiness? That in which something does not exist, he correctly sees that it is empty, and whatever remains here exists here, he fully understands as it is. This is the correct view of entering into emptiness, which is called non-perverted. What is missing where? In the aggregates, elements, and sense bases, there is no characteristic of permanence, stability, enduringness, immutability, self, and what belongs to self. Therefore, those are empty of that. What remains there? That which is without self, therefore, although there is no self, the absence of self exists, emptiness should be comprehended. Considering this, the Blessed One said, 'Existence is existence, non-existence is non-existence, fully understand as it is.' Furthermore, there are three types of emptiness: emptiness of intrinsic nature, emptiness of non-existence, and emptiness of self-nature. The first is to observe the apprehended nature of the completely imputed. The second is to observe the nature of dependence on others. The third is to observe the nature of the thoroughly established. What is the characteristic of selflessness? Just as those who speak of self assume the characteristic of self, the aggregates, elements, and sense bases are separated from that characteristic. The aggregates, elements, and sense bases are selfless due to the characteristic of self. Considering this, the Blessed One said, 'All phenomena are selfless.' The Blessed One said, 'All these are not mine, this is not me, this is not my self, that is just so.' One should observe with correct wisdom as it truly is. What does this mean? It means that external objects are not mine, internal objects are not me, this is not my self. Therefore, external objects have the appearance of self.

---

ནང་ལ་ནི་བདག་དང་བདག་གི་རྣམ་པ་བཀག་གོ །སྐད་ཅིག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་ བུ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་གཟུགས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་པར་བལྟ་སྟེ། སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་སེམས་དང་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པ་དང་། སེམས་འགྱུར་ན་དེ་འགྱུར་བ་དང་། སེམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་དང་། སེམས་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མཐར་འགྱུར་བར་དམིགས་པ་དང་། སྐྱེས་ནས་ཀྱང་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་ པར་རང་གི་ངང་གིས་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་བལྟའོ། །གཟུགས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པའོ། ། 1-545 ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ཅི་ལས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་ཤེ་ན། སྲིད་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་སོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའི་དངོས་པོའི་དོན་ནི་རྒྱུར་བྱས་པའི་དོན་ཏེ། འདུས་པ་གང་ལས་འབྱུང་བ་གང་ དམིགས་པ་དེ་ནི་དེ་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འབྱུང་བ་གཅིག་ལས་གྱུར་པའི་འདུས་པ་ཡང་ཡོད། འབྱུང་བ་གཉིས་ལས་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ནས། འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་གྱུར་པ་ཡང་ཡོད་ དོ། །རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ལ་ཡང་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་གང་འདུས་པ་གང་ལ་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེ་ན་ཡོད་པའོ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པ་ནི་གཟུགས་འདུས་པའོ་ཞེས་གང་བརྗོད་ པ་དེ་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལུས་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བློས་མཐར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། རིལ་པོའི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་གཞིག་པ་དང་། གཟུགས་ལ་རྫས་སུ་ཡོངས་ སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སྡུག་བསྔལ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ལ་མ་བསྲབས་པ་དང་། བསྲབས་པ་དང་། བསྲབས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་མ་བསྲབས་པའང་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད། བར་མ་མ་བསྲབས་པ་ཡང་ཡོད། བསྲབས་ལ་མ་བསྲབས་པ་ཡང་ཡོད། ཆེས་བསྲབས་ལ་བསྲབས་པ་ཡང་ཡོད། ཤིན་ཏུ་ཆེས་བསྲབས་ལ་བསྲབས་པ་ཡང་ཡོད། སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་སྣང་ཞིང་བསྲབས་པ་ཆེན་པོར་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། ། 1-546 སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ལ་མ་བསྲབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །བསྲབས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །བསྲབས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་མ་བསྲབས་པ་ཡང་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་རྣམས་ ཀྱིའོ། །བར་མ་མ་བསྲབས་པ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །བསྲབས་ལ་མ་བསྲབས་པ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་མེད

【現代漢語翻譯】 『關於內在，對『我』和『我的』的概念進行了否定。』以及『剎那的特徵就是無常』，這是什麼意思呢？』 就像心和心所不是剎那一樣，色也應被視為剎那。因為它被心所控制，與心一同存在，與心同樂，心變化它也變化，是心的住所，由心的力量產生，爲了心能控制它。此外，它被視為最終會變化的事物，並且從產生之後，不依賴於因緣，而是以其自身的方式瓦解，因此色也被視為是剎那的。無論是什麼樣的色，都是由四大種（地、水、火、風）以及四大種所造。』 這段話是基於什麼意圖說的呢？』 是基於『有』（存在）的意圖說的。依賴於一個方向的事物的意義就是被作為原因的意義。無論從何處聚集，無論指向何處，都應說它在那裡。』 也有由一種元素組成的聚集，有由兩種元素組成的，直到有由所有元素組成的。』 對於作為原因的色，也應理解為作為原因的色聚集在哪裡，指向哪裡，它就在那裡。』 所謂『聚集微塵就是色聚』，應理解為微塵是沒有實體的。』 通過智慧徹底分析，將微塵進行區分，爲了破除整體的觀念，並使人認識到色沒有實體。』 此外，痛苦有非常強烈且未減輕的，有減輕的，有減輕但也不減輕的，也有既不減輕也不強烈的中間狀態，有減輕但未減輕的，有非常減輕的，有極其減輕的，也有不是痛苦但看起來像痛苦，並且非常接近減輕的狀態。 『什麼是極其強烈且未減輕的痛苦呢？』 是指那些在慾望中行事而沒有積累善根的人的痛苦。『什麼是減輕的痛苦呢？』 是指那些與解脫分相應的眾生的痛苦。『什麼是既減輕又未減輕的痛苦呢？』 是指那些爲了在世間獲得離欲而積累善根的人的痛苦。『什麼是不減輕也不強烈的中間狀態呢？』 是指那些生於色界，已經捨棄了與解脫分相應的眾生的痛苦。『什麼是減輕但未減輕的痛苦呢？』 是指那些生於無色界的眾生的痛苦。

【English Translation】 'Regarding the internal, the notions of 'I' and 'mine' are negated.' And 'The characteristic of a moment is impermanence,' what does this mean?' Just as mind and mental events are not momentary, form should also be seen as momentary. Because it is controlled by the mind, exists with the mind, shares pleasure with the mind, changes when the mind changes, is the abode of the mind, arises from the power of the mind, and is for the sake of the mind's control. Furthermore, it is regarded as something that will ultimately change, and after arising, it disintegrates on its own without relying on conditions, therefore form is also seen as momentary. Whatever form there is, it is all made of the four great elements (earth, water, fire, wind) and derived from the four great elements.' 'Based on what intention was this said?' It was said based on the intention of 'existence.' The meaning of things that rely on one direction is the meaning of being caused. Wherever it gathers from, wherever it points to, it should be said that it is there.' There are also aggregates made of one element, there are those made of two elements, up to those made of all elements.' Regarding form that is caused, it should also be understood that wherever the caused form gathers, wherever it points to, it is there.' The so-called 'aggregating particles is a form aggregate,' it should be understood that particles have no substance.' By thoroughly analyzing with wisdom, distinguishing particles, in order to break the concept of wholeness, and to make people realize that form has no substance.' Furthermore, suffering is very intense and unmitigated, there is mitigated, there is mitigated but also unmitigated, there is also an intermediate state that is neither mitigated nor intense, there is mitigated but unmitigated, there is very mitigated, there is extremely mitigated, and there is also what is not suffering but looks like suffering, and is very close to the state of mitigation. 'What is extremely intense and unmitigated suffering?' It refers to the suffering of those who act in desire without accumulating roots of virtue. 'What is mitigated suffering?' It refers to the suffering of those beings who are in accordance with the factors of liberation. 'What is suffering that is both mitigated and unmitigated?' It refers to the suffering of those who accumulate roots of virtue in order to achieve detachment from desire in the world. 'What is the intermediate state that is neither mitigated nor intense?' It refers to the suffering of those who are born in the Form Realm, who have abandoned the factors in accordance with the factors of liberation. 'What is suffering that is mitigated but unmitigated?' It refers to the suffering of those beings who are born in the Formless Realm.

---

་པར་སྐྱེས་པ་ ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཆེས་བསྲབས་ལ་བསྲབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཤིན་ཏུ་ཆེས་བསྲབས་ལ་བསྲབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་མི་སློབ་པ་རྣམས་ ཀྱི་སྲོག་གི་དབང་པོའི་རྐྱེན་གྱི་མིང་དང་གཟུགས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་སྣང་ཞིང་བསྲབས་པ་ཆེན་པོར་ཉེ་བར་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམ་པའི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཆི་བ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ་འཆི་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དགེ་བའི་སེམས་ཡོད་པ་དང་། 1-547 མི་དགེ་བའི་སེམས་ཡོད་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཡོད་པ་སྟེ། རང་གི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་སམ། གཞན་གྱིས་བསྒྲུབས་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་གསལ་བ་ནི་ དགེ་བའི་སེམས་ཡོད་པའི་འཆི་བར་བལྟའོ། །རང་གི་མི་དགེ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་སམ། གཞན་གྱིས་བསྒྲུབས་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། སེམས་རྒྱུ་བ་གསལ་བ་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཡོད་པའི་འཆི་བར་བལྟའོ། །སེམས་ ཀྱི་རྒྱུ་བ་གསལ་ཡང་རུང་མི་གསལ་ཡང་རུང་རྐྱེན་དེ་གཉི་ག་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་ཡང་རུང་སྟེ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཡོད་པའི་འཆི་བར་བལྟའོ། །དགེ་ བ་བྱེད་པའི་ལུས་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་སྨད་གྲང་བར་འགྱུར། མི་དགེ་བ་བྱེད་པའི་ལུས་ནི་སྟོད་གྲང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མི་དགེ་བ་བྱེད་པའི་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ ནི། དཔེར་ན་ཕྱར་བ་ནག་པོའམ། མཚན་མོ་མུན་པ་མུན་ནག་ཏུ་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ། །དགེ་བ་བྱེད་པ་ནི་དཔེར་ན་སྣམ་བུ་དཀར་པོའམ། ཟླ་བའི་འོད་དང་བཅས་པའི་མཚན་མོར་སྣང་བ་ལྟ་ བུའོ། །བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་ནའོ། །གཟུགས་མེད་པ་ནས་ནི་འཆི་འཕོ་བ་ནའོ། །དེ་ནི་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་དང་དྲི་ཟ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་ཞག་བདུན་གནས་ཏེ། 1-548 དེ་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་འཆི་འཕོའོ། །ཇི་སྟེ་ན་ལྡོག་གོ །དེ་ན་གནས་པ་ཡང་ལས་སོག་གོ །སྐལ་བ་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་ངོ་། །གང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་བྱད་གཟུགས་སོ། །འགྲོ་ བ་ལ་ཐགས་ཐོགས་མེད་དོ། །རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་མྱུར་དུ་འགྲོ་ཞིང་སྐྱེ་བའི་གནས་སུ་ཐོགས་སོ། །སྲང་མདའི་མཐོན་དམན་གྱི་ཚུལ་དུ་འཆི་འཕོ་ཞིང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་རོ། ། བར་མ་དོའི་ སྲིད་པ་ན་གནས་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་གནས་ལ་འདོད་ཆགས་བསྐྱེད་དེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པར་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་འགག་ཅིང་ནུར་ནུར་ པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །དེའི

【現代漢語翻譯】 從何處出生之人，是與解脫分相符，且已完全斷除煩惱之人呢？是那些還在學習的人。那麼，最最微細的是什麼呢？是那些不再學習之人的命根的因緣，即名與色。那麼，什麼是雖非痛苦，卻顯現為痛苦，且極其微細並安住于近處呢？是那些已獲得殊勝菩薩波羅蜜多（Paramita，梵文，pāramitā，到達彼岸）之人的境界，因為他們是出於意願而轉生於輪迴之中的。那麼，所說的『死亡是痛苦』，死亡有三種：具有善心，具有不善心，以及具有無記心。或者通過自己增長善根的力量，或者通過他人幫助，心的流動清晰，這被視為具有善心的死亡。或者通過自己增長不善心，或者通過他人幫助，心的流動清晰，這被視為具有不善心的死亡。心的流動無論清晰與否，或者由於兩種因緣都不具備而無法顯現，這都被視為具有無記心的死亡。行善之人的身體，最初會從下往上變冷；作惡之人的身體，則會從上往下變冷。對於作惡之人，中陰（Bardo，梵文，antarābhava，中有的狀態）之身顯現，譬如漆黑的夜晚，一片黑暗。行善之人則譬如白色的細布，或者有月光照耀的夜晚。中陰之身是在欲界（Kāmadhātu，梵文，kāmadhātu，慾望的領域）和色界（Rūpadhātu，梵文，rūpadhātu，物質的領域）中投生時產生的，是從無色界（Arūpadhātu，梵文，arūpadhātu，非物質的領域）死亡時產生的。這也被稱為意生身（Manomayakāya，梵文，manomayakāya，心所造之身）或乾闥婆（Gandharva，梵文，gandharva，天樂神）。如果順利，則停留七天，在此期間經歷死亡和轉生。如果不是這樣，則會返回。在那裡停留也是業力所致。也能看到具有相同業緣的眾生。會呈現將要投生之處的形貌。在行走時沒有阻礙。像具有神通一樣，迅速行走併到達投生之處。像天平的升降一樣，經歷死亡和轉生，並連線相續。處於中陰之身時，會對投生之處產生貪戀，而其他煩惱則成為助緣。伴隨著貪戀，中陰之身消逝，出現顫動，伴隨著完全的識（Vijñāna，梵文，vijñāna，意識），這就是異熟果（Vipāka，梵文，vipāka，果報）。 這就是

【English Translation】 From where does one who is born, who is in accordance with the part of liberation, and who has completely abandoned all defilements? It is those who are still learning. What is the most subtle of the subtle? It is the name and form that are the cause of the life force of those who are no longer learning. What is it that is not suffering, but appears as suffering, and is extremely subtle and dwells nearby? It is the state of those noble Bodhisattvas (Bodhisattva, Sanskrit, bodhisattva, enlightenment being) who have attained the Paramitas (Paramita, Sanskrit, pāramitā, perfection), because they are born into existence intentionally. Regarding what is said, 'Death is suffering,' there are three types of death: with a virtuous mind, with a non-virtuous mind, and with an indeterminate mind. Either through the power of one's own virtuous roots, or through the help of others, the clarity of the mind's flow is regarded as death with a virtuous mind. Either through generating one's own non-virtuous mind, or through the help of others, the clarity of the mind's flow is regarded as death with a non-virtuous mind. Whether the mind's flow is clear or unclear, or because both conditions are not complete and one is unable to manifest, this is regarded as death with an indeterminate mind. The body of one who performs virtuous deeds initially becomes cold from the bottom up. The body of one who performs non-virtuous deeds becomes cold from the top down. For one who performs non-virtuous deeds, the intermediate state (Bardo, Sanskrit, antarābhava, intermediate existence) manifests, like a pitch-black night, a darkness of darkness. One who performs virtuous deeds is like a white cloth, or a night with moonlight. The intermediate state arises when being born in the desire realm (Kāmadhātu, Sanskrit, kāmadhātu, realm of desire) and the form realm (Rūpadhātu, Sanskrit, rūpadhātu, realm of form), and when dying from the formless realm (Arūpadhātu, Sanskrit, arūpadhātu, realm of formlessness). This is also called the mind-made body (Manomayakāya, Sanskrit, manomayakāya, mind-created body) or Gandharva (Gandharva, Sanskrit, gandharva, celestial musician). If it goes well, it stays for seven days, during which it experiences death and rebirth. If not, it returns. Staying there is also due to karma. Beings with similar karma are also seen. The form of the place where one will be born appears. There is no obstruction in going. Like one with magical powers, it quickly goes and arrives at the place of birth. Like the rise and fall of a scale, it experiences death and rebirth, and connects the continuity. While dwelling in the intermediate state, attachment arises towards the place of birth, and other defilements become contributing factors. Accompanied by attachment, the intermediate state ceases, and trembling arises, accompanied by complete consciousness (Vijñāna, Sanskrit, vijñāna, consciousness), which is the result of maturation (Vipāka, Sanskrit, vipāka, fruition).

---

་འོག་ཏུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན། སྐྱེ་གནས་བཞི་པོ་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་བ་ དང་། མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་དང་། དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བར་དབང་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་བོ། །ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་ བའི་ལས་སོ། །གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྲེད་པ་ཡང་འབྱུང་བ་ཅན་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པར་བསྟན་པས་བསྟན་ཏོ། ། 1-549 གཙོ་བོའི་དོན་གང་ཞེ་ན། གང་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སྲེད་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ འགྲོ་བ་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཚོལ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་གང་ཞེ་ན། གྲངས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། འབྱུང་བ་དང་། དམིགས་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། རྣམ་གྲངས་དང་། ལོག་པར་ཞུགས་པ་དང་། ཁམས་དང་། རིས་དང་། སྤོང་བས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པར་བལྟའོ། །གྲངས་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ དྲུག་གམ་བཅུའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། ལྟ་བའོ། །དེ་དག་ཉིད་ལྟ་བ་རྣམ་པ་ལྔའི་བྱེ་བྲག་གིས་ བཅུར་འགྱུར་རོ། །མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཆོས་གང་འབྱུང་བ་ན་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་བྱུང་བས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་འབྱུང་བ་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་ མཚན་ཉིད་དོ། །འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་མ་སྤངས་པར་གྱུར་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་སྣང་བར་གྱུར་བ་དང་། དེ་ལ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། 1-550 དེ་ལྟ་བུ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམིགས་པར་བལྟའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་ཡང་དམིགས་པའོ། །མ་རིག་ པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་མ་གཏོགས་པར་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ས་གོང་མ་ལ་མི་དམིགས་སོ། །ས་གོང་མ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ས་འོག་མ་ལ་དམིགས་པ་ མ་ཡིན་ནོ། །འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དག་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པར་བལྟ་སྟེ། དེའི་དམིགས་པ་ནི་དེས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའོ། །གཞི་མེད་པ་ ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་གཞི་དང་བཅས་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁོ

【現代漢語翻譯】 那麼，如依賴於緣起所說，四種生處，即卵生、胎生、濕生、化生，諸根得以顯現成就。什麼是集諦？即煩惱和由煩惱所生的業。主要闡述的是，世尊將貪愛，即對喜悅的慾望和執著，視為集諦。 主要意義是什麼？即普遍存在之義。什麼是普遍存在之義？如此，貪愛遍及一切事物，遍及一切狀態，遍及一切時間，遍及一切界，遍及一切尋求，遍及一切形態。什麼是煩惱？從數量、定義、生起、所緣、相應、名稱、邪行、界、部、斷除等方面來看，都可視為煩惱。什麼是數量？煩惱有六種或十種。什麼是六種煩惱？即貪慾、嗔恚、我慢、無明、懷疑和見解。這些見解通過五種不同的分類，又可變為十種。什麼是定義？任何法生起時，都具有不寂靜的特性，即其生起會使心續不得寂靜，這就是煩惱的定義。什麼是生起？煩惱的習氣未被斷除，煩惱之境的法也顯現，並且對這些法不正確地作意，如此，煩惱便會生起。什麼是所緣？一切煩惱都以一切煩惱為所緣。煩惱的根本也是所緣。除了無明、見解和懷疑之外，欲界的煩惱不緣于上界。上界的煩惱不緣于地獄。緣于滅諦和道諦的煩惱，不被視為緣於它們本身，因為它們的所緣是通過它們來完全理解的。緣于無根據之事的煩惱與見解相應。除此之外的煩惱則緣于有根據之事。什麼是相應？貪慾不與嗔恚相應。

【English Translation】 Then, as it is said in dependence on arising, the four places of birth, namely, egg-born, womb-born, moisture-born, and spontaneously born, the faculties are manifestly accomplished. What is the truth of the origin? It is afflictions and the actions that arise from the power of afflictions. What is mainly taught is that the Blessed One taught that craving, which is associated with desire and attachment to joy, and manifestly rejoices in that and that, is taught as the truth of the origin. What is the main meaning? It is the meaning of going everywhere. What is the meaning of going everywhere? Thus, craving goes to all things, goes to all states, goes to all times, goes to all realms, goes to all searches, and goes to all forms. What are afflictions? Afflictions are also viewed in terms of number, definition, arising, object, co-occurrence, name, wrong entry, realm, class, and abandonment. What is the number? There are six or ten afflictions. What are the six afflictions? They are desire, anger, pride, ignorance, doubt, and views. These themselves become ten by the distinction of five types of views. What is the definition? When any dharma arises, it arises with the characteristic of not being completely pacified, so that when it arises, the mindstream does not arise in a completely pacified manner, that is the definition of affliction. What is the arising? The predispositions of afflictions have not been abandoned, and the dharmas of the place of afflictions also appear, and also, improper attention is closely present to them; from such a thing, afflictions will arise. What is the object? All afflictions are regarded as the object of all afflictions. The basis of afflictions is also the object. Except for ignorance, views, and doubt, the afflictions that operate in desire do not focus on the higher realms. The afflictions of the higher realms do not focus on the lower realms. Whatever afflictions focus on cessation and the path are not regarded as focusing on those, because their object is what is fully understood by them. The afflictions that focus on the groundless are co-occurrent with views. Other than that, they focus on what has a basis. What is co-occurrence? Desire is not co-occurrent with anger.

---

ང་ཁྲོ་བ་དང་ཇི་ལྟ་བར་ཐེ་ཚོམ་དང་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ བཞིན་དུ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་ང་རྒྱལ་དང་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ང་རྒྱལ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་རིག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། 1-551 མ་འདྲེས་པ་ནི་བདེན་པ་རྣམས་མི་ཤེས་པའོ། །ལྟ་བ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ང་རྒྱལ་དང་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་ པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་ནི་མི་དགེ་བ་ཐམས་ དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །རྨུགས་པ་དང་། རྒོད་པ་དང་། མ་དད་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། བག་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་གང་ཞེ་ན། ཀུན་ཏུ་ སྦྱོར་བ་དང་། འཆིང་བ་དང་། བག་ལ་ཉལ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་། ཆུ་བོ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། མདུད་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་དང་། ཐ་བ་ དང་། དྲི་མ་དང་། སྡིག་པ་དང་། ཟུག་རྔུ་དང་། ཅི་ཡང་དང་། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ཟག་པ་དང་། ཕོངས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་། འཁྲུག་པ་དང་། འཐབ་པ་དང་། རིམས་ནད་དང་། ནགས་སྦྱོར་ དང་། གགས་ཞེས་བྱ་བདག་གོ །ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག ཇི་ལྟར་གང་དུ་སྦྱོར་ཞེ་ན། ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དགུ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། 1-552 ང་རྒྱལ་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། མ་རིག་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། ལྟ་བའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། ཕྲག་དོག་གི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། སེར་སྣའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་འདོད་ཆགས་སོ། །རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ ནི་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡིད་མི་འབྱུང་བས་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བ་མི་སྤྱོད་དོ། །དེས་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་ ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་རོ། །ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་སེམས་ཅན་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པའོ། །ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ དང་ལྡན་པ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྒྱུ་ལས་སེམས་ཡལ་བར་མི་འདོར་ཏེ། དེས་ན་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བ་མི་སྤྱོད་དོ། །དེས་ཕྱི་མ་ལ་ས

【現代漢語翻譯】 我，憤怒，以及疑惑，也是如此。其餘的也以同樣的方式存在。如同貪慾和憤怒一樣，憤怒也與貪慾、我慢和邪見以同樣的方式存在嗎？我慢與憤怒和疑惑以同樣的方式存在嗎？無明與所有煩惱以相同的方式存在，也有不相同的時候。 不相同是指不瞭解真諦。邪見與憤怒和疑惑以同樣的方式存在嗎？疑惑與貪慾、我慢和邪見以同樣的方式存在嗎？憤怒等近煩惱彼此並不以同樣的方式存在。無慚和無愧與所有不善法以同樣的方式存在。昏沉、掉舉、不信、懈怠和放逸與所有煩惱性的事物以同樣的方式存在。有哪些不同的名稱呢？即：結、縛、隨眠、近煩惱、遍纏、瀑流、軛、取、系、蓋、暴流、垢、惡行、刺、異生性、惡趣行、漏、貧乏、逼惱、諍、諍訟、疾疫、稠林、株杌。什麼是結？有多少種？如何以及在哪裡束縛？有九種結：愛結、恚結、慢結、無明結、見結、戒禁取結、疑結、嫉結、慳結。愛結是指三界中的貪慾。具有愛結的人不會對三界生起厭離心。由於不生起厭離心，所以造作不善，不修善法。因此，他在來世會實現痛苦，所以與痛苦相連。 恚結是指對眾生、痛苦以及痛苦之因的法產生內心的嗔恨。具有恚結的人不會從憤怒的因中捨棄內心，因此他造作不善，不修善法。因此，他在來世會...

【English Translation】 I, anger, and also doubt, are likewise. The remainder exist in the same way. Just as desire and anger, does anger also exist in the same way as desire, pride, and views? Does pride exist in the same way as anger and doubt? Ignorance exists in the same way as all afflictions, and also in a way that is not the same. Not the same means not knowing the truths. Do views exist in the same way as anger and doubt? Does doubt exist in the same way as desire, pride, and views? The secondary afflictions such as anger do not exist in the same way as each other. Shamelessness and lack of embarrassment exist in the same way as all non-virtuous things. Torpor, excitement, lack of faith, laziness, and lack of mindfulness exist in the same way as all afflicted things. What are the different terms? Namely: fetters, bonds, latent tendencies, secondary afflictions, pervasive entanglements, floods, yokes, grasping, ties, obscurations, torrents, stains, sins, thorns, whatever, misconduct, outflows, destitution, complete torment, strife, combat, epidemics, forest thickets, stumps. How many kinds of fetters are there? How and where do they bind? There are nine fetters: the fetter of attachment, the fetter of anger, the fetter of pride, the fetter of ignorance, the fetter of views, the fetter of holding to extremes, the fetter of doubt, the fetter of jealousy, and the fetter of stinginess. The fetter of attachment is the desire of the three realms. One who possesses the fetter of attachment will not become disgusted with the three realms. Because they do not become disgusted, they engage in non-virtue and do not engage in virtue. Thus, in the future they will realize suffering, and so they are connected with suffering. The fetter of anger is the mind's torment towards beings, suffering, and the dharmas that are the cause of suffering. One who possesses the fetter of anger does not abandon the mind from the cause of anger, and therefore they engage in non-virtue and do not engage in virtue. Thus, in the future...

---

ྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྡུག་ བསྔལ་དང་སྦྱོར་རོ། །ང་རྒྱལ་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་ང་རྒྱལ་བདུན་ཏེ། ང་རྒྱལ་དང་། ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་དང་། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། 1-553 ཅུང་ཟད་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན། ཆུང་ངུ་བས་བདག་ཆེ་བའམ། མཚུངས་པ་དང་མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་ གང་ཞེ་ན། མཚུངས་པ་བས་བདག་ཆེ་བའམ། ཆེ་བ་དང་མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན། ཆེ་བ་བས་ཀྱང་བདག་ཆེས་ཆེའོ་སྙམ་དུ་ སེམས་ཁེངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་བདག་གམ་བདག་གིར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་སེམས་ཁེངས་པ་གང་ཡིན་ པའོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན། གོང་མའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་ཐོབ་པར་བདག་གིས་ཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཅུང་ཟད་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན། ཆེས་འཕགས་པ་བས་བདག་ཅུང་ཟད་གཅིག་གིས་ཆུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། ། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་ལ། བདག་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ང་རྒྱལ་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་སོ། །ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་ན་ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བ་མི་སྤྱོད་དེ། 1-554 དེས་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་སྦྱོར་རོ། །མ་རིག་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་མི་ཤེས་པའོ། །མ་རིག་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་ པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་དང་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་སོ། །དེ་དག་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པས་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བ་མི་སྤྱོད་དོ། །དེས་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་ བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་སྦྱོར་རོ། །ལྟ་བའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་ལྟ་བ་གསུམ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །ལྟ་ བའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ལོག་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །མངོན་པར་ཞེན་ཏོ། །ལོག་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་ བ་མི་སྤྱོད་དོ། །དེས་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་སྦྱོར་རོ། །མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཀུན་ཏ

【現代漢語翻譯】 因痛苦顯現而與痛苦相連。 我慢的遍縛是七種我慢：我慢、大我慢、我慢過慢、慢心、增上慢、卑慢和邪慢。 何為我慢？即小者自以為大，或與己相等者亦自以為等的心之驕慢。 何為大我慢？即與己相等者自以為大，或大者自以為等的心之驕慢。 何為我慢過慢？即大者自以為極其大的心之驕慢。 何為慢心？即于近取五蘊執著為我或我所的心之驕慢。 何為增上慢？即未得殊勝之功德，卻自以為已得的心之驕慢。 何為卑慢？即于極勝者，自以為僅稍遜一籌的心之驕慢。 何為邪慢？即自身不具功德，卻自以為具足功德的心之驕慢。 與我慢的遍縛相應者，不能完全了知我執和我所執。若不能完全了知，則會執著於我執和我所執，從而行不善，不行善。 因此，來世會顯現痛苦，故與痛苦相連。 無明的遍縛是三界的不了知。與無明的遍縛相應者，會對痛苦之法和集起之法特別貪著。因對這些特別貪著，故行不善，不行善。 因此，來世會顯現痛苦，故與痛苦相連。 見的遍縛是三種見：有身見、邊執見和邪見。與見的遍縛相應者，會尋求邪道以為解脫，並執著於此。 因執著于邪道以為解脫，故行不善，不行善。因此，來世會顯現痛苦，故與痛苦相連。 執為最勝的遍縛是見取見，以及戒禁取見。

【English Translation】 It is connected with suffering because it causes suffering to manifest. The pervasive bond of pride is the seven prides: pride, great pride, pride beyond pride, the pride of 'I am,' manifest pride, slight pride, and wrong pride. What is pride? It is the arrogance of thinking oneself great when one is small, or thinking oneself equal to those who are equal. What is great pride? It is the arrogance of thinking oneself great compared to those who are equal, or thinking oneself equal to those who are great. What is pride beyond pride? It is the arrogance of thinking oneself extremely great compared to those who are great. What is the pride of 'I am'? It is the arrogance of truly regarding the five aggregates of grasping as self or belonging to self. What is manifest pride? It is the arrogance of thinking one has attained superior qualities that one has not attained. What is slight pride? It is the arrogance of thinking oneself only slightly inferior to those who are most excellent. What is wrong pride? It is the arrogance of thinking oneself endowed with qualities when one is not. One who is associated with the pervasive bond of pride does not fully understand the clinging to self and the clinging to what belongs to self. If one does not fully understand, one will cling to the clinging to self and the clinging to what belongs to self, and thus engage in non-virtue and not engage in virtue. Therefore, suffering will manifest in the future, and thus it is connected with suffering. The pervasive bond of ignorance is the non-knowing of the three realms. One who is associated with the pervasive bond of ignorance is particularly attached to the phenomena of suffering and the phenomena of arising. Because one is particularly attached to these, one engages in non-virtue and does not engage in virtue. Therefore, suffering will manifest in the future, and thus it is connected with suffering. The pervasive bond of views is the three views: the view of the aggregates as a self (有身見, Sākāya-dṛṣṭi, satkāya-drishti, body view), the view of extremes (邊執見, Antāgraha-dṛṣṭi, antagraha-drishti, extreme view), and wrong view (邪見, Mithyā-dṛṣṭi, mithya-drishti, false view). One who is associated with the pervasive bond of views seeks liberation through wrong paths and clings to them. Because one clings to wrong paths as liberation, one engages in non-virtue and does not engage in virtue. Therefore, suffering will manifest in the future, and thus it is connected with suffering. The pervasive bond of holding as supreme is holding views as supreme, and holding moral disciplines and ascetic practices as supreme.

---

ུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ལོག་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཐབས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བ་མི་སྤྱོད་དོ། ། 1-555 དེས་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་སྦྱོར་རོ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བའོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ དང་ལྡན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་སོམ་ཉི་ཟ་ཞིང་། ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་སོམ་ཉི་ཟ་བའོ། །དཀོན་མཆོག་རྣམས་ལ་སོམ་ཉི་ཟ་བས་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ རོ། དཀོན་མཆོག་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་མི་བསྒྲུབ་པས་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བ་མི་སྤྱོད་དེ། དེས་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་སྦྱོར་རོ། །ཕྲག་དོག་གི་ ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་མི་བཟོད་པར་བྱས་པའི་སེམས་ཁོང་ནས་འཁྲུག་པའོ། །ཕྲག་དོག་གི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ དང་ལྡན་པ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་གཅེས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་ཆོས་གཅེས་སུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་གཅེས་སུ་འཛིན་པས་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བ་མི་ སྤྱོད་དེ། དེས་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་སྦྱོར་རོ། །སེར་སྣའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་ཉིད་ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་སེམས་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པའོ། ། 1-556 སེར་སྣའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་སོགས་པ་གཅེས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་ཡོ་བྱེད་བསྙུངས་པ་གཅེས་སུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སོགས་པ་གཅེས་སུ་འཛིན་པས་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་ཅིང་ དགེ་བ་མི་སྤྱོད་དོ། །དེས་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་སྦྱོར་རོ། །འཆིང་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་འཆིང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་འཆིང་བ་དང་། གཏི་ མུག་གི་འཆིང་བའོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་འཆིང་བས་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་འཆིང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་སྡང་གི་འཆིང་བས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་འཆིང་བར་འགྱུར་རོ། །གཏི་མུག་གི་ འཆིང་བས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་འཆིང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་བརྟེན་ནས། དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ན་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་མི་འཐོབ་ སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་དག་ནི་འཆིང་བ་རྣམས་སོ། །བག་ལ་ཉལ་ནི་བདུན་ཏེ། འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བའི་བག་ལ་ཉལ་དང་། སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ ལ་ཉལ་དང་། ང་རྒྱལ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་དང་། མ་རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་དང་། ལྟ་བའི་བག་ལ་ཉལ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་ལོ། །འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ནི་འ

【現代漢語翻譯】 與邪見相應者，執著于以邪道獲得解脫，因此行不善，不行善。 因此，他在來世會遭受痛苦，所以與痛苦相應。疑惑的相應是指對真理產生懷疑。與疑惑相應者，對佛寶（Buddha Ratna）產生懷疑，對法寶（Dharma Ratna）和僧寶（Sangha Ratna）產生懷疑。由於對三寶產生懷疑，所以不會精進修行。由於不對三寶精進修行，所以行不善，不行善。因此，他在來世會遭受痛苦，所以與痛苦相應。嫉妒的相應是指由於過度執著于利養和恭敬，對他人圓滿的功德無法忍受，內心煩亂。與嫉妒相應者，珍視利養和恭敬，而不珍視佛法。由於珍視利養和恭敬，所以行不善，不行善。因此，他在來世會遭受痛苦，所以與痛苦相應。慳吝的相應是指由於過度執著于利養和恭敬，內心緊抓著財物不放。 與慳吝相應者，珍視自己所擁有的，而不珍視佈施。由於珍視自己所擁有的，所以行不善，不行善。因此，他在來世會遭受痛苦，所以與痛苦相應。束縛有三種：貪慾的束縛、嗔恨的束縛和愚癡的束縛。貪慾的束縛會束縛于變異的痛苦。嗔恨的束縛會束縛于痛苦的痛苦。愚癡的束縛會束縛於行苦。此外，由於依賴貪慾、嗔恨和愚癡，在行善時無法如願以償，因此它們也是束縛。隨眠有七種：欲貪隨眠、嗔恚隨眠、有貪隨眠、我慢隨眠、無明隨眠、見隨眠和疑隨眠。欲貪隨眠是指對慾望的貪著。

【English Translation】 One who is associated with wrong views engages in unwholesome actions and does not engage in wholesome actions because they are attached to the means of attaining liberation through wrong paths. Therefore, they manifestly accomplish suffering in the next life, and thus are associated with suffering. Association with doubt is having second thoughts about the truths. One who is associated with doubt has doubts about the Buddha Jewel (Buddha Ratna), the Dharma Jewel (Dharma Ratna), and the Sangha Jewel (Sangha Ratna). Because of having doubts about the Jewels, one will not be able to accomplish well. Because one does not accomplish well with the Jewels, one engages in unwholesome actions and does not engage in wholesome actions. Therefore, they manifestly accomplish suffering in the next life, and thus are associated with suffering. Association with jealousy is the mind being disturbed from within by being unable to bear the perfections of others due to excessive attachment to gain and respect. One who is associated with jealousy cherishes gain and respect and does not cherish the Dharma. Because one cherishes gain and respect, one engages in unwholesome actions and does not engage in wholesome actions. Therefore, they manifestly accomplish suffering in the next life, and thus are associated with suffering. Association with stinginess is the mind clinging to possessions due to excessive attachment to gain and respect. One who is associated with stinginess cherishes what they have but does not cherish giving away possessions. Because one cherishes what one has, one engages in unwholesome actions and does not engage in wholesome actions. Therefore, they manifestly accomplish suffering in the next life, and thus are associated with suffering. There are three bonds: the bond of desire, the bond of hatred, and the bond of delusion. The bond of desire binds one to the suffering of change. The bond of hatred binds one to the suffering of suffering. The bond of delusion binds one to the suffering of conditioning. Furthermore, because one relies on desire, hatred, and delusion, one does not attain what one wishes when engaging in wholesome actions; therefore, these are also bonds. There are seven latent tendencies: the latent tendency of desire for desire, the latent tendency of anger, the latent tendency of desire for existence, the latent tendency of pride, the latent tendency of ignorance, the latent tendency of views, and the latent tendency of doubt. The latent tendency of desire for desire is the attachment to desire.

---

དོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ཏོ། ། 1-557 ཁོང་ཁྲོ་བའི་བག་ལ་ཉལ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ཏོ། །སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ ངན་ལེན་ཏོ། །ང་རྒྱལ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ཏོ། །མ་རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་ནི་མ་རིག་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ཏོ། །ལྟ་ བའི་བག་ལ་ཉལ་ནི་ལྟ་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ཏོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ཏོ། །འདོད་པ་ཚོལ་བ་མ་སྤངས་པས་ ནི་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བའི་བག་ལ་ཉལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །སྲིད་པ་ཚོལ་བ་མ་སྤངས་པས་ནི་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ རོ། །ལོག་པས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཚོལ་བ་མ་སྤངས་པས་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་དང་། མ་རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་དང་། ལྟ་བའི་བག་ལ་ཉལ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་རྒྱས་ པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་གཉེན་པོ་ཆུང་ངུ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཁེངས་པར་འགྱུར་རོ། །བདེན་པ་རྣམས་ལ་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ། །ལོག་པས་ཐར་པ་དང་ཐར་པའི་ཐབས་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། ། 1-558 སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པ་དམ་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་སོམ་ཉི་ཟའོ། །ཐེ་ཚོམ་ཟའོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་དེ་ལས་གཞན་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཉོན་ མོངས་པ་ཅན་ནོ། །ཡང་འདོད་ཆགས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེས་སེམས་ ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར། གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲིབ་པ་དེ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ། སེམས་འདི་ཡུན་རིང་ པོ་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ནི་བརྒྱད་ དེ་རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་དང་། རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། སེར་སྣ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་དུས་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་དུས་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་དང་། 1-559 དེ་དག་གི་གཞི་དང་པོ་རྣམ་པར་དག་པའི་དུས་ན། ཡང་དང་ཡང་ཤས་ཆེར་སེམས་ལ་ཀུན་ནས་འཁྲི་བར་བྱེད་པ་

【現代漢語翻譯】 隨順貪慾一方的煩惱是貪慾的隨眠。 隨順嗔恚一方的煩惱是嗔恚的隨眠。隨順有愛一方的煩惱是色界和無色界貪慾的隨眠。隨順我慢一方的煩惱是我慢的隨眠。隨順無明一方的煩惱是無明的隨眠。隨順邪見一方的煩惱是邪見的隨眠。隨順懷疑一方的煩惱是懷疑的隨眠。由於沒有捨棄對欲的追求，貪慾的隨眠和嗔恚的隨眠就會增長。由於沒有捨棄對有的追求，有愛的隨眠就會增長。由於沒有捨棄以邪道尋求梵行，我慢的隨眠、無明的隨眠、邪見的隨眠和懷疑的隨眠就會增長，就像它們即使只有少許對治也能滿足一樣。對於真理會變得愚昧，會以邪道領悟解脫和解脫的方法。 對於諸佛的教法，在神聖的律中會產生猶豫，會產生懷疑。近煩惱是指哪些煩惱？哪些是近煩惱？凡是煩惱，那些也是近煩惱。也有是近煩惱但不是煩惱的情況，除了煩惱之外，其餘的與心相關的行蘊都是煩惱性的。此外，貪慾是與心相關的近煩惱，嗔恚和愚癡是與心相關的近煩惱。當心被近煩惱所染污時，就不會與貪慾分離，不會得到解脫，因為沒有捨棄那些障礙。如世尊所說：『此心長久以來一直被貪慾所染污，被嗔恚和愚癡所染污。』 纏是指八種：昏沉、睡眠、掉舉、後悔、嫉妒、慳吝、無慚和無愧。在止的階段、勝解的階段和舍的階段， 以及在它們最初的清凈階段，這些纏會反覆不斷地嚴重纏繞著心。

【English Translation】 The latent tendency of desire is the affliction that accords with the aspect of desire. The latent tendency of anger is the affliction that accords with the aspect of anger. The latent tendency of existence-desire is the affliction that accords with the aspect of desire for form and formlessness. The latent tendency of pride is the affliction that accords with the aspect of pride. The latent tendency of ignorance is the affliction that accords with the aspect of ignorance. The latent tendency of views is the affliction that accords with the aspect of views. The latent tendency of doubt is the affliction that accords with the aspect of doubt. Because of not abandoning the seeking of desire, the latent tendency of desire and the latent tendency of anger will increase. Because of not abandoning the seeking of existence, the latent tendency of existence-desire will increase. Because of not abandoning the seeking of pure conduct by wrong means, the latent tendency of pride, the latent tendency of ignorance, the latent tendency of views, and the latent tendency of doubt will increase; in this way, they will be filled even by a small antidote. One will become deluded about the truths and will realize liberation and the means of liberation by wrong means. In the sacred Dharma-Vinaya (teachings of the Buddhas), there is doubt, there is uncertainty. Which afflictions are the near afflictions? Those afflictions that are afflictions are also near afflictions. There are also near afflictions that are not afflictions; other than the afflictions, the other mental formations are afflicted aggregates. Furthermore, desire is a mental near affliction. Hatred and delusion are mental near afflictions; when the mind becomes afflicted by these near afflictions, it will not be separated from attachment, it will not be liberated, because that obscuration has not been abandoned. As the Bhagavan (Blessed One) said: 'This mind has long been afflicted by desire, afflicted by hatred and delusion.' The entanglements are eight: torpor, sleep, excitement, regret, jealousy, stinginess, shamelessness, and lack of embarrassment. During the time of quiescence, the time of discernment, and the time of equanimity, and in the first stage of purification of these, they repeatedly and intensely entangle the mind.

---

ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དག་གོ །ཆུ་བོ་ནི་བཞི་སྟེ་འདོད་པའི་ཆུ་བོ་ དང་། སྲིད་པའི་ཆུ་བོ་དང་། ལྟ་བའི་ཆུ་བོ་དང་། མ་རིག་འི་ཆུ་བོའོ། །རྒྱུན་ཕྱོགས་སུ་ཁྱེར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆུ་བོ་དག་གོ ། འདོད་པ་ཚོལ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་ནི་དང་པོའོ། །སྲིད་པ་ ཚོལ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་ནི་གཉིས་པའོ། །ལོག་པས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཚོལ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་ནི་ཐ་མ་གཉིས་ཏེ། གནས་པ་དང་གནས་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །སྦྱོར་བ་ནི་བཞི་སྟེ། འདོད་པའི་ སྦྱོར་བ་དང་། སྲིད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ལྟ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། མ་རིག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །འབྲལ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཚོལ་བ་ལ་ཞུགས་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ ཀྱི་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་བཞི་སྟེ། འདོད་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ལྟ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་ པ་དང་། བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །རྩོད་པའི་རྩ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་སྲིད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས་སོ། །འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། 1-560 ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། རྣམ་པར་བཅིངས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཞེན་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུས་ཁྱིམ་པ་རྣམས་དང་། ཁྱིམ་པ་རྣམས་སུ་རྩོད་དོ། །རྩོད་པ་དེའི་རྩ་བ་ནི་དང་པོ་ཡིན་ ནོ། །ལྟ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། རྣམ་པར་བཅིངས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཞེན་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་སུ་ རྩོད་དེ། རྩོད་པ་དེའི་རྩ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་གསུམ་པོ་དག་སྟེ། ལྟ་བར་གྱུར་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་ལྟ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །ཕལ་ཆེར་བརྟུལ་ཞུགས་དང་། དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོ་ སོ་སོ་ཐ་དད་པ་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །དེ་དག་གི་གནས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །ལྟ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་ པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པས་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་ནང་ཕན་ཚུན་རྩོད་དོ། །བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པས་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་དང་ཆོས་འདི་བ་རྣམས་སུ་ རྩོད་དོ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་རྩོད་པའི་རྩ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་སྲིད་པ་ཉེ་བར་ལེན་ཏོ། །དེས་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །མདུད་པ་ནི་བཞི་སྟེ། 1-561 བརྣབ་སེམས་ལུས་ཀྱི་མདུད་པ་དང་། གནོད་སེམས་ལུས་ཀྱི་མདུད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལུས་ཀྱི་མདུད་པ་དང་། འདི་བདེན་ནོ་ཞེས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ ལུས་ཀྱི་མདུད་པའོ། །མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཀྱི་བར

【現代漢語翻譯】 一切煩惱皆由其生。四條河流是：欲流（desire river），有流（existence river），見流（views river）和無明流（ignorance river）。之所以稱之為『河流』，是因為它們將眾生帶向輪迴的方向。首先是那些沉溺於追求慾望的人；其次是那些沉溺於追求存在的人；最後兩個是那些通過邪道尋求清凈修行的人，他們以執著和關聯的方式進行。四種系縛是：欲縛（desire bond），有縛（existence bond），見縛（views bond）和無明縛（ignorance bond）。之所以稱之為『繫縛』，是因為它們阻礙了解脫。這些繫縛與前述的三種追求相關聯，應根據其各自的關聯性進行理解。四種執取是：欲取（desire clinging），見取（views clinging），戒禁取（ethics and discipline clinging）和神我語取（self-assertion clinging）。執取是爭論的根源，因此，它們也與對存在的執取相關聯。由於對慾望的貪戀、強烈的執著、束縛、完全的執著和普遍的貪戀，在家眾之間以及在家眾內部會發生爭論。這種爭論的根源是最初的執取。由於對見地的貪戀、強烈的執著、束縛、完全的執著和普遍的貪戀，出家眾之間以及出家眾內部會發生爭論。這種爭論的根源是后三種執取。六十二種錯誤的見地是見取。大多數不同的苦行和嚴酷的禁慾主義是戒禁取。認為蘊（skandhas）是『我』（self）的觀點是神我語取。外道之間因見取和戒禁取而爭論。外道與其他佛教徒之間因神我語取而爭論。因此，由於對這些作為爭論根源的執取的執著，他們也在來世執取存在。因此，這些被稱為『執取』。四種結是：貪慾身結（covetousness bodily knot），嗔恚身結（malice bodily knot），執取戒律為殊勝身結（taking ethics and discipline as supreme bodily knot），認為『這是真理』並執著的身結（'this is the truth' and clinging bodily knot）。以及等持之心的自性之身……

【English Translation】 All afflictions arise from them. The four rivers are: the river of desire, the river of existence, the river of views, and the river of ignorance. They are called 'rivers' because they carry beings in the direction of samsara. First are those who are engaged in seeking desire; second are those who are engaged in seeking existence; the last two are those who seek pure conduct through wrong paths, in a manner of attachment and association. The four bonds are: the bond of desire, the bond of existence, the bond of views, and the bond of ignorance. They are called 'bonds' because they obstruct liberation. These bonds are related to the aforementioned three seekings, and should be understood according to their respective associations. The four clingings are: desire clinging, views clinging, ethics and discipline clinging, and self-assertion clinging. Clinging is the root of disputes, therefore, they are also related to clinging to existence. Due to attachment to desire, intense attachment, bondage, complete attachment, and universal craving, disputes occur among householders and within householders. The root of that dispute is the initial clinging. Due to attachment to views, intense attachment, bondage, complete attachment, and universal craving, disputes occur among renunciates and within renunciates. The root of that dispute is the latter three clingings. The sixty-two wrong views are views clinging. Most of the various austerities and severe asceticism are ethics and discipline clinging. The view that the aggregates (skandhas) are 'self' is self-assertion clinging. Non-Buddhists dispute among themselves due to views clinging and ethics and discipline clinging. Non-Buddhists dispute with other Buddhists due to self-assertion clinging. Thus, due to attachment to these clingings, which are the root of disputes, they also cling to existence in the future. Therefore, these are called 'clingings.' The four knots are: the bodily knot of covetousness, the bodily knot of malice, the bodily knot of taking ethics and discipline as supreme, and the bodily knot of clinging to 'this is the truth.' And the bodily nature of the mind in meditative equipoise...

---

་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་མདུད་པ་རྣམས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཡེང་བའི་རྒྱུ་ནི་བཞི་སྟེ། ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་རྒྱུས་སེམས་ གཡེང་བ་དང་། རྩོད་པ་ལ་ལེགས་པར་མི་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དྲག་པོས་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ཤེས་བྱ་ལ་རྟོག་པའི་རྒྱུས་སེམས་གཡེང་ བར་བྱེད་དོ། །སྒྲིབ་པ་ནི་ལྔ་སྟེ། འདོད་པ་ལ་འདུན་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་དང་། རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་དུས་དང་། བསྐུལ་བ་ན་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པའི་དུས་དང་། ཞི་གནས་ཀྱི་དུས་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་དུས་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་ན་དགེ་བའི་ཕྱོགས་མི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ པས་སྒྲིབ་པ་རྣམས་སོ། །ཐ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཐ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་ཐ་བའོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། སྔོན་གོམས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཏེ། 1-562 སྤྱོད་པ་དེ་མ་སྤངས་པས་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་དང་། དཔྲལ་དཀའ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་ཐ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །དྲི་མ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་ གཏི་མུག་གི་དྲི་མའོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། དེའི་ངོ་བོའི་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྷག་པར་སྤྱོད་དེ། གྲོང་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་དགོན་པ་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྤྱོད་པ་སྟེ། མི་གཙང་བ་གྲོང་གི་ ཚེར་མའོ། །ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་དྲི་མ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །སྡིག་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྡིག་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་སྡིག་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་ གཏི་མུག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་རིང་པོར་སྐྱེ་བ་དང་། འཆི་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་སྡིག་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཟུག་རྔུ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་དང་། ཞེ་སྡང་ དང་། གཏི་མུག་གི་ཟུག་རྔུའོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་འདོད་པ་སྐྱེས་ཤིང་གནས་ཏེ། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་རྣམས་དང་། 1-563 སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་ལམ་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་དག་ནི་ཟུག་རྔུ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཅི་ཡང་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཅི་ཡང་དང་། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་ མུག་གི་ཅི་ཡང་ངོ་། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིགས་པ་དང་བཅས

【現代漢語翻譯】 爲了斷除這些結縛，有各種束縛。例如，有四種使人分心的因素：對微不足道的瑣事產生貪戀而使心散亂；因爭論而不能很好地修行；因嚴厲的戒律和苦行而遭受痛苦；以及因不如理作意而對所知產生分別念，這些都會使心散亂。有五種障礙：貪慾的障礙、嗔恨、昏沉、睡眠、掉舉、後悔和懷疑的障礙。在出家修行者感到非常喜悅、受到激勵而精進修行、處於止觀狀態、進行深入禪修以及保持舍的狀態時，這些障礙會阻礙他們證悟善法。有三種垢染：貪慾的垢染、嗔恨和愚癡的垢染。由於貪慾、嗔恨和愚癡，人們會按照過去的習氣行事，沉溺於貪慾等煩惱之中。如果不能斷除這些行為，心就變得不調柔、難以駕馭，這些就是垢染。有三種污垢：貪慾的污垢、嗔恨和愚癡的污垢。由於貪慾、嗔恨和愚癡，人們會更加放縱于與其本質相違背的邪淫行為。無論住在村莊還是寺廟，如果精通梵行的人們看到某人說：『這位有德之人正在做這樣的事情，正在做那樣的行為，他是不潔凈的，是村莊的荊棘。』這些就是污垢。有三種罪惡：貪慾的罪惡、嗔恨和愚癡的罪惡。由於貪慾、嗔恨和愚癡，人們會長期遭受生老病死的痛苦，這些就是罪惡。有三種毒箭：貪慾的毒箭、嗔恨和愚癡的毒箭。由於貪慾、嗔恨和愚癡，人們會對世間和世間的事物產生強烈的慾望，並且對佛、法、僧三寶，以及痛苦、痛苦的根源、痛苦的止息和解脫之道產生懷疑，這些就是毒箭。還有三種『任何』：貪慾的『任何』、嗔恨和愚癡的『任何』。由於貪慾、嗔恨和愚癡，人們會感到恐懼。 （藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）

【English Translation】 To sever these bonds, there are various fetters. For example, there are four causes of distraction: distraction of mind due to attachment to trivial matters; inability to practice well due to disputes; suffering due to harsh discipline and asceticism; and distraction of mind due to conceptualization of objects of knowledge through improper attention. There are five obscurations: the obscuration of desire, hatred, dullness, sleep, excitement, regret, and doubt. These obscurations prevent the realization of virtuous qualities when renunciates are overjoyed, encouraged to practice diligently, in a state of tranquility, engaged in deep meditation, and maintaining equanimity. There are three taints: the taint of desire, the taint of hatred, and the taint of ignorance. Due to desire, hatred, and ignorance, people act according to past habits, indulging in desire and other afflictions. If these actions are not abandoned, the mind becomes unworkable and difficult to tame; these are the taints. There are three impurities: the impurity of desire, the impurity of hatred, and the impurity of ignorance. Due to desire, hatred, and ignorance, people become more indulgent in immoral conduct that is contrary to their nature. Whether living in a village or a monastery, if those skilled in pure conduct see someone and say, 'This virtuous person is doing such and such, behaving in such and such a way; he is impure, a thorn in the village,' these are the impurities. There are three sins: the sin of desire, the sin of hatred, and the sin of ignorance. Due to desire, hatred, and ignorance, people experience birth and death for a long time; these are the sins. There are three darts: the dart of desire, the dart of hatred, and the dart of ignorance. Due to desire, hatred, and ignorance, people develop a strong desire for existence and the things of existence, and they doubt the Buddha, Dharma, and Sangha, as well as suffering, the origin of suffering, the cessation of suffering, and the path; these are the darts. There are also three 'anythings': the 'anything' of desire, the 'anything' of hatred, and the 'anything' of ignorance. Due to desire, hatred, and ignorance, people feel fear.

---

་པ་ཁོ་ན་དང་བཅས་ཤིང་གཡེང་བ་མང་བར་གནས་པ་དེ་དག་ནི་ཅི་ཡང་རྣམས་ ཞེས་བྱའོ། །ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དང་། ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཟང་ཟིང་ངན་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་དང་། གནོད་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་རྒྱུ་དང་། ཆོས་ལོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་ གཏི་མུག་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་རྩ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཟག་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་པའི་ཟག་པ་དང་། སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང་། མ་རིག་པའི་ཟག་པའོ། །སེམས་རྣམ་པར་འཕྲོ་བར་ཟག་པར་བྱེད་པ་དང་། 1-564 ཕྱི་རོལ་ཏུ་བལྟས་ཏེ་ཟག་པའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་ཟག་པའོ། །ནང་དུ་བལྟས་ཏེ་ཟག་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་ཟག་པའོ། །ཟག་པ་དེ་གཉི་གའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པའི་ཟག་པའོ། །ཕོངས་པ་ནི་ གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཕོངས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གིས་ཕོངས་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་པའི་ཡོ་བྱད་འདོད་པའི་ཕོངས་པས་གནོད་པར་བྱེད་ པ་དེ་དག་ནི་ཕོངས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་ཡོངས་སུ་གདུང་བའོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་ གཏི་མུག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་དེས་ལུས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་ འགྱུར་པ་དང་། སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། ། འཁྲུག་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་འཁྲུག་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་འཁྲུག་པའོ། །འདོད་ ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། གང་དུ་དགའ་བ་དང་ལྷག་པར་ཆགས་པར་གྱུར་པ་དེ་རྣམ་པར་གྱུར་ཅིང་གཞན་དུ་གྱུར་ན་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། 1-565 སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རེག་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་འཁྲུག་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །འཐབ་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་འཐབ་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ གི་འཐབ་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། ཆེད་པས་གཅོད་པ་དང་། མཚོན་ཆ་ལེན་པ་དང་། དབྱུག་པ་ལེན་པ་དང་། འཐབ་པ་དང་། མཚང་འདྲུ་བ་དང་། རྩོད་པ་ དང་། འགྱེད་པ་འབྱུང་བ་དེ་དག་ནི་འཐབ་པ་རྣམས

【現代漢語翻譯】 那些僅僅與黨羽為伍，且行為放蕩不羈的人，被稱為『烏合之衆』。 惡行有三種：貪慾的惡行、嗔恨的惡行和愚癡的惡行。基於貪慾、嗔恨和愚癡，以身體造作的惡行，以言語和意念造作的惡行，這些被稱為『各種惡行』。 此外，由於微不足道的惡劣事物之因，由於有害之因，由於完全執著之因，以及由於對邪法的執著，眾生造作惡行。因此，貪慾、嗔恨和愚癡被稱為『各種惡行的根源』。 煩惱有三種：欲漏、有漏和無明漏。心識散亂而漏失，向外看而漏失，是為欲漏。向內看而漏失，是為有漏。由於是二者之所依，故為無明漏。 匱乏有三種：貪慾的匱乏、嗔恨和愚癡的匱乏。基於貪慾、嗔恨和愚癡，因對生存資具的貪求而遭受損害，這些被稱為『各種匱乏』。 煎熬有三種：貪慾的煎熬、嗔恨和愚癡的煎熬。基於貪慾、嗔恨和愚癡，不如理作意于相，執著于顯現的徵象，由執著于相和顯現的徵象而導致身體的煎熬和心靈的煎熬，這些被稱為『各種煎熬』。 紛爭有三種：貪慾的紛爭、嗔恨和愚癡的紛爭。基於貪慾、嗔恨和愚癡，對於所喜愛和特別執著的事物，當它們變異和改變時，便會遭受悲傷、哀號、痛苦、不悅和紛爭的侵襲，這些被稱為『各種紛爭』。 爭鬥有三種：貪慾的爭鬥、嗔恨和愚癡的爭鬥。基於貪慾、嗔恨和愚癡，導致使用暴力砍伐、拿起武器、拿起棍棒、爭鬥、揭露隱私、爭論和競爭，這些被稱為『各種爭鬥』。

【English Translation】 Those who dwell merely with their retinue and are greatly distracted are called 'the all'. Misconduct is of three types: misconduct of desire, misconduct of hatred, and misconduct of ignorance. Based on desire, hatred, and ignorance, the misconduct committed by the body, the misconduct committed by speech and mind, these are called 'the various misconducts'. Furthermore, due to the cause of a trivial evil thing, due to the cause of harm, due to the cause of complete attachment, and due to attachment to false teachings, beings commit misconduct. Therefore, desire, hatred, and ignorance are called 'the roots of various misconducts'. Defilements are of three types: the defilement of desire, the defilement of existence, and the defilement of ignorance. The mind scatters and leaks, looking outward and leaking, is the defilement of desire. Looking inward and leaking, is the defilement of existence. Because it is the basis of both, it is the defilement of ignorance. Poverty is of three types: poverty of desire, poverty of hatred, and poverty of ignorance. Based on desire, hatred, and ignorance, being harmed by the poverty of desiring the requisites of existence, these are called 'the various poverties'. Torment is of three types: torment of desire, torment of hatred, and torment of ignorance. Based on desire, hatred, and ignorance, improperly attending to signs and clinging to manifest signs, by clinging to signs and manifest signs, the body becomes tormented and the mind becomes tormented, these are called 'the various torments'. Strife is of three types: strife of desire, strife of hatred, and strife of ignorance. Based on desire, hatred, and ignorance, when what is liked and particularly clung to becomes transformed and changed, one is touched by sorrow, lamentation, suffering, displeasure, and strife, these are called 'the various strifes'. Quarrels are of three types: quarrel of desire, quarrel of hatred, and quarrel of ignorance. Based on desire, hatred, and ignorance, leading to cutting with force, taking up weapons, taking up sticks, quarreling, exposing faults, arguing, and competing, these are called 'the various quarrels'.

---

་ཞེས་བྱའོ། །རིམས་ནད་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རིམས་ནད་དང་། ཞེ་སྔང་དང་གཏི་མུག་གི་རིམས་ནད་དོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་ མུག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་འདོད་ཆགས་པ་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། མི་མཐུན་པས་ཆགས་པ་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་ གདུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་ལོག་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་རིམས་ནད་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ནགས་སྦྱོར་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ནགས་སྦྱོར་དང་། ཞེ་ སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་ནགས་སྦྱོར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། སྐྱེ་བའི་རྩ་བ་ཅན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཆགས་ཏེ། འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བར་ལུས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ནགས་སྦྱོར་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། ། 1-566 གགས་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་གགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་གགས་སོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། ལུས་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པས་དགེ་བ་ལ་ མི་སྦྱོར་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། བློ་མ་བྱང་བ་དང་། འདྲེ་ཞིང་གནས་པ་དང་། ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པས་དགེ་བ་ལ་མི་སྦྱོར་བ་དེ་དག་ནི་ གགས་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ལོག་པར་ཞུགས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ནི་ཡུལ་དང་ལྟ་བ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པའོ། །འདོད་ཆགས་ཇི་ལྟ་བར་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ང་རྒྱལ་ནི་ སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ལྟ་བ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པའོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པའོ། །ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་ལྟ་བ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་ཉེན་པོ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པའོ། །མ་རིག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པའོ། ། ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་དེའི་རྒྱུ་དང་གཞིའི་གནས་ཀྱིས་ཀྱང་ལོག་པར་རྟོགས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་ཡང་དེ་ལ་སྐྲག་པ་སྐྱེད་པས་ལོག་པར་ཞུགས་པའོ། ། 1-567 ཁམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཁོང་ཁྲོ་བ་མ་གཏོགས་བར་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །འདོད་ཆགས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་ བ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ལ་ཇི་ལྟ་བར་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ན་ནི་བདེ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། ། དེ་ཡན་ཆད་དུ་བཏང་སྙོམས་ཁོ་ན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། བ

【現代漢語翻譯】 被稱為『疾病』。疾病有三種：貪慾之疾病、嗔恨之疾病和愚癡之疾病。由於貪慾、嗔恨和愚癡，對非法之事物產生貪戀，被巨大的痛苦所折磨；因不和諧而產生貪戀，被巨大的痛苦所折磨；因邪惡之法而產生貪戀，被巨大的痛苦所折磨，這些被稱為疾病。 『森林結合』有三種：貪慾之森林結合、嗔恨之森林結合和愚癡之森林結合。由於貪慾、嗔恨和愚癡，執著于有生之根源的諸行，在五道輪迴中顯現各種不同的身體，這些被稱為森林結合。 『障礙』有三種：貪慾之障礙、嗔恨之障礙和愚癡之障礙。由於貪慾、嗔恨和愚癡，執著于身體的見解而不行善，執著于享樂，心智不成熟，與惡鬼為伍，滿足於微小之物而不行善，這些被稱為障礙。 以邪見而行事是怎樣的呢？貪慾是對境和見解的錯誤認知。嗔恨也與貪慾一樣。我慢是對眾生和見解的錯誤認知。有身見、邊執見和邪見是對所知之事的錯誤認知。見取見和戒禁取見是對見解的錯誤認知。懷疑是對危險的錯誤認知。無明是對一切的錯誤認知。 所有這十種煩惱，對於痛苦和痛苦的根源，也以其原因和基礎的地位而錯誤認知。所有這十種煩惱，對於滅諦和道諦，也因對其產生恐懼而以邪見行事。 以界（梵文：dhātu，音：dhatu，漢語：界）來說是怎樣的呢？除了嗔恨之外，是所有三界（梵文：trayo dhātavaḥ，音：trayo dhatavah，漢語：三界）。嗔恨是與欲界相應的。貪慾在欲界中與快樂、喜悅和舍受相應。如同欲界一樣，初禪和二禪也是如此。在三禪中，與快樂和舍受相應。在那之上，只與舍受相應。嗔恨與痛苦、不悅和

【English Translation】 These are called 'diseases'. There are three types of diseases: the disease of desire, the disease of hatred, and the disease of ignorance. Due to desire, hatred, and ignorance, one becomes attached to what is not Dharma, tormented by great suffering; attached through disharmony, tormented by great suffering; and attached through false Dharma, tormented by great suffering. These are called diseases. There are three types of 'forest combinations': the forest combination of desire, the forest combination of hatred, and the forest combination of ignorance. Due to desire, hatred, and ignorance, one clings to the formations that have the root of existence, causing various forms of bodies to manifest in the cycle of the five destinies. These are called forest combinations. There are three types of 'obstacles': the obstacle of desire, the obstacle of hatred, and the obstacle of ignorance. Due to desire, hatred, and ignorance, one does not engage in virtue due to attachment to the view of the body, attachment to enjoyment, an immature mind, dwelling with demons, and being content with little. These are called obstacles. How does one act with wrong views? Desire is the wrong understanding of objects and views. Anger is the same as desire. Pride is the wrong understanding of beings and views. The view of the aggregates, the view of extremes, and wrong views are the wrong understanding of what is to be known. Holding views as supreme and holding moral discipline and asceticism as supreme are the wrong understanding of views. Doubt is the wrong understanding of danger. Ignorance is the wrong understanding of everything. All ten afflictions are the wrong understanding of suffering and its origin, also by way of their cause and basis. All ten afflictions also act with wrong views towards cessation and the path, by generating fear towards them. How is it in terms of realms (dhātu)? It is all of the three realms (trayo dhātavaḥ) except for anger. Anger is associated with the desire realm. Desire in the desire realm is associated with pleasure, joy, and equanimity. Just like the desire realm, so are the first and second dhyanas. In the third, it is associated with pleasure and equanimity. Beyond that, it is only associated with equanimity. Anger is associated with suffering, displeasure, and

---

ཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །ང་རྒྱལ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཡིད་ བདེ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ལ་ནི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་ནི་བདེ་བ་དང་ བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །དེ་ཡན་ཆད་དུ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཁོ་ན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །ང་རྒྱལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་ དང་། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ནི་ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། 1-568 བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་ཚོར་བ་གང་ཡོད་པ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་ཚོར་བ་གང་ཡོད་པ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །མ་རིག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་པས་ གང་ན་ཚོར་བ་གང་ཡོད་པ་དེ་དང་དེར་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །མ་རིག་པ་མ་འདྲེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་དང་ མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །དེ་ཡན་ཆད་དུ་ནི་ཚོར་བ་གང་ཡོད་པ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ཞེ་ན། ཐ་མལ་པར་འདུག་པ་ ལ་བརྟེན་ནས་ནུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ཇི་ལྟ་བར་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་མ་རིག་པ་ཡང་ དེ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བཞི་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ཇི་ལྟ་བར་མ་རིག་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། 1-569 ང་རྒྱལ་དང་། ལྟ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་དངོས་ པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འཇུག་གོ །འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཇི་ལྟ་བར་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལ་འཇུག་ གོ །རིས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པའི་རིས་གཉིས་ཏེ། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དག་ ནི་བཅུའོ། །སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བར་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་ལམ་མཐོང་བས

【現代漢語翻譯】 與舍（藏文：བཏང་སྙོམས་）相應。我慢（藏文：ང་རྒྱལ་）在欲界（藏文：འདོད་པའི་ཁམས་）中與樂（藏文：ཡིད་བདེ་བ་）和舍相應。初禪（藏文：བསམ་གཏན་དང་པོ་）和二禪（藏文：གཉིས་པ་）與樂、怡悅和舍相應。三禪（藏文：གསུམ་པ་）與樂和舍相應。其上則僅與舍相應。我慢如何，壞聚見（藏文：འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་）、邊執見（藏文：མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་）、見取見（藏文：ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པར་ལྟ་བ་）、戒禁取見（藏文：ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་）亦復如是。邪見（藏文：ལོག་པར་ལྟ་བ་）在欲界中與樂、不樂（藏文：ཡིད་མི་བདེ་བ་）和舍相應。 在色界（藏文：གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་）和無色界（藏文：གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་）中，與任何感受（藏文：ཚོར་བ་）相應。疑（藏文：ཐེ་ཚོམ་）在欲界中與不樂和舍相應。在色界和無色界中，與任何感受相應。無明（藏文：མ་རིག་པ་）與一切煩惱（藏文：ཉོན་མོངས་པ་）相應，因此被稱為在任何感受存在之處皆與之相應。未混雜的無明在欲界中與不樂和舍相應。其上則與任何感受相應。為何一切煩惱皆與舍相應？因為依賴於庸常而趨於消逝。貪慾（藏文：འདོད་ཆགས་）在欲界中與六識（藏文：རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་）相應。如貪慾一般，嗔恚（藏文：ཁོང་ཁྲོ་བ་）和無明亦是如此。色界與四識（藏文：རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བཞི་）相應。無色界則與意識（藏文：ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་）相應。如貪慾一般，無明亦是如此。 我慢、見和疑在一切處皆與意識相應。貪慾、嗔恚和我慢在欲界中趨向於事物的一個方面。如欲界一般，色界和無色界亦是如此。其餘則在一切處趨向於一切事物。種類（藏文：རིས་）如何？煩惱的種類有兩種：見所斷（藏文：མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་）和修所斷（藏文：བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་）。在欲界中，苦諦（藏文：སྡུག་བསྔལ་）見所斷的有十種。如苦諦見所斷一般，集諦（藏文：ཀུན་འབྱུང་བ་）、滅諦（藏文：འགོག་པ་）和道諦（藏文：ལམ་）見所斷...

【English Translation】 It corresponds to equanimity (Tibetan: བཏང་སྙོམས་). Pride (Tibetan: ང་རྒྱལ་) in the desire realm (Tibetan: འདོད་པའི་ཁམས་) corresponds to pleasure (Tibetan: ཡིད་བདེ་བ་) and equanimity. The first dhyana (Tibetan: བསམ་གཏན་དང་པོ་) and the second dhyana (Tibetan: གཉིས་པ་) correspond to pleasure, joy, and equanimity. The third dhyana (Tibetan: གསུམ་པ་) corresponds to pleasure and equanimity. Above that, it corresponds only to equanimity. As is pride, so are the view of the aggregates (Tibetan: འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་), the view of extremes (Tibetan: མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་), the view of holding views as supreme (Tibetan: ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པར་ལྟ་བ་), and the view of holding precepts and vows as supreme (Tibetan: ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་). Wrong view (Tibetan: ལོག་པར་ལྟ་བ་) in the desire realm corresponds to pleasure, displeasure (Tibetan: ཡིད་མི་བདེ་བ་), and equanimity. In the form realm (Tibetan: གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་) and the formless realm (Tibetan: གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་), it corresponds to whatever feeling (Tibetan: ཚོར་བ་) there is. Doubt (Tibetan: ཐེ་ཚོམ་) in the desire realm corresponds to displeasure and equanimity. In the form realm and the formless realm, it corresponds to whatever feeling there is. Ignorance (Tibetan: མ་རིག་པ་) corresponds to all afflictions (Tibetan: ཉོན་མོངས་པ་), therefore it is said to have correspondence wherever there is any feeling. Unmixed ignorance in the desire realm corresponds to displeasure and equanimity. Above that, it corresponds to whatever feeling there is. Why do all afflictions correspond to equanimity? Because they perish by relying on the ordinary. Desire (Tibetan: འདོད་ཆགས་) in the desire realm corresponds to the six aggregates of consciousness (Tibetan: རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་). As is desire, so are anger (Tibetan: ཁོང་ཁྲོ་བ་) and ignorance. The form realm corresponds to the four aggregates of consciousness (Tibetan: རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བཞི་). The formless realm corresponds to the aggregate of mental consciousness (Tibetan: ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་). As is desire, so is ignorance. Pride, view, and doubt in all places correspond to the aggregate of mental consciousness. Desire, anger, and pride in the desire realm tend towards one aspect of things. As in the desire realm, so also in the form realm and the formless realm. The remainder in all places tend towards all things. What is the nature of the categories (Tibetan: རིས་)? There are two categories of afflictions: those to be abandoned by seeing (Tibetan: མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་) and those to be abandoned by meditation (Tibetan: བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་). In the desire realm, there are ten things to be abandoned by seeing the truth of suffering (Tibetan: སྡུག་བསྔལ་). As are the things to be abandoned by seeing the truth of suffering, so are the things to be abandoned by seeing the truth of the origin (Tibetan: ཀུན་འབྱུང་བ་), the truth of cessation (Tibetan: འགོག་པ་), and the truth of the path (Tibetan: ལམ་)...

---

་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་ སྤང་བར་བྱ་བ་དག་ནི་དགུའོ། །སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བར་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ ཁམས་ན་ཇི་ལྟ་བར་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནའང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་དག་མདོར་བསྡུ་ན་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རིས་སོ། ། འདོད་པའི་ཁམས་ན་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དྲུག་སྟེ། 1-570 འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། འདོད་ཆ་གས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ཁོང་ཁྲོ་བ་མ་གཏོགས་པར་ ལྔའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ཇི་ལྟ་བར་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནའང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་དག་མདོར་བསྡུ་ན་བཅུ་དྲུག་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རིས་སོ། །སྤོང་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་སྤོང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཅི་འདྲ་བ་དང་། གང་ཞིག་གང་ལས་སྤོང་བའོ། །ཇི་ལྟར་སྤོང་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་། གཉེན་པོ་རྙེད་པས་ སོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། དེའི་གཞིའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཉེས་དམིགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་བར་ གྱུར་པ་དང་དུ་མི་ལེན་པའོ། །གཉེན་པོ་རྙེད་པ་གང་ཞེ་ན། མ་སྐྱེས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ལམ་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཅི་འདྲ་བས་སྤོང་ཞེ་ན། འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་ པས་སྤོང་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །གང་ཞིག་གང་ལས་སྤོང་ཞེ་ན། 1-571 འདས་པ་ནི་འགགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །མ་འོངས་པ་ནི་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་ལམ་དང་མཉམ་དུ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ པའི་གནས་ངན་ལེན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལས་སྤོང་ངོ་། །གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པ་གང་གི་གཉེན་པོ་གང་བྱུང་བ་གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་དེ་འབྱུང་བ་དང་། གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་ འགོག་པ་ནི་མཉམ་པས་མཉམ་སྟེ། སྣང་བ་དང་མུན་པ་འབྱུང་བ་དང་འགག་པ་བཞིན་ནོ། །གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བས་མ་འོངས་པ་ན་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ དུ་གནས་པ་དེ་ནི་སྤོང་བའོ། །ལས་གང་ཞེ་ན། སེམས་པའི་ལས་དང་བསམས་པའི་ལས་ཏེ། ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྡུས་པའོ། །ཡང་ལས་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དམིགས་པའི་ལས་དང་། བྱེད་པའི་ལས་དང་། རྩོལ་བའི་ལས་དང་། བསྒྱུར་བའི་ལས་དང་། འཐོབ་པའི་ལས་

【現代漢語翻譯】 同樣，對於應該斷除的事物也是如此。在色界中，由於見到痛苦而應斷除的事物有九種。正如見到痛苦而應斷除的事物一樣，見到集、滅、道而應斷除的事物也是如此。正如在色界中一樣，在無色界中也是如此。總而言之，一百一十二種煩惱是見所斷的煩惱類別。 在欲界中，修所斷的有六種：有身見（認為五蘊和合的身體是真實的我，梵文：satkāyadṛṣṭi，薩迦耶見，身見），俱生邊執見（與生俱來的認為有一個常恒不變的『我』的錯誤觀念，梵文：antagrahadṛṣṭi，安塔伽羅訶見，邊見），貪慾，嗔恚，我慢，以及無明。在色界中，除了嗔恚之外，有五種。正如在色界中一樣，在無色界中也是如此。總而言之，十六種是修所斷的煩惱類別。 什麼是斷除呢？如何斷除，以何種作意，以及從何處斷除？如何斷除呢？通過遍知、永斷和獲得對治。什麼是遍知呢？遍知其基礎事物、自性以及過患。什麼是永斷呢？不接受已經產生的事物。什麼是獲得對治呢？爲了斷除未生起的事物而獲得的道。以何種作意來斷除呢？通過緣于混合（指煩惱與智慧混合的狀態）來斷除，即認為一切法都是無我的。不常等相是無我相的完全調伏。從何處斷除呢？ 過去已滅，未來未生，現在不與道同時存在。然而，從煩惱的惡處所存在的地方斷除。惡處所的相的對治產生，對治的相產生，惡處所的相止息，這是相同的，就像光明和黑暗的生起和止息一樣。與惡處所的相分離，未來不生起煩惱的法性存在，這就是斷除。什麼是業呢？心之業和思之業，是業的體性的簡要概括。此外，業有五種：所緣的業，作用的業，勤奮的業，轉變的業，以及獲得的業。

【English Translation】 Similarly, it is the same for things that should be abandoned. In the Realm of Form, there are nine things to be abandoned by seeing suffering. Just as things to be abandoned by seeing suffering, it is the same for things to be abandoned by seeing the origin, cessation, and path. Just as in the Realm of Form, it is the same in the Realm of Formless; in summary, one hundred and twelve afflictions are the category of afflictions to be abandoned by seeing. In the Realm of Desire, there are six to be abandoned by meditation: view of the aggregates of existence (believing the body composed of the five aggregates to be the real self, Sanskrit: satkāyadṛṣṭi), the co-emergent view of holding to extremes (the mistaken notion of a permanent and unchanging 'self' that arises together, Sanskrit: antagrahadṛṣṭi), desire, anger, pride, and ignorance. In the Realm of Form, there are five, excluding anger. Just as in the Realm of Form, it is the same in the Realm of Formless; in summary, sixteen are the category of afflictions to be abandoned by meditation. What is abandonment? How to abandon, with what kind of attention, and from where to abandon? How to abandon? Through complete knowledge, complete abandonment, and obtaining the antidote. What is complete knowledge? Completely knowing its foundational object, its nature, and its faults. What is complete abandonment? Not accepting what has arisen. What is obtaining the antidote? Obtaining the path for abandoning what has not arisen. With what kind of attention to abandon? Abandoning by focusing on mixture (referring to the state of mixing afflictions and wisdom), that is, thinking that all dharmas are without self. The aspects of impermanence, etc., are the complete training of the aspect of no-self. From where to abandon? The past is not because it has ceased, the future is not because it has not arisen, and the present does not occur simultaneously with the path. However, it is abandoned from where the negative potential of afflictions exists. The antidote to the aspect of the negative potential arises, the aspect of the antidote arises, and the aspect of the negative potential ceases, which is the same because it is the same, like the arising and ceasing of light and darkness. Being separated from the aspect of the negative potential, the nature of the dharma that does not give rise to afflictions in the future exists, and that is abandonment. What is karma? The karma of mind and the karma of thought are the brief summary of the characteristics of karma. Furthermore, there are five types of karma: the karma of object, the karma of action, the karma of effort, the karma of transformation, and the karma of attainment.

---

སོ། །སྐབས་འདིར་ཕལ་ཆེར་རྩོལ་བའི་ལས་སུ་འདོད་དོ། །སེམས་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཏེ། བསོད་ནམས་ དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་གཡོ་བའོ། །བསམས་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་སོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་དེ་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའོ། ། 1-572 མི་དགེ་བ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་ དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་བ་དང་། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བའོ། དགེ་བ་ནི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་པ་ནས་ཚིག་ ཀྱལ་བའི་བར་དུ་སྤོང་བ་དང་། བརྣབ་སེམས་མེད་པ་དང་། གནོད་སེམས་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ལྟ་བའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གཞི་དང་། བསམ་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཟིན་པར་བྱས་པས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལས་ཞེས་གང་འབྱུང་བ་ལ་སེམས་པ་ལས་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། གཞན་གྱིས་བསྒོ་བ་སེམས་པ་ལས་གྱུར་ པ་དང་། གཞན་གྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་སེམས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། མི་ཤེས་པའི་སེམས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། རྩ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སེམས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། ཕྱིན་ཅིག་ལོག་གི་ སེམས་པ་ལས་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་རྩ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སེམས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སེམས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། 1-573 ལས་ཀྱི་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའོ། །བསགས་པ་ནི་བག་ཆགས་འཕེལ་བའོ། །མྱོང་བར་ངེས་པའི་ལས་ཞེས་གང་འབྱུང་བ་ལ་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། ལས་བྱེད་པར་ངེས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་ པ་མྱོང་བར་ངེས་པ་དང་དུས་ངེས་པའོ། །དེ་ལ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ངན་སོང་རྣམས་སུའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་སོ་སོ་དང་ མཐུན་པར་མིའི་ལུས་དང་། ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མི་འབྱོར་བའོ། །བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ནི། སོ་སོ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་མི་འབྱོར་བའོ། །དེ་ཡང་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་དགེ་བ་བཅུའི་ ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་དེ་དག་ཉིད་དུ་སོ་སོ་དང་མཐུན་པར་ལུས་དང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ནི་དེ་དག་ཉིད་དུ་སོ་སོ་དང་མཐུན་པ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་ནི་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲ

【現代漢語翻譯】 索！在此處，大多數情況下，它被認為是努力的行為。心的行為是什麼呢？心專注是意的行為，即福德、非福德和不動業。思的行為是什麼呢？是身體的行為、語言的行為和意的行為。身體的行為、語言的行為和意的行為，也是善與非善。 非善是指非善業道的十種行為，即：殺生、不予取、邪淫、妄語、離間語、惡語、綺語、貪婪、嗔恚和邪見。善是指十善業道，即：從不殺生到遠離綺語，以及不貪婪、不嗔恚和正見。殺生等行為的特徵，也應通過所依、意樂、加行、煩惱和完成來理解。什麼是『由心而生的業』呢？由他人勸請而生的業，由他人祈求而生的業，由無知的由心而生的業，由執著根本的由心而生的業，以及顛倒的由心而生的業。其中，由執著根本的由心而生的業，以及由顛倒的由心而生的業所做和積累的異熟果，並非不能體驗。 業的造作是普遍的行為。積累是習氣的增長。什麼是『必定體驗的業』呢？什麼是『必定』呢？即業的造作是確定的，異熟果的體驗是確定的，以及時間是確定的。其中，十種非善業道的異熟果是在惡趣之中。與因相同的果報是，與各自相應的不圓滿的人身和受用。增上果是，與各自相應的外部事物不圓滿。正如經中所說，十善業道的異熟果是在天人和人之中。與因相同的果報是，在那些地方，與各自相應的圓滿的人身和受用。增上果是，在那些地方，與各自相應的外部事物圓滿。善與非善的業導致善趣和惡趣。

【English Translation】 So! Here, for the most part, it is considered the act of effort. What is the act of mind? The mind's focusing is the act of mind, namely merit, non-merit, and immovability. What is the act of thought? It is the act of body, the act of speech, and the act of mind. The act of body, the act of speech, and the act of mind are also virtuous and non-virtuous. Non-virtue refers to the ten paths of non-virtuous actions, namely: killing, taking what is not given, sexual misconduct, lying, divisive speech, harsh speech, idle chatter, covetousness, malice, and wrong view. Virtue refers to the paths of the ten virtuous actions, namely: abstaining from killing to abstaining from idle chatter, as well as non-covetousness, non-malice, and right view. The characteristics of killing and so forth should also be understood through the basis, intention, application, affliction, and completion. What is meant by 'action arising from mind'? Action arising from the instigation of others, action arising from the request of others, action arising from the mind of ignorance, action arising from the mind attached to the root, and action arising from the perverted mind. Among these, the ripening of actions done and accumulated from the mind attached to the root and from the perverted mind is not something that will not be experienced. The performance of action is universal conduct. Accumulation is the increase of habitual tendencies. What is meant by 'action that is certain to be experienced'? What is 'certain'? It is the certainty of performing the action, the certainty of experiencing the ripening, and the certainty of the time. Among these, the ripening result of the ten paths of non-virtuous actions is in the evil realms. The result corresponding to the cause is, in accordance with each, an imperfect human body and resources. The dominant result is that, in accordance with each, external objects are imperfect. As it is said in the sutra, the ripening result of the ten paths of virtuous actions is among gods and humans. The result corresponding to the cause is that, in those places, in accordance with each, the body and resources are perfect. The dominant result is that, in those places, in accordance with each, external objects are perfect. Virtuous and non-virtuous actions lead to happy and unhappy migrations.

---

ོར་སྐྱེ་ བ་འཕེན་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །འཕེན་པ་ནི་གང་གིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཕེན་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་གིས་སྐྱེས་པ་ན་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་མྱོང་བའོ། ། 1-574 ལས་གཅིག་གིས་ལུས་གཅིག་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད། ལས་གཅིག་གིས་ལུས་དུ་མ་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད། ལས་དུ་མས་ལུས་གཅིག་འཕེན་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད། ལས་དུ་མས་ལུས་དུ་ མ་འཕེན་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལས་མང་པོ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ཇི་ལྟར་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལ་གང་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བར་གྱུར་པ་དེ་ཐོག་མར་ རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་འཆི་བའི་དུས་ན་གང་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །ཡང་ན་གང་གོམས་པར་གྱུར་པའོ། །ཡང་ན་གང་ཐོག་མར་སྤྱད་པ་དེ་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་ འགྱུར་རོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་དང་། མི་གཡོ་བའི་ལས་ཞེས་གང་འབྱུང་བ་ལ། བསོད་ནམས་གང་ཞེ་ན། གང་འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་དགེ་བའོ། །བསོད་ནམས་ མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་མི་དགེ་བའོ། མི་གཡོ་བའི་ལས་གང་ཞེ་ན། གང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་དགེ་བའོ། །མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་ མ་ཡིན་པ་དང་། མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ། ཇི་ལྟར་ན་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། 1-575 རྨོངས་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྨོངས་པ་དང་། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་རྨོངས་པའོ། །འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྨོངས་པའི་ནི་མི་དགེ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་ངོ་། ། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་རྨོངས་པའི་ནི་བསོད་ནམས་དང་མི་གཡོ་བ་རྣམས་སོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ལ་ནི་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གིས་སྦྱོར་ཏེ། ཞེ་སྡང་གིས་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་དོ། ། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བར་ངག་རྩུབ་པོ་དང་གནོད་སེམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གིས་སྦྱོར་ཏེ། ཆགས་པས་མཐར་ཕྱིན་ པར་བྱེད་དོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བར་འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྣབ་སེམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་ནི་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་ མུག་གིས་སྦྱོར་ཏེ། གསུམ་པོ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བས་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་དོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་ཇི་ལྟ་བར་ཕྲ་མ་དང་ཚིག་ཀྱལ་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ ལ་ནི་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གིས་སྦྱོར་ཏེ། གཏི་མུག་གིས་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་དོ། །ལས་ཐུན་མོང་བ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་། ལས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུ

【現代漢語翻譯】 業能投生和圓滿完成的作用。投生是指以何者投生其異熟果報；圓滿完成是指於何者出生時感受悅意與不悅意。 有一種業，能投生一個身體；也有一種業，能投生多個身體；也有一種是多種業，投生一個身體；也有一種是多種業，投生多個身體。如果眾生具有多種業，如何次第感受其異熟果報呢？對此，哪一種業最為沉重，則最先成熟；或者臨終時哪一種業現前；或者哪一種業串習；或者哪一種業最初實行，則最初成熟。所謂福業、非福業和不動業，何為福業？即與悅意相應的善業。何為非福業？即不善業。何為不動業？即與色界和無色界相應的善業。經中說，以無明為緣，產生福業、非福業和不動業。那麼，如何理解福業、非福業和不動業是由無明所生的呢？ 愚昧有兩種：對異熟果報的愚昧和對真實意義的愚昧。對異熟果報的愚昧產生不善的造作；對真實意義的愚昧產生福業和不動業。殺生與貪、嗔、癡相應，並以嗔恨達到完成；如殺生一樣，惡語和害意也是如此。不予而取與貪、嗔、癡相應，並以貪慾達到完成；如不予而取一樣，邪淫和貪婪也是如此。妄語與貪、嗔、癡相應，並以三者中的任何一個達到完成；如妄語一樣，離間語和綺語也是如此。邪見與貪、嗔、癡相應，並以愚癡達到完成。也有共同之業，也有不共同之業。

【English Translation】 Karma is understood as the action of projecting and completing rebirth. 'Projecting' refers to that by which the ripening result is projected. 'Completing' refers to that by which one experiences desirable and undesirable things at birth. There is a karma that projects one body with one action; there is also a karma that projects multiple bodies with one action; there is also a karma that projects one body with multiple actions; there is also a karma that projects multiple bodies with multiple actions. If sentient beings possess many karmas, how do they experience their ripening results in sequence? Among them, whichever is the heaviest will ripen first; or whichever becomes manifest at the time of death; or whichever one is accustomed to; or whichever is practiced first will ripen first. As for what arises as meritorious karma, non-meritorious karma, and unwavering karma, what is meritorious karma? It is the virtue that is greatly associated with desire. What is non-meritorious karma? It is non-virtue. What is unwavering karma? It is the virtue that is greatly associated with form and formlessness. As for what is said, 'Conditioned by ignorance are the formations of meritorious, non-meritorious, and unwavering karma,' how do meritorious, non-meritorious, and unwavering formations arise from the condition of ignorance? There are two kinds of delusion: delusion about the ripening of results and delusion about the meaning of reality itself. From delusion about the ripening of results come non-virtuous formations. From delusion about the meaning of reality itself come meritorious and unwavering karmas. Killing is associated with attachment, hatred, and delusion, and is completed through hatred. Just as with killing, so it is with harsh speech and harmful intent. Taking what is not given is associated with attachment, hatred, and delusion, and is completed through attachment. Just as with taking what is not given, so it is with sexual misconduct and covetousness. Lying is associated with attachment, hatred, and delusion, and is completed through any of the three. Just as with lying, so it is with divisive speech and frivolous talk. Wrong view is associated with attachment, hatred, and delusion, and is completed through delusion. There is also shared karma, and there is also unshared karma.

---

ང་། སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་། 1-576 མཐུ་ཆུང་བ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ལ། ཐུན་མོང་བ་གང་ཞེ་ན། གང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་འབྱེད་ པའོ། །ཡང་གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་གྱི་དབང་གིས་འབྱུང་བའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་གང་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ དང་ཕན་ཚུན་དུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་ནི་མོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ གི་སེམས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལས་མི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉེན་པོའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས། གང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའམ། གང་མཐོང་ བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གཉེན་པོ་ལས་བྱུང་བའི་ལས་དང་སེམས་པ་ལས་གྱུར་པའི་དགེ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །འདི་ ལས་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་སེམས་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་ཚད་མེད་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ། གང་ཚད་དུ་བྱས་པའི་ལས་དེས་དེ་ཁྲིད་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དེ་དག་གནས་པར་མི་བྱའོ། ། 1-577 དེས་དེ་བགྲང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉེན་པོའི་མཐུ་ཆུང་བའི་གང་ཟག་གི་སེམས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལས་མི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་། གང་ཡང་སེམས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལས་ རྣམ་པར་སྨིན་པར་ངེས་པ་དེ་མ་སྤང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་འདིར་དགོངས་པའོ། །ཡང་འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་མི་དགེ་བ་ གང་ཡིན་པ་དང་། གང་སྔོན་གོམས་པར་བྱས་པ་དང་། གནས་ལ་གནས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་ད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞིང་དང་སེམས་ཀྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་ཀྱང་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་རྣམ་པ་དགུས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཞིང་ དང་། དངོས་པོ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གཞི་བོ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། གྲོགས་དང་། ལན་མང་དུ་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ཀྱང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འདི་ལས་བཟློག་ པ་ནི་སྟོབས་དང་མི་ལྡན་པའི་ལས་སོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སུ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ། སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ལས་བྱེད་ཅིང་སོགས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་ན། 1-578 དེ་ལྟར་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཡང་དག་པར་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མཐར་དབྱུ

【現代漢語翻譯】 又稱其為『具力』。 也稱其為『小力』。那麼，什麼是共同之處呢？即能辨別器世間。什麼是不共同之處呢？即能辨別有情世間。此外，憑藉什麼說有情眾生是相互影響而產生的呢？因為確實存在有情眾生相互影響而產生的業。例如，如果某個有情眾生不與其他有情眾生相互觀看等方式親近，那麼這個有情眾生就不是很多。什麼是『具力』之業呢？即具有對治力的補特伽羅（梵文：Pudgala， पुद्गल，補特伽羅，人）的心所產生的非善業，通過生起對治力，使原本應在地獄感受果報的有情眾生，在現法中感受果報，或者使原本在現法中感受果報的，不再感受果報。因此，所有從對治中產生的業，以及從心所產生的善業，都是『具力』之業。考慮到這一點，薄伽梵（梵文：Bhagavān， भगवान्，薄伽梵，世尊）曾說：『對於那些已極度修習廣大無量之心的聲聞（梵文：Śrāvaka， श्रावक，聲聞），無論以何種程度造作的業，都無法牽引他們，他們不會因此而墮落，也不會因此而被計數。』 由對治力弱的補特伽羅的心所產生的非善業，以及尚未斷除、尚未完全瞭解的，必定成熟的心所生之業，都是『具力』之業，這裡指的是這種情況。此外，與貪慾高度相關的非善業，以及過去串習的，安住于（惡）處，以及無法從輪迴中解脫的有情眾生所無法避免的，這些都是自性『具力』之業。通過田地和心識的顯現，也可以認知為『具力』之業。此外，通過九種方式可以認知為『具力』之業：田地、事物、自性、基礎、作意、意樂、友伴、多次行作以及眾多人，都是『具力』之業。與此相反的則是『非具力』之業。薄伽梵曾說：『如果有人這樣說：這個人無論如何造作諸業，都將如此這般地感受果報，』 『那麼，他就無法安住于梵行，也無法完全滅盡痛苦，結束痛苦。』

【English Translation】 It is also called 'Powerful'. It is also called 'Weak Power'. What is common between them? It is the ability to distinguish the container world. What is uncommon? It is the ability to distinguish the sentient world. Furthermore, by what is it said that sentient beings arise from mutual influence? Because there are indeed actions that arise from the mutual influence of sentient beings. For example, if a sentient being does not closely associate with other sentient beings through mutual gazing, etc., then that sentient being is not numerous. What is the action of 'Powerful'? It is the non-virtuous action arising from the mind of a person with strong antidotal power (Sanskrit: Pudgala, पुद्गल, Person), which, by generating antidotal power, causes a sentient being who would otherwise experience suffering in hell to experience it in this very life, or prevents one who would experience it in this very life from experiencing it. Therefore, all actions arising from antidotes, and all virtuous actions arising from the mind, are 'Powerful' actions. Considering this, the Bhagavan (Sanskrit: Bhagavan, भगवान्, The Blessed One) said: 'For those noble hearers who have cultivated their minds extensively and immeasurably, the actions they have done to any extent will not lead them astray, they will not abide in them, nor will they be counted by them.' The non-virtuous action arising from the mind of a person with weak antidotal power, and the action arising from the mind that is certain to ripen but has not been abandoned or fully understood, is a 'Powerful' action; this is what is meant here. Furthermore, the non-virtuous action that is highly associated with desire, and that which has been practiced in the past, abides in (evil) places, and that which cannot be avoided by sentient beings who cannot escape from samsara, these are naturally 'Powerful' actions. Through the manifestation of the field and the mind, it can also be recognized as a 'Powerful' action. Furthermore, it can be recognized as a 'Powerful' action in nine ways: the field, the object, the nature, the basis, the attention, the intention, the companion, repeated actions, and many people are also 'Powerful'. The opposite of this is a 'Non-Powerful' action. The Bhagavan said: 'If someone says this: Whatever actions this person does, he will experience the ripening in such and such a way,' 'Then he will not be able to abide in pure conduct, nor will he be able to completely extinguish suffering and end suffering.'

---

ང་བའི་སྐབས་ཀྱང་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། ཡང་སུ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་ སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་བྱེད་ཅིང་སོགས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པས་གནས་པར་ འགྱུར་ཞིང་ཡང་དག་པར་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མཐར་དབྱུང་བའི་སྐབས་ཀྱང་སྣང་ངོ་། །ཞེས་ཟེར་ཞེས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ་དགོངས་པ་གང་ཞེ་ན། འདིར་ནི་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་བཀག་གོ །སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡང་བདེ་བ་དང་ཞིང་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ བདེ་བ་ནི་གནང་ངོ་། །སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། 1-579 སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་ལ་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བ་ནི་གནང་ངོ་། །སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་ལ་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ བདེ་བ་ནི་གནང་ངོ་། །སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འདིར་དགོངས་པའོ། །ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། སྡོམ་པའི་ལས་དང་། སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་དང་། སྡོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ ལས་སོ། །སྡོམ་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡུས་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པས་བསྡུས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པས་བསྡུས་པའོ། །སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡུས་ པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། རིས་བརྒྱད་དེ། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་དང་། དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་དང་། དགེ་སློབ་མའི་སྡོམ་པ་དང་། དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་དང་། དགེ་ཚུལ་མའི་སྡོམ་པ་དང་། དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་དང་། 1-580 དགེ་བསྙེན་མའི་སྡོམ་པ་དང་། བསྙེན་གནས་པའི་སྡོམ་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྡོམ་པ་གང་ཟག་ཇི་ལྟ་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་ དང་། འདོད་པ་ལས་དབེན་པར་སྤྱོད་པའོ། །དགེ་བསྙེན་དང་དགེ་བསྙེན་མའི་སྡོམ་པ་གང་ཟག་ཇ

【現代漢語翻譯】 有人說：『無暇之境也不顯現。』又有人說：『眾生所作之業，無論感受何種果報，都將如實成熟。如此，梵行便得以安住，苦得以徹底止息，解脫痛苦的時刻也會顯現。』世尊所說之意為何？ 在此，世尊禁止了帶來快樂之業所結下的快樂果報，以及帶來痛苦之業所結下的痛苦果報，和既非痛苦亦非快樂之業所結下的既非痛苦亦非快樂的果報。然而，對於帶來快樂並感受快樂的業之果報，世尊是允許的；對於感受痛苦之業所結下的痛苦果報，以及感受既非痛苦亦非快樂之業所結下的既非痛苦亦非快樂的果報，世尊也是允許的。 對於伴隨痛苦卻感受快樂之業所結下的快樂果報，世尊是允許的；對於感受痛苦之業所結下的痛苦果報，以及感受既非痛苦亦非快樂之業所結下的既非痛苦亦非快樂的果報，世尊也是允許的。 對於伴隨既非痛苦亦非快樂卻感受快樂之業所結下的快樂果報，世尊是允許的；對於感受痛苦之業所結下的痛苦果報，以及感受既非痛苦亦非快樂之業所結下的既非痛苦亦非快樂的果報，這才是此處的真意。 業的分類有：律儀之業、非律儀之業，以及非律儀非非律儀之業。何為律儀之業？即由別解脫戒律儀、禪定律儀和無漏律儀所攝持的業。何為別解脫戒律儀所攝持的業？即八種戒律：比丘戒、比丘尼戒、式叉摩那戒、沙彌戒、沙彌尼戒、優婆塞戒、優婆夷戒和近住戒。出家戒律的安立，是基於怎樣的考量呢？即遠離惡行，以及遠離慾望。那麼，優婆塞和優婆夷戒律的安立，又是基於怎樣的考量呢？

【English Translation】 And someone says, 'The state of being without leisure does not appear.' And someone else says, 'Whatever actions a person performs, experiencing them in whatever way, in that very way the ripening will be experienced. If that is so, then abiding in pure conduct will occur, and suffering will be completely exhausted, and the occasion for bringing suffering to an end will also appear.' What is the intention of the Blessed One in what he has said? Here, the Blessed One has prohibited the ripening of actions associated with pleasure as being associated with pleasure, and those associated with suffering as being associated with suffering, and those associated with neither suffering nor pleasure as being associated with neither suffering nor pleasure. However, the ripening of actions that bring pleasure and are experienced as pleasure, the Blessed One has allowed. And the suffering that is experienced from actions that bring suffering, and the neither-suffering-nor-pleasure that is experienced from actions that bring neither suffering nor pleasure, are also allowed. The ripening of actions that are associated with suffering but experienced as pleasure, the Blessed One has allowed. And the suffering that is experienced from actions that bring suffering, and the neither-suffering-nor-pleasure that is experienced from actions that bring neither suffering nor pleasure, are also allowed. The ripening of actions that are associated with neither suffering nor pleasure but experienced as pleasure, the Blessed One has allowed. And the suffering that is experienced from actions that bring suffering, and the neither-suffering-nor-pleasure that is experienced from actions that bring neither suffering nor pleasure—this is the intention here. The divisions of actions are: actions of restraint, actions of non-restraint, and actions of neither restraint nor non-restraint. What are actions of restraint? Those that are encompassed by the vows of individual liberation (Pratimoksha), by the vows of meditative concentration, and by the vows of non-contamination. What are the actions encompassed by the vows of individual liberation? The eight classes: the vows of a Bhikshu (monk), the vows of a Bhikshuni (nun), the vows of a Shikshamana (female novice), the vows of a Shramanera (male novice), the vows of a Shramanerika (female novice), the vows of an Upasaka (male lay practitioner), the vows of an Upasika (female lay practitioner), and the vows of a Nyungne practitioner (one who keeps close retreat). With regard to what kind of person is the establishment of the vows of ordination made? It is made with regard to one who practices detachment from misconduct and detachment from desire. With regard to what kind of person are the vows of Upasaka and Upasika established?

---

ི་ལྟ་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ གྱི་འདོད་པ་ལས་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྙེན་གནས་པའི་སྡོམ་པ་གང་ཟག་ཇི་ལྟ་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་ ཡང་མ་ཡིན། འདོད་པ་ལས་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །དགེ་བསྙེན་བསླབ་པའི་གཞིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་སློབ་ན་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའམ། ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་ ཞེ་ན། ལྡན་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཟ་མ་དང་མ་ནིང་རྣམས་ལ་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་བཀག་གམ། དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་མ་བཀག་ཅེ་ན། དགེ་བསྙེན་ཉིད་ ནི་བཀག་སྟེ། དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མའི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་འོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མ་ནིང་ནི་ལྔ་སྟེ། སྐྱེས་ནས་མ་ནིང་དུ་གྱུར་པ་དང་། མ་ནིང་ཕྲག་དོག་ཅན་དང་། 1-581 མ་ནིང་ཟླ་ཕྱེད་པ་དང་། རླུགས་པའི་མ་ནིང་དང་། ཉམས་པའི་མ་ནིང་ངོ་། །བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་གང་ཞེ་ན། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་འཇོམས་ པའི་དུས་ན་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་སྤོང་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། བསམ་ གཏན་གསུམ་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་སྤོང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པ་གང་ཞེ་ན། བདེན་པ་མཐོང་བའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། ། སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཤན་པ་དང་། བྱ་གག་གསོད་པ་དང་། ཕག་གིས་འཚོ་བ་དང་། ཉ་བ་དང་། རི་དྭགས་ཀྱི་རྔོན་པ་དང་། བྱ་བ་དང་། བོང་རྒྱས་ འཆོར་བ་དང་། ཆོམ་རྐུན་པ་དང་། གཤེད་མ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་འཛིན་པ་དང་། སྦྲུལ་གྱིས་འཚོ་བ་དང་། བཙོན་སྲུང་དང་། ཉན་རྣ་བྱེད་པ་དང་། གནོད་པ་བྱེད་པ་བ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ དག་གི་རིགས་ལས་སྐྱེས་པས་སམ། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་ལས་སྤྱད་པར་ངེས་པར་བྱས་པའོ། །སྡོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། 1-582 སྡོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ལས་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་དང་། བསམ་གཏན་གསུམ་ པོ་དག་གི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་གང་ཞེ་ན། གང་མི་དགེ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་གང་ཞེ་ ན། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལས་གོང་མའི་དགེ་བའོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་གང་ཞེ་ན། གང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་

【現代漢語翻譯】 問：以何種人的身份來安立近住（藏文：བསྙེན་གནས་པ་，含義：Upavāsa）？答：是遠離惡行的人，而不是遠離慾望的人。問：以何種人的身份來安立近住的戒律？答：既不是遠離惡行的人，也不是遠離慾望的人。問：如果只學居士學處（藏文：དགེ་བསྙེན་བསླབ་པའི་གཞི）的一部分，可以稱為具有居士戒嗎？答：既可以稱為具有，也可以稱為破戒。 問：是否禁止扎瑪（藏文：ཟ་མ་，含義： hermaphrodite）和摩寧（藏文：མ་ནིང་，含義： eunuch）受居士戒？答：是禁止他們成為居士，因為他們不適合接受比丘和比丘尼兩方面的尊敬。摩寧有五種：天生為摩寧、嫉妒的摩寧、半月摩寧、閹割的摩寧和衰敗的摩寧。問：什麼是禪定的戒律？答：在斷除能生起一切破戒煩惱的種子時，對於慾望，以離貪而斷除，以及初禪的離貪，二禪的離貪，三禪的離貪而斷除。 問：什麼是無漏的戒律？答：以見真諦的無漏作意所斷除的。問：什麼是非戒律？答：非戒律是指屠夫、獵鳥者、養豬者、漁夫、獵人、鳥類捕捉者、傳遞訊息者、盜賊、劊子手、象夫、以蛇為生者、獄卒、告密者以及所有作害者。這些人要麼是出身于這些行業，要麼是真正從事這些行業，並且決心從事這些行業。 問：什麼既非戒律也非非戒律？答：既非戒律也非非戒律的善業或非善業。問：什麼是感受安樂果報的業？答：欲界和前三禪的善業。問：什麼是感受痛苦果報的業？答：所有不善業。問：什麼是感受非苦非樂果報的業？答：高於第三禪的善業。問：什麼是現世感受果報的業？答：在現世成熟的業。

【English Translation】 Q: In what capacity is the Upavāsa (Tibetan: བསྙེན་གནས་པ་) established? A: It is someone who abstains from misconduct, not someone who abstains from desire. Q: In what capacity is the precept of Upavāsa established? A: It is neither someone who abstains from misconduct nor someone who abstains from desire. Q: If one learns only a part of the layman's precepts (Tibetan: དགེ་བསྙེན་བསླབ་པའི་གཞི), can one be called possessing the layman's vow? A: One can be called possessing it, and also called immoral. Q: Are Zama (Tibetan: ཟ་མ་, meaning: hermaphrodite) and Maning (Tibetan: མ་ནིང་, meaning: eunuch) prohibited from taking the layman's vow? A: They are prohibited from becoming laymen, because they are not suitable to receive respect from both monks and nuns. There are five types of Maning: those born as Maning, jealous Maning, half-month Maning, castrated Maning, and degenerated Maning. Q: What is the precept of meditation? A: When destroying the seeds of afflictions that give rise to all immoral conduct, one abandons desire with detachment from desire, and with detachment from desire in the first Dhyana, detachment from desire in the second Dhyana, and detachment from desire in the third Dhyana. Q: What is the unpolluted precept? A: It is what is abandoned by the unpolluted attention that sees the truth. Q: What is non-precept? A: Non-precept refers to butchers, bird hunters, pig farmers, fishermen, hunters, bird catchers, messengers, thieves, executioners, elephant keepers, those who live by snakes, prison guards, informers, and all harm-doers. These people are either born into these professions, or truly engaged in these professions, and are determined to engage in these professions. Q: What is neither precept nor non-precept? A: It is the virtuous or non-virtuous action that is neither precept nor non-precept. Q: What is the action that will be experienced as happiness? A: The virtuous actions of the desire realm and the first three Dhyanas. Q: What is the action that will be experienced as suffering? A: All non-virtuous actions. Q: What is the action that will be experienced as neither suffering nor happiness? A: The virtuous actions above the third Dhyana. Q: What is the action that will be experienced in the present life? A: The action that ripens in the present life.

---

རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་ སྟེ། བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཇི་ལྟ་བར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལས་ལངས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ ན་གང་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོས་སྦྱོར་བས་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་པའོ། །སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་གང་ཞེ་ན། གང་ཚེ་ཕྱི་མ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། 1-583 འདི་ལྟ་སྟེ། མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ལས་རྣམས་སོ། །ཡང་ན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གཞན་ཡང་ཡིན་ནོ། །ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་གང་ཞེ་ན། གང་དེ་ཕན་ཆད་དུ་རྣམ་ པར་སྨིན་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བའོ། །གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། གང་མི་དགེ་བའོ། །དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བའི་ལས་གང་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་པའི་ དགེ་བའོ། །དཀར་གནག་ཏུ་གྱུར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་གནག་ཏུ་འགྱུར་བ་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་འདྲེན་མ་སྟེ། བསམ་པས་གནག་ལ་སྦྱོར་བས་དཀར་བའམ། སྦྱོར་བས་གནག་ ལ་བསམ་པས་དཀར་བའོ། །མི་གནག་ཅིང་དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ལས་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་ལས་གང་ཞེ་ན། སྦྱོར་བ་དང་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་རྣམས་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ ལས་སོ། །སྦྱིན་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། དེའི་གཞི་དང་། ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་། དངོས་པོ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཞི་ནི་མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་ མེད་པའོ། །ཀུན་ནས་སློང་བ་ནི་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པའོ། །དངོས་པོ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཏོང་བ་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་ངག་གི་ལས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྦྱིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། 1-584 ཕྱིར་ཞིང་སྦྱིན་པ་དང་། ཕྱོགས་མི་འབྱེད་པར་སྦྱིན་པ་དང་། འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མི་གནས་པར་སྦྱིན་པ་དང་། རྒྱ་ཆེར་སྦྱིན་པ་དང་། དགའ་བས་སྦྱིན་པ་དང་། ཕྱིར་ ཞིང་སྦྱིན་པ་དང་། སྣོད་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། འཁོར་དང་གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་ལ་ལེགས་པར་བགོས་ཏེ་སྦྱིན་པས་སྦྱིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྦྱིན་པ་བྱ་བ་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པར་རིག་པར་བཞེད་ན། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གནོད་པས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་ལས་ཕྲོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་ པོ་མ་རུལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རུང་བ་དང་། སྦྱིན་པར་བྱ

【現代漢語翻譯】 將成熟（Vipāka）的情況如下：從慈愛的禪定（Maitrī-dhyāna）中起身，對他人有所助益或造成損害；或者類似於慈愛的禪定，即無煩惱的禪定；或者進入止滅（Nirodha-samāpatti）；或者從入流果（Srotaāpanna-phala）或阿羅漢果（Arhat-phala）中起身；或者對於佛陀（Buddha）等僧團（Saṃgha）也是如此。此外，以極強的意念進行善或不善的行為。什麼是出生后才體驗成熟的業？即在來世才成熟的業，例如五無間業（Pañcānantarya）。或者其他的善或不善業。什麼是在其他次數體驗成熟的業？即在那之後才成熟的業。什麼是黑業（Kṛṣṇa-karma）帶來黑果（Kṛṣṇa-vipāka）？即不善業。什麼是白業（Śukla-karma）帶來白果（Śukla-vipāka）？即三界（Tridhātu）的善業。什麼是黑白業（Kṛṣṇa-śukla-karma）帶來黑白果（Kṛṣṇa-śukla-vipāka）？即具有強烈慾望的驅使，以意念行黑業，以行為行白業；或者以行為行黑業，以意念行白業。什麼是非黑非白業（A-kṛṣṇa-aśukla-karma），既不成熟也不耗盡業？即與行為和無間道（Ānantarya-mārga）相關的無漏業（Anāsrava-karma）。什麼是佈施業（Dāna-karma）？應瞭解其基礎、動機、事物和自性。基礎是不執著（Arāga）、無嗔（Adveṣa）和無癡（Amoha）。動機是與這些相關的意念。事物是所佈施之物。自性是佈施時的身業和語業。如何才能使佈施圓滿？因為是向福田（Puṇyakṣetra）佈施，不加區分地佈施，以及完全滿足意願地佈施。此外，不住相佈施，廣泛佈施，歡喜佈施，向福田佈施，向堪能者佈施，以及妥善分配給眷屬和意外來訪者，應知如此佈施才是圓滿的。如何才能認為佈施的行為是圓滿的？所佈施之物不是由損害所得，所佈施之物不是從他人處掠奪而來，所佈施之物不是腐爛且無污垢的，所佈施之物是適宜的，所佈施之物是……

【English Translation】 The maturation (Vipāka) will occur as follows: arising from the samādhi of loving-kindness (Maitrī-dhyāna), benefiting or harming others; or similar to the samādhi of loving-kindness, which is a samādhi without afflictions; or entering cessation (Nirodha-samāpatti); or arising from the fruit of stream-entry (Srotaāpanna-phala) or the fruit of Arhatship (Arhat-phala); or similarly for the Saṃgha of monks such as the Buddha (Buddha). Furthermore, performing virtuous or non-virtuous actions with extremely strong intention. What is the karma that matures only after birth? That which matures in the next life, such as the five deeds of immediate retribution (Pañcānantarya). Or other virtuous or non-virtuous karmas. What is the karma that matures in other instances? That which matures thereafter. What is black karma (Kṛṣṇa-karma) with black maturation (Kṛṣṇa-vipāka)? Non-virtuous karma. What is white karma (Śukla-karma) with white maturation (Śukla-vipāka)? Virtuous karma of the three realms (Tridhātu). What is mixed black and white karma (Kṛṣṇa-śukla-karma) with mixed black and white maturation (Kṛṣṇa-śukla-vipāka)? The driving force of intense desire, performing black karma with intention and white karma with action; or performing black karma with action and white karma with intention. What is karma that is neither black nor white (A-kṛṣṇa-aśukla-karma), neither maturing nor exhausting karma? Unstained karma (Anāsrava-karma) associated with action and the path of no interval (Ānantarya-mārga). What is the karma of giving (Dāna-karma)? Its basis, motivation, object, and nature should be understood. The basis is non-attachment (Arāga), non-hatred (Adveṣa), and non-ignorance (Amoha). The motivation is the thought associated with these. The object is the thing to be given. The nature is the physical and verbal actions at the time of giving. How is giving perfected? Because it is giving to a field of merit (Puṇyakṣetra), giving without discrimination, and giving with complete satisfaction of desire. Furthermore, giving without attachment, giving extensively, giving with joy, giving to a field of merit, giving to the capable, and properly distributing to attendants and unexpected guests, it should be known that such giving is perfect. How should the act of giving be considered perfect? The object of giving is not obtained through harm, the object of giving is not plundered from others, the object of giving is not rotten and without defilement, the object of giving is suitable, the object of giving is...

---

་བའི་དངོས་པོ་ཆོས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ ན། ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་སྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ ན་ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་སྨད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆུང་ངུ་ཙམ་རྣམས་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། 1-585 ཤིན་ཏུ་གུས་པར་སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལ་སློབ་ཅེ་ན། བསླབ་པའི་གཞིའི་གནས་རྣམས་ལ་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གིས་བསྡམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤེས་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ ཞེ་ན། ལྟུང་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འགྱོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ བར་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དགེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨོན་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་ སྤྱོད་པ་གནོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་ལ་བརྙས་ཐབས་མི་བྱེད་ཅིང་འགྲོགས་ན་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། 1-586 མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་འབྱོར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་བ་མི་སྤྱོམས་པ་དང་སྡིག་པ་ མི་འཆབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཐབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ཉེ་བར་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་འཚམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བླ་མ་རྣམས་དང་བླ་མ་དང་འདྲ་བ་རྣམས་ལ་ང་རྒྱལ་བཅག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་ ཏུ་སྤྱོད་པ་ཐབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གདམས་ངག་ལ་མཐུན་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གདུང་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དཀའ་ཐུབ་དྲག་ པོ་དང་མངོན་ལ་མོས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཕྱིས་འགྱོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལོངས་སྤྱོད་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་སྤ

【現代漢語翻譯】 問：如何以事物之自性而成就正法？ 答：因為以戒律成就之故。 問：如何才能具有戒律？ 答：因為守護已受持之戒律之故。 問：如何以別解脫戒來約束自己？ 答：因為是決定解脫之戒律之故。 問：如何才能具足儀軌和行持？ 答：因為是不被輕毀之戒律之故。 問：如何才能對微小的過失也感到恐懼？ 答：因為是極其恭敬地學習之戒律之故。 問：如何才能正確地學習已受持之戒律？ 答：因為是對所有學處圓滿學習之戒律之故。 問：如何才能以身語來約束自己？ 答：因為以正知完全攝持之故。 問：如何才能以身語之圓滿而圓滿？ 答：因為不犯墮罪之故。 問：如何才能使身語之行為完全清凈？ 答：因為從無悔等次第，安住於三摩地之間之故。 問：如何才能使身語之行為成為善行？ 答：因為不與煩惱之分別念相混雜之故。 問：如何才能使身語之行為沒有過失？ 答：因為斷除了希求而安住于梵行之故。 問：如何才能使身語之行為沒有損害？ 答：因為不輕蔑他人，且與之相處安樂之故。 問：如何才能使身語之行為隨順正法？ 答：因為與獲得涅槃相隨順之故。 問：如何才能使身語之行為帶來利益？ 答：因為不炫耀功德，也不隱瞞罪過之故。 問：如何才能使身語之行為具有方便？ 答：因為是攝集梵行之戒律之故。 問：如何才能使身語之行為適宜？ 答：因為對上師們以及與上師相似者，摧伏我慢之故。 問：如何才能使身語之行為具有方便？ 答：因為依教奉行之故。 問：如何才能使身語之行為沒有痛苦？ 答：因為斷除了嚴酷的苦行和對神通的貪求之故。 問：如何才能使身語之行為以後沒有後悔？ 答：因為對受用和事業的邊際...

【English Translation】 Q: How does one accomplish Dharma through the nature of things? A: Because it is accomplished through discipline. Q: How does one possess discipline? A: Because one protects the vows that have been taken. Q: How does one restrain oneself with the vows of Pratimoksha (梵文天城體：प्रातिमोक्ष, 梵文羅馬擬音：Prātimokṣa, 藏文：སོ་སོར་ཐར་པ，漢語字面意思：別解脫）? A: Because it is the discipline of definite liberation. Q: How does one perfect the rituals and conduct? A: Because it is the discipline that is not reproached. Q: How does one view even the smallest faults with fear? A: Because it is the discipline of learning with great respect. Q: How does one properly learn what has been taken? A: Because it is the discipline of fully learning all the grounds of learning. Q: How does one restrain oneself with body and speech? A: Because it is completely grasped with mindfulness. Q: How does one become perfect through the perfection of body and speech? A: Because one does not commit transgressions. Q: How does one purify the conduct of body and speech? A: Because one abides in the sequence from non-regret to Samadhi (梵文天城體：समाधि, 梵文羅馬擬音：Samādhi, 藏文：ཏིང་ངེ་འཛིན་, 漢語字面意思：三摩地). Q: How does one make the conduct of body and speech virtuous? A: Because it is not mixed with afflicted thoughts. Q: How does one make the conduct of body and speech faultless? A: Because one has abandoned longing and abides in pure conduct. Q: How does one make the conduct of body and speech harmless? A: Because one does not despise others and is comfortable to be with. Q: How does one make the conduct of body and speech agreeable? A: Because it is in accordance with attaining Nirvana (梵文天城體：निर्वाण, 梵文羅馬擬音：Nirvāṇa, 藏文：མྱ་ངན་ལས་འདས་པ, 漢語字面意思：涅槃). Q: How does one make the conduct of body and speech prosperous? A: Because one does not boast of virtue and does not conceal sin. Q: How does one make the conduct of body and speech skillful? A: Because it is the discipline of closely gathering pure conduct. Q: How does one make the conduct of body and speech appropriate? A: Because one breaks down pride towards the Lamas (梵文天城體：गुरु, 梵文羅馬擬音：Guru, 藏文：བླ་མ, 漢語字面意思：上師) and those similar to the Lamas. Q: How does one make the conduct of body and speech skillful? A: Because one holds to the instructions. Q: How does one make the conduct of body and speech without suffering? A: Because one has abandoned severe asceticism and attachment to supernormal powers. Q: How does one make the conduct of body and speech without future regret? A: Because regarding enjoyment and the limits of actions...

---

ངས་པ་ལ་ འགྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཡིད་ལ་བཅགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པས་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 1-587 བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་འདི་དག་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ། ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ། ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་པ། ལས་བརྟེན་པར་བྱ་བ་དག་སྟེ། ལས་ནི་སེམས་ཅན་མཐོན་པོ་དང་དམའ་ བ་དང་། ངན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ལ། ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རང་གིས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གིས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བ་དེ་ལ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་སོ་སོའི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པའི་ ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་མེད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ལས་སེམས་ཅན་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལས་ བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ལས་ཀྱིས་བཅིངས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོའི་ལས་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་མཐོན་པོ་དང་དམའ་བ་གང་ཞེ་ན། བདེ་འགྲོ་དང་ ངན་འགྲོར་ལུས་ཐོབ་པའོ། །ངན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་དག་ཉིད་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ། 1-588 ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ལས་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འདོད་ པ་ནི་བསམ་གྱིས་ཁྱབ་པའོ། །མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། ཡི་དྭགས་ཀྱི་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་རྣམས་སུ་མི་འདོད་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་ཁྱབ་པའོ། །ལས་འདིས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དེ་ཉིད་གནས་དང་ དངོས་པོ་དང་རྒྱུ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །ཕྱིའི་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །ནོར་བུ་དང་ སྔགས་དང་སྨན་དང་མཁྱུད་དཔྱད་དང་ལྡན་པའི་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐུའི་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དབང་གི་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ ཁྱབ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚེ་ལ་དབང་བ་དང་། སེམས་ལ་དབང་བ་དང་། ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བ་དང་། ལས་ལ་དབང་བ་དང་། སྐྱེ་པ་ལ་དབང་བ་དང་། མོས་པ་ལ་དབང་བ་དང་། སྨོན་ལམ་ལ་དབང་

【現代漢語翻譯】 因為沒有後悔。如果身語的行為沒有被銘記在心，那是因為不認為少許就足夠了，所以沒有銘記在心。 世尊所說的，這些眾生，業是他們的所有物，享受業的果報，業是他們的出生地，業是他們所依賴的。業區分了眾生的高低、善惡和貧富。什麼是業是所有物呢？因為要體驗自己所造業的果報。怎樣算是享受業的果報呢？因為在體驗自己所造的果報時，享受善業和惡業各自的果報。怎樣算是業是出生地呢？因為眾生從沒有原因和不相符的原因中解脫出來的業的出生地產生。怎樣算是依賴業呢？因為依賴於從束縛中解脫出來的對治之業。什麼是眾生的高低呢？是指獲得善趣和惡趣的身體。什麼是善惡和貧富呢？是指那些具有缺點和優點的人。世尊所說的，眾生的業的果報是不可思議的。 業的果報，什麼是可思議的？什麼又是不可思議的呢？善業的果報在天人和人類中獲得期望是可思議的。惡業的果報在眾生地獄、畜生和餓鬼的惡道中墮落是不期望的，這是可思議的。這個業使眾生的身體變得多種多樣，這是不可思議的。善業和惡業本身在處所、事物、原因、果報和詳細區分上是不可思議的。實現各種外部事物的業是不可思議的。具有珍寶、咒語（藏文：སྔགས，梵文天城體：मंत्र，梵文羅馬擬音：mantra，漢語字面意思：真言）、藥物、占卜和算命的業是不可思議的。所有瑜伽士的神通之業是不可思議的。菩薩的自在之業是不可思議的，例如：對壽命的自在，對心識的自在，對資具的自在，對業的自在，對出生的自在，對信解的自在，對願望的自在。

【English Translation】 Because there is no regret. How is it that the actions of body and speech are not etched in the mind? It is because one does not consider a little to be sufficient, therefore it is not etched in the mind. The Blessed One said that these beings, karma is their property, they enjoy the fruits of karma, karma is their birthplace, karma is what they rely on. Karma distinguishes beings as high and low, good and bad, and rich and poor. What is karma as property? It is because one experiences the ripening of the karma one has done. How is it that one enjoys the fruits of karma? It is because in experiencing the ripening of what one has done, one enjoys the respective portions of virtuous and non-virtuous karma. How is it that karma is the birthplace? It is because beings arise from the birthplace of karma, having abandoned causes that are without cause and discordant causes. How is it that one relies on karma? It is because one relies on the antidote karma that liberates from the bonds of karma. What are the high and low of beings? It refers to obtaining bodies in the happy and unhappy realms. What are good and bad, and rich and poor? It refers to those who possess faults and those who possess qualities. The Blessed One said that the ripening of the karma of beings is inconceivable. What is the conceivable and what is the inconceivable ripening of karma? The ripening of virtuous karma, the desire to be among gods and humans, is conceivable. The ripening of non-virtuous karma, the unwillingness to fall into the evil destinies of hell beings, animals, and hungry ghosts, is conceivable. This karma causes the bodies of beings to become diverse, which is inconceivable. Virtuous and non-virtuous karma itself, in terms of place, object, cause, ripening, and detailed distinctions, is inconceivable. The karma that accomplishes the manifestation of various external objects is inconceivable. The karma that possesses jewels, mantras (藏文：སྔགས，梵文天城體：मंत्र，梵文羅馬擬音：mantra，漢語字面意思：true words), medicines, divination, and astrology is inconceivable. The karma of the power of all yogis is inconceivable. The karma of the power of Bodhisattvas is inconceivable, such as: power over life, power over mind, power over resources, power over karma, power over birth, power over aspiration, and power over vows.

---

བ་དང་། 1-589 རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་དང་། ཆོས་ལ་དབང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཕྲིན་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །དེ་དག་ མདོར་བསྡུ་ན་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཀུན་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྒྱུའི་ མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཡང་སྲིད་པའི་བག་ཆགས་འཇོག་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཀུན་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་བག་ཆགས་བསགས་པ་དེ་དང་ དེ་དག་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང་དེར་ཀུན་འབྱུང་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སོ་སོར་རང་དང་རྣམ་ པ་དང་མཆོག་ཏུ་འབྱུང་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་བལྟའོ། །རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གཞན་དང་གཞན་འཐོབ་པ་དང་། འདའ་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་ གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། །། བམ་པོ་བཞི་པ། འགོག་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་དང་། ཟབ་པ་དང་། བརྡ་དང་། དོན་དམ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། 1-590 རྐྱེན་མེད་པ་དང་། རྒྱན་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷག་མ་མེད་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཀྱང་འགོག་པའི་བདེན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ལམ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། གང་དུ་འགོག་པ་དང་། གང་གིས་འགོག་པ་དང་། གང་འགོག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ། གང་དུ་ མིག་དང་རྣ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས། །ཡིད་དང་དེ་བཞིན་མིང་དང་གཟུགས། །མ་ལུས་པར་ནི་འགོག་འགྱུར་བ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་གསུངས་པ། གང་དུ་མིག་འགག་པ་དང་། ཁ་དོག་གི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་འགག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་གནས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེའོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ ལ་དམིགས་པ་གང་དུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་འགག་པ་དེ་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཟབ་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་དེ་དག་གི་འཇིག་པ་ལས་འགོག་པ་དེ་གཞན་ཞེས་ ཀྱང་མི་བྱ། གཞན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱ། གཞན་ཡང་ཡིན་ལ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱ། གཞན་པའང་མ་ཡིན་ལ་གཞན་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། 1-591 སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་པ་ནི་སྐབས་འདིར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སེམས་པ་ཡིན་ཏ

【現代漢語翻譯】 因為擁有神通、智慧和佛法。爲了成就所有佛的佛行事業，其事業不可思議。如果簡要概括這些，應理解為苦集諦的四種特徵：因的特徵、集起的特徵、產生的特徵和緣的特徵。什麼是因的特徵？應理解為是留下輪迴習氣的因素，所以是因的特徵。什麼是集起的特徵？應理解為是眾生積累的習氣，是使眾生在各自的類別中集起的因素，所以是集起的特徵。什麼是產生的特徵？應理解為是各自產生不同和殊勝的因素，所以被認為是產生的特徵。什麼是緣的特徵？應理解為是獲得和超越其他事物的因素，所以應理解為是緣的特徵。 第四卷。什麼是滅諦？應通過特徵、甚深、表示、勝義、不圓滿、圓滿、無緣、具莊嚴、有餘、無餘、殊勝和名相等方式來理解滅諦。什麼是通過特徵來理解？即如是性、道和煩惱不生，也就是在哪裡滅、通過什麼滅和滅什麼。如世尊所說：『在哪裡眼和耳，同樣鼻和舌和身，意和同樣名和色，全部都將止滅。』又如所說：『在哪裡眼滅，對顏色的認知不再有，直到法滅，對法的認知不再有，那裡應被理解為是寂滅之處。』通過這些方式，在如是性上，哪裡有對有漏之物的止滅，那就是滅的特徵。什麼是通過甚深來理解？對行蘊的止滅，既不能說是『異』，也不能說是『非異』，也不能說是『既異又非異』，也不能說是『非異也非非異』。為什麼呢？因為沒有戲論。戲論在這裡指的是不如理作意。

【English Translation】 Because of possessing miraculous powers, wisdom, and Dharma. In order to accomplish the Buddha's activities of all Buddhas, their activities are inconceivable. If these are briefly summarized, they should be understood as the four characteristics of the truth of the origin of suffering: the characteristic of cause, the characteristic of accumulation, the characteristic of arising, and the characteristic of condition. What is the characteristic of cause? It should be understood as the factor that leaves the imprints of rebirth, therefore it is the characteristic of cause. What is the characteristic of accumulation? It should be understood as the imprints accumulated by sentient beings, which is the factor that accumulates sentient beings in their respective categories, therefore it is the characteristic of accumulation. What is the characteristic of arising? It should be understood as the factor that individually produces different and superior things, therefore it is regarded as the characteristic of arising. What is the characteristic of condition? It should be understood as the factor of obtaining and transcending other things, therefore it should be understood as the characteristic of condition. Volume Four. What is cessation? Cessation should be understood through characteristics, profundity, indication, ultimate meaning, incompleteness, completeness, without condition, with adornment, with remainder, without remainder, distinction, and names. What is understood through characteristics? That is suchness, the path, and the non-arising of afflictions, that is, where cessation occurs, through what it ceases, and what ceases. As the Blessed One said: 'Where the eye and ear, likewise nose and tongue and body, mind and likewise name and form, all will cease.' Also, as it is said: 'Where the eye ceases, and the perception of color is no more, until the Dharma ceases, and the perception of the Dharma is no more, that should be understood as the place of peace.' Through these means, in suchness, where there is the cessation of contaminated things, that is the characteristic of cessation. What is understood through profundity? The cessation of formations cannot be said to be 'other,' nor can it be said to be 'not other,' nor can it be said to be 'both other and not other,' nor can it be said to be 'neither other nor not other.' Why? Because there is no elaboration. Elaboration here refers to inappropriate attention.

---

ེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དག་ཟད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཞིག་ པ་དང་། འགོག་པ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། ནུབ་པ་ལས་གཞན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྤྲོས་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་མེད་དོ་ཞེའམ། ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེའམ། གཞན་ ཡོད་པའང་མ་ཡིན་མེད་པའང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྤྲོས་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྤྲོས་པའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགགས་པས་སྤྲོས་པ་མེད་ པ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །བརྡས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ས་བོན་ཉམས་སྨད་པས་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་གྲངས་སུ་དེའི་ཡན་ལག་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གསུངས་སོ། དོན་དམ་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ས་བོན་ཀུན་ཏུ་བཅོམ་པས་འགོག་པ་གང་ཡིན་ པའོ། །ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུར་བསྡུས་པའམ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུར་བསྡུས་པའམ། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུར་བསྡུས་པའང་རུང་སྟེ། སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། ། 1-592 ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུར་བསྡུས་པ་མི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྒྱན་མེད་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་ བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྒྱན་དང་བཅས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རིག་པ་གསུམ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལྷག་མ་དང་བཅས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལྷག་མ་མེད་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ ན། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བསྡུས་ པའི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དང་། ངེས་པར་སྤངས་ པ་དང་། བྱང་བར་གྱུར་པ་དང་། ཟད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཞི་བ་དང་། ནུབ་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། 1-593 ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ངེས་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་བོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། བག་ལ་ཉལ་མཐར་ཕྱིན་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཟད་པ་ཞེས་

【現代漢語翻譯】 問：世尊所說的，當六種觸的生處（六處， षडायतन， ṣaḍāyatana， 六根的境界）滅盡、壞滅、止息、寂靜、消失之後，是否還有其他存在？如果說沒有其他存在，那就是戲論（सप्रपञ्च， saprapañca， 繁瑣，戲論，指不必要的思辨和概念化）。如果說沒有其他存在呢？或者說既存在又不存在呢？或者說既非存在也非不存在呢？如果這樣說，也是戲論。只要六處存在，就有戲論。六處止息，就沒有戲論，這才是涅槃（निर्वाण， nirvāṇa， 滅度，解脫）。 答：譬如用世俗的方法，通過損耗種子來達到止息。因此，世尊說，通過這種方式也能達到涅槃。從勝義諦（ परमार्थ， paramārtha， 究竟的真理）來說，是通過聖者的智慧徹底摧毀種子來達到止息。從不圓滿的角度來說，可以是預流果（ स्रोतापन्न， srotāpanna， 入流者，證悟初果的聖者）、一來果（ सकृदागामिन्， sakṛdāgāmin， 一還者，證悟二果的聖者）或不還果（ अनागामिन्， anāgāmin， 不來者，證悟三果的聖者），這些都是有學（ शैक्ष， śaikṣa， 還在學習的修行者）的止息。 從圓滿的角度來說，是阿羅漢果（ अर्हत्， arhat， 應供，值得尊敬的人，斷盡煩惱的聖者）的止息，這是無學（ अशैक्ष， aśaikṣa， 無需再學習的修行者）的止息。從無飾的角度來說，是通過智慧獲得解脫的阿羅漢的止息。從有飾的角度來說，是俱分解脫（ उभयतोभागविमुक्त， ubhayatobhāgavimukta， 俱解脫者，既有智慧解脫又有禪定解脫的阿羅漢），具有三明（ त्रिविद्य， trividya， 三種智慧）和六神通（ षडभिज्ञा， ṣaḍabhijñā， 六種超自然能力）的阿羅漢的止息。從有餘的角度來說，是還有五蘊（ पञ्चस्कन्ध， pañcaskandha， 構成個體的五種要素：色、受、想、行、識）殘留的止息。從無餘的角度來說，是沒有五蘊殘留的止息。從特別殊勝的角度來說，是佛陀和菩薩（ बोधिसत्त्व， bodhisattva， 追求覺悟的修行者）不住涅槃（ अप्रतिष्ठितनिर्वाण， apratiṣṭhitanirvāṇa， 無住涅槃，不滯留于寂靜涅槃，而不斷利益眾生）的止息，爲了利益一切眾生，安樂地存在。 從名相的角度來說，就是完全斷除、徹底斷除、清凈、滅盡、離欲、止息、寂靜、消失等等。為什麼要說『完全斷除』呢？爲了補足其他詞語的不足。為什麼要說『徹底斷除』呢？爲了捨棄一切纏縛。為什麼要說『清凈』呢？爲了使習氣徹底清凈。為什麼要說『滅盡』呢？

【English Translation】 Q: 'As the Blessed One said, after the six sense-fields of contact (six āyatanas) have ceased, been destroyed, stopped, pacified, and disappeared, is there anything else?' If one says there is nothing else, that is elaboration (saprapañca). Is there nothing else? Or is there both something and nothing? Or is there neither something nor nothing? If one says so, that is also elaboration. As long as the six sense-fields exist, there is elaboration. When the six sense-fields cease, there is no elaboration; that is what is taught as nirvāṇa. A: For example, in the worldly way, one achieves cessation by impairing and destroying the seed. Therefore, the Blessed One said that one attains nirvāṇa through its aspect. In the ultimate sense (paramārtha), it is the cessation achieved by the wisdom of the noble ones, which completely destroys the seed. In terms of incompleteness, it can be the result of entering the stream (srotāpanna), the result of once-returning (sakṛdāgāmin), or the result of non-returning (anāgāmin), which are the cessations of those who are still learning (śaikṣa). In terms of completeness, it is the cessation of the arhat (arhat), the result of those who are beyond learning (aśaikṣa). In terms of being without adornment, it is the cessation of the arhats who are liberated by wisdom. In terms of being with adornment, it is the cessation of the arhats who are liberated in both ways (ubhayatobhāgavimukta), possessing the three knowledges (trividya) and the six supernormal powers (ṣaḍabhijñā). In terms of having remainder, it is the cessation with the remainder of the aggregates (pañcaskandha). In terms of having no remainder, it is the cessation without the remainder of the aggregates. In terms of being particularly excellent, it is the cessation included in the non-abiding nirvāṇa (apratiṣṭhitanirvāṇa) of the Buddhas and Bodhisattvas, for the sake of benefiting all sentient beings and abiding in comfort. In terms of nomenclature, it is complete abandonment, definite abandonment, purification, exhaustion, detachment, cessation, pacification, disappearance, and so on. Why is it called 'complete abandonment'? To supplement the remaining words. Why is it called 'definite abandonment'? To abandon all entanglements. Why is it called 'purification'? To perfect the latent tendencies. Why is it called 'exhaustion'?

---

བྱ་ཞེ་ན། གཉེན་པོ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཕྱི་མ་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་དེའི་ འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ནུབ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་རྣམས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་ བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བལྟ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཤ་དང་ལྷའི་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཡོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འགྲོ་བར་འཕོ་ བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདུད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྲེད་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཆི་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཕུང་པོའི་བདུད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། 1-594 ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གནས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་དགའ་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་གླིང་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་ལས་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གནོད་པ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མགོན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེར་ བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་གཞིའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དཔུང་གཉེན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་མཆོག་ཉིད་དུ་འགྲོ་བའི་གཞིའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ འཆི་འཕོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རིམས་ནད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདོད་པས་ཕོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ གདུང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འཇིག་པ་མེད་པར་གནས་པའི་གཞིའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཕན་པའི་དངོས་པོའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བདེ་གཞི་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པའི་བདེ་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 1-595 ཅིའི་ཕྱིར་དགེ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྦྱོར་བ་བདེ་བ་འཐོབ་པའི་གཞིའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་ནད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མཚན་མ་མེ

【現代漢語翻譯】 問：為何稱之為『離』？答：因為它遠離了以見道對治煩惱的道路。 問：為何稱之為『離欲』？答：因為它遠離了以修道對治煩惱的道路。 問：為何稱之為『滅』？答：因為它在未來不再產生痛苦的果報。 問：為何稱之為『寂靜』？答：因為它在現世不再有痛苦的果報蔓延。 問：為何稱之為『涅槃』？答：因為它諸蘊的殘餘都已消散。 問：為何稱之為『非造作』？答：因為它遠離了三相（生、住、滅）。 問：為何稱之為『難見』？答：因為它遠遠超出了肉眼和天眼的範圍。 問：為何稱之為『無動』？答：因為它遠離了遷流變化。 問：為何稱之為『不屈』？答：因為它遠離了三種貪愛。 問：為何稱之為『不死』？答：因為它遠離了蘊魔。 問：為何稱之為『無漏』？答：因為它遠離了煩惱魔。 問：為何稱之為『處』？答：因為它是無罪快樂的根源。 問：為何稱之為『洲』？答：因為它完全超越了三界。 問：為何稱之為『救護』？答：因為它能遣除一切損害。 問：為何稱之為『怙主』？答：因為在那裡進行思維和修行，是獲得果報的基礎。 問：為何稱之為『親友』？答：因為它是通往殊勝聖位的根基。 問：為何稱之為『無死歿』？答：因為它遠離了生。 問：為何稱之為『無疫病』？答：因為它遠離了一切慾望的匱乏。 問：為何稱之為『無有逼惱』？答：因為它遠離了憂愁、悲嘆、痛苦、不悅和煩亂。 問：為何稱之為『安樂』？答：因為它是永恒存在的根基。 問：為何稱之為『寂』？答：因為它是有益的事物。 問：為何稱之為『安樂之基』？答：因為它是勝義安樂的根源。 問：為何稱之為『善』？答：因為它是獲得修行安樂的根基。 問：為何稱之為『無病』？答：因為它遠離了一切障礙。 問：為何稱之為『不動』？答：因為它遠離了一切散亂。 問：為何稱之為『超越憂傷』？答：因為它沒有相。

【English Translation】 Q: Why is it called 'separation'? A: Because it is separated from the path of seeing that counteracts afflictions. Q: Why is it called 'freedom from desire'? A: Because it is separated from the path of cultivation that counteracts afflictions. Q: Why is it called 'cessation'? A: Because it does not give rise to suffering as its result in the future. Q: Why is it called 'peace'? A: Because there is no suffering as its result spreading in this very life. Q: Why is it called 'extinction'? A: Because the remaining aggregates are destroyed. Q: Why is it called 'unconditioned'? A: Because it is separated from the three characteristics (arising, abiding, ceasing). Q: Why is it called 'difficult to see'? A: Because it is far beyond the range of the flesh eye and the divine eye. Q: Why is it called 'immovable'? A: Because it is separated from going and changing. Q: Why is it called 'unyielding'? A: Because it is separated from the three cravings. Q: Why is it called 'deathless'? A: Because it is separated from the Lord of Death of the aggregates. Q: Why is it called 'untainted'? A: Because it is separated from the Lord of Death of the afflictions. Q: Why is it called 'place'? A: Because it is the basis of joy without fault. Q: Why is it called 'island'? A: Because it is completely cut off from the three realms. Q: Why is it called 'protection'? A: Because it averts all harm. Q: Why is it called 'protector'? A: Because thinking and practicing there is the basis for having results. Q: Why is it called 'ally'? A: Because it is the basis for going to the supreme state of the noble ones. Q: Why is it called 'without transmigration'? A: Because it is separated from birth. Q: Why is it called 'without disease'? A: Because it is separated from all poverty of desire. Q: Why is it called 'without complete torment'? A: Because it is separated from sorrow, lamentation, suffering, displeasure, and agitation. Q: Why is it called 'happiness'? A: Because it is the basis for abiding without destruction. Q: Why is it called 'peaceful'? A: Because it is for the sake of beneficial things. Q: Why is it called 'basis of happiness'? A: Because it is the basis of ultimate happiness. Q: Why is it called 'virtuous'? A: Because it is the basis for obtaining the happiness of practice. Q: Why is it called 'without sickness'? A: Because it is separated from all obscurations. Q: Why is it called 'immovable'? A: Because it is separated from all distractions. Q: Why is it called 'gone beyond sorrow'? A: Because it has no characteristics.

---

ད་ཅིང་ཞི་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ གཞིའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་མ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་འོག་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་བྲལ་ བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་མཐའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་འཕེན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ད་ལྟ་ཉོན་མོངས་ པ་འདུ་མི་བྱེད་པའི་གཞིའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་འབྱུང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འགོག་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་ པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། གྱ་ནོམ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། 1-596 ཅིའི་ཕྱིར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གྱ་ནོམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། གཙང་བ་དང་བདེ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། རྟག་པ་དང་ཕན་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ལམ་གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ བ་སྤོང་བ་དང་། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། ལམ་བསྒོམ་པ་སྟེ། འདི་ནི་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྡུས་པའོ། །ཡང་ལམ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཚོགས་ཀྱི་ལམ་དང་། སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་། མཐོང་བའི་ ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་། མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་མོ། །ཚོགས་ཀྱི་ལམ་གང་ཞེ་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པ་དང་། ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཤེས་པ་དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་ དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པར་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །ཡང་གང་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དགེ་བ་གཞན་དང་། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསམས་ པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་སྟེ། དེ་བསྒོམས་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་འགྱུར་བའི་གནས་ཀྱི་སྣོད་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་བའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། 1-597 ཚོགས་ཀྱི་གང་ཡིན་པ་སྦྱོར་བའི་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ་ཚོགས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། ཚོགས་བསགས་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་ ནི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང་། རྩེ་མོ་དང་། བདེན་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་སོ། །དྲོ་བར་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། སོ་སོ་རང་གིས་བདེན་པ་རྣམས་ ལ་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན

【現代漢語翻譯】 因為這是寂靜安樂的處所。 為何稱作『不生』？因為遠離了相續結合。 為何稱作『不出現』？因為遠離了隨之而來的生起。 為何稱作『不造作』？因為遠離了先前邊際的業和煩惱的牽引。 為何稱作『非為所作』？因為現在是煩惱不再積聚的處所。 為何稱作『無生』？因為遠離了未來之因的生起。 此外，還應瞭解滅諦的四種相：滅的相、寂靜的相、殊妙的相、 निश्चित（梵文天城體，Niryaana，梵文羅馬擬音，Niryāṇa，出離）出離的相。 為何稱作『滅的相』？因為遠離了煩惱。 為何稱作『寂靜的相』？因為遠離了痛苦。 為何稱作『殊妙的相』？因為是清凈和安樂的本體。 為何稱作『出離的相』？因為是恒常和利益的基礎。 何為道諦？即以何種道完全瞭解痛苦，斷除集起，現證 निरोध（梵文天城體，Nirodha，梵文羅馬擬音，Nirodha，滅），修習道，這是道諦的簡要相。 此外，道有五種：資糧道、加行道、見道、修道、究竟道。 何為資糧道？即異生（凡夫）守護戒律，防護根門，飲食知量，夜晚前半夜和後半夜不睡眠而精勤瑜伽，樂於安住于正知。 此外，任何成為因的善根，以及聞所生慧、思所生慧、修所生慧，通過修習這些，成為現證和解脫的處所之器。 何為加行道？即資糧道的那些也是加行道的。 也有是加行道而非資糧道的，即積累資糧后，與抉擇分相應的善根，即暖位、頂位、忍位、世第一法。 何為暖位？即各自在諸 सत्य（梵文天城體，Satya，梵文羅馬擬音，Satya，真諦）真諦中獲得顯現的 समाधि（梵文天城體，Samadhi，梵文羅馬擬音，Samādhi，禪定）。

【English Translation】 Because this is the place of peace and happiness. Why is it called 'unborn'? Because it is free from the connection of continuity. Why is it called 'unarisen'? Because it is free from arising thereafter. Why is it called 'unmade'? Because it is free from the karma and afflictions that draw from the previous edge. Why is it called 'unconditioned'? Because it is now the place where afflictions do not accumulate. Why is it called 'no birth'? Because it is free from the arising of future causes. Furthermore, the four aspects of the Truth of Cessation should be understood: the aspect of cessation, the aspect of peace, the aspect of excellence, and the aspect of निश्चित（藏文，梵文天城體，Niryaana，梵文羅馬擬音，Niryāṇa，出離） liberation. Why is it called 'the aspect of cessation'? Because it is free from afflictions. Why is it called 'the aspect of peace'? Because it is free from suffering. Why is it called 'the aspect of excellence'? Because it is the essence of purity and happiness. Why is it called 'the aspect of liberation'? Because it is the basis of permanence and benefit. What is the Truth of the Path? It is the path by which suffering is fully understood, the origin is abandoned, निरोध（藏文，梵文天城體，Nirodha，梵文羅馬擬音，Nirodha，滅） cessation is realized, and the path is cultivated. This is a brief description of the Truth of the Path. Furthermore, there are five paths: the Path of Accumulation, the Path of Preparation, the Path of Seeing, the Path of Cultivation, and the Path of Consummation. What is the Path of Accumulation? It is when an ordinary being (pṛthagjana) keeps moral discipline, guards the sense faculties, knows the measure of food, exerts himself in yoga without sleeping in the early and late parts of the night, and delights in abiding in mindfulness. Furthermore, any virtuous roots that have become causes, as well as the wisdom arising from hearing, thinking, and meditating, through cultivating these, become vessels for the state of realization and liberation. What is the Path of Preparation? Those of the Path of Accumulation are also of the Path of Preparation. There are also those that are of the Path of Preparation but not of the Path of Accumulation, namely, the roots of virtue that are in accordance with the decisive part of accumulating merit, which are the warmth, the peak, the forbearance in accordance with the truths, and the supreme worldly dharmas. What is the Warmth? It is the समाधि（藏文，梵文天城體，Samadhi，梵文羅馬擬音，Samādhi，禪定） concentration in which one gains appearance of the truths individually.

---

་དང་། ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པའོ། །རྩེ་མོ་གང་ཞེ་ན། སོ་སོ་རང་གིས་བདེན་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་མཆེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་ རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པའོ། །བདེན་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན། སོ་སོ་རང་གིས་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཞུགས་པ་དང་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གང་ཞེ་ན། སོ་སོ་རང་གིས་བདེན་པ་རྣམས་ལ་དེ་མ་ཐག་པའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་ པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་མི་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། 1-598 དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པ་མཉམ་པས་མཉམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་རང་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་བརྡ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བརྡ་བསལ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་གཉི་ གའི་བརྡ་བསལ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་ པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། འགོག་པ་ ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ དང་། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། ། 1-599 ཆོས་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། སྦྱོར་བའི་ལམ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཤེས་པའོ། །བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན། སྔར་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་དབང་དུ་ བྱས་ནས། སོ་སོ་རང་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་བའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་སྟེ། སྡུག་ བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་པ་གང་གིས་བཟོད་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་

【現代漢語翻譯】 以及與智慧同等具備。何為頂峰？即各自對真諦顯現的覺悟之禪定，以及與智慧同等具備。何為隨順真諦之忍？即各自進入並隨順真諦之一方面的禪定，以及與智慧同等具備。何為世間法之最勝？即各自對真諦生起當下之心的禪定，以及與智慧同等具備。何為見道？簡而言之，即世間法之最勝之後，無所緣之禪定，以及與智慧同等具備。1-598 能知所緣與能緣平等，亦即如此。即各自消除有情之概念與法之概念，以及於一切處消除二者之概念，並以此為所緣而知法。又，若細分見道，則為世間法之最勝之後，于苦之法忍，于苦之法智，于苦之隨順智之忍，于苦之隨順智，于集之法忍，于集之法智，于集之隨順智之忍，于集之隨順智，于滅之法忍，于滅之法智，于滅之隨順智之忍，于滅之隨順智，于道之法忍，于道之法智，于道之隨順智之忍，于道之隨順智。何為苦？即苦之諦。何為于苦之法？即以苦之諦為前提所宣說之法。1-599 何為法智？即于加行道中，以苦為前提所生之法，進行辨析之智慧。何為忍？即于先前辨析之基礎上，各自對苦之諦現前顯現之無漏智慧，即以其見苦而斷除應斷之煩惱，此即稱為于苦之法忍。何為于苦之法智？即智慧于忍之後，顯現解脫。

【English Translation】 and possessing wisdom equally. What is the peak? It is the Samadhi (定，samādhi，三摩地，concentration) of individually perceiving the appearance of truths, along with the equal possession of wisdom. What is the forbearance that accords with the truth? It is the Samadhi (定，samādhi，三摩地，concentration) of individually entering and following one aspect of the truths, along with the equal possession of wisdom. What is the supreme of worldly Dharmas? It is the Samadhi (定，samādhi，三摩地，concentration) of the mind arising immediately upon the truths, along with the equal possession of wisdom. What is the path of seeing? In brief, it is the Samadhi (定，samādhi，三摩地，concentration) of non-objectification following the supreme of worldly Dharmas, along with the equal possession of wisdom. 1-598 It is also that which knows equally because the object to be objectified and the objectifier are equal. It is also that which knows the Dharma by focusing on individually eliminating the signs of sentient beings and the signs of Dharmas, and eliminating the signs of both in all places. Furthermore, if the path of seeing is divided extensively, it includes the forbearance of knowing the Dharma in suffering following the supreme of worldly Dharmas, the knowledge of knowing the Dharma in suffering, the forbearance of knowing the subsequent realization in suffering, the knowledge of the subsequent realization in suffering, the forbearance of knowing the Dharma in the origin, the knowledge of knowing the Dharma in the origin, the forbearance of knowing the subsequent realization in the origin, the knowledge of the subsequent realization in the origin, the forbearance of knowing the Dharma in cessation, the knowledge of knowing the Dharma in cessation, the forbearance of knowing the subsequent realization in cessation, the knowledge of the subsequent realization in cessation, the forbearance of knowing the Dharma in the path, the knowledge of knowing the Dharma in the path, the forbearance of knowing the subsequent realization in the path, and the knowledge of the subsequent realization in the path. What is suffering? It is the truth of suffering. What is the Dharma in suffering? It is all the teachings that are made under the authority of the truth of suffering. 1-599 What is Dharma knowledge? It is the wisdom that analyzes the Dharma arising from suffering under the authority of the path of application. What is forbearance? It is the uncontaminated wisdom that, based on the previously analyzed authority, individually manifests the truth of suffering, that is, the afflictions to be abandoned by seeing suffering are abandoned, which is called the forbearance of knowing the Dharma in suffering. What is the knowledge of the Dharma in suffering? It is the knowledge that manifests liberation following forbearance.

---

དུ་བྱེད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་ པར་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་འདི་གཉིས་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའོ་ ཞེས་སོ་སོ་རང་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་པ་གང་གིས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པའི་བཟོད་ པ་དེ་ངེས་པར་འཛིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་བཟོད་པ་དང་། ཤེས་པ་རྣམས་ཅི་རིགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཟུང་བ་རྟོགས་སོ། ། 1-600 རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འཛིན་པ་རྟོགས་སོ། །བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཀྱི་ སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་རིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་ དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་སྟེ། ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྡུལ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ དྲི་མ་དང་བྲལ་བའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་སྤངས་པ་ལས་ཀྱང་ལམ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མཐོང་བ། ཆོས་ཐོབ་པ། ཆོས་རིག་པ། ཆོས་རྟོགས་པ། སོམ་ཉི་ལས་རྒལ་བ། ཐེ་ཚོམ་ ལས་རྒལ་བ། གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པ། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལས་གཞན་གྱིས་མི་བཀྲི་བ། ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་ མཛད་ནས་གསུངས་པ་སྟེ། ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་མཐོང་ངོ་། ། ཆོས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐོབ་བོ། །རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རིག་གོ །རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྟོགས་སོ། ། 1-601 ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་གིས་ཐོབ་པ་ལ་སོམ་ཉི་ལས་རྒལ་ཏོ། །གཞན་གྱིས་ཐོབ་པ་ལས་ཐེ་ཚོམ་ལས་རྒལ་ཏོ། །ལམ་སྒོམ་པ་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་གོ །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མི་ འཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལས་གཞན་གྱིས་མི་བཀྲིའོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དྲི་བའི་ཆོས་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་ཆོས་ནི་འདིར་ཆོས་སུ་འདོད་དེ། སེམས་ཞུམ་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་བོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་ལས་གོང་དུ་གྱུར་བ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དང་། ལམ་ཆུང་ངུ་ དང་། ལམ་འབྲིང་དང་། ལམ་ཆེན་པོ་དང་། སྦྱོར་བའི་ལམ་ད

【現代漢語翻譯】 是這樣做的。什麼是對苦諦現觀的忍？在對苦諦的法智之後，緊接著是對苦諦的法忍和對苦諦的法智，這二者是聖法的因，各自現前的無漏智慧。什麼是對苦諦的現觀智？就是以智慧確定地把握對現觀的忍。同樣，對於其餘的真諦，也應如理地瞭解忍和智。其中，法忍和法智所瞭解的是所取，現觀的忍和智所瞭解的是能取。要知道，所有的忍和智都是安住于無相的瑜伽行者。 這十六個心剎那即是見道。心的剎那是指對所知境生起了知，要完全如理地瞭解。經中所說的『諸法生起了無塵、離垢的法眼』，是指就見道而言的。以對法的忍來說是無塵，以對法的智來說是離垢。由於完全了知和斷除，所以道是清凈的。經中所說的見法、得法、知法、證法、超越懷疑、超越猶豫、不依賴他人、不被他人引離於導師的教法、獲得對諸法的不畏懼，也是就見道而言的。以對法的忍來說是見法，以對法的智來說是得法，以現觀的忍來說是知法，以現觀的智來說是證法。 所有這些都因自己所證得的而超越懷疑，因他人所證得的而超越猶豫，在修道時不依賴他人，由於不被外道所奪，所以不被他人引離於導師的教法。所謂獲得對諸法的不畏懼，是指完全提問的法和授記的法，這裡認為是法，因為心無怯懦，所以對它獲得不畏懼。什麼是修道？就是高於見道的世間道和出世間道，小道、中道、大道和加行道。

【English Translation】 That is how it is done. What is the forbearance of realizing suffering? Following the dharma-knowledge of suffering, immediately after is the forbearance of dharma-knowledge of suffering and the knowledge of dharma of suffering. These two are the cause of the noble dharmas, the uncontaminated wisdom that is manifest to each individually. What is the knowledge of realizing suffering? It is the wisdom that firmly grasps the forbearance of realizing it. Similarly, for the remaining truths, the forbearance and knowledge should be understood accordingly. Among them, the dharma-forbearance and dharma-knowledge understand the grasped. The subsequent forbearance and knowledge understand the grasper. It should be known that all forbearance and knowledge are yogis who abide in the absence of characteristics. These sixteen moments of mind are the path of seeing. A moment of mind is to fully and appropriately understand the arising of knowledge towards the knowable. What is said in the sutra, 'For the dharmas, the dharma-eye, free from dust and stain, has arisen,' is spoken with reference to the path of seeing. With forbearance towards the dharma, it is free from dust. With knowledge of the dharma, it is free from stain. Because of complete knowledge and abandonment, the path is purified. What is said as seeing the dharma, attaining the dharma, knowing the dharma, realizing the dharma, transcending doubt, transcending hesitation, not relying on others, not being led away from the teacher's teachings by others, and obtaining fearlessness towards the dharmas, is also spoken with reference to the path of seeing. With forbearance towards the dharma, one sees the dharma. With knowledge of the dharma, one attains the dharma. With subsequent forbearance, one knows the dharma. With subsequent knowledge, one realizes the dharma. All of these transcend doubt because of what they have attained themselves, and transcend hesitation because of what others have attained. In cultivating the path, one does not rely on others. Because they are not stolen by non-Buddhists, they are not led away from the teacher's teachings by others. Obtaining fearlessness towards the dharmas refers to the dharma of complete questioning and the dharma of prophecy, which are considered dharma here. Because the mind is without timidity, one obtains fearlessness towards it. What is the path of cultivation? It is the mundane path and the supramundane path that are higher than the path of seeing, the small path, the medium path, the great path, and the path of application.

---

ང་། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་མོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་ གཏན་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དེ། བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་རིག་པར་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། 1-602 ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྩ་བ་བཞི་པོ། སྲེད་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པའོ། །སྲེད་པས་ནི་རོ་མྱང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སོ། །ལྟ་བས་ནི་ ལྟ་བ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སོ། །ང་རྒྱལ་གྱིས་ནི་ང་རྒྱལ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སོ། །མ་རིག་པས་ནི་ཐེ་ཚོམ་ ཤེས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དག་ལ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ རྣམས་འབྱུང་ངོ་། །རྣམ་པར་བྱང་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དག་པ་པའི་བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་དགེ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་གཞག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ ན། ཡན་ལག་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། ཚད་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། མིང་དུ་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པས་སོ། །ཡན་ལག་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཇི་ལྟ་ བུ་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ། ཡན་ལག་ལྔ་ནི་རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ། 1-603 ཡན་ལག་བཞི་ནི་ནང་རབ་ཏུ་དང་བ་དང་། དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ། ཡན་ལག་ལྔ་ནི་བཏང་སྙོམས་དང་། དྲན་པ་ དང་། ཤེས་བཞིན་དང་། བདེ་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ། ཡན་ལག་བཞི་ནི་བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་དང་། ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་དང་དེ་གཉི་གའི་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཡན་ ལག་གི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ན་ནི་ཞི་གནས་སུ་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡན་ལག་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་དོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་གྱིས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙ

【現代漢語翻譯】 我，指無礙之道、解脫之道和殊勝之道。 何為世間之道？即世間之初禪、二禪、三禪、四禪，以及空無邊處、識無邊處、無所有處、非想非非想處。這些禪定和無色定，應通過染污、清凈、安立和清凈來理解。如何是染污？ 即四種未被指明的根本：貪慾、邪見、我慢和無明。貪慾以貪著滋味的染污而染污；邪見以邪見為主的禪定者而染污；我慢以我慢為主的禪定者而染污；無明以疑惑為主的禪定者而染污。如此，對於心被染污者，在色界和無色界中行持的煩惱和近煩惱便會生起。 如何是清凈？即清凈者的禪定和無色定，爲了善而稱為清凈。如何是安立？即安立支分、安立等至、安立量和安立名相。如何是安立支分？初禪有五支，即覺、觀、喜、樂、一心。二禪有四支，即內凈、喜、樂、一心。三禪有五支，即舍、念、正知、樂、一心。四禪有四支，即舍清凈、念清凈、非苦非樂受、一心。爲了對治支、利益支以及二者之所依的自性支分。 在無色定中，由於只是寂止一味，所以沒有安立支分。如何是安立等至？以七種作意，于初禪中生起等至。

【English Translation】 I mean the path without hindrance, the path of liberation, and the path of distinction. What is the worldly path? It is the first dhyana (meditative absorption), the second dhyana, the third dhyana, and the fourth dhyana of the world, as well as the sphere of infinite space, the sphere of infinite consciousness, the sphere of nothingness, and the sphere of neither perception nor non-perception. These dhyanas and formless absorptions should be understood through defilement, purification, establishment, and cleansing. What is defilement? It is the four roots that are not indicated: craving, views, pride, and ignorance. Craving is defiled by the defilement of savoring; views are defiled by those who are predominantly of views; pride is defiled by those who are predominantly of pride; ignorance is defiled by those who are predominantly of doubt. Thus, for those whose minds are defiled, afflictions and near afflictions arise when practicing in the form and formless realms. What is purification? The dhyanas and formless absorptions of the pure are called purification for the sake of virtue. What is establishment? It is the establishment of limbs, the establishment of samapatti (attainment), the establishment of measure, and the establishment of names. What is the establishment of limbs? The first dhyana has five limbs: initial application (vitarka), sustained application (vicara), joy (priti), happiness (sukha), and one-pointedness of mind (ekagrata). The second dhyana has four limbs: inner serenity, joy, happiness, and one-pointedness of mind. The third dhyana has five limbs: equanimity (upeksha), mindfulness (smrti), clear comprehension (samprajanya), happiness, and one-pointedness of mind. The fourth dhyana has four limbs: purity of equanimity, purity of mindfulness, feeling that is neither painful nor pleasant, and one-pointedness of mind. This is for the sake of the limb of antidote, the limb of benefit, and the limb of the nature of the basis of both. In the formless absorptions, there is no establishment of limbs because it is only of one taste of peaceful abiding (shamatha). What is the establishment of samapatti? With seven kinds of attention, samapatti arises in the first dhyana.

---

ོམས་པར་འཇུག་སྟེ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་གང་ཞེ་ན། མཚན་ ཉིད་རབ་ཏུ་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དགའ་བ་སྡུད་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་མཐའ་དང་། སྦྱོར་བའི་མཐའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། ། 1-604 ཚད་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཆུང་ངུར་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་དང་། འབྲིང་དང་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཇི་ལྟ་བར་བསམ་གཏན་ ལྷག་མ་རྣམས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་ཆེར་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་སྐྱེ་བ་གསུམ་མོ། །བསམ་གཏན་ དང་པོ་ལ་ཇི་ལྟ་བར་བསམ་གཏན་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་མོ། །གཟུགས་མེད་པ་ན་ནི་གནས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཐ་དད་ པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ན་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པས་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་མཐོན་པོ་དང་། དམའ་བ་དང་། ངན་པ་དང་། བཟང་པོར་མངོན་ནོ། །མིང་དུ་གདགས་ པ་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་དང་པོས་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཇི་སྙེད་ལ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་དག་གི་མིང་ཡང་ཉན་ ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་སོ། །བསམ་གཏན་དང་པོས་བསྡུས་པ་ཇི་ལྟ་བར་བསམ་གཏན་ལྷག་མ་རྣམས་དང་། གཟུགས་མེད་པས་བསྡུས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། འདི་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། ། 1-605 རྣམ་པར་དག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རབ་ཀྱི་མཐའི་ཆ་ལས་བྱུང་བ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་ རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་ཤེས་པ་རྣམས་ཏེ། ཆོས་ཤེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་དང་། དེ་ དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཡོངས་ སུ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ། ཇི་ཙམ་དུ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཀུན་ཤེས་ པར་རྟོགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ

【現代漢語翻譯】 也要進入，乃至進入無想無非想處。什麼是七種作意？即：體性極爲了解的作意，由勝解生起的作意，由極寂靜生起的作意，歡喜聚集的作意，觀察的作意，結合的邊際，以及結合的邊際之果的作意。 如何安置量？對於初禪，修習小、中、大。如初禪一般，其餘的禪定和無色定也是如此。對於初禪，修習小、中、大的果報是初禪的三種生處。如初禪一般，其餘的禪定也是如此，即禪定的三種生處。在無色定中，因為沒有其他的住處，所以也沒有不同的生處。因此，修習小、中、大，在無色定中會顯現高、低、劣、好的生處。如何安置名言？凡是由初禪所攝持的等持，諸佛和菩薩所進入的，那些名稱也是聲聞和獨覺所不能知的。如初禪所攝持一般，其餘的禪定和無色定所攝持的也是如此。這是依于禪定的波羅蜜多。 如何清凈？從最高的邊際分所生起的初禪乃至無想無非想處，稱為清凈。什麼是出世間道？即修道中的苦、集、滅、道四諦，以及法智和類智的方面，以及與這些相應的等持，從初禪乃至無所有處。無想無非想處因為意識的行相不明顯，所以仍然是世間法，因此稱為無相。如世尊所說：『在意識的等持中，就能完全了知一切。』滅盡定是出世間的，在眾人之中顯現。

【English Translation】 Also enter into it, even up to the realm of neither perception nor non-perception. What are the seven types of attention? They are: attention that thoroughly understands the nature, attention arising from aspiration, attention arising from extreme solitude, attention that gathers joy, attention of investigation, the limit of conjunction, and the attention of the fruit of the limit of conjunction. How is measure established? For the first dhyana (meditative absorption), cultivate small, medium, and large. Just as with the first dhyana, so it is with the remaining dhyanas and the formless realms. For the first dhyana, the result of cultivating small, medium, and large is the three births of the first dhyana. Just as with the first dhyana, so it is with the remaining dhyanas, that is, the three types of births of dhyana. In the formless realms, since there is no other place to abide, there are no different births. Therefore, by cultivating small, medium, and large, high, low, inferior, and good births manifest in the formless realms. How is designation established? As many samadhis (meditative stabilizations) as are encompassed by the first dhyana, which the Buddhas and Bodhisattvas enter into, their names are not known even by the Shravakas (listeners) and Pratyekabuddhas (solitary realizers). Just as what is encompassed by the first dhyana, so it is with the remaining dhyanas and the formless realms. This is based on the paramita (perfection) of dhyana. How is purity established? From the first dhyana arising from the ultimate limit to the realm of neither perception nor non-perception, it is called purity. What is the supramundane path? It is the path of cultivation with the knowledge of suffering, origin, cessation, and path, as well as the aspects of Dharma-knowledge and subsequent knowledge, and the samadhis that are in accordance with them, from the first dhyana up to the realm of nothingness. The realm of neither perception nor non-perception is mundane because the activity of consciousness is not clear; therefore, it is called signless. As the Blessed One said: 'To the extent that there is meditative absorption of consciousness, to that extent one fully knows everything.' The cessation of meditative absorption is supramundane, manifesting among people.

---

་བོ། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུའམ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་མངོན་ དུ་བྱེད་དོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་རྣམས་སུ་ནི་འདི་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དེ། ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་གནས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལ་འབད་པའི་རྩོམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 1-606 ལམ་ཆུང་ངུ་གང་ཞེ་ན། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་པོ་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་སྟེ། གང་གིས་ས་དང་ས་ན་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ རྣམ་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་དང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་པོ་དང་། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་སྤོང་བའོ། ། ལམ་འབྲིང་པོ་གང་ཞེ་ན། འབྲིང་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་པོའི་འབྲིང་པོ་དང་། འབྲིང་པོའི་ཆེན་པོ་སྟེ། གང་ གིས་ས་དང་ས་ན་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་འབྲིང་པོའི་ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་པོའི་འབྲིང་པོ་དང་། འབྲིང་པོའི་ཆུང་ངུ་སྤོང་བའོ། །ལམ་ཆེན་པོ་གང་ ཞེ་ན། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་པོ་དང་། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་སྟེ། གང་གིས་ས་དང་ས་ན་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཆུང་ངུའི་ ཆེན་པོ་དང་། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་པོ་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སྤོང་བའོ། །སྦྱོར་བའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའོ། །བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། གང་གི་འོག་ཏུ་བར་ ཆད་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་བའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོངས་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གང་ཞེན། ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། 1-607 བར་ཆད་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་མོ། །ཡང་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་སྦྱོར་བ་བསལ་ནས། ཆོས་སེམས་པའམ་ཞུགས་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པའམ། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཁྱད་ པར་གྱི་ལམ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡང་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའམ། གནས་པའི་ལམ་གང་ཡིན་པའོ། །ལམ་བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་དང་། བསྟེན་པའི་བསྒོམ་ པ་དང་། བསལ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་དང་། གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའོ། །ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའོ། །བསྟེན་པའི་བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ ན། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་དང་། མི་ཉམས་པ་དང་། ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་། འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གང་བསྒོམ་པའོ། །བསལ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། སྡིག་པ་ མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་གང་བསྒོམ་པའོ། །གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་བསྐྱེད་པ

【現代漢語翻譯】 或者在人們之中，或者在色界顯現。在無色界則不會顯現，因為那些安住于寂靜解脫之成熟的人們，對它沒有努力和造作。 何為小道？即小之小、小之中、小之大。憑藉此道，捨棄在欲界和色界三界中執行的煩惱，即煩惱之相的大之大、大之中、大之小。 何為中道？即中之小、中之中、中之大。憑藉此道，捨棄在欲界和色界三界中執行的煩惱，即煩惱之相的中之大、中之中、中之小。 何為大道？即大之小、大之中、大之大。憑藉此道，捨棄在欲界和色界三界中執行的煩惱，即煩惱之相的小之大、小之中、小之小。 何為加行道？即捨棄煩惱之道。 何為無間道？即在其後無間隔地捨棄煩惱之道。 何為解脫道？即憑藉此道捨棄煩惱，現證解脫。 何為殊勝道？即與煩惱之相不同的加行道、無間道和解脫道是殊勝道。又是捨棄煩惱的加行，或者思擇法，或者安住于已趣入之法，或者入定的殊勝道。 又是現證或安住殊勝功德之道。何為修道？即爲了獲得而修，爲了串習而修，爲了遣除而修，爲了對治而修。 何為爲了獲得而修？即爲了生起尚未生起的善法而修。 何為爲了串習而修？即爲了已生起的善法能夠安住、不退失、增長、廣大而修。 何為爲了遣除而修？即爲了捨棄已生起的罪惡不善法而修。 何為爲了對治而修？即爲了不生起尚未生起的罪惡不善法而修。

【English Translation】 Or it manifests among people, or in the Realm of Form (Rūpadhātu). It does not manifest in the Formless Realms (Arūpadhātu), because those who abide in the maturation of peaceful liberation have no effort or fabrication towards it. What is the small path? It is the small of the small, the medium of the small, and the large of the small. By this, one abandons the afflictions that operate in the three realms of desire and form, namely the great of the great, the medium of the great, and the small of the great of the aspects of affliction. What is the medium path? It is the small of the medium, the medium of the medium, and the large of the medium. By this, one abandons the afflictions that operate in the three realms of desire and form, namely the great of the medium, the medium of the medium, and the small of the medium of the aspects of affliction. What is the great path? It is the small of the great, the medium of the great, and the great of the great. By this, one abandons the afflictions that operate in the three realms of desire and form, namely the great of the small, the medium of the small, and the small of the small of the aspects of affliction. What is the path of application (Prayogamārga)? It is the path of abandoning afflictions. What is the path of immediate consequence (Anantaryamārga)? It is the path by which, without interruption, one abandons afflictions. What is the path of liberation (Vimuktimārga)? It is the path by which, having abandoned afflictions, one realizes liberation. What is the distinguished path (Viśeṣamārga)? The path of application, the path of immediate consequence, and the path of liberation, which are different from the aspects of affliction, are the distinguished path. Also, the application of abandoning afflictions, or contemplating the Dharma, or abiding in the Dharma one has entered, or the distinguished path of entering into absorption. Also, it is the path of realizing or abiding in distinguished qualities. What is the path of cultivation (Bhāvanāmārga)? It is cultivation for the sake of attainment, cultivation for the sake of familiarization, cultivation for the sake of elimination, and cultivation of antidotes. What is cultivation for the sake of attainment? It is cultivation for the sake of generating virtuous qualities that have not yet arisen. What is cultivation for the sake of familiarization? It is cultivating whatever is for the sake of the virtuous qualities that have arisen to abide, not decline, increase, and become vast. What is cultivation for the sake of elimination? It is cultivating whatever is for the sake of abandoning sinful, non-virtuous qualities that have arisen. What is cultivation of antidotes? It is not generating sinful, non-virtuous qualities that have not yet arisen.

---

འི་ཕྱིར་གང་བསྒོམ་པའོ། །ཡང་ལམ་སྐྱེ་ བ་ན་རང་གི་བག་ཆགས་འཇོག་པ་དེ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བསྟེན་པའི་བསྒོམ་པའོ། །རང་གི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་དེ་ནི་བསལ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའོ། ། 1-608 སྒྲིབ་པ་སྤངས་ནས་ཀྱང་ཕྱི་མ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་འཇོག་པ་དེ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའོ། །ཡང་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་གཉེན་པོ་དང་། སྤོང་བ་གཉེན་ པོ་དང་། རྟེན་གཉེན་པོ་དང་། ཐག་བསྲིང་བ་གཉེན་པོ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་གཉེན་པོ་གང་ཞེ་ན། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་ བལྟ་བའོ། །སྤོང་བ་གཉེན་པོ་གང་ཞེ་ན། སྦྱོར་བ་དང་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་མོ། །རྟེན་གཉེན་པོ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་མོ། །ཐག་བསྲིང་བ་གཉེན་པོ་གང་ཞེ་ན། དེའི་གོང་ མའི་ལམ་མོ། །ཡང་དངོས་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའི་ལམ་དང་། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལམ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ལམ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་ པ་དང་འབྲེལ་བའི་ལམ་དང་། མངོན་པར་དག་པར་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་དང་། གནས་དང་དབང་པོས་ཐ་དད་པའི་ལམ་དང་། བསླབ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ལམ་དང་། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པའི་ལམ་དང་། ལམ་སྡུད་པའི་ལམ་ནི་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། ལམ་བཞི་དང་། ཆོས་ཀྱི་གནས་བཞི་དང་། ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་། 1-609 དབང་པོ་གསུམ་དང་། གོ་རིམ་བཞིན་ནོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ནི། དམིགས་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གྲོགས་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུར་རིག་པར་བྱའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་ པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལྷག་མ་རྣམས་ལའང་དེ་བཞིན་ནོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་གང་ཞེ་ན། ལུས་དང་། ཚོར་བ་དང་། སེམས་དང་། ཆོས་སོ། །ཡང་བདག་གི་ གནས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་། བདག་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་གཞི་དང་། བདག་གི་དངོས་པོ་དང་། བདག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་དངོས་པོའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་དང་དྲན་ པའོ། །གྲོགས་གང་ཞེ་ན། དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། ནང་གི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའོ། ། ནང་ལ་ཇི་ལྟ་བར་ཕྱི་དང་། ནང་དང་ཕྱི་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ནང་གི་ལུས་གང་ཞེ་ན། ལུས་གང་ལ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་དག་གང་ཡིན་པའོ། །ཕྱིའི་ལུས་གང་ཞེ་ན། ཕྱིའི་ སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་རྣམས་སོ། །ནང་དང་ཕྱིའི་ལུས་གང་ཞེ་

{ "translations": [ "爲了什麼而禪修呢？再次，在道產生時，將自己的習氣安放下來，這是爲了獲得而禪修。當它顯現並轉為禪修時，這是依止的禪修。捨棄自己的障礙，這是爲了去除而禪修。", "捨棄障礙后，將其安立為不再於來世產生的法性，這是對治的禪修。再次，對治有四種：徹底駁斥的對治，捨棄的對治，所依的對治，以及延續不斷的對治，這被稱為對治的禪修。什麼是徹底駁斥的對治呢？就是將有漏的諸行視為過患。什麼是捨棄的對治呢？就是加行道和無間道。什麼是所依的對治呢？就是解脫道。什麼是延續不斷的對治呢？就是其上的道。再次，對於事物的完全證悟之道，從努力中產生的道，完全調伏三摩地之道，結合現觀之道，與現觀相關的道，決定性地引出現觀清凈之道，以處所和根器而區分的道，完全調伏三學之道，成就一切功德之道，以及總攝道的道，這被稱為道。也就是三十七道品，四道，四法處，止，觀，", "三增上，以及次第。四念住應當從所緣，自性，助伴，禪修，以及禪修的果實來理解。四念住如何，其餘菩提分法也應如是。四念住的所緣是什麼呢？就是身，受，心，法。再次，自我的處所之事物，自我享受的基礎，自我的事物，自我的一切煩惱和清凈之事物。自性是什麼呢？就是智慧和正念。助伴是什麼呢？就是與此相應的俱生心和心所法。禪修是什麼呢？就是在內在的身上等觀身等。內在如何，外在也如是，內外也是如此。什麼是內在的身呢？就是內在的色處。什麼是外在的身呢？就是外在的色處。什麼是內在和外在的身呢？" ], "english_translations": [ 'What is meditation for? Again, when the path arises, placing one\'s own habitual tendencies is meditating for the sake of attainment. When it manifests and becomes meditation, this is the meditation of reliance. Abandoning one\'s own obscurations is meditating for the sake of removal.', 'Having abandoned the obscurations, establishing it as a dharma that does not arise in the future is the antidote meditation. Again, there are four types of antidotes: the antidote of thoroughly refuting, the antidote of abandoning, the antidote of reliance, and the antidote of continuous extension, which is called antidote meditation. What is the antidote of thoroughly refuting? It is seeing faults in contaminated formations. What is the antidote of abandoning? It is the path of application and the path of immediate proximity. What is the antidote of reliance? It is the path of liberation. What is the antidote of continuous extension? It is the path above that. Again, the path of completely realizing objects, the path arising from effort, the path of completely taming samadhi, the path of combining realization, the path related to realization, the path of definitively bringing forth complete purification of realization, the path differentiated by place and faculty, the path of completely taming the three trainings, the path of accomplishing all qualities, and the path of collecting the paths are called the path. That is, the thirty-seven factors of enlightenment, the four paths, the four foundations of mindfulness, shamatha, vipassana,', 'the three powers, and the order. The four mindfulnesses should be understood in terms of object, nature, friend, meditation, and the fruit of meditation. Just as the four mindfulnesses are, so are the remaining factors of enlightenment. What are the objects of the four mindfulnesses? They are the body, feeling, mind, and phenomena. Again, the objects of the self\'s place, the basis of the self\'s enjoyment, the objects of the self, and the objects of the self\'s afflictions and purification. What is the nature? It is wisdom and mindfulness. What are the friends? They are the co-emergent mind and mental factors that are in accordance with it. What is meditation? It is observing the body, etc., in the inner body, etc. How is the inner, so is the outer, and so are the inner and outer. What is the inner body? It is the inner sense bases that are form. What is the outer body? It is the outer sense bases that are form. What is the inner and outer body?' ] }

---

ན། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དབང་པོའི་གནས་རྣམས་དང་། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་རྣམས་སོ། ། 1-610 ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ལུས་དང་། རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ནང་གི་ཚོར་བ་ གང་ཞེ་ན། ནང་གི་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཚོར་བའོ། །ཕྱིའི་ཚོར་བ་གང་ཞེ་ན། ཕྱིའི་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཚོར་བའོ། །ནང་དང་ཕྱིའི་ཚོར་བ་གང་ཞེ་ན། ནང་དང་ཕྱིའི་ལུས་ ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཚོར་བའོ། །ཚོར་བ་ལ་ཇི་ལྟ་བར་སེམས་དང་ཆོས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཇི་ལྟ་བར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཚོར་བ་ ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་བསྒོམ་པ་ནི་འདུན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། མ་ཐན་པ་དང་། ཕྱིར་ ནུར་བ་མེད་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དང་། བག་ཡོད་པའོ། །ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་འདུན་པ་བསྒོམ་མོ། །ལེ་ལོ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་བརྩོན་ འགྲུས་རྩོམ་མོ། །བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་རྩོལ་བ་བསྒོམ་མོ། །སེམས་ཞུམ་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་སྤྲོ་བ་བསྒོམ་མོ། །གནོད་པས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་མ་ཐན་པ་བསྒོམ་མོ། ། 1-611 ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་ཕྱིར་ནུར་པ་མེད་པ་བསྒོམ་མོ། །གདམས་ངག་བརྗེད་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་དྲན་པ་བསྒོམ་མོ། །ལྟུང་བས་ཡིད་ ལ་གཅགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་ཤེས་བཞིན་བསྒོམ་མོ། །བརྩོན་པ་འདོར་བ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་བག་ཡོད་པ་བསྒོམ་མོ། །བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ སྤོང་བ་དང་། བདེན་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། གཉེན་པོ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་སྐྱེས་ པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། བརྩོན་འགྲུས་སོ། །གྲོགས་གང་ཞེ་ན། དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། ། བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། གང་འདུན་པ་སྐྱེད་དོ། །འབད་ དོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏོ། །རབ་ཏུ་འཇོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བསྒོམ་པ་གནས་དང་བཅས་པའོ། །གནས་ནི་འདུན་པའོ། །འབད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །ཞི་གནས་ དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །

【現代漢語翻譯】 問：內部生處（指眼、耳、鼻、舌、身、意六根）相關的外部生處（指色、聲、香、味、觸、法六境）的位置是什麼？以及存在於他人相續中的內部生處有色法是什麼？ 問：什麼是身隨觀？答：對分別影像之身和自性之身觀為平等性。 問：什麼是內部的感受？答：依賴於內部身體而生起的感受。 問：什麼是外部的感受？答：依賴於外部身體而生起的感受。 問：什麼是內外感受？答：依賴於內外身體而生起的感受。感受如此，心和法也應如是理解。如同身隨觀，感受等也應如感受等隨觀，根據情況相應地理解。 又問：什麼是修習？答：是欲、精進、勤奮、喜悅、不疲倦、不退縮、憶念、正知和謹慎。 修習欲是爲了對治不作意（不專注）這一近取煩惱。 發起精進是爲了對治懈怠這一近取煩惱。 修習勤奮是爲了對治沉沒和掉舉（昏沉和散亂）這些近取煩惱。 修習喜悅是爲了對治意志消沉這一近取煩惱。 修習不疲倦是爲了對治因損害而完全厭倦這一近取煩惱。 修習不退縮是爲了對治滿足於少許（成就）這一近取煩惱。 修習憶念是爲了對治遺忘教言這一近取煩惱。 修習正知是爲了對治因墮落而懊悔這一近取煩惱。 修習謹慎是爲了對治放棄精進這一近取煩惱。 問：修習的果是什麼？答：是捨棄顛倒，進入真理，以及脫離身體等。 問：什麼是正斷的所緣？答：是不順品、生起對治和未生起（煩惱）。 問：什麼是自性？答：是精進。 問：什麼是助伴？答：是與此相應的俱生心和心所法。 問：什麼是修習？答：即生起欲，努力，發起精進，心專注，安住，這被稱為具有所依的精進修習。所依是欲，努力是精進。對於止觀、專注和舍的行相作意，發起精進。

【English Translation】 Q: What are the locations of the external sense bases related to the internal sense bases (the six roots: eye, ear, nose, tongue, body, and mind)? And what are the form-related internal sense bases that exist in the continua of others? Q: What is the contemplation of the body as body? A: It is contemplating the body of conceptual images and the body of nature as equal. Q: What is internal feeling? A: It is the feeling that arises dependent on the internal body. Q: What is external feeling? A: It is the feeling that arises dependent on the external body. Q: What are internal and external feelings? A: They are the feelings that arise dependent on the internal and external bodies. Just as with feeling, so too should mind and phenomena be understood. Just as with the contemplation of the body as body, so too should the contemplation of feeling, etc., as feeling, etc., be understood accordingly. Q: What is cultivation? A: It is desire, diligence, effort, joy, non-weariness, non-retreat, mindfulness, awareness, and vigilance. Cultivating desire is to counteract the near affliction of non-attention. Initiating diligence is to counteract the near affliction of laziness. Cultivating effort is to counteract the near afflictions of sinking and excitement (lethargy and agitation). Cultivating joy is to counteract the near affliction of discouragement. Cultivating non-weariness is to counteract the near affliction of being completely weary due to harm. Cultivating non-retreat is to counteract the near affliction of being satisfied with a little (accomplishment). Cultivating mindfulness is to counteract the near affliction of forgetting the instructions. Cultivating awareness is to counteract the near affliction of regretting due to downfall. Cultivating vigilance is to counteract the near affliction of abandoning diligence. Q: What is the result of cultivation? A: It is abandoning perversion, entering into truth, and separation from the body, etc. Q: What are the objects of the right abandonments? A: They are the unfavorable side, the arising of antidotes, and the non-arising (of afflictions). Q: What is the nature? A: It is diligence. Q: What are the companions? A: They are the co-emergent mind and mental factors that are in accordance with it. Q: What is cultivation? A: It is generating desire, striving, initiating diligence, focusing the mind, and abiding. This is called the cultivation of diligence with its basis. The basis is desire, and striving is diligence. One initiates diligence by attending to the aspects of calm abiding, insight, focus, and equanimity.

---

བྱིང་བ་དང་། རྒོད་པ་སེལ་བ་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། 1-612 རབ་ཏུ་འཇོག་པ་སྨོས་སོ། །འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ལུས་པར་ཉམས་པ་དང་། གཉེན་པོ་ཐོབ་པ་དང་འཕེལ་བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བྱ་བའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །གྲོགས་གང་ཞེ་ན། འདུན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། སེམས་དང་། དཔྱོད་པ་དང་། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ན། གང་གུས་པར་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་རེག་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ ཞེ་ན། གང་རྒྱུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་རེག་པའོ། །སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ན། གང་སྔོན་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ ཉིད་ལ་རེག་པའོ། །དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ན། གང་གཞན་གྱིས་བསྟན་ནས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་རེག་པའོ། །ཡང་འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་ནི་གང་འདུན་པ་བསྐྱེད་པ་ན་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་རེག་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གང་འབད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ན། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་རེག་འོ། །སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གང་སེམས་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་ན། 1-613 སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་རེག་པའོ། །དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གང་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ན། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་རེག་པའོ། །བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་གོམས་ པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ནི། འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། དད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དང་། སེམས་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་སོ། །འདི་དག་བརྒྱད་ཡིན་ དུ་ཡིན་ཀྱང་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། འབད་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཉེ་བར་འདོགས་པ་དང་། གཉེན་པོའོ། །ཡང་འདུན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། སེམས་དང་། དཔྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུད་པ་དང་། གཡེང་བ་གཞི་དང་ བཅས་པར་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང་། ཞུམ་པ་མེད་པ་དང་། གཡེང་བ་མེད་པ་དང་། དེ་གཉི་གའི་གནས་དང་མཐུན་པར་བསྒོམ་མོ། །འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་ སྦྱང་བ་བྱས་ན། ཆོས་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་གང་དང་གང་མངོན་དུ་བྱ་བར་འདོད་པ་དེ་དང་དེ་ལ་སེམས་མངོན་པར་གཏོད་པ་དེ་རང་རང་གི་གནས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་དུ་ འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་སོ། །ངོ་བོ་ཉིད་

【現代漢語翻譯】 去除昏沉和掉舉也需要精進。如同這樣，在精進之後，要講述心專注和安住。結果是什麼呢？就是所有不順品的減弱，以及順品的獲得和增長。神足（梵文：ṛddhipāda，神通的足或基礎）的所緣是什麼呢？ 是由三摩地成就的事業。自性是什麼呢？是三摩地。助伴是什麼呢？是欲、精進、心、觀，以及與這些相應的、同俱的心和心所法。欲三摩地是什麼呢？是依靠恭敬的修習而觸及心一境性。精進三摩地是什麼呢？是依靠持續的修習而觸及心一境性。心三摩地是什麼呢？是依靠先前修習三摩地而觸及心一境性。觀三摩地是什麼呢？是依靠他人教導而對法進行辨別而觸及心一境性。此外，欲三摩地是當生起欲時，觸及心一境性。精進三摩地是當努力和發起精進時，觸及心一境性。心三摩地是當安住心時， 觸及心一境性。觀三摩地是當專注心時，觸及心一境性。修習是什麼呢？是使八種斷行串習，這八種斷行是：欲、勤、信、輕安、念、正知、作意、舍。雖然這八種是八個，但可以歸納為四個：努力、饒益、親近、對治。此外，對於欲、精進、心、觀的收攝和有根本的散亂，完全斷除怯弱和無散亂，並與這二者的處所相合而修習。 結果是什麼呢？像這樣，如果很好地修習三摩地，那麼對於任何想要現證的法，心專注於此，就能成為現證各自處所之法的有緣者。諸根（梵文：indriya）的所緣是什麼呢？是四聖諦。

【English Translation】 Eliminating sinking and excitement also requires diligence. Like this, after that, the mind's focus and abiding are discussed. What is the result? It is the weakening of all unfavorable factors, and the attainment and increase of favorable factors. What is the object of the feet of magical power (Sanskrit: ṛddhipāda, the feet or basis of supernatural powers)? It is the activity accomplished by samadhi. What is the essence? It is samadhi. What are the companions? They are desire, diligence, mind, contemplation, and the co-occurring mind and mental factors that are in accordance with these. What is the samadhi of desire? It is touching the one-pointedness of mind by relying on respectful practice. What is the samadhi of diligence? It is touching the one-pointedness of mind by relying on continuous practice. What is the samadhi of mind? It is touching the one-pointedness of mind by relying on previously cultivated samadhi. What is the samadhi of contemplation? It is touching the one-pointedness of mind by relying on the discrimination of dharma after being taught by others. Furthermore, the samadhi of desire is touching the one-pointedness of mind when desire arises. The samadhi of diligence is touching the one-pointedness of mind when effort is made and diligence is initiated. The samadhi of mind is when the mind abides, touching the one-pointedness of mind. The samadhi of contemplation is touching the one-pointedness of mind when the mind is focused. What is cultivation? It is making the eight abandonments habitual. These eight abandonments are: desire, effort, faith, pliancy, mindfulness, awareness, attention, and equanimity. Although these eight are eight, they can be summarized into four: effort, benefit, closeness, and antidote. Furthermore, for the collection of desire, diligence, mind, and contemplation, and the fundamentally scattered, completely abandoning timidity and non-scattering, and cultivating in accordance with the place of both. What is the result? Like this, if samadhi is well cultivated, then for whatever dharma one wishes to realize, the mind focused on it will become capable of realizing the dharmas of their respective places. What is the object of the faculties (Sanskrit: indriya)? It is the Four Noble Truths.

---

གང་ཞེ་ན། དད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། 1-614 ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་བོ། །གྲོགས་གང་ཞེ་ན། དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དད་པའི་དབང་པོ་ནི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་སྐྱེས་པ་ནི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བརྩོན་འགྲུས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ བརྩམས་པ་ནི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་གནས་པའི་དྲན་པ་མི་བརྗེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །བདེན་པ་རྣམས་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །བདེན་པ་རྣམས་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཤེས་རབ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། བདེན་པ་མྱུར་དུ་མངོན་པར་ རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང་། རྩེ་མོ་དང་། བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་བསྒྲུབ་པའོ། །དབང་པོ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བར་སྟོབས་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་བྱེ་བྲག་ ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ངེས་པར་བསྲབས་པས། མི་བརྫི་བའི་ཕྱིར་སྟོབས་རྣམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་གི་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའོ། ། 1-615 ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་དང་། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དགའ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བཏང་སྙོམས་སོ། །དྲན་པ་ནི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་ གོ །ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །བརྩོན་འགྲུས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་གོ །དགའ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་ འཛིན་དང་། བཏང་སྙོམས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། གང་གིས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། གང་དུ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡང་མེད་པའོ། །གྲོགས་གང་ཞེ་ན། དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ ལག དབེན་པ་ལ་གནས་པ། འདོད་ཆགས་དང་། བྲལ་བ་ལ་གནས་པ། འགོག་པ་ལ་གནས་པ། རྣམ་པར་སྤོང་བས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་བསྒོམ་པའོ། །དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཇི་ལྟ་ བར་བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདིས་ནི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། 1-616 མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤང

【現代漢語翻譯】 何者為五根？即：信根、精進根、念根、定根、慧根。何者為伴侶？即：與此相應的諸心及心所法。何者為修習？信根以對諸真理完全信服的方式修習。完全信服生起后，爲了證悟真理，以歡喜的方式修習精進。精進修習后，以對諸真理安住不忘失的方式修習正念。對諸真理安住正念后，以心一境性的方式修習禪定。對諸真理平等安住后，以善加辨別的方式修習智慧。何者為果？即：迅速證悟真理，以及生起暖位、頂位、忍位、世第一法。如諸根一般，諸力亦如是。此為差別：由於不相順品必定被削弱，爲了不被摧伏，故名為力。菩提支（覺支）的所緣為何？即：四聖諦的如實性。本體為何？即：念、擇法、精進、喜、輕安、定、舍。念是處所的支分。擇法是本體的支分。精進是決定的支分。喜是利益的支分。輕安、定、舍是無有煩惱的支分，即：任何事物都不能使之成為煩惱，任何處所都不能使之成為煩惱，並且沒有任何煩惱。何者為伴侶？即：與此相應的諸心及心所法。何者為修習？即：修習正念覺支，安住于寂靜處，安住于離欲，安住于止息，以完全捨棄來轉變。如正念覺支一般，直至正舍覺支亦如是。此乃完全開示了以真理為所緣的覺支修習。何者為果？即：斷除見道所斷之煩惱。

【English Translation】 What are the five roots? They are: the root of faith, the root of diligence, the root of mindfulness, the root of concentration, and the root of wisdom. What are the companions? They are the minds and mental factors that are in accordance with these. What is the practice? The root of faith is practiced by fully believing in the truths. When full belief arises, diligence is practiced with joy in order to realize the truths. When diligence is practiced, mindfulness is practiced by not forgetting the truths. When mindfulness abides in the truths, concentration is practiced with one-pointedness of mind. When wisdom is equally placed on the truths, it is practiced by thoroughly distinguishing. What is the fruit? It is to quickly realize the truths, and to accomplish the warmth, the peak, the forbearance, and the supreme Dharma. Just as with the roots, so too with the powers. This is the difference: because opposing factors are necessarily weakened, the powers are so called because they are not overcome. What is the object of the limbs of enlightenment? It is the suchness of the four noble truths. What is the essence? It is mindfulness, discrimination of dharmas, diligence, joy, tranquility, concentration, and equanimity. Mindfulness is a limb of the place. Discrimination of dharmas is a limb of the essence. Diligence is a limb of determination. Joy is a limb of benefit. Tranquility, concentration, and equanimity are limbs without affliction, that is, nothing can make them afflicted, no place can make them afflicted, and there is no affliction whatsoever. What are the companions? They are the minds and mental factors that are in accordance with these. What is the practice? It is to practice the limb of enlightenment of mindfulness, abiding in solitude, abiding in detachment, abiding in cessation, transforming by complete abandonment. Just as with the limb of enlightenment of mindfulness, so too up to the limb of enlightenment of perfect equanimity. This fully shows the practice of the limbs of enlightenment with the truth as the object. What is the fruit? It is the abandonment of the afflictions to be abandoned by seeing.

---

ས་པའོ། །ལམ་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། དེའི་འོག་ཏུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་ བའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཡན་ལག་བརྒྱད་དེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཡན་ལག་གོ །ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ནི་གཞན་ གོ་བར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་གོ །ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། འཚོ་བ་ནི་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་ ཕྱིརོ་། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་གོ །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་པའི་ཡན་ལག་གོ །ཡང་ དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་གོ །གྲོགས་གང་ཞེ་ན། དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། ། 1-617 བསྒོམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བཞིན་ནོ། ། འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དང་། གཞན་གོ་བར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་ དག་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ལམ་བཞི་གང་ཞེ་ན། མངོན་པར་ཤེས་པ་བུལ་ལ་དཀའ་བ་ དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་ལ་དཀའ་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་བུལ་ལ་སླ་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་ལ་སླ་བ་སྟེ། དང་པོ་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དངོས་གཞིའི་བསམ་གཏན་མ་ ཐོབ་པའི་འོ། །གཉིས་པ་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་དངོས་གཞིའི་བསམ་གཏན་མ་ཐོབ་པའི་འོ། །གསུམ་པ་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དངོས་གཞིའི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པའི་འོ། །བཞི་པ་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་དངོས་ གཞིའི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པའི་འོ། །ཆོས་ཀྱི་གནས་བཞི་གང་ཞེ་ན། བརྣབ་སེམས་མེད་པ་དང་། གནོད་སེམས་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ དང་། གནོད་སེམས་མེད་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་སོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །ཞི་གནས་གང་ཞེ་ན། 1-618 འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་ཉིད་ལ་སེམས་འཇོག་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་འཇོག་པ་དང་། བླན་ཏེ་འཇོག་པ་དང་། ཉེ་བར་འཇོག་པ་དང་། འདུལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད་ པ་དང་། རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། མཉམ་པར་འཇོག་པའོ། །ལ

【現代漢語翻譯】 地是甚麼？是道的支分所緣境。那之下，是聖者四諦的真實性如何。自性是甚麼？是八支分：正見、正思、正語、正業、正命、正勤、正念、正定。正見是完全斷除的支分。正思是使他人理解的支分。正語、正業、正命是使他人信任的支分，爲了見、戒、命清凈的緣故。正勤是清凈煩惱障的支分。正念是清凈近煩惱障的支分。正定是清凈功德殊勝障的支分。助伴是甚麼？是與之相應的俱生心與心所法。修習就像菩提的支分一樣。果是甚麼？是完全斷除，使他人理解，使他人信任，煩惱障完全清凈，近煩惱障完全清凈，功德殊勝障完全清凈。四道是甚麼？鈍根難證、利根難證、鈍根易證、利根易證。第一種是根器遲鈍尚未獲得真實禪定者。第二種是根器敏銳尚未獲得真實禪定者。第三種是根器遲鈍已獲得真實禪定者。第四種是根器敏銳已獲得真實禪定者。四法住是甚麼？無貪、無嗔、正念、正定。無貪和無嗔是清凈增上戒學。正念是增上心學。正定是增上慧學。止是甚麼？ 就像這樣：內心安住、持續安住、安置而住、親近安住、調伏、寂靜、極寂靜、一心、等住。還有...

【English Translation】 What is the ground? It is the object of the limbs of the path. Below that, it is the very truth of the Four Noble Truths. What is the essence? It is the eight limbs: Right View, Right Thought, Right Speech, Right Action, Right Livelihood, Right Effort, Right Mindfulness, and Right Concentration. Right View is the limb of complete cutting off. Right Thought is the limb of making others understand. Right Speech, Right Action, and Right Livelihood are the limbs of making others trust, for the sake of purity of view, discipline, and livelihood. Right Effort is the limb of purifying the obscurations of afflictions. Right Mindfulness is the limb of purifying the obscurations of near afflictions. Right Concentration is the limb of purifying the obscurations on special qualities. What is the companion? It is the mind and mental events that are in accordance with it. Cultivation is like the limbs of enlightenment. What is the fruit? It is complete cutting off, making others understand, making others trust, complete purification of the obscurations of afflictions, complete purification of the obscurations of near afflictions, and complete purification of the obscurations on special qualities. What are the four paths? Slow to know and difficult, quick to know and difficult, slow to know and easy, quick to know and easy. The first is for those with dull faculties who have not attained the actual meditative concentration. The second is for those with sharp faculties who have not attained the actual meditative concentration. The third is for those with dull faculties who have attained the actual meditative concentration. The fourth is for those with sharp faculties who have attained the actual meditative concentration. What are the four abodes of Dharma? Non-covetousness, non-harmfulness, Right Mindfulness, and Right Concentration. Non-covetousness and non-harmfulness are the purification of higher discipline. Right Mindfulness is higher mind. Right Concentration is higher wisdom. What is quiescence? Like this: abiding in the mind itself, abiding continuously, abiding placing, abiding closely, taming, pacifying, completely pacifying, making one-pointed, abiding equally. And...

---

ྷག་མཐོང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་དང་། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གནས་ངན་ལེན་དང་། མཚན་མའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་འབྱིན་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པ་ལ་སེམས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཞི་ གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། ལ་ལ་ནི་ཞི་གནས་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། ལྷག་མཐོང་ནི་མ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། ། ལ་ལ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་ཞི་གནས་ནི་མ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་གནས་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། །ལ་ལ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ལ་ ལྷག་མཐོང་ཡང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཆོས་ལ་རྒོད་པ་མངོན་པར་ཚར་བཅད་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཉི་ག་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། །ལ་ལ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡང་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། 1-619 དེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡང་འདྲེས་པར་གྱུར་ནས་མཉམ་པར་ཟུང་དུ་འཇུག་གོ །དབང་པོ་ནི་གསུམ་སྟེ། མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་དང་། ཀུན་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་ཤེས་པ་ དང་ལྡན་པའི་དབང་པོའོ། །མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་ལ་གང་དབང་བྱེད་པའོ། །ཀུན་ཤེས་པའི་ དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སློབ་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་གང་དབང་བྱེད་པའོ། །ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་གང་དབང་བྱེད་པའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ན་འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ལ་དབང་འབྱོར་ པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པ་ན་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ས་གོང་མ་བའི་ལམ་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པ་ན། ས་འོག་མ་པའི་དགེ་ བའི་རྩ་བ་རྣམས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་གཅོད་པ་དང་། འཕྲད་པའི་འཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་པ་དང་། 1-620 བྲལ་བའི་འཐོབ་པ་རྣམས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གནས་མ་ལུས་པར་གྱུར་ཏེ། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའོ། །མི་སློབ་ པའི་ཆོས་བཅུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནས། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་དང་། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་རོལ་བ་དང་། མི་སློབ་ པའི་ཡང་དག་འི་ཤེས་པའོ། །གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་གང་ཞེ་ན། མངོན་པར་བརྗོད་པའི་གནས་ངན་

【現代漢語翻譯】 何為勝觀（藏文：ལྷག་མཐོང་，含義：higher seeing）？即是說，對於諸法進行辨別、詳細辨別、完全理解和徹底審查，這是爲了對治惡處（藏文：གནས་ངན་ལེན་，含義：bad place）和（事物）相狀的對立面，並從顛倒中解脫出來，以及使心安住于非顛倒之處。此外，通過止（藏文：ཞི་གནས་，含義：calm abiding）和勝觀，可以轉變為四種道（藏文：ལམ་，含義：path）：有些人獲得了止，但未獲得勝觀，因此他們依靠止而努力修習勝觀；有些人獲得了勝觀，但未獲得止，因此他們依靠勝觀而努力修習止；有些人既未獲得止，也未獲得勝觀，因此他們以調伏散亂的意念而努力修習兩者；有些人既已獲得止，也已獲得勝觀，因此他們的止和勝觀融合在一起，達到雙運（藏文：ཟུང་དུ་འཇུག་，含義：union）。 有三種根（藏文：དབང་པོ་，含義：faculty）：未知當知根（藏文：མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་，含義：faculty of making the unknown known），已知根（藏文：ཀུན་ཤེས་པ་，含義：known faculty），和已知已知的根（藏文：ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ，含義：faculty of the one who knows）。何為未知當知根？即在加行道（藏文：སྦྱོར་བའི་ལམ་，含義：path of preparation）和見道（藏文：མཐོང་བའི་ལམ་，含義：path of seeing）的十五個剎那心中所起作用的根。何為已知根？即依靠見道的第十六個剎那心，在所有學道（藏文：སློབ་པའི་ལམ་，含義：path of learning）中所起作用的根。何為已知已知的根？即在無學道（藏文：མི་སློབ་པའི་ལམ་，含義：path of no more learning）中所起作用的根。 當修習初禪地（藏文：བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་，含義：first dhyana）之道時，將修習與欲界（藏文：འདོད་པ་，含義：desire realm）高度相關的善根（藏文：དགེ་བའི་རྩ་བ་，含義：root of virtue），因為他們獲得了對這些善根的自在力。在初禪地，就像在欲界一樣，當修習所有上地（藏文：ས་གོང་མ་，含義：higher ground）之道時，將修習下地（藏文：ས་འོག་མ་，含義：lower ground）的善根，因為他們獲得了對這些善根的自在力。 何為究竟道（藏文：མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་，含義：path of culmination）？即斷除一切惡處，斷除相遇的獲得（藏文：འཕྲད་པའི་འཐོབ་པ་，含義：attainment of encounter）之流，以及獲得分離的獲得（藏文：བྲལ་བའི་འཐོབ་པ་，含義：attainment of separation），依靠金剛喻定（藏文：རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་，含義：vajra-like samadhi），立即轉變為無餘涅槃（藏文：གནས་མ་ལུས་པར་གྱུར་，含義：state of nothing left），證得盡智（藏文：ཟད་པ་ཤེས་པ་，含義：knowledge of exhaustion）和無生智（藏文：མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་，含義：knowledge of non-arising）。也是十種無學法（藏文：མི་སློབ་པའི་ཆོས་བཅུ་，含義：ten dharmas of no more learning），即從無學正見到無學正定，以及無學正解脫（藏文：མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་རོལ་བ་，含義：no more learning right liberation）和無學正智（藏文：མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་འི་ཤེས་པ་，含義：no more learning right knowledge）。一切惡處是什麼？即是言說的惡處。

【English Translation】 What is Vipassanā (Tibetan: ལྷག་མཐོང་, meaning: higher seeing)? It is like this: to discriminate dharmas, to thoroughly discriminate, to completely understand, and to thoroughly examine, for the sake of counteracting negative situations (Tibetan: གནས་ངན་ལེན་, meaning: bad place) and the characteristics (of things), to liberate from perversions, and to settle the mind in what is not perverse. Furthermore, relying on Śamatha (Tibetan: ཞི་གནས་, meaning: calm abiding) and Vipassanā, it transforms into four paths (Tibetan: ལམ་, meaning: path): Some have attained Śamatha but have not attained Vipassanā, so they rely on Śamatha and strive for Vipassanā; some have attained Vipassanā but have not attained Śamatha, so they rely on Vipassanā and strive for Śamatha; some have neither attained Śamatha nor Vipassanā, so they strive for both with a mind that subdues mental agitation; some have attained both Śamatha and Vipassanā, so their Śamatha and Vipassanā become mixed and they unite them in equipoise. There are three faculties (Tibetan: དབང་པོ་, meaning: faculty): the faculty of making the unknown known (Tibetan: མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་, meaning: faculty of making the unknown known), the known faculty (Tibetan: ཀུན་ཤེས་པ་, meaning: known faculty), and the faculty of the one who knows (Tibetan: ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ, meaning: faculty of the one who knows). What is the faculty of making the unknown known? It is the faculty that functions in the fifteen moments of the mind of the path of preparation (Tibetan: སྦྱོར་བའི་ལམ་, meaning: path of preparation) and the path of seeing (Tibetan: མཐོང་བའི་ལམ་, meaning: path of seeing). What is the known faculty? It is the faculty that, relying on the sixteenth moment of the mind of the path of seeing, functions in all the paths of learning (Tibetan: སློབ་པའི་ལམ་, meaning: path of learning). What is the faculty of the one who knows? It is the faculty that functions in the path of no more learning (Tibetan: མི་སློབ་པའི་ལམ་, meaning: path of no more learning). When cultivating the path of the first dhyana ground (Tibetan: བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་, meaning: first dhyana), one will cultivate the roots of virtue (Tibetan: དགེ་བའི་རྩ་བ་, meaning: root of virtue) that are highly associated with the desire realm (Tibetan: འདོད་པ་, meaning: desire realm), because they have gained mastery over these roots of virtue. In the first dhyana ground, just as in the desire realm, when cultivating all the paths of the higher grounds (Tibetan: ས་གོང་མ་, meaning: higher ground), one will cultivate the roots of virtue of the lower grounds (Tibetan: ས་འོག་མ་, meaning: lower ground), because they have gained mastery over these roots of virtue. What is the path of culmination (Tibetan: མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་, meaning: path of culmination)? It is to cut off all negative situations, to cut off the stream of the attainment of encounter (Tibetan: འཕྲད་པའི་འཐོབ་པ་, meaning: attainment of encounter), and to attain the attainment of separation (Tibetan: བྲལ་བའི་འཐོབ་པ་, meaning: attainment of separation), relying on the vajra-like samadhi (Tibetan: རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་, meaning: vajra-like samadhi), immediately transforming into the state of nothing left (Tibetan: གནས་མ་ལུས་པར་གྱུར་, meaning: state of nothing left), realizing the knowledge of exhaustion (Tibetan: ཟད་པ་ཤེས་པ་, meaning: knowledge of exhaustion) and the knowledge of non-arising (Tibetan: མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་, meaning: knowledge of non-arising). It is also the ten dharmas of no more learning (Tibetan: མི་སློབ་པའི་ཆོས་བཅུ་, meaning: ten dharmas of no more learning), from no more learning right view to no more learning right samadhi, as well as no more learning right liberation (Tibetan: མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་རོལ་བ་, meaning: no more learning right liberation) and no more learning right knowledge (Tibetan: མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་འི་ཤེས་པ་, meaning: no more learning right knowledge). What are all the negative situations? They are the negative situations of expression.

---

ལེན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། ཚོར་བའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། ལས་ ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། རྟོག་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། ཟས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་། འཁྲིག་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། རྨི་ལམ་གྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་། ནད་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་། རྒ་བའི་གནས་ ངན་ལེན་དང་། འཆི་བའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། ཡོངས་སུ་ངལ་བའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། གནས་ངན་ལེན་བརྟན་པ་དང་། གནས་ངན་ལེན་ཆེན་པོ་དང་། གནས་ངན་ལེན་འབྲིང་པོ་དང་། གནས་ངན་ལེན་ཆུང་ངུ་དང་། 1-621 ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་ཏོ། །འཕྲད་པའི་འཐོབ་པ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། གནས་ངན་ལེན་བསགས་པ་ ལ་འཐོབ་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །བྲལ་བའི་འཐོབ་པ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། གནས་ངན་ལེན་ཟད་པ་ལ་བྲལ་བའི་འཐོབ་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ན། སྦྱོར་བའི་ལམ་ གྱིས་བསྡུས་པ་དང་། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའོ། །སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ནི་གང་ཕན་ཆད་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་ཅིང་། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཤིགས་པའོ། །བར་ཆད་མེད་ པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ནི་གང་གི་འོག་ཏུ་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡང་བར་མེད་པ། བརྟན་པ། སྲ་བ། རོ་གཅིག་པ། ཁྱབ་པའོ། ། འདི་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དཔེར་ན། བྲག་ཆེན་པོ་མ་གྲུམ་པ། སེར་ཀ་མེད་པ། ཁོང་སྟོང་མ་ཡིན་པ། གཅིག་ཏུ་འདུས་པ། ཤིན་ཏུ་མཁྲེགས་པ་དེ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རླུང་གིས་ ཀྱང་མི་སྒུལ་ཅིང་མི་གཡོས་སོ། །ཤར་ཕྱོགས་ཇི་ལྟ་བར་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གནས་མ་ལུས་པར་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། གང་མི་སློབ་པའི་ལམ་ཐོབ་པའི་སེམས་ཀྱི་གནས་གྱུར་པ་དང་། 1-622 ལམ་གྱི་གནས་གྱུར་པ་དང་། གནས་ངན་ལེན་གྱི་གནས་གྱུར་པའོ། །ཟད་པ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་ཟད་ནས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའམ། ཟད་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ ན། འབྲས་བུ་སྤངས་ནས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའམ། འབྲས་བུ་མི་སྐྱེ་བ་ལ་དམིགས་པའོ། །མི་སློབ་པའི་ཆོས་བཅུ་ནི་མི་སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཡང་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ བཞིར་རི

【現代漢語翻譯】 染污的處所包括：貪著一切處所，感受的染污處所，煩惱的染污處所，業的染污處所，異熟的染污處所，煩惱障的染污處所，業障的染污處所，異熟障的染污處所，障礙的染污處所，分別的染污處所，食物的染污處所，性愛的染污處所，夢的染污處所，疾病的染污處所，衰老的染污處所，死亡的染污處所，完全疲勞的染污處所，染污處所的穩固，染污處所的巨大，染污處所的中等，染污處所的微小，煩惱障的染污處所，入定的障礙染污處所，所知障的染污處所。 獲得的成就有什麼呢？ 積聚染污處所稱為獲得。 斷絕的成就有哪些呢？ 染污處所滅盡稱為斷絕的成就。 金剛喻定（Vajropama Samadhi）是什麼呢？ 是由加行道和無間道所攝持的。 加行道所攝持的是指什麼呢？ 從此以後，一切障礙都不能動搖，一切障礙都會粉碎。 無間道所攝持的是指什麼呢？ 在它之後，生起盡智和無生智，那個定也是無間的、穩固的、堅硬的、一味的、周遍的。 考慮到這一點，世尊（Bhagavan）說，例如，巨大的巖石沒有裂縫，沒有冰雹，不是空心的，完全聚集在一起，非常堅硬，即使東方的風也不能搖動它。正如東方一樣，所有方向也是如此。 完全轉變的處所是什麼呢？ 獲得無學道的心之轉變處所，道的轉變處所，染污處所的轉變處所。 盡智是什麼呢？ 知道原因已經滅盡，或者專注于滅盡。 無生智是什麼呢？ 知道果已經斷除，或者專注于果不生起。 無學的十法，應理解為是指無學的戒蘊、定蘊、慧蘊、解脫蘊和解脫知見蘊。 此外，道諦的相是具有四種特徵的。

【English Translation】 The places of defilement include: clinging to all places, the defiled place of feeling, the defiled place of affliction, the defiled place of karma, the defiled place of maturation, the defiled place of affliction-obscuration, the defiled place of karma-obscuration, the defiled place of maturation-obscuration, the defiled place of obscuration, the defiled place of conceptualization, the defiled place of food, the defiled place of sexual intercourse, the defiled place of dreams, the defiled place of disease, the defiled place of aging, the defiled place of death, the defiled place of complete fatigue, the stability of the defiled place, the greatness of the defiled place, the mediumness of the defiled place, the smallness of the defiled place, the defiled place of affliction-obscuration, the defiled place of absorption-obscuration, and the defiled place of knowledge-obscuration. What are the attainments of acquisition? Accumulating defiled places is called acquisition. What are the attainments of separation? The exhaustion of defiled places is called the attainment of separation. What is the Vajropama Samadhi (Diamond-like Concentration)? It is that which is gathered by the path of application and the path of no interval. What is gathered by the path of application? From then on, all obscurations cannot be broken, and all obscurations are shattered. What is gathered by the path of no interval? Underneath it, the knowledge of exhaustion and the knowledge of non-arising arise; that concentration is also uninterrupted, stable, firm, of one taste, and pervasive. Considering this, the Bhagavan (Blessed One) said, 'For example, a great rock that is not cracked, without hail, not hollow, completely gathered together, and extremely hard, even the wind from the east cannot move it. Just as the east is, so are all directions.' What is the place of complete transformation? The transformed place of the mind that has attained the path of no more learning, the transformed place of the path, and the transformed place of the defiled place. What is the knowledge of exhaustion? Knowing that the cause has been exhausted, or focusing on exhaustion. What is the knowledge of non-arising? Knowing that the result has been abandoned, or focusing on the non-arising of the result. The ten dharmas of no more learning should be understood as referring to the aggregates of morality, concentration, wisdom, liberation, and the vision of the knowledge of liberation of no more learning. Furthermore, the aspect of the truth of the path is understood to have four characteristics.

---

ག་པར་བྱ་སྟེ། ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། རིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ནའི་ དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། སེམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། རྟག་པའི་གནས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་ཡོད། 1-623 འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དག་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཤེས་བྱ་ལ་ལེགས་པར་མ་ཞུགས་པ་དང་། ལེགས་པར་ཞུགས་པ་དང་། སྒྲིབ་ པ་དང་བཅས་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་བྱེ་བྲག་གོ །འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པ་ ལ་འཇུག་པ་ན་མི་རྟག་པའི་དོན་མཐོང་གི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ལྷག་མ་ རྣམས་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །བདེན་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་ལས་བཏུས་པ་གཉིས་པའོ།། །། ༄། །ཆོས་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་ལས་བཏུས་པ་གསུམ་པ། ཆོས་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང་། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། དེ་ ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང་། སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་སྡེ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་དང་། གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེའོ། །མདོའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། གང་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྐྱང་པར་གསུངས་པ་སྟེ། 1-624 ཕན་ཡོན་བཅུ་གཟིགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མདོར་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་སྟོན་ཏེ། རྣམ་པར་གཞག་པར་སླ་བ་དང་། བཤད་སླ་བ་དང་། གཟུང་སླ་བ་དང་། ཆོས་ལ་གུས་པས་མྱུར་དུ་ཚོགས་ཡོངས་ སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། མྱུར་དུ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་མཆོག་ལ་རེག་པ་དང་། འབེལ་བའི་གཏམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་མགུ་བར་བྱེད་དེ། མཁས་པ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བའོ། །དབྱངས་ཀྱིས་ བསྙད་པའི་སྡེ་གང་ཞ

【現代漢語翻譯】 應如何行事？即道的體性、理的體性、修的體性、決定的體性。為何稱為道的體性？因為唯有如此才能完全尋求其意義。為何稱為理的體性？因為是對治煩惱的對治品。為何稱為修的體性？因為能使心不顛倒地修持。為何稱為決定的體性？因為能到達恒常的境地。對於真諦，有十六種行相，其中既有世俗的，也有出世俗的。 世俗和出世俗的區別是什麼呢？在於是否善於進入所知境，是否善於進入，是否具有障礙，是否沒有障礙，是否具有分別念，是否沒有分別念。這就是區別。如此進入出世俗的行相時，能見到無常的意義，但並非見到所謂的無常本身。對於無常本身的意義，也應知曉如何將其餘的行相如是相應地結合起來。名為真諦的決斷，即《攝類學》第二品。 什麼是法的決斷？即《攝類學》第三品。 什麼是法的決斷？法是指經部、應頌部、記別部、諷頌部、自說部、緣起部、譬喻部、本事部、本生部、方廣部、希法部、論議部。什麼是經部？即以所說的方式單獨宣說，如來因見到十種利益而以經的方式說法，易於安立、易於解說、易於領受，以對法的恭敬迅速圓滿一切集會，迅速證悟法性，了知佛而獲得信心，了知法和僧而獲得信心，觸及現法安樂住的殊勝，以善妙的言辭進行決斷而使聖者心生歡喜，進入智者之列。什麼是應頌部？

【English Translation】 How should one act? That is, the nature of the path, the nature of reason, the nature of practice, and the nature of determination. Why is it called the nature of the path? Because only in this way can one fully seek its meaning. Why is it called the nature of reason? Because it is the antidote to afflictions. Why is it called the nature of practice? Because it enables the mind to practice without being inverted. Why is it called the nature of determination? Because it leads to a state of permanence. Regarding the truths, there are sixteen aspects, some of which are worldly and some of which are transcendental. What is the difference between the worldly and the transcendental? It lies in whether one is skilled in entering the knowable, whether one is skilled in entering, whether one has obstacles, whether one has no obstacles, whether one has conceptual thoughts, and whether one has no conceptual thoughts. This is the difference. When entering the transcendental aspects in this way, one can see the meaning of impermanence, but not the so-called impermanence itself. Regarding the meaning of impermanence itself, one should also know how to combine the remaining aspects accordingly. This is called the determination of truth, which is the second chapter of the Compendium of Categories. What is the determination of Dharma? That is, the third chapter of the Compendium of Categories. What is the determination of Dharma? Dharma refers to the Sutra Pitaka, the Geya, the Vyakarana, the Gatha, the Udana, the Nidana, the Avadana, the Itivrittaka, the Jataka, the Vaipulya, the Adbhuta-dharma, and the Upadesha. What is the Sutra Pitaka? It is the solitary teaching spoken in the manner described. Seeing ten benefits, the Tathagata teaches the Dharma in the manner of the Sutras, which is easy to establish, easy to explain, easy to receive, and through reverence for the Dharma, one quickly perfects all gatherings, quickly realizes the nature of Dharma, gains faith by knowing the Buddha, gains faith by knowing the Dharma and the Sangha, touches the supreme state of dwelling in bliss in this very life, and delights the minds of the noble ones by establishing it with excellent words, entering the ranks of the wise. What is the Geya?

---

ེ་ན། མདོའི་སྡེ་དེ་ཉིད་དུ་དབུས་དང་མཐའ་མར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའོ། །ཡང་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའོ། །ལུང་དུ་ བསྟན་པའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། གང་ལས་ཉན་ཐོས་འདས་ཏེ་ཤི་བའི་དུས་བྱས་པ་དང་འབྱུང་བ་ལུང་སྟོན་པའོ། །ཡང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ སྡེ་གང་ཞེ་ན། ཚིགས་སུ་སྦྱར་ནས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྩ་བ་གཉིས་པ་དང་། རྩ་བ་གསུམ་པ་དང་། རྩ་བ་བཞི་པ་དང་། རྩ་བ་ལྔ་པ་དང་། རྩ་བ་དྲུག་པའོ། །ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། 1-625 གང་ཡི་རངས་ནས་བརྗོད་པའོ། །གླེང་གཞིའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། གང་གི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་དང་། བྱུང་བ་དང་བཅས་པའི་བསླབ་པ་བཅས་པ་གསུངས་པའོ། །རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། དཔེ་དང་ བཅས་པར་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། གང་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའོ། །སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཤིན་ ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དང་ལྡན་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འཐག་པ་དང་མཚུངས་བྲལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་གནས་ཡིན་པ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཟབ་པའི་རྣམ་པར་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ རྣམ་པར་འཐག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཐག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མཚུངས་བྲལ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱེ་སྡེ་གང་ ཞེ་ན། གང་ལས་ཉན་ཐོས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བསྟན་པའོ། །གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། གང་དུ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའོ། ། 1-626 མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་ གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་དོ། །གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང་། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང་། སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་སྡེ་འཁོར་དང་བཅས་པ་འདི་ ནི་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་དོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་དོ། །གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་ ནི་གཉི་གའི་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞ

【現代漢語翻譯】 複次，何者為經部？即于彼經部中，以偈頌于首尾而宣說者。又以偈頌宣說能了知正直義之經部。何者為授記部？即于其中，聲聞（梵文：Śrāvaka， श्रಾವಕ，梵文羅馬擬音：shravaka，聽聞者）逝世、死亡之時，而作未來之授記。又決定義之經部，即是授記部。何者為偈頌部？即以偈頌連綴而宣說者，即二根本、三根本、四根本、五根本、六根本。何者為自說部？即隨喜而說者。何者為本事部？即為誰而說，以及連同所發生之事而安立學處者。何者為譬喻部？即連同譬喻而宣說者。何者為如是語部？即與往昔之行持相應者。何者為本生部？即與菩薩（梵文：Bodhisattva， बोधिसत्त्व，梵文羅馬擬音：bodhisattva，覺有情）之行持相應者。何者為廣部？即與菩薩之藏相應者。廣部如何，如是攝略與無等亦如是。何故名為廣部？謂為一切有情之利益與安樂處，且以廣大、寬廣、甚深之相而開示佛法故。何故名為攝略？謂能攝略一切障礙故。何故名為無等？謂無等比故。何者為希有法部？即于其中，開示聲聞、菩薩、佛陀（梵文：Buddha， बुद्ध，梵文羅馬擬音：buddha，覺者）等之稀有奇特之法。何者為教誡部？即于其中，如實開示佛法之體性。 如是經部等，可歸納為三藏（梵文：Tripiṭaka， त्रिपिटक，梵文羅馬擬音：tripiṭaka，三藏）：經部、以偈頌宣說部、授記部、偈頌部、自說部，此等是聲聞之經藏。本事部、譬喻部、如是語部、本生部及其眷屬，此乃律藏。廣部與希有法部，此乃菩薩之經藏。教誡部，則是二者之阿毗達磨藏。何故如是……

【English Translation】 Furthermore, what is the Sūtra section? It is that in which verses are spoken at the beginning and end within that very Sūtra section. Also, it is that which elucidates the Sūtra section of straightforward meaning through verses. What is the section of prophecies? It is that from which prophecies arise when a Śrāvaka (hearer) passes away and dies. Also, the Sūtra section of definitive meaning is the section of prophecies. What is the section of verses? It is that which is spoken by joining together verses, namely, the two roots, the three roots, the four roots, the five roots, and the six roots. What is the section of inspired utterances? It is that which is spoken out of joy. What is the section of introductory narratives? It is that which is spoken for the sake of whom, and together with the arising of the precepts that have been established. What is the section of accounts of realization? It is that which is spoken together with examples. What is the section of such occurrences? It is that which is endowed with previous connections. What is the section of birth stories? It is that which is endowed with the conduct of a Bodhisattva (enlightenment being). What is the extensive section? It is that which is endowed with the Bodhisattva's collection. Just as the extensive is, so too are the condensed and the incomparable. Why is it called extensive? Because it is a place of benefit and happiness for all sentient beings, and because it teaches the Dharma in a manner that is vast, broad, and profound. Why is it called condensed? Because it condenses all obscurations. Why is it called incomparable? Because it is without equal. What is the section of wondrous Dharmas? It is that from which the wondrous and marvelous Dharmas of Śrāvakas, Bodhisattvas, and Buddhas (awakened ones) are taught. What is the section of teachings on establishing the definitive? It is that in which the characteristics of the Dharma are taught without being inverted. These Sūtra sections and so forth are transformed into the three collections: the Sūtra section, the section spoken in verses, the section of prophecies, the section of verses, and the section of inspired utterances—this is the collection of the Sūtra section of the Śrāvakas. The section of introductory narratives, the section of accounts of realization, the section of such occurrences, and the section of birth stories together with their retinue—this is the Vinaya collection. The extensive section and the section of wondrous Dharmas—this is the collection of the Sūtra section of the Bodhisattvas. The section of teachings on establishing the definitive is the Abhidharma collection of both. Why is it so...

---

ིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་ རྣམ་པར་གཞག་གོ །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ །རང་གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་ ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ །ཡང་བསླབ་པ་གསུམ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ ། 1-627 ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ །ཡང་ཆོས་དང་དོན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ །ཆོས་དང་དོན་མངོན་ དུ་བྱ་བའི་གཞིའི་གནས་ཀྱི་ཕྱིར་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ །འབེལ་བའི་གཏམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པས་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པས་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ །ཆོས་འདི་དག་གང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་ བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་། གནས་དང་བཅས་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཞེས་ཀྱང་ བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་ནང་ནས་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་རྣམས་སོ། །གནས་གང་ཞེ་ན། གཞན་ལ་ རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། བག་ཆགས་སོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། གཅིག་གི་གྲོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པས་དམིགས་པ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའོ། །ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། 1-628 ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་དང་། སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་དང་། མཁས་པའི་དམིགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པའོ། །ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། དངོས་པོའི་མཐའ་དང་། དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གང་ཞེ་ན། མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ པས་གང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གང་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གང་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པའོ། །དངོས་པོའི་མཐའ་གང་ ཞེ་ན། གང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པའོ

【現代漢語翻譯】 如果有人問，諸佛陀（Tathagata）如何安立三藏（Tripitaka）？爲了對治近分的煩惱——懷疑，所以安立經藏（Sutra Pitaka）。爲了對治具有二邊（極端）的近分煩惱，所以安立律藏（Vinaya Pitaka）。爲了對治執持自見為最勝的近分煩惱，所以安立論藏（Abhidhamma Pitaka）。 又，爲了宣說三學，所以安立經藏。爲了成辦增上戒學（Adhisila-siksa）和增上心學（Adhicitta-siksa），所以安立律藏。爲了現證增上慧學（Adhiprajna-siksa），所以安立論藏。 又，爲了宣說教法（Dharma）和義理（Artha），所以安立經藏。爲了作為現證教法和義理的基礎處，所以安立律藏。爲了以善妙之語確定，從而以教法獲得圓滿受用，安住于安樂，所以安立論藏。 如果有人問，這些教法是哪些的行境？是聽聞所生、思所生、修所生的心和心所法（Citta-caitta）的行境。心和心所法也稱為具有所緣（Alambana）、具有行相（Akara）、具有處所（Adharasthana）、具有相應（Samprayukta）。 在諸法中，它們的所緣是什麼？是經部等。行相是什麼？是與蘊（Skandha）等相應之義。處所是什麼？是他者的了別（Vijnana）、憶念（Smrti）和習氣（Vasana）。相應是什麼？是以一者為友的方式，以行相如實地證悟所緣。 什麼是緣於法的種種差別？是周遍的所緣、修習清凈的所緣、巧妙的所緣、清凈煩惱的所緣。什麼是周遍的所緣？是具有分別的影像、不具有分別的影像、事物的邊際、以及究竟的必要。什麼是具有分別的影像？是以勝解作意（Adhimoksa-manaskara）的奢摩他（Samatha，止）和毗缽舍那（Vipasyana，觀）的所緣。什麼是不具有分別的影像？是以唯作意（Tathata-manaskara）的奢摩他和毗缽舍那的所緣。什麼是事物的邊際？是一切諸法如所有和如所有性的存在。

【English Translation】 If someone asks, how do the Buddhas (Tathagatas) establish the three baskets (Tripitaka)? To counteract the proximate affliction of doubt, the Sutra Pitaka is established. To counteract the proximate afflictions that possess two extremes, the Vinaya Pitaka is established. To counteract the proximate affliction of holding one's own view as supreme, the Abhidhamma Pitaka is established. Furthermore, the Sutra Pitaka is established to expound the three trainings. The Vinaya Pitaka is established to accomplish the trainings of higher discipline (Adhisila-siksa) and higher mind (Adhicitta-siksa). The Abhidhamma Pitaka is established to realize higher wisdom (Adhiprajna-siksa). Furthermore, the Sutra Pitaka is established to expound the Dharma and its meaning (Artha). The Vinaya Pitaka is established as the basis for realizing the Dharma and its meaning. The Abhidhamma Pitaka is established so that, by establishing through excellent speech, one may fully enjoy the Dharma and abide in comfort. If someone asks, what are the objects of these Dharmas? They are the objects of mind and mental factors (Citta-caitta) arising from hearing, thinking, and meditating. Mind and mental factors are also called possessing an object (Alambana), possessing an aspect (Akara), possessing a place (Adharasthana), and possessing association (Samprayukta). Among the Dharmas, what are their objects? They are the Sutra Pitaka and so forth. What are the aspects? They are the meanings associated with the aggregates (Skandhas) and so forth. What is the place? It is the other's discernment (Vijnana), memory (Smrti), and habitual tendencies (Vasana). What is association? It is the way in which one accurately realizes the object through aspects, in the manner of one being a friend to another. What are the various distinctions of focusing on the Dharma? They are pervasive objects, objects for purifying conduct, skillful objects, and objects for purifying afflictions. What are pervasive objects? They are images with conceptualization, images without conceptualization, the limits of things, and the ultimate necessity. What are images with conceptualization? They are the objects of Samatha (calm abiding) and Vipasyana (insight) through aspiration and attention (Adhimoksa-manaskara). What are images without conceptualization? They are the objects of Samatha and Vipasyana through mere attention (Tathata-manaskara). What are the limits of things? They are the existence of all Dharmas as they are and as they truly are.

---

། །ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ནི། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སོ། ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ནི། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དང་། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་ཞི་བ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའོ། །དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། གནས་གྱུར་པའོ། །རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དུ་ཞེ་ན། 1-629 གཉིས་སོ། །སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དུ་ཞེ་ན། དྲུག་གོ །མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དུ་ཞེ་ན། བརྒྱད་དོ། སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ རྣམས་ཀྱི་ནི་མི་སྡུག་པའོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བྱམས་པའོ། །གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྐྱེན་འདི་ལས་བྱུང་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའོ། །ང་རྒྱལ་ལ་སྤྱོད་པ་ རྣམས་ཀྱི་ནི་ཁམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་། རྔུབ་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །མཁས་པའི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ དང་། ཁམས་ལ་མཁས་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པའོ། །གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་ ཇི་ལྟར་བལྟ་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ལས་བལྟའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ ན། ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པའོ། །རྒྱུ་དང་མཐུན་པར་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པའོ། ། 1-630 ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། ས་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་ནི་རིགས་པ་ཉིད་དོ། །ས་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཞི་བ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་ བཞིའོ། །ཆོས་ལ་བརྩོན་པ་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ན་རིགས་པ་དུ་ཞིག་གིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་ཅེ་ན། བཞིས་དཔྱོད་དེ། ལྟོས་པའི་རིགས་པ་དང་། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་ པའི་རིགས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པའོ། །ལྟོས་པའི་རིགས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་བ་ན་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པའོ། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་རང་གི་མཚན་ ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ་སོ་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བར་སྟོན་པའོ།

【現代漢語翻譯】 所有存在的事物是什麼？是五蘊（Phungpo，聚合）、十二處（Kham，處）和十八界（Kyeche，界）。 如實存在的事物是什麼？是四聖諦（Phakpe denpa shyi，四種高貴的真理）及其十六種行相（Nam pa chudruk，方面），以及真如（Dészhinnyi，事物本來的樣子）、一切行無常（Düjé tamché mi takpa，所有有為法皆無常）、一切行是苦（Düjé tamché dukngalwa，所有有為法皆是苦）、諸法無我（Chö tamché dakmépa，一切法無我）、涅槃寂靜（Nyangen ledépa zhiwa，從痛苦中解脫的平靜）、空性（Tongpanyi，空虛）、無愿（Mönpa mépa，沒有渴望）和無相（Tsenma mépa，沒有特徵）。 所成就的必要是什麼？是轉依（Né gyurpa，基礎的轉變）。十六行相中，空性的行相有多少？有兩個。無愿的行相有多少？有六個。無相的行相有多少？有八個。 調伏煩惱的所緣是什麼？對於貪慾的行者來說，是不凈觀（Midukpa，醜陋）；對於嗔恨的行者來說，是慈悲觀（Jampa，愛）；對於愚癡的行者來說，是此有故彼有之緣起（Kyen di lé jungwa tenching drelwar jungwa，因這個而產生那個的相互依存）；對於我慢的行者來說，是界分別觀（Kham rabtu dyéwa，元素的區分）；對於分別唸的行者來說，是出入息念（Duk jungwa dang ngukpa jesu drenpa，呼吸的覺知）。 智者的所緣是什麼？是善巧於五蘊、十二處、十八界、緣起，以及善巧于處非處（Né dang né mayinpa，可能性與不可能性）。 如何觀察處非處？從善巧于緣起中觀察。善巧于緣起與善巧于處非處有什麼區別？對於諸法生起，因為完全斷除了無因和不順之因，所以是善巧于緣起；因為完全接受與因相順之果，所以是善巧于處非處。 調伏煩惱的所緣是什麼？對於下地（Sa okma，較低的境界）來說，是如理作意（Rigpa nyi，正確的注意）；對於上地（Sa gongma，較高的境界）來說，是寂靜；以及真如和四聖諦。 在以法為勤奮、以法為觀察時，以多少理進行觀察？以四理進行觀察：觀待理（Töpe rigpa，依賴的理由）、作用理（Jawa jepé rigpa，功能的理由）、成立理（Tentshik drubpé rigpa，建立的理由）和法爾理（Chönyi kyi rigpa，事物本性的理由）。 什麼是觀待理？是諸行生起時依賴於因緣。什麼是作用理？是各自具有不同自相的諸法各自發揮其作用。什麼是成立理？是顯示所要成立的義不違背量（Tsema，有效的認知）。

【English Translation】 What are all the existing things? They are the five Skandhas (Phungpo, Aggregates), the twelve Ayatanas (Kham, Sources), and the eighteen Dhatus (Kyeche, Elements). What exists as it is? They are the Four Noble Truths (Phakpe denpa shyi, Four Noble Truths) and their sixteen aspects (Nam pa chudruk, Aspects), as well as Suchness (Dészhinnyi, The way things are), all conditioned things are impermanent (Düjé tamché mi takpa, All conditioned phenomena are impermanent), all conditioned things are suffering (Düjé tamché dukngalwa, All conditioned phenomena are suffering), all phenomena are without self (Chö tamché dakmépa, All phenomena are without self), Nirvana is peace (Nyangen ledépa zhiwa, Liberation from suffering is peace), emptiness (Tongpanyi, Emptiness), wishlessness (Mönpa mépa, Absence of aspiration), and signlessness (Tsenma mépa, Absence of characteristics). What is the accomplished necessity? It is the transformation of the basis (Né gyurpa, Transformation of the basis). Among the sixteen aspects, how many are the aspects of emptiness? There are two. How many are the aspects of wishlessness? There are six. How many are the aspects of signlessness? There are eight. What is the object of purification for conduct? For those who engage in desire, it is ugliness (Midukpa, Repulsiveness); for those who engage in hatred, it is loving-kindness (Jampa, Love); for those who engage in delusion, it is dependent origination (Kyen di lé jungwa tenching drelwar jungwa, Dependent arising from this cause); for those who engage in pride, it is the analysis of elements (Kham rabtu dyéwa, Analysis of elements); for those who engage in conceptualization, it is mindfulness of breathing (Duk jungwa dang ngukpa jesu drenpa, Mindfulness of inhalation and exhalation). What is the object of the wise? It is being skilled in the five Skandhas, the twelve Ayatanas, the eighteen Dhatus, dependent origination, and being skilled in what is possible and impossible (Né dang né mayinpa, Possible and impossible). How does one observe what is possible and impossible? One observes from being skilled in dependent origination. What is the difference between being skilled in dependent origination and being skilled in what is possible and impossible? For the arising of phenomena, because one has completely abandoned the causelessness and the unfavorable cause, it is being skilled in dependent origination; because one completely accepts the result that is in accordance with the cause, it is being skilled in what is possible and impossible. What is the object of purification for afflictions? For the lower grounds (Sa okma, Lower realms), it is proper attention (Rigpa nyi, Correct attention); for the higher grounds (Sa gongma, Higher realms), it is peace; as well as Suchness and the Four Noble Truths. When diligently examining the Dharma, with how many reasons does one examine? One examines with four reasons: the reason of dependence (Töpe rigpa, Reason of dependence), the reason of function (Jawa jepé rigpa, Reason of function), the reason of establishment (Tentshik drubpé rigpa, Reason of establishment), and the reason of the nature of things (Chönyi kyi rigpa, Reason of the nature of things). What is the reason of dependence? It is that when conditioned things arise, they depend on causes and conditions. What is the reason of function? It is that each of the phenomena with different characteristics performs its own function. What is the reason of establishment? It is showing that the meaning to be established does not contradict valid cognition (Tsema, Valid cognition).

---

།ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ གང་ཞེ་ན། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གནས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲགས་པའོ། །ཆོས་ལ་རིགས་པས་དཔྱོད་པ་ལ་བརྩོན་པའི་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་གང་ཞེ་ན། ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་བཞི་སྟེ། མིང་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་དང་། དངོས་པོ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་འདོགས་པ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའོ། །མིང་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་གང་ཞེ་ན། 1-631 གང་མིང་གི་ཚོགས་དང་། ཚིག་གི་ཚོགས་དང་། ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོག་པའོ། །དངོས་པོ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་ པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོག་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་བརྗོད་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་འབྲེལ་པ་ ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོག་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་བརྗོད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་འབྲེལ་བ་ལ་ ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པའི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་ པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བཞི་སྟེ། མིང་ཚོལ་བར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། དངོས་པོ་ཚོལ་བར་རྟོགས་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ དུ་འདོགས་པ་ཚོལ་བར་རྟོགས་པ་དང་། ཁྱད་པར་འདུ་འདོགས་པ་ཚོལ་བར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །མིང་ཚོལ་བར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། 1-632 མིང་མི་དམིགས་པར་ཤེས་པའོ། །དངོས་པོ་ཚོལ་བར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་མི་དམིགས་པར་ཤེས་པའོ། །ངོ་ བོ་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཚོལ་བར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་རྫས་སུ་མི་དམིགས་པར་ཤེས་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་ཚོལ་ བར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་རྫས་སུ་མི་དམིགས་པར་ཤེས་པའོ། །ཆོས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་པར་བརྩོན་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གང་ ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་བལྟ་སྟེ། གཞི་དང་། སྐྱེད་པ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་། སྣང་བ་དང་། གནས་སོ། །གཞི་གང་ཞེ་ན། ཚོགས་བསགས་པའི་བདེན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་མང་དུ་ཐོས་པ་ ཉིད་དོ། །སྐྱེད་པ་གང་ཞེན། དེ་ལ་དམིགས་པ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཚན་མ་དང་བཅས་པའོ། །སྣང་བ་གང་ཞེ་ན། གཟུ

【現代漢語翻譯】 什麼是法性之理？從無始以來，自身和共相的體性存在的諸法，被稱為法性。什麼是勤于以理分析法，而進行的遍尋？ 遍尋有四種：名遍尋、事物遍尋、自性假立遍尋、差別假立遍尋。什麼是名遍尋？ 即對名之集合、詞之集合、字之集合等，認知其各自的體性並非真實成立。什麼是事物遍尋？即同樣地，對蘊、界、處等的體性，認知其並非真實成立。什麼是自性假立遍尋？即對於言說和所言說之間的關聯，認知其僅僅是假立的自性，是名言的因。什麼是差別假立遍尋？即對於言說和所言說之間的關聯，認知其僅僅是假立的差別，是名言的因。什麼是勤於法遍尋，如實了知？ 如實了知有四種：了知名可尋為如實了知，了知事物可尋，了知自性假立可尋，了知差別假立可尋為如實了知。什麼是了知名可尋為如實了知？ 即知曉名不可得。什麼是了知事物可尋為如實了知？即同樣地，知曉事物之體性不可得。什麼是了知自性假立可尋為如實了知？即知曉自性非實有。什麼是了知差別假立可尋為如實了知？即知曉差別非實有。什麼是勤於法之三摩地的瑜伽之境？ 那可以從五個方面觀察：基礎、生起、如鏡、顯現、處所。什麼是基礎？即從積聚資糧的諦實出發，廣聞博學。什麼是生起？即緣於此，如理作意。什麼是如鏡？即緣於此，具有相的三摩地。什麼是顯現？即色...

【English Translation】 What is the reasoning of Dharmata (法性, nature of reality)? From beginningless time, the dharmas (法, phenomena) that exist with their own and common characteristics are known as Dharmata. What is the diligent search for analyzing dharma with reason? There are four kinds of thorough searches: name thorough search, object thorough search, self-nature imputation thorough search, and difference imputation thorough search. What is name thorough search? It is the realization that the collections of names, collections of words, and collections of letters do not have their own characteristics fully established. What is object thorough search? It is the realization that, similarly, the characteristics of the skandhas (蘊, aggregates), dhatus (界, elements), and ayatanas (處, sense bases) are not fully established. What is self-nature imputation thorough search? It is the realization that the connection between what is said and what is to be said is merely an imputation of self-nature, the very cause of terminology. What is difference imputation thorough search? It is the realization that the connection between what is said and what is to be said is merely an imputation of difference, the very cause of terminology. What is the thorough knowledge of diligently searching for dharma, just as it is? There are four kinds of thorough knowledge just as it is: knowing that name is searchable is thorough knowledge just as it is, knowing that object is searchable, knowing that self-nature imputation is searchable, and knowing that difference imputation is searchable is thorough knowledge just as it is. What is knowing that name is searchable as thorough knowledge just as it is? It is knowing that name is unobservable. What is knowing that object is searchable as thorough knowledge just as it is? It is, similarly, knowing that the characteristic of object is unobservable. What is knowing that self-nature imputation is searchable as thorough knowledge just as it is? It is knowing that self-nature is not observed as substance. What is knowing that difference imputation is searchable as thorough knowledge just as it is? It is knowing that difference is not observed as substance. What is the yoga ground of diligently engaging in samadhi (定, concentration) on dharma? It is viewed in five ways: basis, arising, mirror-like, appearance, and place. What is the basis? It is none other than extensively learning, starting from the truth of accumulating merit. What is arising? It is focusing on it with proper attention. What is mirror-like? It is the samadhi with characteristics focused on it. What is appearance? It is form...

---

ང་བ་དང་འཛིན་པ་མི་དམིགས་པར་ཤེས་པའོ། །འདི་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་གཞག་པ། །ཡིད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བས་ན། །དོན་གྱི་འདུ་ཤེས་ལྡོག་དེ་ནས། །རང་གི་འདུ་ཤེས་ངེས་པར་གཟུང་། ། 1-633 དེ་ལྟར་རང་གི་སེམས་གནས་ནས། །གཟུང་བ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱ། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་འཛིན་མེད་པར། །དེ་ནས་མི་དམིགས་རེག་པར་བྱ། །ཞེས་ལེགས་པར་གསུངས་སོ། །ལེགས་པར་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གནས་གང་ ཞེ་ན། གནས་གྱུར་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མང་དུ་ཐོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་མངོན་པ་དང་ འདུལ་བ་མངོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ངེས་པའི་ཚིག་བཟང་པོའི་ཡི་གེ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ངེས་ པའི་ཚིག་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་གོ་བདག་གོ་ཞེས་ཡུལ་མིའི་ངེས་པ་ཚིག་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པར་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྔོན་ གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་འབྲེལ་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་མཐར་གཟུང་བ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐར་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་རྣམས་ ལ་ཆོས་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། བསྒོམ་པ་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཐོས་པ་དང་སེམས་པའི་སྦྱོར་བ་འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཆོས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཐོས་པ་དང་སེམས་པ་ལ་མ་བརྟེན་པར་བསྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བ་འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཆོས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་གྱི། 1-634 གཉི་ག་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཉི་ག་ལ་གནས་ན། ཆོས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། ། འཛིན་པ་དང་། ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། བཤད་པས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བར་བལྟའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། ཆོག་ པར་མི་འཛིན་པས་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བར་བལྟའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཆུད་པ་དང་། གུས་པར་སྦྱོར་བ་དང་། མ་ལོག་པར་སྦྱོར་བར་བལྟའོ། །ཆོག་པར་མི་འཛིན་པ་ནི་རོ་མི་མྱང་བ་དང་། གོང་དུ་ཞི་གནས་ལ་སྦྱོར་བར་བལྟའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། དེར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་བསྟན་ པ་དང་། མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། གོ་རིམ་བསྟན་པ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་དང་། བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་དང་། བསྡུས་པ་བསྟན་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསྟན་ པ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་བསྔགས་པ་བསྟན་པ་དང་། གཅིག་ལ་གཅིག་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཟབ་པར་བསྟན་ཅེ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པ་ཉིད་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཟབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་རྒྱ་ཆེ་བ་དང

【現代漢語翻譯】 了知無我與無執著。世尊考慮到這一點，說道：'菩薩處於等持中，因見心之影像，而從對境之執著中解脫，從而確定自己的覺知。' 如是，從安住于自心，了知無所執。在其下，無執著。然後，觸及無所緣。' 如是善說。善哉！安住於何處？安住于轉變之處。如何成為諸法中的法之智者？因多聞故。如何成為義之智者？因了知法與律之特徵故。如何成為文字之智者？因了知善妙決定之語的文字故。如何成為決定之語之智者？因了知不執著于地方習語，而隨順施設名稱故，如'我知，我知'。如何成為精通前後際之關聯者？因了知前際之執著與后際之決定生起故。如何成為安住于諸法中的法者？不依賴禪修，僅以聽聞與思維之結合，亦非安住於法；不依賴聽聞與思維，僅以禪修之結合，亦非安住於法。 依賴二者，安住於二者，方為安住於法。執持、誦讀與講述，視為從聽聞中生起。專注於三摩地，不執著于滿足，視為從禪修中生起。專注視為恒常投入、恭敬投入、不顛倒投入。不執著于滿足，視為不貪著滋味，並進一步專注于寂止。為何稱極廣大者為菩薩波羅蜜多之藏？因其中顯示了波羅蜜多的數量、特徵、次第、決定之語、禪修、詳細區分、總結、不相順之方面、功德之讚歎、以及一者對另一者的決定性。 為何在極廣大者中顯示廣大與甚深？因一切相智廣大而甚深故。為何在極廣大者中，某些眾生廣大……

【English Translation】 Knowing that there is no self and no grasping. Considering this, the Bhagavan said: 'A Bodhisattva in equipoise, seeing the image of the mind, then turns away from the perception of objects, and then certainly grasps his own perception.' Thus, from abiding in one's own mind, one should realize that there is no grasping. Below that, there is no holding. Then, one touches the non-object. Thus, it is well spoken. Well said! Where does one abide? One abides in the place of transformation. How is one skilled in the Dharma among all Dharmas? Because of much learning. How is one skilled in meaning? Because of knowing the characteristics of Abhidharma and Vinaya. How is one skilled in letters? Because of knowing the letters of good definitive words. How is one skilled in definitive words? Because of knowing how to follow and apply terms without being attached to the local expressions, such as 'I know, I know.' How is one skilled in the connection between the past and future extremes? Because of knowing the grasping of the past extreme and the definite arising of the future extreme. How is one abiding in the Dharma among all Dharmas? Without relying on meditation, one is not abiding in the Dharma merely by the combination of hearing and thinking; without relying on hearing and thinking, one is not abiding in the Dharma merely by the combination of meditation. Relying on both, abiding in both, one is abiding in the Dharma. Holding, reciting, and explaining are seen as arising from hearing. Engaging in samadhi and not being content are seen as arising from meditation. Engagement is seen as constant involvement, respectful involvement, and non-reversed involvement. Not being content is seen as not tasting flavors and further engaging in quiescence. Why is the extremely vast called the Bodhisattva's collection of perfections? Because there the number of perfections is shown, the characteristics are shown, the order is shown, the definitive words are shown, the meditation is shown, the detailed distinctions are shown, the summary is shown, the opposing aspects are shown, the praise of qualities is shown, and the certainty of one to another is shown. Why is vastness and depth shown in the extremely vast? Because the knowledge of all aspects is vast and deep. Why in the extremely vast, some beings are vast...

---

་ཟབ་པར་མི་མོས་ཤིང་སྐྲག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཆོས་ཉིད་དང་བྲལ་བ་དང་། 1-635 དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་མོས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། བདག་ ཉིད་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་གནས་པ་དང་། དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་དགོངས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་མེ་ལོང་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་ གྲངས་ལས་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ། ལྟ་བ་ངན་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་འབྱུང་སྟེ། ལྟ་བ་ངན་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ བརྒྱད་པོ་དག་གང་ཞེ་ན། མཚན་མར་ལྟ་བ་དང་། བཏགས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དང་། བསྒྱུར་བའི་ལྟ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བར་ལྟ་བ་དང་། དཔའ་ཟ་བའི་ལྟ་བ་དང་། རབ་ ཏུ་འཁྲུག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། འཕེལ་བའི་ལྟ་བ་དང་། ཁས་མི་ལེན་པའི་ལྟ་བ་དང་། ངན་གཡོའི་ལྟ་བ་དང་། བཀུར་སྟིའི་ལྟ་བ་དང་། རྨོངས་པ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་དང་། 1-636 རྩ་བའི་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་ལ་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་སེལ་བའི་ལྟ་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་དང་། སྒྲིབ་པ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་འཕེལ་བའི་ལྟ་བ་དང་། འབྲས་བུ་མེད་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཆད་པས་བཅད་པའི་ལྟ་བ་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང་། བསྙད་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་ བ་ཆེན་པོ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ལྟ་བའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ་དགོངས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱིས་མི་ འབྱུང་བ་དང་། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་མེད་པ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། བྱིས་པས་གཟུང་བ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་ལ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྐྱེས་པ་མ་ འགགས་པ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་འབྱུང་བའི་དགོངས་པ་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལྟར་མ་སྐྱེས་སོ། །ཇི་ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟར་མ་འགགས་སོ། ། 1-637 ཇི་ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་འགགས་པ་དེ་ལྟར་གཟོད་མ་ནས་ཞིའོ། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །ཡང་གང་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་

【現代漢語翻譯】 如果有人對甚深之法不信且感到恐懼，那是因為他們遠離了法性（chos nyid，dharmatā，法性），沒有積累善根，並且被惡友所控制。為什麼有些人對廣大之法雖然信奉，卻不能從中獲得解脫呢？因為他們執著于自我見解，並且對文字的表面意義過於執著。考慮到這一點，世尊（bcom ldan 'das，bhagavat，薄伽梵）在《大乘法鏡經》（chos kyi me long chen po，The Great Mirror of Dharma）中宣說了關於法的分類：『菩薩（byang chub sems dpa'，bodhisattva，菩提薩埵）如果不如理地根據字面意義來區分法，就會產生二十八種邪見。』這二十八種邪見是什麼呢？ 執著于相的見解，誹謗名言的見解，誹謗遍計所執的見解，誹謗真如的見解，執取的見解，改變的見解，認為無罪的見解，認為必然解脫的見解，好爭論的見解，極度混亂的見解，顛倒的見解，增長的見解，不承認的見解，惡意的見解，恭敬的見解，依賴愚癡的見解，根本的見解，認為不是見解的見解，消除結合的見解，認為不是決定的見解，遮蔽等的見解，增長非福德的見解，認為沒有果報的見解，斷滅論的見解，誹謗的見解，認為不是假立的見解，大見解，以及增上慢的見解。 關於『從廣大之法中，一切法皆無自性』的說法，其意圖是什麼呢？因為它們不是由自身產生的，沒有自己的自性，不住于自己的體性中，並且不像凡夫所執著的那樣具有自性。此外，遍計所執性（kun tu brtags pa，parikalpita，遍計所執）無相自性，依他起性（gzhan gyi dbang，paratantra，依他起）無生自性，圓成實性（yongs su grub pa，pariniṣpanna，圓成實）無勝義自性。關於『不生、不滅、本來寂靜、自性涅槃』的說法，其意圖是什麼呢？正如無自性一樣，所以不生；正如不生一樣，所以不滅；正如不生和不滅一樣，所以本來寂靜；因此，自性涅槃。 此外，那些從廣大之法中理解如來（de bzhin gshegs pa，tathāgata，如來）

【English Translation】 If someone does not believe in the profound and becomes frightened, it is because they are separated from the nature of reality (chos nyid, dharmatā), have not accumulated roots of virtue, and are completely controlled by evil friends. Why do some beings, although they believe in the extensive, not necessarily become liberated? Because they abide in holding self-view as supreme and are manifestly attached to the literal meaning of words. Considering this, the Blessed One (bcom ldan 'das, bhagavat) spoke in the category of Dharma in the Great Mirror of Dharma: 'If a Bodhisattva (byang chub sems dpa', bodhisattva) improperly distinguishes Dharma according to the literal meaning, twenty-eight evil views will arise.' What are these twenty-eight evil views? The view of clinging to signs, the view of denigrating designations, the view of denigrating conceptualizations, the view of denigrating suchness, the view of grasping, the view of changing, the view of seeing as faultless, the view of seeing as necessarily liberated, the view of being argumentative, the view of being extremely confused, the view of being inverted, the view of increasing, the view of not admitting, the view of malice, the view of reverence, the view of relying on ignorance, the root view, the view of seeing as not a view, the view of eliminating combinations, the view of not being definite, the view of obscurations, the view of increasing non-merit, the view of having no fruit, the view of being cut off by annihilation, the view of denigrating, the view of not being imputed, the great view, and the view of manifest pride. Regarding the statement 'From the extensive, all dharmas are without inherent existence,' what is the intention? Because they do not arise from themselves, do not have their own self-nature, do not abide in their own essence, and are without characteristics as grasped by children. Furthermore, the imputed nature (kun tu brtags pa, parikalpita) is without characteristic inherent existence, the dependent nature (gzhan gyi dbang, paratantra) is without arising inherent existence, and the perfectly established nature (yongs su grub pa, pariniṣpanna) is without ultimate inherent existence. What is the intention of the statement 'Unborn, unceasing, primordially peaceful, naturally in nirvana'? Just as there is no inherent existence, so there is no birth. Just as there is no birth, so there is no cessation. Just as there is no birth and no cessation, so it is primordially peaceful. Thus, it is naturally completely in nirvana. Furthermore, those who understand the Tathagata (de bzhin gshegs pa, tathāgata) from the extensive

---

རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་དགོངས་པ་བཞི་སྟེ། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་དང་། དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་དང་། དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་དང་། གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་ པའོ། །གང་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བཞི་སྟེ། གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། མཚན་ ཉིད་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། བསྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་མཁས་པར་ཇི་ལྟར་ ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གནས་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་ ལ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཚད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་། 1-638 ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གོང་མ་བས་ཀྱང་ཆོས་གོང་མའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་བདུག་པ་དང་། ཕྱེ་མ་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པར་འོས་ཀྱི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་རྣམ་པར་ངེས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་ལས་བཏུས་པ་གསུམ་པའོ།། །། བམ་པོ་ལྔ་པ་སྟེ་ཐ་མའོ། ། ༄། །འཐོབ་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་ལས་བཏུས་པ་བཞི་པ། འཐོབ་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་ པར་བལྟའོ། །གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། སྤྱོད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཉེ་བར་བརྟན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། སྦྱོར་བས་རབ་ཏུ་ དབྱེ་བ་དང་། འབྲས་བུས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཁམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། སྤྱད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཀྱང་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པར་བལྟའོ། །སྤྱོད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ང་རྒྱལ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཆ་མཉམ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། 1-639 ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བའི་གང་ཟག་གོ །ངེས་པར་འབྱུང་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་བ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ བའི་གང་ཟག་གོ །ཉེ་བར་བརྟན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཚོགས་མ་བསགས་པ་དང་། ཚོགས་བསགས་པ་ཡང་ཡི

【現代漢語翻譯】 爲了理解他們的意圖，有四種意圖：對平等性的意圖，對其他時間的意圖，對其他意義的意圖，以及對個人的想法的意圖。對於那些非常廣闊的領域，爲了理解如來佛以靈活的方式表達的意圖，有四種靈活的意圖：對引入的靈活意圖，對特徵的靈活意圖，對對治的靈活意圖，以及對轉變的靈活意圖。對於非常廣闊的領域，菩薩如何才能精通禪定？有五種方式：在每一個剎那，摧毀所有惡趣的處所；遠離各種概念，獲得對佛法的喜悅；完全不間斷地正確認識佛法的無限顯現；在這種狀態下，與純凈的方面相一致，不分別的特徵不斷顯現； 爲了圓滿和成就法身，比以前更高層次的法，也要完全掌握更高層次法的因。為什麼在非常廣闊的佛法領域，適合用香和粉末等來供養，而在聲聞的佛法領域則不適合呢？因為它是利益一切眾生和成為安樂之基礎的緣故。《法義抉擇》名為《攝類學》第三品。第五卷，終。 《獲得抉擇》名為《攝類學》第四品。什麼是獲得抉擇？觀察對個人的安置和對證悟的安置。什麼是對個人的安置？觀察通過行為的區分，通過出離的區分，通過近取蘊的區分，通過結合的區分，通過果的區分，通過界的區分，以及通過實踐的區分來安置個人。什麼是通過行為的區分？對貪慾的行為，對嗔恨的行為，對愚癡的行為，對傲慢的行為，對分別唸的行為，對平等性的行為，以及煩惱輕微的個人。什麼是通過出離的區分？聲聞乘的行者，緣覺乘的行者，以及大乘的行者。什麼是通過近取蘊的區分？沒有積累資糧者，以及積累了資糧者。

【English Translation】 To understand their intentions, there are four intentions: intention towards equality, intention towards other times, intention towards other meanings, and intention towards the thoughts of individuals. For those extremely vast realms, to understand the Tathāgatas' intentions expressed in a flexible manner, there are four flexible intentions: flexible intention towards introduction, flexible intention towards characteristics, flexible intention towards antidotes, and flexible intention towards transformation. How should a Bodhisattva become skilled in samādhi (concentration) in the extremely vast realm? There are five ways: in each moment, destroying all places of suffering; being separated from various concepts and attaining joy in the Dharma; correctly knowing the immeasurable manifestations of the Dharma without any interruption; in that state, characteristics of non-discrimination that are in accordance with the pure aspects constantly arise; For the sake of perfecting and accomplishing the Dharmakāya (body of Dharma), one should also fully grasp the cause of the higher Dharma, even more so than the previous higher Dharma. Why is it appropriate to make offerings with incense and powders, etc., in the extremely vast Dharma, but not so in the Dharma of the Śrāvakas (listeners)? Because it is beneficial to all sentient beings and serves as the basis of happiness. 'Discernment of Dharma' is called the third chapter of 'Compendium of Categories.' Volume five, the end. 'Discernment of Attainment' is called the fourth chapter of 'Compendium of Categories.' What is discernment of attainment? It is to observe the establishment of individuals and the establishment of realization. What is the establishment of individuals? It is to observe the establishment of individuals through the differentiation of conduct, the differentiation of renunciation, the differentiation of appropriation, the differentiation of conjunction, the differentiation of results, the differentiation of elements, and the differentiation of practice. What is the differentiation through conduct? Conduct with attachment, conduct with hatred, conduct with delusion, conduct with pride, conduct with conceptualization, conduct with equanimity, and individuals with little affliction. What is the differentiation through renunciation? Practitioners of the Śrāvakayāna (vehicle of listeners), practitioners of the Pratyekabuddhayāna (vehicle of solitary Buddhas), and practitioners of the Mahāyāna (Great Vehicle). What is the differentiation through appropriation? Those who have not accumulated merit and those who have accumulated merit.

---

ན་ལ་མ་བསགས་པ་ཡང་ཡིན་པ་དང་། ཚོགས་བསགས་པའི་གང་ཟག་ གོ །སྦྱོར་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་གོ །འབྲས་བུས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དད་ པས་མོས་པ་དང་། མཐོང་བས་ཐོབ་པ་དང་། ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་ དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཞུགས་པ་དང་། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་ དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་དང་། 1-640 རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། བར་ཆད་གཅིག་པ་དང་། བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། གོང་དུ་འཕོ་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་དང་། བདག་གསོད་པའི་ ཆོས་ཅན་དང་། རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། གནས་པ་ལས་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅད་དང་། རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་དང་། མི་འཁྲུགས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གོ །ཁམས་ཀྱིས་རབ་ ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པའོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟ་བར་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདོད་པ་དང་། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རང་སངས་རྒྱས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གང་ཟག་གོ །སྤྱད་པས་རབ་ ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མོས་པས་སྤྱོད་པ་ཅན་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པས་སྤྱོད་པ་ཅན་དང་། མཚན་མ་དང་བཅས་པར་སྤྱོད་པ་ཅན་དང་། མཚན་མ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཅན་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གང་ཟག་གོ ། 1-641 འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྒྱུན་རིང་བའི་གང་ཟག་གོ །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤས་ཆེ་ཞིང་ རྒྱུན་རིང་བའོ། །ཆ་མཉམ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་སྲབ་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའོ། ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བ་གང་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད

【現代漢語翻譯】 此外，還有未積累資糧者和已積累資糧者。 以行為區分，如何區分呢？有以信隨行者和以法隨行者。 以果區分，如何區分呢？有信解、見得、身證、慧解脫、俱解脫，以及爲了證得入流果而住者、入流者、爲了證得一來果而住者、一來者、爲了證得不還果而住者、不還者、爲了證得阿羅漢果而住者、阿羅漢，以及如願即能於七有中受生者、于諸種姓中受生者、一間、中般涅槃者、生般涅槃者、無行般涅槃者、有行般涅槃者、上流者、阿羅漢退法者、自害法者、守護法者、安住不動的法者、堪能通達者、不壞法者。 以界區分，如何區分呢？有欲界中的異生、有學、無學。如欲界一樣，色界和無色界也是如此。 還有欲界和色界中的菩薩，以及欲界中的獨覺，以及不可思議的如來。 以行持區分，如何區分呢？有信行者、勝解行者、有相行者、無相行者、無功用行者的菩薩。 何為于貪慾中行持？即貪慾心重且持續時間長者。于分別念中行持亦是如此，即分別念重且持續時間長者。 何為于平等中行持？即煩惱自性安住者。何為煩惱微薄者？即煩惱極其微薄自性安住者。 何為聲聞乘者？即聲聞的法性。

【English Translation】 Furthermore, there are those who have not accumulated merit and those who have accumulated merit. How are they distinguished by conduct? There are those who follow by faith and those who follow by dharma. How are they distinguished by result? There are those with faith-release, those with vision-attainment, those with body-witness, those with wisdom-release, those with both-release, those who dwell in order to realize the fruit of stream-entry, stream-enterers, those who dwell in order to realize the fruit of once-returning, once-returners, those who dwell in order to realize the fruit of non-returning, non-returners, those who dwell in order to realize the fruit of arhatship, arhats, and those who, as desired, are reborn in seven existences, those who are born from lineage to lineage, those with one interruption, those who attain complete nirvana in the intermediate state, those who attain complete nirvana after being born, those who attain complete nirvana without exertion, those who attain complete nirvana with exertion, those who go upwards, arhats subject to falling away, those subject to self-harm, those subject to protection, those with dharma that does not waver from abiding, those who are fit for thorough understanding, and those with dharma that does not deteriorate. How are they distinguished by realm? There are ordinary beings, learners, and non-learners in the desire realm. Just as in the desire realm, so too in the form and formless realms. There are also Bodhisattvas in the desire and form realms, as well as solitary realizers in the desire realm, and the inconceivable Tathagatas (如來，Thus Come One). How are they distinguished by practice? There are Bodhisattvas who are faith-practitioners, understanding-practitioners, sign-practitioners, signless-practitioners, and non-conceptual practitioners. What is practicing in attachment? It is someone with strong and prolonged attachment. It is the same for practicing in conceptualization, someone with strong and prolonged conceptualization. What is practicing in equanimity? It is someone whose afflictions abide naturally. What is someone with little affliction? It is someone whose afflictions are very subtle and abide naturally. Who is a Hearer Vehicle practitioner? It is someone with the nature of a Hearer.

---

་ངེས་པའམ། མ་ངེས་པ་ལ་གནས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་། བདག་རྣམ་པར་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་ ལམ་བཏབ་པ་དང་། ཡིད་བྱུང་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བསམ་པ་ཅན་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་ཅིང་། གང་ སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་བ་གང་ཞེ་ན། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ངེས་པའམ། མ་ངེས་པ་ལ་གནས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་དབང་འབྲིང་དང་། བདག་ རྣམ་པར་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དང་། ཡིད་བྱུང་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཅན་དང་། བདག་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཅན་དང་། 1-642 ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྔོན་མ་བསྐྱེད་པའམ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྔོན་ བསྐྱེད་པ། སྔོན་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པའམ། སྔོན་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའམ། གང་ཡང་རུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས། བསེ་རུ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ། གཅིག་པུ་གནས་ པའམ། རང་རྒྱལ་བར་གྱུར་ཏེ། ཚོགས་དང་སྤྱོད་པ་གང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་ངེས་པའམ། མ་ངེས་པ་ལ་གནས་ པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་རྣོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དང་། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བསམ་པ་ཅན་དང་། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་ཅིང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་ལ། ལུང་བསྟན་པ་ཡང་ཐོབ་ཅིང་། གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །ཚོགས་མ་བསགས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་མོས་པ་དང་དད་པ་ཆུང་བའི་གང་ཟག་སྟེ། 1-643 དེ་ཡང་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཆུང་ཞིང་ཚེ་རབས་ཀྱིས་དུས་ངེས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཚོགས་བསགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཚོགས་མ་བསགས་པ་ཡང་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་བདེན་པའི་ དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་མོས་པ་དང་དད་པ་བར་མའི་གང་ཟག་སྟེ། དེ་ཡང་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འབྲིང་། ཚེ་རབས་ངེས་པའི་དུས་དང་ལྡན་པའོ། ། ཚོགས་བསགས་པའི་གང་ཟག་ གང་ཞེ་ན། གང་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་མོས་པ་དང་དད་པ་ཆེན་པོའི་གང་ཟག་སྟེ། དེ་ཡང་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་ཚེ་རབས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་

【現代漢語翻譯】 聲聞乘的行者是誰呢？是指那些安住于對聲聞乘的法性確定或不確定的狀態，天生根器遲鈍，爲了自身解脫而發願，心生厭離，遠離貪慾，具有解脫之想，專注于聲聞乘的教法，修持與法相應的法，從而獲得苦的究竟解脫之人。獨覺乘的行者是誰呢？是指那些安住于對獨覺乘的法性確定或不確定的狀態，天生根器中等，爲了自身解脫而發願，心生厭離，遠離貪慾，具有解脫之想，具有自身證得圓滿菩提之想，專注于聲聞乘的教法，修持與法相應的法，尚未生起或已生起與抉擇分相應的法，尚未獲得或已獲得果位，無論何者，在沒有佛出世的情況下，自己現證菩提道，如犀牛一般獨自安住，或者成為自證覺者，無論以僧團還是獨處的方式，從而獲得苦的究竟解脫之人。大乘的行者是誰呢？是指那些安住于對菩薩乘的法性確定或不確定的狀態，天生根器敏銳，爲了使一切眾生解脫而發願，具有不住涅槃之想，專注于菩薩乘的教法，修持與法相應的法，並且成熟眾生，清凈佛土，獲得授記，從而現證無上正等覺之人。未積聚資糧者是誰呢？是指那些以真諦之法為對境，信心和意樂薄弱之人，他們與解脫相應的善根微弱，且不確定需要經歷多少世才能解脫。既積聚資糧也未積聚資糧者是誰呢？是指那些以真諦之法為對境，信心和意樂中等之人，他們與解脫相應的善根中等，且確定需要經歷一定的時間才能解脫。積聚資糧者是誰呢？是指那些以真諦之法為對境，信心和意樂強烈之人，他們與解脫相應的善根強大，且確定在當世即可解脫。

【English Translation】 Who is a follower of the Śrāvakayāna (Hearer Vehicle)? It refers to someone who dwells in a state of certainty or uncertainty regarding the nature of the Śrāvakayāna, is naturally of dull faculties, has made aspirations for their own liberation, has generated revulsion (towards saṃsāra), is free from desire, has the thought of liberation, focuses on the Śrāvakapiṭaka (Basket of Hearers), practices the Dharma in accordance with the Dharma, and attains the ultimate end of suffering. Who is a follower of the Pratyekabuddhayāna (Solitary Realizer Vehicle)? It refers to someone who dwells in a state of certainty or uncertainty regarding the nature of the Pratyekabuddhayāna, is naturally of middling faculties, has made aspirations for their own liberation, has generated revulsion, is free from desire, has the thought of achieving liberation, has the thought of personally attaining complete perfect enlightenment, focuses solely on the Śrāvakapiṭaka, practices the Dharma in accordance with the Dharma, has not previously generated or has previously generated factors in accordance with the decisive (aspects), has not previously attained or has previously attained the result, and in any case, in the absence of the arising of a Buddha, personally manifests the path and, like a rhinoceros, dwells alone, or becomes a solitary conqueror, and whether in a group or alone, attains the ultimate end of suffering. Who is a follower of the Mahāyāna (Great Vehicle)? It refers to someone who dwells in a state of certainty or uncertainty regarding the nature of the Bodhisattvayāna (Bodhisattva Vehicle), is naturally of sharp faculties, has made aspirations for the liberation of all sentient beings, has the thought of non-abiding nirvāṇa, focuses on the Bodhisattvapiṭaka, practices the Dharma in accordance with the Dharma, also fully matures sentient beings, also fully purifies Buddha-fields, also obtains prophecies, and personally attains complete perfect enlightenment. Who is one who has not accumulated merit? It refers to a person who, focusing on the Dharma that is in accordance with truth, has little interest and faith; they have little virtue in accordance with liberation and possess an uncertain time of lifetimes. Who is one who has both accumulated and not accumulated merit? It refers to a person who, focusing on the Dharma that is in accordance with truth, has moderate interest and faith; they have moderate virtue in accordance with liberation and possess a definite time of lifetimes. Who is a person who has accumulated merit? It refers to a person who, focusing on the Dharma that is in accordance with truth, has great interest and faith; they have great virtue in accordance with liberation and possess a definite time in that very lifetime.

---

ཅན་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་ཚོགས་མ་བསགས་པ་ནི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཆུང་ངུ་ཚེ་རབས་ཀྱི་དུས་ངེས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཚོགས་བསགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་མ་བསགས་པ་ཡང་ཡིན་པ་ནི་གང་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པ་འབྲིང་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འབྲིང་ཚེ་རབས་ཀྱི་དུས་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། 1-644 ཚོགས་བསགས་པ་ནི་གང་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ མཆོག་མ་གཏོགས་པར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་ཚེ་རབས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ཅན་དང་ལྡན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྐད་ཅིག་པ་སྟེ། ཚེ་རབས་ དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ཅན་ཁོ་ནའོ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་ ཉམས་པར་ཟད་ཀྱི། བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་གང་ཞེ་ན། གང་ཚོགས་བསགས་པ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཕ་རོལ་གྱིས་ བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འདྲངས་ནས་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཚོགས་བསགས་པ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པའི་དབང་ དུ་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའོ། །དད་པས་མོས་པ་གང་ཞེ་ན། དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་གང་འབྲས་བུའི་དུས་ནའོ། ། 1-645 མཐོང་བས་ཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་གང་འབྲས་བུའི་དུས་ནའོ། །ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སྒོམ་པ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་བསམ་གཏན་ པའི་གང་ཟག་གོ །ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་པ་ཟད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་བསམ་གཏན་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་གོ །གཉི་གའི་ཆ་ལས་ རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་བཟང་བ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་ཡང་བསམ་གཏན་པའི་གང་ཟག་གོ །རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ངེས་པར་ འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གོ །རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅུ་ དྲུག་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གོ །མཐོང་བའི་ལམ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉི

【現代漢語翻譯】 具有。此外，未積聚資糧是指專注于真諦範疇之法，對於諸真諦之法具有微小的安忍，即與抉擇分相應的微小者，具有不確定的輪迴時期。積聚資糧且未積聚資糧是指專注于真諦範疇之法，對於諸真諦之法具有中等的安忍，即與抉擇分相應的中等者，具有確定的輪迴時期。 積聚資糧是指專注于真諦範疇之法，對於諸真諦之法具有巨大的安忍，即除了世間法之頂外，與抉擇分相應的大者，具有同一世的時期。世間法之頂是自性剎那，僅僅具有同一世的時期。從解脫分和與抉擇分相應的微小者和中等者中完全退失，那只是遍行退失，並非由於習氣完全退失而退失。誰是信隨行者呢？即積聚資糧、根器遲鈍者，通過跟隨他人教導而爲了現證真諦而修習者。誰是法隨行者呢？即積聚資糧、根器敏銳者，通過跟隨自己所證悟的真諦範疇之法而爲了現證真諦而修習者。誰是信勝解者呢？即信隨行者在果位時。 誰是見所至者呢？即法隨行者在果位時。誰是身證者呢？即修習八解脫的禪定者。誰是慧解脫者呢？即阿羅漢，而非修習八解脫的禪定者。誰是俱分解脫者呢？即善人，並且也是修習八解脫的禪定者。誰是趣入預流果者呢？即處於與抉擇分相應的見道之心十五剎那的補特伽羅。誰是預流者呢？即處於見道之心第十六剎那的補特伽羅。見道是真實的。

【English Translation】 has. Furthermore, not accumulating merit refers to focusing on the Dharma within the realm of truth, possessing a small tolerance for the truths, that is, a small one corresponding to the part of discernment, possessing an uncertain period of rebirths. Accumulating merit and also not accumulating merit refers to focusing on the Dharma within the realm of truth, possessing a medium tolerance for the truths, that is, a medium one corresponding to the part of discernment, possessing a certain period of rebirths. Accumulating merit refers to focusing on the Dharma within the realm of truth, possessing a great tolerance for the truths, that is, a great one corresponding to the part of discernment, except for the supreme worldly Dharma, possessing the period of that very lifetime. The supreme worldly Dharma is momentary by nature, only possessing the period of that very lifetime. Those who have completely fallen away from the part of liberation and the small and medium ones corresponding to the part of discernment, that is merely a complete falling away from universal occurrence, but not a complete falling away due to the complete falling away of habitual tendencies. Who is a 'follower by faith'? It is one who has accumulated merit, is of dull faculties, and strives to realize the truth by following the teachings of others. Who is a 'follower of Dharma'? It is one who has accumulated merit, is of sharp faculties, and strives to realize the truth by following the Dharma within the realm of truth himself. Who is a 'faith-liberated' one? It is the 'follower by faith' at the time of fruition. Who is a 'body-witness'? It is a contemplative person who meditates on the eight liberations. Who is a 'wisdom-liberated' one? It is an Arhat, not a person who meditates on the eight liberations. Who is liberated from both parts? It is a good person, and also a person who meditates on the eight liberations. Who is entering the fruit of stream-entry? It is a person who abides in the fifteen moments of the mind of the path of seeing, which corresponds to the part of discernment. Who is a stream-enterer? It is a person who abides in the sixteenth moment of the mind of the path of seeing. The path of seeing is truly correct.

---

ད་དུ་ངེས་པར་ཡུར་པ་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་རྣམས་ལས་འདོད་ཆགས་ དང་མ་བྲལ་བའི་གང་ཟག་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཞུགས་ནས། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཕལ་ཆེར་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཞུགས་ནས་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བར་འགྱུར་རོ། ། 1-646 འདོད་པ་རྣམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཞུགས་ནས་ཕྱིར་མི་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་སྤངས་ནས་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་ན། གཙོ་བོ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མི་འཕགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། འཕགས་ཀྱང་ལོག་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ཡང་དག་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཤེས་བྱ་ལ་ལོག་པར་ རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ལྟ་བ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། གཉེན་པོ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པ་གང་ ཞེ་ན། གང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྔ་སྤངས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གོ །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་གང་ཟག་གང་ཞེ་ན། བསྒོམ་ པའི་ལམ་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་དྲུག་པ་སྤངས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གོ །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་བདུན་པ་དང་། 1-647 བརྒྱད་པ་སྤངས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གོ །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་གང་ཟག་གང་ཞེ་ན། གང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་དགུ་པ་སྤངས་པའི་ལམ་ ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གོ །གང་གི་ཚེ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ཕྱིར་མི་འོང་བར་འགྱུར་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་ པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་སྤངས་པས་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གཙོ་བོ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་ཐ་མའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ཁམས་ཐ་ མའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་བརྒྱད་སྤངས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ ཟག་གོ །དགྲ་བཅོམ་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་དགུ་པ་སྤངས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གོ །གང་གི་ཚེ་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་ པ་ཐམ

【現代漢語翻譯】 因此，必定是進入了正道（yur pa，入流），這就是證悟佛法（chos mngon par rtogs pa）。未斷除對慾望貪執（'dod chags）的補特伽羅（gang zag，人），在進入了真正確定的正道后，會成為入流者（rgyun tu zhugs pa）。大多數情況下，斷除了對慾望的貪執者，在進入了真正確定的正道后，會成為一來者（lan cig phyi riong ba）。 斷除了對慾望的貪執者，在進入了真正確定的正道后，會成為不還者（phyir mi 'ong ba）。當通過見道（mthong bas）所應斷除的一切煩惱（nyon mongs pa）都斷除后，成為入流者，為何又說斷除了三種結（kun tu sbyor ba）后成為入流者呢？這是爲了總攝主要的（gtso bo bsdus pa'i）。為何說是主要的呢？ 因為它們是不聖者（mi 'phags pa'i）之因，也是即使成為聖者（'phags）也會因邪見（log pas）而必定退轉（nges par 'byung ba'i）之因，也是因正見（yang dag pas）而不會退轉之因。此外，它們也是對所知（shes bya la）產生邪解（log par rtogs pa'i）之因，也是對見（lta ba la）產生邪解之因，也是對對治（gnyen po la）產生邪解之因。什麼是趣入一來果（lan cig phyi riong ba'i 'bras bu la 'jug pa）呢？是指在修道（bsgom pa'i lam la）中，安住于已斷除欲界（'dod pa na）煩惱前五品（rnam pa lnga spangs pa'i）之道的補特伽羅。什麼是一來者呢？是指在修道中，安住于已斷除欲界煩惱第六品之道的補特伽羅。什麼是趣入不還果（phyir mi 'ong ba'i 'bras bu la 'jug pa）呢？是指在修道中，安住于已斷除欲界煩惱第七品和 第八品之道的補特伽羅。什麼是不還者呢？是指在修道中，安住于已斷除欲界煩惱第九品之道的補特伽羅。當斷除了欲界修道所應斷除的一切煩惱而成為不還者時，為何又說斷除了與有頂（tha ma'i cha dang mthun pa'i）相應的五種結后成為不還者呢？這是爲了總攝主要的。為何說是主要的呢？ 因為它們是最後有（'gro ba tha ma'i）之因，也是最後界（khams tha ma'i）之因。什麼是趣入阿羅漢果（dgra bcom pa nyid kyi 'bras bu la 'jug pa）呢？是指安住于已斷除有頂天（srid pa'i rtse mo ba'i）煩惱第八品之道的補特伽羅。什麼是阿羅漢呢？是指安住于已斷除有頂天煩惱第九品之道的補特伽羅。當斷除了三界（khams gsum na）所攝的一切煩惱時，

【English Translation】 Therefore, it is certain to enter the stream (yur pa), which is the realization of Dharma (chos mngon par rtogs pa). A person (gang zag) who has not abandoned attachment (』dod chags) to desires (』dod pa) will enter the truly certain path and become a stream-enterer (rgyun tu zhugs pa). In most cases, one who has abandoned attachment to desires, having entered the truly certain path, will become a once-returner (lan cig phyi riong ba). One who has abandoned attachment to desires, having entered the truly certain path, will become a non-returner (phyir mi 'ong ba). When all the afflictions (nyon mongs pa) to be abandoned by seeing (mthong bas) have been abandoned, one becomes a stream-enterer. Why is it said that one becomes a stream-enterer after abandoning the three bonds (kun tu sbyor ba)? It is to summarize the main ones (gtso bo bsdus pa'i). Why are they called the main ones? Because they are the cause of non-Aryas (mi 'phags pa'i), and also the cause of definitely falling back (nges par 'byung ba'i) even if one becomes an Arya ('phags) due to wrong views (log pas), and also the cause of not falling back due to right views (yang dag pas). Furthermore, they are the cause of wrong understanding (log par rtogs pa'i) of knowable objects (shes bya la), the cause of wrong understanding of views (lta ba la), and the cause of wrong understanding of antidotes (gnyen po la). What is entering the fruit of once-returner (lan cig phyi riong ba'i 'bras bu la 'jug pa)? It refers to a person who abides on the path of having abandoned the first five aspects (rnam pa lnga spangs pa'i) of afflictions that operate in the desire realm ('dod pa na) on the path of cultivation (bsgom pa'i lam la). Who is a once-returner? It refers to a person who abides on the path of having abandoned the sixth aspect of afflictions that operate in the desire realm on the path of cultivation. What is entering the fruit of non-returner (phyir mi 'ong ba'i 'bras bu la 'jug pa)? It refers to a person who abides on the path of having abandoned the seventh and eighth aspects of afflictions that operate in the desire realm on the path of cultivation. Who is a non-returner? It refers to a person who abides on the path of having abandoned the ninth aspect of afflictions that operate in the desire realm on the path of cultivation. When one becomes a non-returner by abandoning all the afflictions to be abandoned by cultivation in the desire realm, why is it said that one becomes a non-returner by abandoning the five bonds corresponding to the peak of existence (tha ma'i cha dang mthun pa'i)? It is to summarize the main ones. Why are they called the main ones? Because they are the cause of the final existence ('gro ba tha ma'i) and the cause of the final realm (khams tha ma'i). What is entering the fruit of Arhat (dgra bcom pa nyid kyi 'bras bu la 'jug pa)? It refers to a person who abides on the path of having abandoned the eighth aspect of afflictions of the peak of existence (srid pa'i rtse mo ba'i). Who is an Arhat? It refers to a person who abides on the path of having abandoned the ninth aspect of afflictions of the peak of existence. When all the afflictions included in the three realms (khams gsum na) have been abandoned,

---

ས་ཅད་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་ན། ཅིའི་ཕྱིར་གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་ལྔ་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གཙོ་བོ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། 1-648 ཅིའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་བསྡུ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གོང་མ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། གོང་མ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་སྲིད་པ་ལན་བདུན་ པ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ཉིད་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ལན་བདུན་ཡན་མན་དུ་སྲིད་པར་འཁོར་བར་བྱས་ནས་གང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་མ་ཐོབ་པའོ། །རིགས་ནས་རིགས་ སུ་སྐྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སོང་ནས་གང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་མ་ཐོབ་པའོ། །བར་ཆད་གཅིག་པ་གང་ཞེ་ན། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ལྷ་ རྣམས་ཀྱི་ནང་ཉིད་དུ་གང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་མ་ཐོབ་པའོ། །བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་ནི་སྤངས་ལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཀུན་ཏུ་ སྦྱོར་བ་ནི་མ་སྤངས་པ་སྟེ། བར་མ་དོར་སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ན། གང་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་མ་ཐོབ་པ་དང་། བར་མ་དོར་སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ སྐྱེ་བའི་སྲིད་པར་འགྲོ་བར་མི་སེམས་པ་ཉིད་ན་གང་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་མ་ཐོབ་པ་དང་། མངོན་པར་བསམས་ནས་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ལ་མངོན་པར་འཇུག་པ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ན་གང་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་མ་ཐོབ་པའོ། ། 1-649 སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཞེ་ན། གཉི་གར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་མ་སྤངས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་ མ་ཐོབ་པའོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་སྐྱེས་ནས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་མ་ ཐོབ་པའོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་སྐྱེས་ནས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་མ་ཐོབ་པའོ། ། གོང་དུ་འཕོ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་ས་ནས་སར་སྐྱེ་ཞིང་འོག་མིན་གྱི་བར་དུ་ཞུགས་ནས། དེར་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་མ་ཐོབ་པའོ། །ལ་ལ་ནི་ སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་སོང་ནས་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་མ་ཐོབ་པའོ། །སྤེལ་མར་བསྒོམས་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་ཆུང་ངུ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་དང་། འབྲིང་དུ་ཡོངས་ སུ་བསྒོམས་པ་དང་། ཆེར་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་དང་། ཆེས་ཆེར་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཆེས་ཆེར་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པས་གནས་གཙང་མ་

【現代漢語翻譯】 如果斷除一切就能成為阿羅漢，為什麼說斷除與上界相應的五種遍處才能稱為阿羅漢呢？因為主要是爲了攝集。 為什麼說是爲了攝集呢？因為是取上界的因，也是不捨上界的因。如果按照次第獲得，那麼七有者是指什麼呢？是指入流者在天人和人中，經歷七次上下的輪迴，最終獲得苦的邊際。從一族到另一族轉生是指什麼呢？是指在天人和人中，從一族到另一族轉生，最終獲得苦的邊際。一間是指什麼呢？是指一來者在天人中獲得苦的邊際。中般涅槃者是指什麼呢？是指斷除了生遍處，但沒有斷除現觀遍處，在中陰身中證得有，通過現觀道而獲得苦的邊際；或者在中陰身中證得有，不思念生有，通過現觀道而獲得苦的邊際；或者思念而進入生有，在沒有獲得生有的情況下，通過現觀道而獲得苦的邊際。 生般涅槃者是指什麼呢？是指沒有斷除二種遍處，僅僅在色界中轉生，就通過現觀道而獲得苦的邊際。無行般涅槃者是指什麼呢？是指轉生后，不通過功用行，就通過現觀道而獲得苦的邊際。有行般涅槃者是指什麼呢？是指轉生后，通過功用行，就通過現觀道而獲得苦的邊際。 上流者是指什麼呢？是指在色界中，從一個地到另一個地轉生，直到到達色究竟天，在那裡通過現觀道而獲得苦的邊際。有些人到達有頂，通過現觀道而獲得苦的邊際。交替修習是指對第四禪修習小、修習中、修習大、修習極大、修習亟亟大的清凈地。

【English Translation】 If becoming an Arhat is achieved by abandoning everything, why is it said that one is called an Arhat by abandoning the five pervasive connections that correspond to the higher realms? It is because it is primarily for the sake of gathering. Why is it said to be for the sake of gathering? Because it is the cause of taking the higher realms, and it is also the cause of not abandoning the higher realms. If attained in sequence, what is meant by 'seven-times existent'? It refers to the Stream-enterer who, among gods and humans, revolves in existence seven times up and down, and then attains the end of suffering. What is meant by 'birth to birth'? It refers to going from birth to birth among gods and humans, and then attaining the end of suffering. What is meant by 'one interval'? It refers to the Once-returner who attains the end of suffering among the gods themselves. What is meant by 'intermediate Nirvana'? It refers to one who has abandoned the pervasive connection of birth but has not abandoned the pervasive connection of manifestation; when existence is manifested in the intermediate state, one attains the end of suffering by manifesting the path; or when existence is manifested in the intermediate state, one does not think of going to the existence of birth, and one attains the end of suffering by manifesting the path; or one consciously enters into the existence of birth, and when the existence of birth is not attained, one attains the end of suffering by manifesting the path. What is meant by 'born and completely passes into Nirvana'? It refers to one who has not abandoned the two pervasive connections, and merely by being born in the realm of form, attains the end of suffering by manifesting the path. What is meant by 'passes completely into Nirvana without effort'? It refers to one who, after being born, attains the end of suffering by manifesting the path without effort. What is meant by 'passes completely into Nirvana with effort'? It refers to one who, after being born, attains the end of suffering by manifesting the path with effort. What is meant by 'moving upwards'? It refers to one who, in the realm of form, is born from one place to another, and having entered as far as Akanistha, attains the end of suffering there by manifesting the path. Some go as far as the peak of existence and attain the end of suffering by manifesting the path. Alternating meditation refers to the pure abodes of the fourth Dhyana, having meditated on the small, having meditated on the medium, having meditated on the large, having meditated on the very large, and having meditated on the extremely very large.

---

རྣམས་སུ་སྐྱེའོ། །ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་གང་ཞེ་ན། 1-650 དབང་པོ་རྟུལ་པོ་མྱོས་ཀྱང་རུང་། མ་མྱོས་ཀྱང་རུང་། གསོད་ཀྱང་རུང་། མི་གསོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། གང་མཐོང་བའི་ཆོ་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །བདག་གསོད་ པའི་ཆོས་ཅན་གང་ཞེ་ན། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཉིད་མྱོས་ཀྱང་རུང་། མ་མྱོས་ཀྱང་རུང་། མི་གསོད་ན། གང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་གྱུར་བའི་སྐལ་པ་ཅན་ ཡིན་ལ། གསོད་ན་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཞེ་ན། གང་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཉིད་མྱོས་ན་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་ འགྱུར་བའི་སྐལ་པ་ཅན་ཡིན། མ་མྱོས་ན་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །གནས་པ་ལས་མ་བསྐྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་མྱོས་ཀྱང་རུང་། མ་མྱོས་ཀྱང་རུང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་ བར་གནས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ལ། དབང་པོ་རྣམས་སྦྱོང་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་གོ །རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་འོས་སུ་འགྱུར་བ་གང་ ཞེ་ན། གང་དབང་པོ་རྟུལ་པོས་མྱོས་ཀྱང་རུང་། མ་མྱོས་ཀྱང་རུང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ལ། དབང་པོ་རྣམས་སྦྱོང་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ནི་ཡིན་པའི་གང་ཟག་གོ ། 1-651 མི་འཁྲུགས་པའི་ཆོས་ཅན་གང་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་རྣོན་པོ་སྟེ། མྱོས་ཀྱང་རུང་། མ་མྱོས་ཀྱང་རུང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གང་ཞེ་ན། གང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ལ་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་གོ །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ སློབ་པ་གང་ཞེ་ན། གང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ། འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་ལ། ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་གང་ཟག་གོ །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་མི་སློབ་པ་ གང་ཞེ་ན། གང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ། འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་གང་ཟག་གོ །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གསུམ་ཇི་ལྟ་བར་ གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་གསུམ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞེ་ན། གང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་རྣམ་པར་སྤངས་ པའི་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་ལ། བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བས་གནས་ཤིང་འདོད་པའི་ཁམས་སམ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བའི་གང་ཟག་གོ །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རང་སངས་རྒྱས་གང་ཞེ་ན། གང་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད་པར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ། 1-652 རང་བྱང་ཆུ

【現代漢語翻譯】 將要投生於何處。什麼是完全退失之阿羅漢？ 鈍根者，無論是否飲酒，無論是否殺生，只要安住于所見之法，就是具有完全退失之分者。什麼是自殺之法者？鈍根者，無論是否飲酒，如果不殺生，就是具有從安住于所見之法中完全退失之分者；如果殺生，則不具有退失之分。什麼是隨護之法者？如果鈍根者飲酒，則具有從安住于所見之法中退失之分；如果不飲酒，則不具有退失之分。什麼是不從安住處移動者？鈍根者，無論是否飲酒，不具有從安住于所見之法中退失之分，也不是調伏諸根之分者。 什麼是堪能覺悟者？鈍根者，無論是否飲酒，不具有從安住于所見之法中退失之分，而是調伏諸根之分者。 什麼是不動之法者？自性為利根者，無論是否飲酒，不具有從安住于所見之法中退失之分者。什麼是欲界凡夫？投生於欲界，尚未獲得聖法之補特伽羅（梵文：Pudgala，補特伽羅，意為「人」或「有情」）。什麼是欲界之學道者？投生於欲界，已獲得聖法，但仍有餘結之補特伽羅。什麼是欲界之無學道者？投生於欲界，已獲得聖法，且無餘結之補特伽羅。如同欲界之三種補特伽羅，色界和無色界之三種補特伽羅也應如是觀之。什麼是欲界和色界之菩薩（梵文：Bodhisattva，菩提薩埵，意為「覺有情」）？已舍離無色界，具有禪定，以禪定之樂而住，且將投生於欲界或色界之補特伽羅。什麼是欲界之獨覺（梵文：Pratyekabuddha，辟支佛，意為「緣覺」）？于無佛出世之時，投生於欲界， 自證菩提（藏文：རང་བྱང་ཆུ，梵文天城體：svayaṃbodhi，梵文羅馬擬音：svayambodhi，漢語字面意思：自生菩提）。

【English Translation】 Where will they be born? What is an Arhat (梵文：Arhat，阿羅漢，意為'worthy one') who is completely lost? A dull-witted person, whether intoxicated or not, whether killing or not killing, is one who has a share of completely falling away from abiding comfortably in the seen Dharma. What is a self-killing Dharma person? A dull-witted person, whether intoxicated or not, if not killing, is one who has a share of completely falling away from abiding comfortably in the seen Dharma; if killing, then they do not have a share. What is a Dharma person who is to be protected? If a dull-witted person is intoxicated, then they have a share of falling away from abiding comfortably in the seen Dharma; if not intoxicated, then they do not have a share. What is it that does not move from its abiding place? A dull-witted person, whether intoxicated or not, does not have a share of falling away from abiding comfortably in the seen Dharma, nor are they a person who has a share of training the senses. What is it that is worthy of being fully understood? A dull-witted person, whether intoxicated or not, does not have a share of falling away from abiding comfortably in the seen Dharma, but is a person who has a share of training the senses. What is the Dharma of non-disturbance? It is one who is naturally sharp-witted, whether intoxicated or not, and does not have a share of falling away from abiding comfortably in the seen Dharma. Who is an ordinary being who engages in desire? It is a person who is born in the desire realm and has not attained the noble Dharmas. Who is a trainee who engages in desire? It is a person who is born in the desire realm, has attained the noble Dharmas, and has remaining bonds. Who is a non-trainee who engages in desire? It is a person who is born in the desire realm, has attained the noble Dharmas, and has no remaining bonds. Just as there are three types of individuals who engage in desire, so too should the three types of individuals who engage in form and formlessness be viewed. Who is a Bodhisattva (梵文：Bodhisattva，菩提薩埵，意為'enlightenment being') who engages in desire and form? It is a person who has abandoned the formless realm, possesses meditative concentration, abides in the bliss of meditative concentration, and will be born in the desire realm or the form realm. Who is a Pratyekabuddha (梵文：Pratyekabuddha，辟支佛，意為'solitary Buddha') who engages in desire? It is one who, in the absence of a Buddha appearing, is born in the desire realm, and attains self-enlightenment (藏文：རང་བྱང་ཆུ，梵文天城體：svayaṃbodhi，梵文羅馬擬音：svayambodhi，漢語字面意思：self-enlightenment).

---

བ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་གང་ཟག་གོ །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་གནས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ བར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྟོན་པའི་གང་ཟག་གོ །མོས་པས་སྤྱོད་པ་ཅན་གང་ཞེ་ན། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གང་ཡིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པས་སྤྱོད་པ་ཅན་གང་ཞེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་ལ་གནས་ པའི་གང་ཟག་གོ །མཚན་མ་དང་བཅས་པས་སྤྱོད་པ་ཅན་གང་ཞེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་དང་། འོད་བྱེད་པ་དང་། འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་བ་དང་། མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གོ །མཚན་མ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གང་ཞེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རིང་དུ་སོང་བ་ལ་ གནས་པའི་གང་ཟག་གོ །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཅན་གང་ཞེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་མི་གཡོ་བ་དང་། ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གོ ། 1-653 རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ཅེས་གང་གསུངས་པ་ལ། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། རིམ་གྱིས་པ་དང་། ཅིག་ཅར་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །རིམ་གྱིས་པ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཅར་ ངེས་པར་འབྱིན་པ་ནི་གང་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱས་ནས། མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས། ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་ པས་ཅིག་ཅར་སྤོང་སྟེ། འདི་ནི་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་དང་། འབྲས་བུ་གཉིས་ལ་གདགས་སོ། །ཕལ་ཆེར་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་སམ་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཀུན་ཤེས་ པ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་མི་བྱེད་ན་ཡང་དེ་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་ཡིན་ཏེ། སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་འདོད་པའི་ཁམས་ཉིད་དུ་སྐྱེ་སྟེ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད་ན་རང་རྒྱལ་བར་ འགྱུར་རོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཅུ་སྟེ། ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། རྗེས་ ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། མཐར་ཐུག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། 1-654 བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མོས་པ་དང་། དད

【現代漢語翻譯】 什麼是顯現者？是指能夠顯現的補特伽羅（梵文，意為『人』）。什麼是不可思議的如來？是指從安住于兜率天，直到圓寂涅槃之間，于欲界示現所有菩薩行和佛陀行的補特伽羅。什麼是信行者？是指于信行地具有小、中、大忍的菩薩。什麼是勝解行者？是指安住于菩薩十地的補特伽羅。什麼是具相行者？是指安住于菩薩初地極喜地、二地離垢地、三地發光地、四地焰慧地、五地極難勝地、六地現前地的補特伽羅。什麼是無相行者？是指安住于菩薩七地遠行地的補特伽羅。什麼是無功用行者？是指安住于菩薩八地不動地、九地善慧地、十地法雲地的補特伽羅。 經中所說的『入流者』是什麼意思？入流者有兩種：漸入者和頓入者。漸入者如前所述。頓入者是指證悟真諦后，依仗無所不能，以出世間道，頓斷三界中的煩惱。這可以安立為入流果和阿羅漢果兩種果位。大多數情況下，他們會在見法時或臨終時獲得一切智。如果不能，也是具有願力之人，憑藉願力而生於欲界，如果沒有佛出世，則成為獨覺。 什麼是現觀的分類？現觀有十種：法現觀、義現觀、彼性現觀、隨現觀、供養現觀、不生現觀、究竟現觀、聲聞現觀、獨覺現觀、菩薩現觀。什麼是法現觀？是指對於應以真諦為主的法生起信解和歡喜。

【English Translation】 Who is the one who manifests? It refers to the person who is able to manifest. Who is the inconceivable Tathagata (Sanskrit, meaning 'Thus Gone One')? It refers to the person who, from residing in the Tushita Heaven (a celestial realm), until passing into complete Nirvana (liberation), demonstrates all the practices of a Bodhisattva (Enlightenment Being) and also the actions of a Buddha in the desire realm. Who is the one who acts with faith? It refers to the Bodhisattva who possesses small, medium, and great forbearance on the ground of acting with faith. Who is the one who acts with higher intention? It refers to the person who abides in the ten Bodhisattva grounds. Who is the one who acts with characteristics? It refers to the person who abides in the Bodhisattva grounds of the Utmost Joy, the Stainless, the Luminous, the Radiant, the Very Difficult to Train, and the Manifest. Who is the person who acts without characteristics? It refers to the person who abides in the Bodhisattva ground of the Far Gone. Who is the one who acts without effort? It refers to the person who abides in the Bodhisattva grounds of the Immovable, the Excellent Intelligence, and the Cloud of Dharma. What is meant by the 'one who has entered the stream'? There are two types of those who have entered the stream: the gradual one and the sudden one. The gradual one is as explained before. The sudden one is the one who, having realized the truths, relies on the unimpeded and, through the supramundane path, instantly abandons the afflictions that operate in the three realms. This can be established as both the fruit of entering the stream and the fruit of an Arhat (one who has attained Nirvana). Mostly, they will attain omniscience at the time of seeing the Dharma or at the time of death. If they do not, they are still powerful due to their aspiration, and by the power of their aspiration, they will be born in the desire realm itself, and if a Buddha does not appear, they will become a Pratyekabuddha (Solitary Realizer). What is the classification of realization? There are ten types of realization: realization of the Dharma, realization of the meaning, realization of thatness, subsequent realization, realization of offering, realization of non-arising, ultimate realization, realization of a Shravaka (Hearer), realization of a Pratyekabuddha, and realization of a Bodhisattva. What is the realization of the Dharma? It refers to having faith and joy in the Dharmas that should be done in terms of truth.

---

་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའོ། ། དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ ཞེ་ན། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་ན་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཁོ་ན་ལ། བདེན་པ་ལ་ཆོས་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་སྟེ། བཟོད་ པ་དེ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་པོ་དང་། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་དང་། རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །དེ་ཁོ་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ ཞེ་ན། གང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པོ་དག་ཐོབ་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ནི་བདེན་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ རྣམས་འཐོབ་སྟེ། མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །རྗེས་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། བསྒོམ་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་དོ། །དཀོན་མཆོག་མངོན་ པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་དང་། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་ཤེས་ནས་དད་པའོ། །ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། མི་བྱ་བའི་སྡོམ་པ་གང་ཐོབ་པས་སློབ་པ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། 1-655 བདག་གི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཟད་དོ། །དུད་འགྲོ་ཟད་དོ། །ཡི་དྭགས་ཟད་དོ། །ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ཟད་དོ། །བདག་ཡང་ངན་སོང་བའི་ལས་བྱས་ནས་ངན་སོང་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་ སྨིན་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའོ། །མཐར་ཐུག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཉན་ ཐོས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་པོ་དེ་དག་ཉིད་མདོར་བསྡུས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ ན། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་པོ་དེ་དག་ཉིད་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཐོབ་པས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་པོ་དེ་དག་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་བཟོད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། 1-656 དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཉེ་བར་སྟོན་པའི་ཁྱད་པར་དང་། རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཁས་ལེན་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་དང་། གནས་ དང་གཡོག་འཁོར་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། བཙུན་པར་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་དང་།

【現代漢語翻譯】 獲得大成就。什麼是證悟（mngon par rtogs pa）？在與抉擇分相應的階段，僅僅對於應當視為真諦的法，獲得對真諦堅定信心的忍（bzod pa），這種忍又分為大中小三種。那麼，什麼是證悟呢？就是獲得見道（mthong ba'i lam）的十六個剎那心。在見道中，獲得從證悟邊際生起的世俗智（kun rdzob shes pa），以此安立真諦，但這不是現證（mngon du byed pa）。這些在修道（bsgom pa'i lam）中現證。什麼是隨後的證悟呢？就是所有的修道。什麼是對三寶的證悟呢？就是認識到佛（sangs rgyas）而生起信心，認識到法（chos）和僧（dge 'dun）而生起信心。什麼是永不生起的證悟呢？就是獲得不作之律儀（mi bya ba'i sdom pa），心中想著：『我的眾生地獄已盡，畜生已盡，餓鬼已盡，惡趣惡道墮落已盡。我也不再造作惡趣之業，不會再有成熟于惡趣的果報了。』什麼是究竟的證悟呢？就像對道諦（lam gyi bden pa）宣說究竟之道一樣。什麼是聲聞（nyan thos）的證悟呢？簡而言之，就是上述七種證悟，稱為聲聞的證悟。什麼是獨覺（rang sangs rgyas）的證悟呢？就是不依賴他人的言教而獲得上述七種證悟，稱為獨覺的證悟。什麼是菩薩（byang chub sems dpa'）的證悟呢？就是對於上述七種證悟，菩薩獲得真實成就的忍，但這不是現證。此外，在極喜地（sa rab tu dga' ba）進入菩薩無垢之境，這稱為菩薩的證悟。聲聞的證悟與菩薩的證悟有什麼區別呢？ 有目標（dmigs pa）的差別，引導（nye bar ston pa）的差別，徹底理解（rab tu rtogs pa）的差別，承諾（khas len pa）的差別，出離（nges par 'byung ba）的差別，完全接受（yongs su 'dzin pa）的差別，處所（gnas）和侍從（g.yog 'khor）的差別，以及高貴出生（btsun par skye ba）的差別。

【English Translation】 achieving great attainment. What is realization (mngon par rtogs pa)? In the state corresponding to the part of ascertainment, solely for the dharmas that should be regarded as true, obtaining great forbearance (bzod pa) of definitely thinking about truth, and that forbearance is thoroughly distinguished by three aspects: small of the great, medium of the great, and great of the great. What is that very realization? It is obtaining the sixteen moments of mind of the path of seeing (mthong ba'i lam). On the path of seeing, one obtains all the conventional knowledge (kun rdzob shes pa) that arises from the limit of realization, which establishes the truths, but it is not manifest (mngon du byed pa). Those are manifested on the path of meditation (bsgom pa'i lam). What is the subsequent realization? It is all the path of meditation. What is the realization of the Three Jewels? It is knowing the Buddha (sangs rgyas) and having faith, and knowing the Dharma (chos) and the Sangha (dge 'dun) and having faith. What is the realization of non-arising? It is when one obtains the vows of non-doing (mi bya ba'i sdom pa), thinking, 'My hell beings are exhausted, my animals are exhausted, my pretas are exhausted, my bad destinies and evil paths and falls are exhausted. I will not do the deeds of bad destinies and will not be one who has the fortune of ripening in the bad destinies.' What is the ultimate realization? It is like showing the ultimate path on the truth of the path (lam gyi bden pa). What is the realization of a Hearer (nyan thos)? In brief, those seven realizations themselves are called the realization of a Hearer. What is the realization of a Solitary Realizer (rang sangs rgyas)? Those seven realizations themselves are obtained without relying on the sound of others, so it is called the realization of a Solitary Realizer. What is the realization of a Bodhisattva (byang chub sems dpa')? For those seven realizations themselves, whatever forbearance the Bodhisattva has that truly accomplishes, but it is not manifest. Also, entering the faultless state of a Bodhisattva on the Joyful Ground (sa rab tu dga' ba) is called the realization of a Bodhisattva. What is the difference between the realization of a Hearer and the realization of a Bodhisattva? There is a difference in the object (dmigs pa), a difference in the guidance (nye bar ston pa), a difference in the thorough understanding (rab tu rtogs pa), a difference in the commitment (khas len pa), a difference in the renunciation (nges par 'byung ba), a difference in the complete acceptance (yongs su 'dzin pa), a difference in the place (gnas) and retinue (g.yog 'khor), and a difference in the noble birth (btsun par skye ba).

---

སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་དང་། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་རོ། །འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ནི་གནས་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པའི་ཁྱད་པར་དང་། རྣམ་པ་ལྔའི་ཁྱད་པར་དང་། སྐུ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། འདྲེས་ཤིང་ཉེ་བར་འདྲེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་དང་། སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་དང་། འདྲེས་པ་དང་ཉེ་བར་འདྲེས་པའི་ལས་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་ པར་དང་། ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་དག་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་གིས་བསྡུས་ཤེ་ན། རྗེས་ལ་ མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། མཐར་ཐུག་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཚད་མེད་པ་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་། 1-657 ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། བསམས་ནས་ཤེས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང་། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་རྣམས་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་དང་། སྟོབས་རྣམས་དང་། མི་འཇིགས་པ་རྣམས་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་དང་། བསྲུང་བ་མེད་པ་རྣམས་དང་། བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་། བག་ཆགས་ལེགས་པར་བཅོམ་པ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་ པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ། །བྱམས་པ་གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ཏེ་སེམས་ ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་ཕྲད་པར་ཤོག་ཤིག་པར་བསམ་པའི་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །སྙིང་རྗེ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་ཤོག་ཤིག་པར་བསམ་པའི་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དགའ་ བ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་ཤོག་ཤིག་བར་བསམ་པའི་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བཏང་སྙོམས་གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བསམ་པའི་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། 1-658 གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྤྲུལ་པའི་སྒྲིག་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ཏེ། ལྟ་བ་པོ་བདག་ལ་གཟུགས་སུ་འདུ་ ཤེས་པ་དང་མ་བྲལ་བའམ། གཞག་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། སྣང་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བའི་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏ

【現代漢語翻譯】 生的差別和果的差別。果的差別是地步轉變的差別，功德圓滿的差別，五種相的差別，三身的差別，涅槃的差別，獲得混合且緊密混合的智慧之力的差別， 清凈一切障礙的差別，混合且緊密混合的事業的差別，以及示現圓滿正等覺和涅槃之方便的差別，以及通過五種救護的差別來認識。這些無量等功德殊勝的顯現，被何種證悟所涵蓋呢？被隨後的證悟和究竟的證悟所涵蓋。 這些也包括無量、解脫、勝伏的生處、盡滅的生處、無煩惱、思擇而知、各個正確地覺知、神通、妙相和隨好、完全清凈、 力量、無畏、近念住、無守護、不忘失之法性、善於摧毀習氣、大悲心、十八不共佛法和一切種智，這些都如經中所說。慈愛是什麼呢？依賴於禪定，思維利益眾生並與之相遇，處於正確狀態的等持，以及智慧是什麼，以及與這些相應的有心和心所法。 悲心是什麼呢？思維眾生脫離痛苦，處於正確狀態的，如前所說。喜樂是什麼呢？思維眾生不離安樂，處於正確狀態的，如前所說。舍是什麼呢？依賴於禪定，思維利益眾生，處於正確狀態的，如前所說。 觀有色之色，是怎樣的呢？例如，爲了從幻化的裝束中解脫，依賴於禪定，觀者認為自己與色不分離，或者安住於此，處於正確狀態的觀色之等持。

【English Translation】 The difference of birth and the difference of fruit. The difference of fruit is the difference of the transformed state, the difference of perfect qualities, the difference of the five aspects, the difference of the three bodies, the difference of nirvana, the difference of obtaining the power of wisdom that is mixed and closely mixed, the difference of completely purifying obscurations, the difference of actions that are mixed and closely mixed, and the difference of the means of showing perfect complete enlightenment and nirvana, and also to be known by the difference of the five aspects of complete protection. By what realization are these immeasurable and other special qualities realized? They are encompassed by subsequent realization and ultimate realization. These also include the immeasurables, the liberations, the spheres of dominance, the spheres of exhaustion, freedom from afflictions, knowing through reflection, individual correct knowledge, the superknowledges, the marks and excellent signs, the complete purifications, the powers, the fearlessnesses, the close mindfulnesses, the unguardednesses, the nature of not forgetting, the well-destroyed imprints, great compassion, the eighteen unshared qualities of a Buddha, and the all-knowingness, as they appear in the sutras. What is loving-kindness? Relying on meditative concentration, the samadhi that is in a state of properly attaining the state of thinking of benefiting beings and meeting with them, and what is wisdom, and the mind and mental factors that are in accordance with these. What is compassion? Thinking that sentient beings may be free from suffering, being in a state of properly attaining, as before. What is joy? Thinking that sentient beings may not be separated from happiness, being in a state of properly attaining, as before. What is equanimity? Relying on meditative concentration, thinking of benefiting sentient beings, being in a state of properly attaining, as before. How is one to view forms as having form? That is, in order to be liberated from the arrangement of emanations, relying on meditative concentration, whether the viewer perceives himself as inseparable from form or remains in that state, being in a state of properly attaining the samadhi of viewing forms.

---

ིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ལྟ་བ་པོ་བདག་ལ་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་ པ་དང་བྲལ་བའམ། གཟུགས་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་གཞག་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། སྣང་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བའི་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་ པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་ པར་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རང་གིས་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཕན་ཚུན་རོ་གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་ཐོབ་ནས་དེ་ལ་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། 1-659 ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པར་གང་ཞེ་ན། ཐར་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ ནོ། ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཇི་ལྟ་བར་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་ པར་ཐར་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་ཆགས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་ རྣམ་པར་ཐར་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ ཐར་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་གནས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ཐར་པ་དང་མཐུན་པར་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་གང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ རྣམས་འགོག་པའོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཉིས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །བཞི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཅིག་གིས་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དམིགས་པ་ལ་མོས་པར་བྱེད་དོ། ། 1-660 ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་གཏོགས་པའི་གཟུགས་རྣམས་ནི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །མིའི་དང་ལྷའི་ རྣམས་ནི་ངན་པ་དང་བཟང་པོ་རྣམས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཟད་པར་ གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་ཟད་པ

【現代漢語翻譯】 何為等持（梵文：samādhi，專注），何為智慧（梵文：prajñā，洞察）？以及與它們相應的意識和心所法？ 觀內身無色，如何觀外色？或者觀者自身遠離色想，或者安住于無色之想，如此安住于所顯現之色，即是如前所說。 如何以身作證並圓滿安住于不凈解脫？即爲了從由凈與不凈所生煩惱障中解脫，自己獲得對凈與不凈之色相互依存之想，相互關聯之想，以及相互同一之想，並安住於此，即是如前所說。 何為虛空無邊處（梵文：ākāśānantyāyatana）的解脫？即與解脫相應的安住于虛空無邊處，如前所說。 虛空無邊處的解脫如何觀待識無邊處（梵文：vijñānānantyāyatana）、無所有處（梵文：ākiṃcanyāyatana）和非想非非想處（梵文：naivasaṃjñānāsaṃjñāyatana）的解脫？也應如是觀待，即爲了從對寂靜解脫的貪著障中解脫。 何為滅盡定（梵文：nirodhasamāpatti）的解脫？即爲了從滅盡定之障中解脫，依于非想非非想處的解脫，從安住于寂靜解脫中完全超越，與解脫相應地安住，並滅盡意識和心所法。 四種勝處（梵文：abhibhāyatanāni）應以兩種解脫來理解，四種以一種解脫來理解。解脫能使人信樂於所緣境。 勝處是爲了能作主而勝伏。屬於有情和非有情的色，稱為小和大。人和天人的色，稱為劣和勝。其餘如從解脫中所說一樣。 以勝處勝伏所緣境，以遍處（梵文：kṛtsnāyatana）滅盡。

【English Translation】 What are samādhi (concentration) and prajñā (wisdom)? And the consciousness and mental factors that correspond to them? How does one view external forms by perceiving the internal body as formless? Either the viewer is free from the perception of form, or by establishing the perception of formlessness, one abides in the manifested forms, as mentioned before. How does one realize and fully abide in the impure liberation through bodily experience? It is to liberate oneself from the obscurations of afflictions arising from the agreeable and disagreeable. One attains the perception of interdependence, interconnectedness, and homogeneity of agreeable and disagreeable forms, and abides in it, as mentioned before. What is the liberation of the sphere of infinite space (ākāśānantyāyatana)? It is abiding in the sphere of infinite space in accordance with liberation, as mentioned before. How is the liberation of the sphere of infinite space viewed in relation to the liberation of the sphere of infinite consciousness (vijñānānantyāyatana), the sphere of nothingness (ākiṃcanyāyatana), and the sphere of neither perception nor non-perception (naivasaṃjñānāsaṃjñāyatana)? It should be viewed in the same way, in order to be liberated from the obscuration of attachment to peaceful liberation. What is the liberation of the cessation of perception and feeling (nirodhasamāpatti)? It is to rely on the liberation of the sphere of neither perception nor non-perception in order to be liberated from the obscuration of the cessation of perception and feeling, to completely transcend from abiding in peaceful liberation, to abide in accordance with liberation, and to cease consciousness and mental factors. The four abhibhāyatanāni (spheres of mastery) should be understood by two liberations, and four by one liberation. Liberation makes one believe in the object of focus. The abhibhāyatanāni are for subduing in order to dominate. Forms belonging to sentient and non-sentient beings are called small and large. The forms of humans and gods are called inferior and superior. The rest is as it is said in liberation. The abhibhāyatanāni subdue the object of focus, and the kṛtsnāyatanāni (spheres of totality) exhaust it.

---

ར་རྒྱས་པར་བྱེད་པར་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་ བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ས་ལ་སོགས་པ་ཟད་པར་གདགས་ཤེ་ན། གནས་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་འབྱོར་ བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཉོན་མོངས་ པ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བར་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། ། 1-661 བསམས་ནས་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ཏེ་འདི་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསམས་ནས་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གང་ ཞེ་ན། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གང་ཞེ་ ན། མཚན་ཉིད་དང་དགོངས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། ཡུལ་མིའི་སྐད་དང་ ཆོས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་ ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། 1-662 སྒྲ་སྣ་ཚོགས་ཉན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གཞན་དག་གི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་མཐའི་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཐོང་བ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་ བཞིན་ནོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ

【現代漢語翻譯】 何為能使增長的、正確獲得的禪定和智慧，以及與它們相應的意識和心所法？這被稱為『遍處生處』（kye mched）。為何在遍處生處中，將地等事物視為『遍處』（zad par）？因為能夠完全地遍及與所緣境相關的色法。其餘部分，如『解脫』（rnam par thar pa），應根據其相符之處進行組合。遍處生處能夠成就解脫。何為『無煩惱』（nyon mongs pa med pa）？即依賴於禪定，能夠守護他人煩惱生起，正確獲得的禪定和智慧，以及與它們相應的意識和心所法。 何為『思已而知』（bsams nas shes pa）？即依賴於禪定，思惟『應知此事』，從而正確獲得（智慧），如前所述。何為『各別正知』（chos so so yang dag par rig pa）？即依賴於禪定，對於各種名相術語，能夠無礙地正確獲得（智慧），如前所述。何為『各別義正知』（don so so yang dag par rig pa）？即對於事物的體性和意義，能夠無礙地正確獲得（智慧），如前所述。何為『各別決定句正知』（nges pa'i tshig so so yang dag par rig pa）？即對於地方語言和佛法術語，能夠無礙地正確獲得（智慧），如前所述。何為『各別無畏正知』（spobs pa so so yang dag par rig pa）？即對於佛法的詳細分類，能夠無礙地正確獲得（智慧），如前所述。何為『神變神通』（rdzu 'phrul gyi mngon par shes pa）？即依賴於禪定，能夠正確獲得各種神變幻化的禪定和智慧，以及與它們相應的意識和心所法。何為『天耳神通』（lha'i rna ba'i mngon par shes pa）？即能夠聽到各種聲音，正確獲得（智慧），如前所述。 何為『他心神通』（sems kyi rnam grangs mngon par shes pa）？即能夠了解其他眾生的心行，正確獲得（智慧），如前所述。何為『宿命神通』（sngon gyi gnas rjes su dran pa'i mngon par shes pa）？即能夠回憶起過去世的經歷，正確獲得（智慧），如前所述。何為『死生神通』（'chi 'pho dang skye ba mngon par shes pa）？即能夠看到眾生的死亡和轉生，正確獲得（智慧），如前所述。何為『漏盡神通』（zag pa zad pa mngon par shes pa）？即...

【English Translation】 What are the samadhi and wisdom that, when properly attained, cause growth, and the mind and mental factors that are in accordance with them? These are called the 'spheres of exhaustion'. Why are earth and other things designated as 'exhaustion' in the spheres of exhaustion? Because they are able to completely pervade the form associated with the object of focus. The remaining parts, such as 'liberation', should be combined according to their compatibility. The spheres of exhaustion accomplish the liberations. What is 'without affliction'? It is the samadhi and wisdom that, relying on meditation, are able to protect against the arising of others' afflictions, and the mind and mental factors that are in accordance with them. What is 'knowing after thinking'? It is that, relying on meditation, one thinks 'this should be known', and thereby properly attains (wisdom), as previously described. What is 'individual correct knowledge of phenomena'? It is that, relying on meditation, one is able to properly attain (wisdom) without obstruction regarding various terms and nomenclature, as previously described. What is 'individual correct knowledge of meaning'? It is that one is able to properly attain (wisdom) without obstruction regarding the nature and meaning of things, as previously described. What is 'individual correct knowledge of definitive words'? It is that one is able to properly attain (wisdom) without obstruction regarding local languages and Dharma terminology, as previously described. What is 'individual correct knowledge of fearlessness'? It is that one is able to properly attain (wisdom) without obstruction regarding the detailed classifications of the Dharma, as previously described. What is 'supernormal knowledge of magical powers'? It is the samadhi and wisdom that, relying on meditation, are able to properly attain various magical transformations, and the mind and mental factors that are in accordance with them. What is 'supernormal knowledge of the divine ear'? It is being able to hear various sounds and properly attain (wisdom), as previously described. What is 'supernormal knowledge of the variety of minds'? It is being able to understand the mental activities of other beings and properly attain (wisdom), as previously described. What is 'supernormal knowledge of remembering past lives'? It is being able to remember past experiences and properly attain (wisdom), as previously described. What is 'supernormal knowledge of death and birth'? It is being able to see the death and rebirth of beings and properly attain (wisdom), as previously described. What is 'supernormal knowledge of the exhaustion of defilements'?

---

་ན། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་ དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོས་བརྒྱན་པའི་སྐུ་ཀུན་ ཏུ་སྟོན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། ། 1-663 གནས་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས། ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་གནས་ལེན་པ་དང་། བཞུགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་ རབ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་སྤྲུལ་པ་ དང་། སྒྱུར་བ་མཁྱེན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཐུགས་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མཁྱེན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་ཡང་དག་ པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་དག་པར་ འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། 1-664 སྟོབས་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་དོན་ལས་ བརྩམས་ཏེ། ཤེས་བྱ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་ཞལ་གྱིས་འཆེ་བ་འཇོག་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་དང་མཚུངས་ པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་གང་ཞེ་ན། རང་གི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཟག་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་ཞལ་ གྱིས་འཆེ་བ་འཇོག་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ལ་མི་འཇིགས་པ་གང་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ རྣམ་པ

【現代漢語翻譯】 那麼，什麼是依靠禪定而證得的，能夠正確地達到煩惱止息的等持（Samadhi）和智慧？以及與這些相應的意識和意識所生的法。什麼是殊勝的相好？是依靠禪定，能夠正確地示現以殊勝相好莊嚴之身的等持和智慧，以及與這些相應的意識和意識所生的法，以及由此產生的異熟果。 什麼是清凈的處所？是依靠禪定，能夠正確地如願受生、安住和捨棄處所的等持和智慧，以及與這些相應的意識和意識所生的法。什麼是清凈的所緣？是能夠正確地如願化現和轉變所緣，如前所說。什麼是清凈的意樂？是能夠正確地如願自在地運用等持之門，如前所說。什麼是清凈的智慧？是依靠禪定，能夠正確地如願持一切陀羅尼（Dharani）之門，如前所說。什麼是知處非處智力？是依靠禪定，能夠正確地知曉一切處與非處，以及與這些相應的意識和意識所生的法。什麼是知業果報智力？是能夠正確地知曉一切業果報，如前所說。 對於其餘的諸力，也應如是根據各自的情況來理解。什麼是于現證菩提的不畏？是依靠禪定，從自身利益出發，能夠正確地立誓通達一切所知，以及與這些相應的等持和智慧，以及與這些相應的意識和意識所生的法。什麼是于知煩惱止息的不畏？是從自身利益出發，能夠正確地立誓斷盡一切煩惱，如前所說。什麼是于障礙法的不畏？是從利他出發，能夠正確地宣說一切障礙法。

【English Translation】 Then, what is the Samadhi and wisdom that, relying on Dhyana (meditative concentration), correctly attains the exhaustion of defilements? And the consciousness and mental phenomena that correspond to these. What are the excellent marks and signs? It is the Samadhi and wisdom that, relying on Dhyana, correctly manifests a body adorned with excellent marks and signs, and the consciousness and mental phenomena that correspond to these, as well as the resultant Vipaka (karmic maturation). What is the completely pure abode? It is the Samadhi and wisdom that, relying on Dhyana, correctly takes, dwells in, and relinquishes abodes as desired, and the consciousness and mental phenomena that correspond to these. What is the completely pure object of focus? It is the ability to correctly emanate and transform the object of focus as desired, as previously stated. What is the completely pure intention? It is the ability to correctly master the gateways of Samadhi as desired, as previously stated. What is the completely pure knowledge? It is the ability to correctly hold all the gateways of Dharani (mnemonic devices) as desired, relying on Dhyana, as previously stated. What is the power of knowing what is possible and impossible? It is the Samadhi and wisdom that, relying on Dhyana, correctly knows all that is possible and impossible, and the consciousness and mental phenomena that correspond to these. What is the power of knowing the results of actions? It is the ability to correctly know all the results of actions, as previously stated. For the remaining powers, they should also be understood accordingly, each in its appropriate manner. What is the fearlessness in perfect enlightenment? It is the Samadhi and wisdom that, relying on Dhyana, based on one's own benefit, correctly makes a vow to fully awaken to all knowable things, and the consciousness and mental phenomena that correspond to these. What is the fearlessness in knowing the exhaustion of defilements? It is the ability to correctly make a vow to exhaust all forms of defilements, based on one's own benefit, as previously stated. What is the fearlessness regarding obstructing Dharmas? It is the ability to correctly proclaim all obstructing Dharmas, based on the benefit of others.

---

་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་ཞལ་གྱིས་འཆེ་བ་འཇོག་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་ལ་མི་འཇིགས་པ་གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ ནས་གཞན་གྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་ཞལ་གྱིས་འཆེ་བ་འཇོག་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། 1-665 ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བསྲུང་བ་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གང་ ཞེ་ན། ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་གདམས་པ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པར་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བསྙེལ་བ་མི་མངའ་ བའི་ཆོས་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཛད་པ་དང་། གསུངས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བག་ཆགས་ལེགས་པར་ བཅོམ་པ་གང་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་གྱུར་པས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་གཡོ་བ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་ པོ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ལ་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་གང་ཞེ་ ན། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་པོ་གནས་དང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་རྣམས་མ་ཐོབ་པའི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པ་དང་། 1-666 ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་ བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ དང་། ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཡོན་ཏན་འདི་རྣམས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་བསྒྲུབ་ཅེ་ན། ཕྱི་རོལ་པའམ། ཉན་ཐོས་སམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་རུང་སྟེ། དག་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས། ཚད་མེད་པ་རྣམས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་བོ། །ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡོན་ ཏན་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་སམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་རུང་སྟེ། རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་བོ། །དེ་ཡང་

【現代漢語翻譯】 『承諾展示一切的真實成就』，如前所述。 何為無畏的解脫之道？即依于禪定，從利他之心出發，承諾展示一切解脫之道的真實成就，如前所述。 何為三種正念？ 完全聚集，一切煩惱不再生起，這是真實成就，如前所述。 何為三種無失？即對於完全聚集，如其所愿地施教和引導，這是真實成就，如前所述。 何為不忘失之法性？即如實地行事和言說，一切皆能清晰表達，這是真實成就，如前所述。 何為徹底摧毀習氣？即因已成一切智者，故一切非一切智的動搖皆不再生起，這是真實成就，如前所述。 何為大悲？即恒常安住于以痛苦為對象的慈悲之中，這是真實成就，如前所述。 何為佛陀的不共之法？即身、語、意之事業皆為清凈無染的真實成就；如來（梵文：Tathāgata，梵文羅馬擬音：Tathāgata，藏文：དེ་བཞིན་གཤེགས་པ།，漢語字面意思：如實而來者）的權能，包括所依處和果位，皆為永不退失的真實成就； 以及成就無與倫比的事業，安住于無與倫比的智慧中的禪定和智慧，如前所述。 何為一切種智？即對於蘊、處、界的一切皆為一切種智的禪定和智慧，以及與這些相應的心理和心所法。 如何證得這些功德？無論是外道、聲聞乘（梵文：Śrāvakayāna，梵文羅馬擬音：Śrāvakayāna，藏文：ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ།，漢語字面意思：聽聞者之乘）、還是菩薩（梵文：Bodhisattva，梵文羅馬擬音：Bodhisattva，藏文：བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ།，漢語字面意思：覺悟有情），皆可依於四種清凈禪定來證得無量。 如何證得五種現觀？亦是如此。其餘功德，無論是聲聞乘、菩薩、還是如來，皆可依于究竟圓滿的第四禪定來證得。

【English Translation】 'The commitment to demonstrate all true accomplishments' is as before. What is the fearless path of liberation? It is based on meditation, starting from the intention of benefiting others, and committing to demonstrate all aspects of the path of liberation as a true accomplishment, as before. What are the three kinds of mindfulness? Complete gathering, where all forms of affliction do not arise, is a true accomplishment, as before. What are the three kinds of non-forgetfulness? It is to teach and guide according to one's wishes in the complete gathering, which is a true accomplishment, as before. What is the nature of non-forgetfulness? It is to act and speak as it is, expressing everything clearly, which is a true accomplishment, as before. What is the complete destruction of habitual tendencies? It is because one has become omniscient, all movements that are not omniscient do not arise, which is a true accomplishment, as before. What is great compassion? It is constantly abiding in compassion focused on suffering, which is a true accomplishment, as before. What are the unique qualities of the Buddha? The activities of body, speech, and mind are purely immaculate true accomplishments; the powers of the Tathāgata (Tathāgata), including the bases and results, are true accomplishments that never diminish; And accomplishing unparalleled activities, abiding in the samādhi and wisdom that are in unparalleled wisdom, as before. What is omniscience? It is the samādhi and wisdom that are the omniscience of all aggregates, elements, and sources, and the mental and mental events that correspond to them. How are these qualities attained? Whether it is a non-Buddhist, a Śrāvakayāna (Hearer Vehicle) practitioner, or a Bodhisattva (Enlightenment Being), one can attain the immeasurable by relying on the four pure meditations. How are the five kinds of direct perception attained? It is the same. The remaining qualities, whether it is a Śrāvakayāna practitioner, a Bodhisattva, or a Tathāgata, can be attained by relying on the ultimate and perfect fourth meditation.

---

ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཞིན་དུ་ལན་མང་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་འདི་དག་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་གི་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། 1-667 གནས་པ་ལས་གྱུར་པའོ། །རང་གི་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །གནས་པ་ལས་ གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་ངོ་། །ཐུགས་བརྩེ་བར་གནས་ པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་དོ། །སེངས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་ལ་མི་སྐྱོའོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། སྤྲུལ་པའི་ལས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་བོ། ། དགེ་བ་སྤྲུལ་པ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ལ་མི་ཆགས་སོ། །མོས་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་གནས་པ་མཆོག་ཏུ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་གནས་པས་གནས་ སོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། དམིགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་པོ་དག་གི་དམིགས་པ་ལ་དབང་སྒྱུར་བར་མཛད་དོ། །ཟད་པར་གྱི་ སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། ཟད་པར་རྒྱས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པའི་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པར་མཛད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། གཟུང་བའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། 1-668 བསམས་ནས་ཤེས་པས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ལུང་སྟོན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ན་མང་པོས་བཀུར་བར་འགྱུར་རོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། བཤད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཚིམ་པར་མཛད་དོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་འདུན་པར་མཛད་དོ། ། ངག་གི་ལས་ཀྱིས་འདུན་པར་མཛད་དོ། །སེམས་ཀུན་བརྗོད་པས་ཀྱང་འདུན་པར་མཛད་དོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང་། འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་མཁྱེན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཇི་ལྟ་ བ་བཞིན་དུ་འདོམས་སོ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་ཡིད་ཆེས་པར་མཛད་དོ། །སེམས་ཀྱང་མངོན་པར་དྭངས་བར་མཛད་ དོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །བཞེད་ན་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་བཞུགས་སོ། །ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཀྱང་འདོར་རོ། ། ཆོས་ལ་དབང་སྒྱུར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་སྒྱུར་རོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་འཛིན་ཏོ། །སྟོབས་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི

【現代漢語翻譯】 為什麼呢？ 因為依靠禪定，如其所安立般多次作意之故。這些功德有兩種：靠近自作用者和從安住中轉變者。靠近自作用者，是指從出世間之後獲得的世俗智慧的自性來看待。從安住中轉變者，是指從出世間的智慧的自性來看待。無量（梵文：apramāṇa，梵文天城體：अप्रमाण，梵文羅馬擬音：apramāṇa，漢語字面意思：無量）能做什麼事業呢？斷除不順品。安住于慈悲，圓滿福德資糧。對於成熟有情不感到疲倦。解脫（梵文：vimokṣa，梵文天城體：विमोक्ष，梵文羅馬擬音：vimokṣa，漢語字面意思：解脫）能做什麼事業呢？示現化身的事業。對於善妙的化身不會感到厭煩。對於寂靜的解脫不會執著。因為信解的緣故，以殊勝寂靜的安住而安住于聖者的安住。 勝處（梵文：abhibhāyatanāni，梵文天城體：अभिभायतन，梵文羅馬擬音：abhibhāyatana，漢語字面意思：勝處）能做什麼事業呢？爲了勝伏所緣境，對於三種解脫的所緣境能自在。遍處（梵文：kṛtsnāyatana，梵文天城體：कृत्स्नायतन，梵文羅馬擬音：kṛtsnāyatana，漢語字面意思：遍處）能做什麼事業呢？爲了增長遍處，能圓滿解脫的所緣境。無煩惱能做什麼事業呢？成為能被執取的言辭。思擇而知能做什麼事業呢？能預言過去、未來和現在的事情，在世間受到許多人的尊敬。 正知正念（梵文：pratisaṃvidā，梵文天城體：प्रतिसंविदा，梵文羅馬擬音：pratisaṃvidā，漢語字面意思：正知正念）能做什麼事業呢？以說法使有情的心滿意足。神通（梵文：abhijñā，梵文天城體：अभिज्ञा，梵文羅馬擬音：abhijñā，漢語字面意思：神通）能做什麼事業呢？以身體的作為來引導。以語言的作為來引導。以心的全部表達來引導。了知有情的行為、來去，如實地教導有情如何出離。妙相（梵文：lakṣaṇa，梵文天城體：लक्षण，梵文羅馬擬音：lakṣaṇa，漢語字面意思：相）和隨好（梵文：anuvyañjana，梵文天城體：अनुव्यञ्जन，梵文羅馬擬音：anuvyañjana，漢語字面意思：隨形好）能做什麼事業呢？一見到就使人相信是大丈夫。也能使心清凈。 清凈者能做什麼事業呢？隨其所愿地受生於輪迴。如果願意，可以安住一劫或超過一劫的時間。也能捨棄壽命的行。能自在於法。能自在於三摩地。能正確地受持正法。十力（梵文：daśabalāni，梵文天城體：दशबल，梵文羅馬擬音：daśabala，漢語字面意思：十力）能做什麼事業呢？

【English Translation】 Why? Because relying on meditation, one repeatedly focuses on it as it is established. These qualities are of two types: those close to one's own activity and those transformed from abiding. Those close to one's own activity are regarded as the nature of conventional wisdom obtained after transcending the world. Those transformed from abiding are regarded as the nature of transcendent wisdom. What do the immeasurables (apramāṇa) do? They abandon opposing factors. Abiding in compassion, they perfect the accumulation of merit. They do not tire of fully maturing sentient beings. What do the liberations (vimokṣa) do? They manifest the activity of emanation. They do not become defiled by virtuous emanations. They are not attached to peaceful liberations. Because of faith, they abide in the supreme peace of the abode of the noble ones. What do the spheres of mastery (abhibhāyatanāni) do? In order to overcome the object of focus, they master the objects of focus of the three liberations. What do the spheres of totality (kṛtsnāyatana) do? In order to expand totality, they perfect the objects of focus of liberation. What does freedom from affliction do? It becomes a word that can be grasped. What does knowing through reflection do? It can predict past, future, and present events, and is revered by many in the world. What do the analytical knowledges (pratisaṃvidā) do? They satisfy the minds of sentient beings through teaching. What do the superknowledges (abhijñā) do? They inspire aspiration through bodily actions. They inspire aspiration through verbal actions. They also inspire aspiration through the complete expression of the mind. Knowing the behavior, coming, and going of sentient beings, they teach sentient beings how to be liberated as it is. What do the major and minor marks (lakṣaṇa and anuvyañjana) do? Upon seeing them, they immediately inspire confidence that one is a great being. They also purify the mind. What do the pure ones do? They fully embrace rebirth in existence as they wish. If they wish, they can remain for an eon or more. They can also abandon the activity of life. They have mastery over the Dharma. They have mastery over samādhi. They correctly uphold the true Dharma. What do the powers (daśabalāni) do?

---

་མཛད་ཅེ་ན། རྒྱུ་མེད་པ་དང་། མི་མཐུན་པ་རྒྱུར་སྨྲ་བ་དང་། མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པར་སྨྲ་བ་བསལ་ནས་ཡང་དག་པར་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ལམ་སྟོན་ཏོ། ། 1-669 སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་། བཤད་པའི་སྣོད་དང་། བསམ་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་དང་། དམིགས་པ་དང་། ཚོགས་དང་། འོས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་རྗེས་སུ་རྟོགས་ནས་ཇི་ལྟ་ བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ལམ་སྟོན་ཏོ། །བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚར་གཅོད་དོ། །ཐམས་ཅད་དུ་དྲི་བ་དྲིས་པ་ཡང་ལུང་སྟོན་ཏོ། །མི་འཇིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། འཁོར་གྱི་ ནང་དུ་བདག་སྟོན་པ་ཡང་དག་པར་ཡིན་པར་རྣམ་པར་འཇོག་གོ །རྒོལ་བ་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཚར་གཅོད་དོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྡུད་དོ། །བསྲུང་བ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཚོགས་ལ་འདོམས་སོ། །ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏོ། །བསྙེལ་བ་ མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མི་འདོར་རོ། །བག་ཆགས་ལེགས་པར་བཅོམ་པས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་ པ་མི་སྟོན་ཏོ། ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། ཉིན་མཚན་ལན་དྲུག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། 1-670 འཐོབ་པ་དང་། གཤེགས་པ་དང་། བཞུགས་པས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ ཚོམ་གཅོད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་འཇོག་གོ །དེས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པར་རྣམས་ནི་སྨིན་པར་མཛད་དོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མཛད་དོ། །མངོན་པར་ རྟོགས་པ་འདི་དག་ལ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་ཐོབ་ན་ལམ་སྔ་མ་དམན་པ་ནི་འདོར་རོ། །བསྡོམས་ཏེ་སྤོང་བ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། །ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་ པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཉན་ཐོས་ནི་ལམ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཡང་དག་པར་གཅོད་པའི་རྣམ་པར་འདོར་བས་རྣམ་པར་སྤོང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་ཟད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་མི་ཟད་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ལུང་དུ་མི་སྟོན་པའི་དངོས་པོ་གང་དང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚུལ་བཞིན་མ་ ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་འདྲི་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་འདྲི་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།

【現代漢語翻譯】 問：『作何事業？』答：斷除無因、以不合為因而說、未作而遇，從而開示真實顯勝之道。 對於眾生的心行、言語之器、思慮、習氣、所緣、積聚、應理與決定生起，也能如實了知，從而開示決定善妙之道。降伏一切魔軍。於一切處，問答皆能示以正道。問：『無畏者作何事業？』答：于眷屬之中，安立自身為真實導師。降伏其他外道論敵。問：『安住正念者作何事業？』答：以無有煩惱，而圓滿攝集眷屬。問：『無有守護者作何事業？』答：恒常不斷地教誨眷屬，如實開示。問：『不忘失之法性作何事業？』答：不捨棄諸佛之事業。問：『善調伏習氣者作何事業？』答：以無有煩惱，故不示現如煩惱般的行為。問：『大悲心作何事業？』答：晝夜六時觀照世間。問：『諸佛不共之法作何事業？』答：身語意之事業皆得清凈， 獲得、逝沒、安住，亦能勝伏一切聲聞與獨覺。問：『一切種智作何事業？』答：斷除一切眾生之疑惑，亦能長久住持正法。使未成熟之眾產生熟，使已成熟者解脫。於此等證悟中，若能獲得由上而上更為超勝之道，則捨棄先前較劣之道，亦能現前總攝而斷除。聲聞于無餘涅槃界中，以斷除一切道之相而捨棄，故為斷除，而菩薩則非如此。是故菩薩被稱為不盡之善根與不盡之功德。問：『不示以經文之事物與種種安立為何？』答：為如理如實地詢問。問：『為何如理如實地詢問？』答：為詢問因、果、煩惱，

【English Translation】 Question: 'What is the work?' Answer: Eliminating the causeless, speaking of disagreement as cause, and encountering the unmade, thereby revealing the path of true and manifest excellence. Also, understanding the conduct of sentient beings' minds, the vessels of speech, thoughts, latent tendencies, objects of focus, gatherings, appropriateness, and definite arising, and accordingly showing the path of definite goodness. Subduing all demons. In all places, questions and answers are shown as the path. Question: 'What do the fearless ones do?' Answer: Within the retinue, establishing oneself as the true teacher. Subduing other heretical opponents. Question: 'What do those who maintain mindfulness do?' Answer: By being without defilements, they fully gather the assembly. Question: 'What do those without protection do?' Answer: Constantly and continuously instructing the assembly, truly revealing the path. Question: 'What does the nature of non-forgetfulness do?' Answer: Not abandoning the deeds of the Buddhas. Question: 'What do those who have well subdued their habits do?' Answer: Being without defilements, they do not show behavior like defilements. Question: 'What does great compassion do?' Answer: Six times during the day and night, it observes the world. Question: 'What do the unmixed qualities of the Buddhas do?' Answer: The activities of body, speech, and mind are completely purified, Attaining, departing, and abiding, they also overcome all Shravakas and Pratyekabuddhas. Question: 'What does the all-knowingness do?' Answer: Cutting off the doubts of all sentient beings, and also establishing the Dharma for a long time. Maturing those sentient beings who are not yet mature, and liberating those who are already mature. In these realizations, if one can attain a path that is increasingly superior, then the previous inferior path is abandoned, and one can also directly accomplish the gathering and elimination. In the realm of Nirvana without remainder of aggregates, the Shravakas abandon by cutting off all paths, thus it is elimination, but Bodhisattvas are not like that. Therefore, Bodhisattvas are called inexhaustible roots of virtue and inexhaustible qualities. Question: 'Why are things not shown in the scriptures and various establishments?' Answer: For the sake of inquiring properly and truly. Question: 'Why inquire properly and truly?' Answer: To inquire about cause, effect, and defilements,

---

རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་སེམས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 1-671 ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་ན། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒྱུན་ལ་འཇུག་པ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལན་ཅིག་ཕྱིར་ འོང་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་འོང་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་རྣམས་ཀྱིས་གནས་ཤིང་འདོད་པའི་ ཁམས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱས་ནས། ས་བཅུ་རྣམས་སུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོའི་ལམ་སྒོམ་གྱི་ཉོན་མོངས་ པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཅིག་ཅར་སྤོང་ངོ་། །ཅིག་ཅར་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་ རོ། །དེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། སྔགས་དང་སྨན་གྱིས་སོང་བའི་དུག་ལྟ་བུ་དང་དཔེར་ན་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྟར་ས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པ་མི་སྐྱེད་དོ། ། ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་བྱ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །དུས་དུས་སུ་དབང་པོ་རྣམས་སྦྱང་བར་བྱའོ། ། 1-672 ཤེས་བྱ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བལྟ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་དང་། འཁྲུལ་པའི་གནས་དང་། མ་འཁྲུལ་པའི་གནས་དང་། འཁྲུལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཡིན་པ་དང་། མ་འཁྲུལ་ པ་དང་། མ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ་ དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། ལམ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལ་མཁས་པའོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། རྩ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མཚན་ མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མཚན་མར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མཚན་མར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མཚན་མར་སྣང་བ་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དངོས་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྐུར་བ་འདེབས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། 1-673 གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཐ་

【現代漢語翻譯】 因為完全捨棄了趨向于清凈的心。 1-671 為什麼菩薩進入菩薩的無過失道后，不會成為入流果呢？因為入流果尚未完全成就。為什麼不會成為一來果呢？因為有意識地接受無量次的輪迴。為什麼不會成為不還果呢？因為他們以禪定為住所，並轉生於欲界。菩薩們在如實證悟真諦后，於十地中修習，以對治所知障的道作為修習之道，而非對治煩惱障之道。當他們獲得菩提時，會同時斷除煩惱障和所知障。他們會同時成為阿羅漢和如來。即使他們尚未斷除煩惱，也像被咒語和藥物驅除的毒藥一樣，或者像已斷除煩惱的阿羅漢一樣，在一切地都不會產生煩惱的過患。 此外，菩薩應精通所知、精通方便、精通非如實分別、精通不分別。應當時時調伏諸根。 1-672 什麼是所知呢？可以從六個方面觀察：錯亂、錯亂之處、非錯亂之處、既非錯亂亦非非錯亂、非錯亂、與非錯亂相似之處。什麼是精通方便呢？精通成熟有情、精通圓滿佛法、精通快速獲得神通、精通不間斷的道路。什麼是非如實分別呢？根本分別、相分別、顯現為相的分別、轉變為相的分別、顯現為相且轉變的分別、由他人指示的分別、不如理的分別、如理的分別、執著的分別、散亂的分別、散亂的分別又分為無事物的分別和有事物的分別、增益的分別、誹謗的分別。 1-673 一異分別、

【English Translation】 Because of completely abandoning the mind towards purification. 1-671 Why, when a Bodhisattva enters the faultless path of a Bodhisattva, does he not become a Stream-enterer? Because Stream-entry is not yet fully accomplished. Why does he not become a Once-returner? Because he consciously accepts limitless rebirths in existence. Why does he not become a Non-returner? Because they abide in meditations and are born in the desire realm. Bodhisattvas, having manifestly realized the truths, cultivate the path in the ten Bhumis, using the path that is the antidote to the obscuration of knowledge as the path of cultivation, not the antidote to the obscuration of afflictions. When they attain enlightenment, they simultaneously abandon the obscuration of afflictions and the obscuration of knowledge. They simultaneously become Arhats and Tathagatas. Even if they have not abandoned afflictions, they do not generate the faults of afflictions in all the Bhumis, like poison that has been removed by mantras and medicine, or like an Arhat who has abandoned afflictions. Furthermore, a Bodhisattva should be skilled in knowledge, skilled in means, skilled in unreal discrimination, and skilled in non-discrimination. One should constantly subdue the senses. 1-672 What is knowledge? It can be viewed in six ways: delusion, the place of delusion, the place of non-delusion, that which is neither delusion nor non-delusion, non-delusion, and that which is similar to non-delusion. What is skill in means? Skill in maturing sentient beings, skill in perfecting the Buddha's teachings, skill in quickly attaining higher knowledge, and skill in the uninterrupted path. What is unreal discrimination? Root discrimination, characteristic discrimination, discrimination that appears as a characteristic, discrimination that transforms into a characteristic, discrimination that appears as a characteristic and transforms, discrimination taught by others, improper discrimination, proper discrimination, clinging discrimination, distracted discrimination, distracted discrimination is also divided into discrimination of non-things and discrimination of things, additive discrimination, and deprecating discrimination. 1-673 Discrimination of one and different,

---

དད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མིང་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་དོན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མིང་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཆོག་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དང་། །སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། གོ་རིམ་བཞིན་ནོ། །སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པས་མ་ཡིན། ཡང་དག་པར་འདས་པས་མ་ཡིན། རྣམ་པར་ཞི་བས་མ་ཡིན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ ཡིན། དམིགས་པ་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་མ་ཡིན་པར་བལྟ་སྟེ། འོན་ཀྱང་དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་བལྟའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཡིན་ ན། ཇི་ལྟར་དབང་པོ་རྣམས་སྦྱོང་ཞེ་ན། དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཆུང་ངུ་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྣོན་པོ་འབྲིང་མངོན་པར་བསྒྲུབ་བོ། །དབང་པོ་རྣོན་པོ་འབྲིང་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྣོན་པོའི་ཆེན་པོ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་བོ། ། 1-674 འཐོབ་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་ལས་བཏུས་པ་བཞི་པའོ།། །། ༄། །འབེལ་བའི་གཏམ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལྔ་པ། འབེལ་བའི་གཏམ་གྱིས་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། དོན་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། རྣམ་པར་བཤད་ པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་དྲི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། བསྡུ་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། སྨྲ་བ་རྣམ་པར་ ངེས་པ་དང་། ལྡེམ་པོ་རུ་དགོངས་པ་རྣམ་པར་ངེས་པའོ། །དོན་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། དོན་དྲུག་ལས་བརྩམས་ནས་གང་རྣམ་པར་ངེས་པའོ། །དོན་དྲུག་གང་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ དང་། རྒྱུའི་དོན་དང་། འབྲས་བུའི་དོན་དང་། ལས་ཀྱི་དོན་དང་། ལྡན་པའི་དོན་དང་། འཇུག་པའི་དོན་ཏོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་མོ། །རྒྱུའི་དོན་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། འབྱུང་བ་དང་། འགྲུབ་པའི་རྒྱུའོ། །འབྲས་བུའི་དོན་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། བདག་པོའི་འབྲས་བུ་དང་། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དང་། བྲལ་བའི་འབྲས་བུའོ། །ལས་ཀྱི་དོན་ནི་ དམིགས་པའི་ལས་དང་། བྱེད་པའི་ལས་དང་། འབད་པའི་ལས་དང་། སྒྱུར་བའི་ལས་དང་། འཐོབ་པའི་ལས་སོ། །ལྡན་པའི་དོན་ནི་མང་པོ་ལས་གྱུར་པ་དང་། རྗེས་སུ་འཆིང་བ་ལས་གྱུར་པ་དང་། འབྲེལ་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། 1-675 གནས་སྐབས་ལས་གྱུར་པ་དང་། འགྱུར་བ་ལས་གྱུར་པའི་ལྡན་པའོ། །འཇུག་པའ

【現代漢語翻譯】 于信解中起分別，于自性中起分別，於差別中起分別，于名如何，于義亦如何起分別，于義如何，于名亦如何起分別。不分別為何？謂于知足之不分別，于不顛倒之不分別，于無戲論之不分別。此分別對應于異生、聲聞、菩薩，次第而分。所謂無戲論之不分別，並非不起心作意，並非真實滅盡，並非寂滅，並非自性，亦非由對境而發起作用，而是觀待對境不起作用。若菩薩自性根器銳利，應如何調伏諸根？謂依小根利器，而成就中根利器；依中根利器，而成就大根利器。 獲得種種決定，名為《攝事品》第四。 《辯論決定攝事品》，名為《攝事品》第五。 何為辯論決定？共有七種：義決定、解釋決定、分別開示決定、如實提問決定、總攝決定、言說決定、隱語意趣決定。何為義決定？即從六義出發而作決定。何為六義？即自性義、因義、果義、業義、相應義、趣入義。自性義即三種自性。因義即生因、起因、成因。果義即異熟果、等流果、士用果、增上果、離系果。業義即對境之業、作用之業、勤奮之業、轉變之業、獲得之業。相應義即由眾多而成、由隨縛而成、由關聯而成、由階段而成、由變化而成之相應。趣入義...

【English Translation】 To discriminate in faith, to discriminate in essence, to discriminate in difference, to discriminate in meaning as the name is, and to discriminate in name as the meaning is. What is non-discrimination? It is the non-discrimination of contentment, the non-discrimination of non-perversion, and the non-discrimination of non-elaboration. These correspond to ordinary beings, Śrāvakas (hearers), and Bodhisattvas, respectively, in order. The non-discrimination of non-elaboration is not due to the absence of mental activity, not due to true cessation, not due to quiescence, not due to essence, and not due to acting manifestly from an object, but rather it is viewed as not acting manifestly towards an object. If a Bodhisattva is naturally sharp in faculties, how should the faculties be tamed? By relying on the small sharp faculties, the medium sharp faculties are manifestly accomplished. By relying on the medium sharp faculties, the great sharp faculties are manifestly accomplished. Obtaining various determinations is called the fourth chapter, Compendium of Matters. The Compendium of Matters called Determination of Eloquent Discourse is the fifth chapter of Compendium of Matters. What is the determination of eloquent discourse? There are seven aspects: determination of meaning, determination of explanation, determination of detailed exposition, determination of accurate questioning, determination of summarization, determination of speech, and determination of hidden intention. What is the determination of meaning? It is the determination made based on six meanings. What are the six meanings? They are the meaning of essence, the meaning of cause, the meaning of effect, the meaning of action, the meaning of association, and the meaning of entry. The meaning of essence is the three essences. The meaning of cause is the cause of arising, the cause of originating, and the cause of accomplishing. The meaning of effect is the effect of maturation, the effect of similarity to the cause, the effect of dominance, the effect of human effort, and the effect of separation. The meaning of action is the action of object, the action of doing, the action of effort, the action of transformation, and the action of attainment. The meaning of association is the association that arises from many, that arises from being bound, that arises from connection, that arises from stage, and that arises from change. The meaning of entry...

---

ི་དོན་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འཇུག་པ་དང་། རྟེན་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འཇུག་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ པའི་འཇུག་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་འཇུག་པའོ། །རྣམ་པར་བཤད་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་མདོ་སྡེ་རྣམས་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་ཤེས་ པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། དེ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ། །ཡང་ རྣམ་པར་བཤད་པའི་སྒོ་བཅུ་བཞི་སྟེ། བཅུ་བཞི་ནི་རྣམ་པར་བཤད་པའི་བསྡུ་བའི་སྒོ་དང་། དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་སྒོ་དང་། ཡན་ལག་དང་ཉེ་བའི་ཡན་ལག་གི་སྒོ་དང་། གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་ པར་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་དང་། སྤོང་བའི་སྒོ་དང་། ཡི་གེ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་སྒོ་དང་། ཆུད་ཟ་བ་དང་ཆུད་མི་ཟ་བའི་སྒོ་དང་། གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྒོ་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་ པར་གཞག་པའི་སྒོ་དང་། ཚུལ་གྱི་སྒོ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་དང་། སྟོབས་དང་སྟོབས་མ་ཡིན་པའི་སྒོ་དང་། བཟླས་ཏེ་བརྗོད་པའི་སྒོ་དང་། མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྒོའོ། །རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་གང་ཞེ་ན། 1-676 ཇི་སྐད་དུ། བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་ཏེ། གཅིག་ནས་རྟོགས་པ་དང་། ཚིག་གོང་མ་དང་སྦྱོར་བ་དང་། ཚིག་འོག་མ་དང་སྦྱོར་བ་དང་། མུ་གཉིས་པ་དང་། མུ་གསུམ་པ་དང་། མུ་བཞི་པ་དང་། དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྤོང་བའོ། །ཡང་དག་པར་འདྲི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། ཅི་ཞེས་བསྟན་པ་ཡང་དག་པར་འདྲི་བ་རྣམ་པར་ ངེས་པ་དང་། ཅི་ཞེས་བསྟན་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བར་གང་ཞེས་བསྟན་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡང་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ལམ་བཞི་སྟེ། སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། གཅོད་ པར་བྱེད་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའོ། །བསྡུ་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། གནས་བཅུས་རྣམ་པར་ངེས་པ་བསྡུས་པར་འགྱུར་ཏེ། གནས་བཅུ་གང་ཞེ་ན། བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་ ངེས་པ་དང་། འཇུག་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། མོས་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། རིགས་པས་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། འཕེལ་བའི་གཏམ་གྱིས་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་རྣམ་པར་ངེས་ པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་རྩོལ་བ་ཙམ་གྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་ངེས་པའོ། ། 1-677 སྨྲ་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲ་བ་དང་། སྨྲ་བའི་ཞལ་ཆེ་བ་དང་། སྨྲ་བའི་གཞི་དང་། སྨྲ་བའི་རྒྱུན་དང་། སྨྲ་བ་ཆད་པས་བཅད་པ་དང་། སྨྲ་བ་ལས་འབྱུང་བ་

【現代漢語翻譯】 意義是指特性的進入、所依的進入、顛倒的進入、非顛倒的進入以及分別的進入。什麼是辨別分析？即通過它來辨別分析經部，也就是要完全瞭解的事物、要完全瞭解的意義、要完全瞭解的原因、完全瞭解、完全瞭解的結果以及對它們的完全理解。此外，還有十四種辨別分析的門徑，這十四種是：辨別分析的總結之門、事物總結之門、支分和近支分之門、從高到高的顯現之門、捨棄之門、文字完全轉變之門、耗盡和不耗盡之門、補特伽羅（梵文：Pudgala，人）分別安立之門、分別分別安立之門、正理之門、完全瞭解等等之門、力量和非力量之門、重複敘述之門以及顯現之門。什麼是徹底區分並完全展示的決定？ 正如所說，將教法中的各種法門適當地結合起來，從一個開始理解，與前一句結合，與后一句結合，二邊，三邊，四邊，如是等等，以及捨棄。什麼是正確提問的辨別？有八種，即以『什麼』來指示的正確提問的辨別，以及以『什麼』來指示的，如『如何』來指示的，以及以『什麼』來指示的，也是如此。此外，還有四種辨別的途徑，即駁斥、建立、斷除和領悟。什麼是總結的辨別？通過十個方面來辨別總結，這十個方面是什麼？即行為的成就的辨別、進入的辨別、信解的辨別、以理性的辨別、以增長的言語的辨別、以徹底理解的辨別、以完全清凈的辨別、以顯現的辨別、以詞語分別的辨別，以及自然成就和僅憑努力就能成就一切目的的辨別。 什麼是言說的辨別？即言說、言說的承諾、言說的基礎、言說的連續、以言說中斷來斷除以及從言說中產生。

【English Translation】 The meaning refers to the entry of characteristics, the entry of the basis, the entry of inversion, the entry of non-inversion, and the entry of differentiation. What is discriminative analysis? It is that by which the Sutras are discriminatively analyzed, namely, the objects to be fully known, the meanings to be fully known, the causes to be fully known, full knowledge, the results of full knowledge, and the full understanding of them. Furthermore, there are fourteen gateways to discriminative analysis, these fourteen being: the gateway of summarizing discriminative analysis, the gateway of summarizing objects, the gateway of limbs and near limbs, the gateway of manifesting from higher to higher, the gateway of abandonment, the gateway of complete transformation of letters, the gateway of exhaustion and non-exhaustion, the gateway of establishing persons (Sanskrit: Pudgala) separately, the gateway of establishing differentiations separately, the gateway of reason, the gateway of full knowledge and so forth, the gateway of strength and non-strength, the gateway of repetition, and the gateway of manifestation. What is the determination of thoroughly distinguishing and fully demonstrating? As it is said, appropriately combining the various Dharma teachings, understanding from one, combining with the previous sentence, combining with the following sentence, two extremes, three extremes, four extremes, thus and so forth, and abandonment. What is the discrimination of correct questioning? There are eight types, namely, the discrimination of correct questioning indicated by 'what,' and that indicated by 'what,' as indicated by 'how,' and that indicated by 'what,' is also thus. Furthermore, there are four paths of discrimination, namely, refuting, establishing, severing, and comprehending. What is the discrimination of summarization? Summarization is discriminated through ten aspects, what are these ten aspects? Namely, the discrimination of the accomplishment of action, the discrimination of entry, the discrimination of faith, the discrimination by reason, the discrimination by words of increase, the discrimination by thorough understanding, the discrimination by complete purification, the discrimination by manifestation, the discrimination by word differentiation, and the discrimination of natural accomplishment and the accomplishment of all purposes by mere effort. What is the discrimination of speech? Namely, speech, the promise of speech, the basis of speech, the continuity of speech, severing by the interruption of speech, and arising from speech.

---

དང་། སྨྲ་ བ་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །སྨྲ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲ་བ་དང་། རྨད་ཁྱེར་བ་སྨྲ་བ་དང་། རྩོད་པ་སྨྲ་བ་དང་། ཚིག་ངན་སྨྲ་བ་དང་། མཐུན་པར་སྨྲ་བ་དང་། གདམས་པ་ སྨྲ་བའོ། །སྨྲ་བ་ནི་ཚིག་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །རྨད་ཁྱེར་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའོ། །རྩོད་པ་སྨྲ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པར་གནས་པའོ། །ཚིག་ངན་སྨྲ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་ཚིག་ བརླང་པོས་ཉེ་བར་གནས་པའོ། །མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་མཐུན་པའི་འབེལ་བའི་གཏམ་རྣམ་པར་ངེས་པའོ། །གདམས་པ་སྨྲ་བ་ནི་སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ མཉམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པའོ། །སྨྲ་བའི་ཞལ་ཆེ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་བཞུགས་པ་དང་། བསྐོས་པ་འདུ་བའི་ས་དང་། འདུས་པ་ དང་། ཚད་མར་རུང་བའི་ཟླ་གྲོགས་རྣམས་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཆོས་དང་དོན་ལ་མཁས་པ་རྣམས་སོ། །སྨྲ་བའི་གཞི་ནི་བསྒྲུབ་པ་དང་། སྒྲུབ་པའོ། །བསྒྲུབ་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་རོ། ། 1-678 སྒྲུབ་པ་ནི་དམ་བཅའ་བ་དང་། གཏན་ཚིགས་དང་། དཔེ་དང་། ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་། མཇུག་སྡུད་པ་དང་། མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ངོ་། །ངོ་བོ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ནི་ བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཁྱད་པར་ནི་བདག་གི་ཁྱད་པར་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དམ་བཅའ་བ་ནི་བདག་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་གཞན་ལ་གོ་བར་སྟོན་ པའོ། །གཏན་ཚིགས་ནི་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ལ་མ་གྲགས་པའི་དོན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དང་། མི་དམིགས་པ་བསྙད་པའོ། །དཔེ་ནི་མཐའ་མཐོང་བ་དང་། མཐའ་མ་མཐོང་བ་ མཚུངས་པར་སྦྱར་ཞིང་བསྙད་པའོ། །ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ནི་དེའི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ལྷག་མ་དེ་དང་འདྲ་བ་ལ་དེའི་ཆོས་སྦྱར་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཐུན་པར་བསྙད་པའོ། །མཇུག་སྡུད་པ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པར་བསྙད་ པའོ། །མངོན་སུམ་ནི་རང་གི་དོན་ཡོད་ཅིང་སྣང་ལ་མ་ནོར་བའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ལྷག་མ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའོ། །ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ནི་དེ་གཉི་ག་དང་མི་འགལ་བར་ སྟོན་པའོ། །སྨྲ་བའི་རྒྱན་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཤེས་པ་དང་། ཚིག་ཟུར་ཕྱིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། མཐུན་པར་བྱེད་པའོ། །སྨྲ་བ་ཆད་པས་གཅད་པ་ནི་གཏམ་རྗེས་གཅད་པ་དང་། 1-679 གཏམ་འཕྲོ་ལུས་པ་དང་། གཏམ་གྱི་ཉེས་པའོ། །གཏམ་རྗེས་གཅད་པ་ནི་རང་གི་སྨྲ་བའི་སྐྱོན་ཁས་བླང་བ་དང་། གཞན་གྱི་སྨྲ་བའི་ཡོན་ཏན་ཁས་བླང་བའོ། ། གཏམ་འཕྲོ་ལུས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཞན་ནས་གཞན་དུ་བརྒྱུད་པའམ། གཏམ་གཞན་སྨྲ་བ་སྟེ། མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །གཏམ་གྱི་ཉ

【現代漢語翻譯】 再者，關於那些珍視言語的法。什麼是言語呢？是說話，是巧妙的說話，是辯論的說話，是惡語，是和諧的說話，是教誨的說話。說話是指一切詞語的表達。巧妙的說話是指在世間廣為人知的。辯論的說話是指彼此不和睦地相處。惡語是指彼此以粗暴的言辭相待。和諧的說話是指與清凈的智慧見解相符的、明確的、令人信服的言語。教誨的說話是指爲了使心未平靜者平靜，已平靜者解脫而進行的教導。 說話的權威之處在於國王所在之處，在於集會之處，在於聚會之中，在於值得信賴的同伴之中，在於精通佛法和世俗之事的僧人和婆羅門之中。說話的基礎是論證和證明。論證是自性和特性。證明是誓言、理由、例子、應用、結論，以及現量、比量和可信的聖言。 論證自性是論證自我的自性和論證法的自性。特性是自我的特性和法的特性。誓言是爲了使他人理解而表達自己想要論證的觀點。理由是爲了使人相信所要論證的觀點，而提出的未被普遍知曉的原因，即對可見或不可見事物的陳述。例子是陳述已知和未知的相似之處。應用是以類似於某種事物的屬性的方式，將該事物的屬性與剩餘的事物相聯繫，從而和諧地陳述。結論是最終的陳述。現量是指事物本身存在且顯現而不虛假。比量是指對現量之外的事物的信任。可信的聖言是指與前兩者不矛盾的陳述。 說話的莊嚴之處在於瞭解自己和他人的理論體系，在於言辭圓滿且豐富，在於無畏、堅定和和諧。說話的過失在於言語中斷、言語未完成和言語的錯誤。言語中斷是指承認自己的言語過失，並承認他人的言語優點。言語未完成是指從一個話題轉移到另一個話題，或者說其他的話，就像經藏中所說的那樣。言語的錯誤是...

【English Translation】 Furthermore, the dharmas that cherish speech. What is speech? It is speaking, skillful speaking, argumentative speaking, harsh speech, harmonious speaking, and instructive speaking. Speaking is all expression of words. Skillful speaking is that which is renowned in the world. Argumentative speaking is dwelling in disharmony with each other. Harsh speech is dwelling closely with each other in coarse words. Harmonious speaking is the definitive and convincing speech that accords with pure wisdom and vision. Instructive speaking is teaching for the sake of calming the mind that has not been calmed, and for liberating the mind that has been calmed. The authority of speaking is where the king resides, in the place of assembly, in the gathering, among trustworthy companions, and among monks and Brahmins who are skilled in Dharma and worldly matters. The basis of speaking is proof and establishment. Establishment is essence and distinction. Proof is the vow, the reason, the example, the application, the conclusion, as well as direct perception, inference, and trustworthy scripture. Establishing essence is establishing the essence of self and the essence of Dharma. Distinction is the distinction of self and the distinction of Dharma. The vow is to show others the meaning of establishing what one desires. The reason is to state the cause that makes one believe in the very thing to be established, the object that is manifestly perceived or not perceived. The example is to state the similarity between what is seen and what is not seen. Application is to state in harmony by applying the Dharma of that kind to the remaining Dharma that is similar to it. The conclusion is to state the finality. Direct perception is that which has its own meaning, appears, and is not mistaken. Inference is to trust in what remains of direct perception. Trustworthy scripture is to show that it does not contradict the two. The adornment of speaking is knowing one's own and others' doctrines, having complete and abundant words, being fearless, steadfast, and harmonious. Cutting off speech is cutting off talk, leaving talk unfinished, and the faults of talk. Cutting off talk is acknowledging one's own faults in speaking and acknowledging the virtues of others' speaking. Leaving talk unfinished is like this: passing from one thing to another, or speaking other words, as it appears in the sutras. The faults of talk are...

---

ེས་པ་ནི་ཅལ་ཅོལ་དང་། འཁྲུགས་པ་དང་། བརྡ་ཕྲད་དུ་མི་རུང་བ་དང་། རན་པ་ མ་ཡིན་པ་དང་། དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དུས་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དང་། མི་བརྟན་པ་དང་། མི་གསལ་བ་དང་། ཚིག་རྒྱུན་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །སྨྲ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་སྣོད་མ་ཡིན་པ་དང་། འཁོར་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་། བདག་ཀྱང་མི་མཁས་པར་རིག་གནས་སྨྲ་བར་མི་བྱ་བ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་གམ། འཁོར་ཡོན་ཏན་ དང་ལྡན་ནམ། བདག་ཀྱང་མཁས་པར་རིག་གནས་སྨྲ་བར་བྱའོ། །སྨྲ་བ་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་མཁས་པ་སྟེ། དེས་ཐམས་ཅད་དུ་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། ། མི་འཇིགས་པ་ནི་གང་གིས་འཁོར་ཐམས་ཅད་དུ་སྨྲ་བར་བྱེད་པའོ། །སྤོབས་པ་ནི་གང་གིས་ཐམས་ཅད་དུ་ལན་གདབ་པ་ཤེས་པའོ། །ཡང་བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པས་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱའི་བརྩད་ཅིང་སྨྲ་བར་ནི་མི་བྱ་སྟེ། 1-680 བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གནས་བཅུ་གཉིས་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྩོན་པ་ནན་ཏན་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་སེམས་ཅན་ སྡུད་པ་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས། གཞན་དག་དང་རྩོད་པས་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །བཅུ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། དམ་པའི་ ཆོས་ཀྱི་དོན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་བཤད་པ་ཀུན་ཤེས་པ་དཀོན་པ་དང་། ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པས་སྨྲ་བ་དཀོན་པ་དང་། ཚོགས་པ་མཁས་པ་དང་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དཀོན་ པ་དང་། ཕྱོགས་ངན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཉེས་པ་དང་། ངན་གཡོ་སྨྲ་བའི་ཉེས་པ་དང་། དུས་མ་ཡིན་པར་གཏམ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཉེས་པ་དང་། གཏམ་ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་ཉེས་ པ་དང་། ཚིག་བརླང་པོའི་ཉེས་པ་དང་། ཡིད་འཁྲུགས་པའི་ཉེས་པ་དང་། གང་ཉེས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་སྤངས་ཏེ་སྨྲ་བ་དཀོན་པ་དང་། འཁྲུགས་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དཀོན་པ་དང་། གཞན་གྱི་སེམས་བསྲུང་ ཞིང་སྨྲ་བ་དཀོན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྗེས་སུ་བསྲུང་ཞིང་སྨྲ་བ་དཀོན་པ་དང་། རྒྱལ་བའམ་ཕམ་པའི་སེམས་མེད་པར་སྨྲ་བ་དཀོན་པ་དང་། རྒྱལ་བའམ་ཕམ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དཀོན་པ་དང་། 1-681 ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་བ་རེག་པར་གནས་པ་དཀོན་པ་དང་། རེག་པར་མི་གནས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྒྱུན་དུ་བསྒོམ་པ་དཀོན་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྒྱུན་དུ་མི་བསྒོམ་པ་སེམས་ མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དཀོན་པའོ་ཞེའོ། །ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། མིང་གི་ཚོགས་དང་། ཚིག་ གི་ཚོགས་དང་། ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་དོན་གཞན་དུ་བརྗོད་ལ་དོན་ག

【現代漢語翻譯】 胡言亂語、爭吵、不恰當的表達、不合時宜、不具意義、不合時節、不穩重、不清晰、以及言語缺乏連貫性，這些都是不應有的言語行為。言語的正確運用在於，不應在不適合的場合或對無德之人宣講佛法，自己也不應在不精通的情況下妄談佛法。而應在合適的場合，對有德之人，以及自己精通的情況下宣講佛法。珍視言語的原則在於精通自己和他人的論典，並以此為基礎進行全面的闡述。 無畏是指在任何場合都能暢所欲言。雄辯是指能夠回答一切問題。因此，希望完善自身的人應當學習言語的運用，但不應爭辯。正如世尊在《阿毗達磨經》中所說：『見到十二處的菩薩，精進于善法，以精進為核心，迅速地度化眾生，希望證得無上正等覺，不應與他人爭論。』 這十二處是什麼呢？ 具有殊勝的聖法之義，但能全面理解並宣說的人很少；以全面理解之心宣說的人很少；集會中，有智慧和證悟的人很少；持有並執著于邪見是過失；惡語欺騙是過失；不合時宜地談論是過失；輕蔑言語是過失；粗暴的言語是過失；心煩意亂是過失；能捨棄這六種過失而說話的人很少；不爭吵地說話的人很少；守護他人心意而說話的人很少；守護禪定而說話的人很少；不帶勝負心而說話的人很少；即使勝負也不受煩惱染污的人很少； 被煩惱染污而安住的人很少；不安住于染污，持續修習善法的人很少；不持續修習善法，未將心安住于平靜的人，能將心安住于平靜；心已安住于平靜，能獲得解脫的人很少。』什麼是需要明確辨別的隱晦之意呢？就是名相的集合、語句的集合、文字的集合，用其他方式表達，但意義卻……

【English Translation】 Idle talk, quarrels, inappropriate expressions, unsuitableness, meaninglessness, unseasonableness, instability, obscurity, and incoherent speech are all undesirable. The proper use of speech lies in not expounding the Dharma in unsuitable situations or to the unworthy, nor should one speak presumptuously without mastery. Rather, one should expound the Dharma in suitable situations, to the worthy, and with mastery. The principles of cherishing speech lie in mastering one's own and others' treatises, and using this as a basis for comprehensive exposition. Fearlessness means being able to speak freely in any situation. Eloquence means knowing how to answer all questions. Therefore, those who wish to perfect themselves should learn the use of speech, but should not argue. As the Bhagavan said in the Abhidharma Sutra: 'A Bodhisattva who sees the twelve places, who is diligent in virtue, who makes diligence the essence, who quickly gathers beings, wishing to manifestly awaken to unsurpassed perfect complete enlightenment, should not speak by arguing with others.' What are these twelve? Those who possess the supreme meaning of the sacred Dharma and can explain it comprehensively are rare; those who speak with the intention of comprehensive understanding are rare; those who are wise and realized in the assembly are rare; holding and clinging to wrong views is a fault; speaking deceitfully is a fault; engaging in talk at the wrong time is a fault; despising speech is a fault; harsh words are a fault; mental confusion is a fault; those who abandon these six faults and speak are rare; those who speak without quarreling are rare; those who speak while guarding the minds of others are rare; those who speak while guarding samadhi are rare; those who speak without a mind of victory or defeat are rare; even in victory or defeat, those who are free from all afflictions are rare; Those who abide in contact with affliction are rare; those who do not abide in contact and constantly cultivate virtuous dharmas are rare; those who do not constantly cultivate virtuous dharmas, who have not placed their minds in equanimity, can place their minds in equanimity; those whose minds are placed in equanimity can attain liberation are rare.' What is the hidden meaning that needs to be clearly distinguished? It is the collection of names, the collection of words, the collection of letters, expressed in other ways, but the meaning is...

---

ཞན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ཕ་དང་མ་ནི་བསད་བྱས་ཤིང་། །རྒྱལ་པོ་གཙང་སྦྲ་ཅན་གཉིས་དང་། །ཡུལ་འཁོར་ འཁོར་དང་བཅས་བཅོམ་ནས། །མི་དེ་དག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ཇི་སྐད་དུ། ཡིད་མི་ཆེས་དང་བྱས་མི་གཟོ། །མི་གང་ཁྱིམ་འབིགས་བྱེད་པ་དང་། །གོ་སྐབས་བཅོམ་དང་སྐྱུགས་ པ་ཟ། །དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །སྙིང་པོ་མེད་ལ་སྙིང་པོར་ཤེས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས། །ཉོན་མོངས་ཀུན་ནས་རབ་ཉོན་མོངས། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ ལྟ་བུའོ། །ཡང་ཇི་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་ན། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། སེར་སྣའི་ཆོས་ཉིད་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། 1-682 སྦྱིན་པས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་དང་། སློང་བ་ལ་ཚིག་པ་ཟ་བ་དང་། རེས་འགའ་ཅི་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ཇི་སྐད་ དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞིང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འཁྲིག་པ་ལས་གཞན་དུ་འཁྲིག་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མི་ཚོལ་བ་ དང་། འཁྲིག་པ་སྤོང་བ་ལ་གཡེལ་བ་དང་། འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། འཁྲིག་པའི་གཉེན་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་སྐྲག་པ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་སྦྱོར་བ་ཞེས་གསུངས་ པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། འབེལ་བའི་གཏམ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལྔ་པའོ།། །། བསྟན་བཅོས་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་ ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རྟོགས་ནས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་མཐོ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། སློབ་དཔོན་ཐོགས་ མེད་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང་། ཤཱི་ལེནྡྲ་བོ་དྷི་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གནས་ལ་ཕབ་པའོ།།

【現代漢語翻譯】 這被完全顛倒了。正如所說：『殺父與母，以及兩位聖潔的國王，摧毀整個國家及其附屬，那人即得清凈。』就像這樣。又如所說：『不信與不敬，破壞他人家庭者，摧毀機會，食人嘔吐物，此乃殊勝之人。』『視無意義為有意義，完全顛倒，煩惱徹底擾亂，將獲得殊勝菩提。』就像這樣。又如所說：『菩薩若具足五法，則圓滿佈施波羅蜜多。何為五？增長慳吝之性，因佈施而疲憊，對乞討者發怒，有時什麼也不佈施，遠離佈施。』就像這樣。又如所說：『菩薩若具足五法，則是梵行，且具足殊勝梵行。不尋求性行為之外的其他性行為的解脫，沉迷於避免性行為，接受性慾的生起，害怕性行為的對治法，不斷地二二結合。』就像這樣。《阿毗達磨集論》中，名為『詳盡之語抉擇集論』，是集論第五。《為何此論名為《阿毗達磨集論》？因為是理解后彙集的，因為是從一切彙集的，因為是真正高尚的處所。》《阿毗達磨集論》，導師無著所著圓滿。印度堪布吉那彌扎、希連扎菩提，以及校勘翻譯者班智達益西德共同翻譯、校勘並確定下來。 這被完全顛倒了。正如所說：'弒父與母，以及兩位聖潔的國王，摧毀整個國家及其附屬，那人即得清凈。' 又如所說：'不信與不敬，破壞他人家庭者，摧毀機會，食人嘔吐物，此乃殊勝之人。' '視無意義為有意義，完全顛倒，煩惱徹底擾亂，將獲得殊勝菩提。' 菩薩若具足五法，則圓滿佈施波羅蜜多。何為五？增長慳吝之性，因佈施而疲憊，對乞討者發怒，有時什麼也不佈施，遠離佈施。 菩薩若具足五法，則是梵行，且具足殊勝梵行。不尋求性行為之外的其他性行為的解脫，沉迷於避免性行為，接受性慾的生起，害怕性行為的對治法，不斷地二二結合。《阿毗達磨集論》中，名為'詳盡之語抉擇集論'，是集論第五。為何此論名為《阿毗達磨集論》？因為是理解后彙集的，因為是從一切彙集的，因為是真正高尚的處所。《阿毗達磨集論》，導師無著（Asanga）所著圓滿。印度堪布吉那彌扎（Jinamitra）、希連扎菩提（Śīlendrabodhi），以及校勘翻譯者班智達益西德（Ye shes sde）共同翻譯、校勘並確定下來。

【English Translation】 This is completely reversed. As it is said: 'Having killed father and mother, and the two pure kings, having destroyed the country with its surroundings, that person becomes pure.' Like that. And as it is said: 'Disbelief and disrespect, one who destroys another's home, destroys opportunities, eats vomit, that is a superior person.' 'Knowing the meaningless as meaningful, abiding utterly in the reversed, afflictions thoroughly afflicting, one will attain supreme enlightenment.' Like that. And as it is said: 'If a Bodhisattva possesses five qualities, they perfect the perfection of giving. What are the five? Increasing the nature of miserliness, becoming weary of giving, being angry with beggars, sometimes not giving anything at all, being far from giving.' Like that. And as it is said: 'If a Bodhisattva possesses five qualities, they are in pure conduct, and possess supreme pure conduct. Not seeking liberation from sexual activity other than sexual activity, being distracted by avoiding sexual activity, accepting the arising of sexual desire, being afraid of the antidotes to sexual activity, constantly engaging in coupling in pairs.' Like that. From the Abhidharmasamuccaya, named 'Collected Determinations of Detailed Speech', it is the fifth Samuccaya. Why is this treatise called the Abhidharmasamuccaya? Because it is collected after understanding, because it is collected from all, because it is a truly noble place. Abhidharmasamuccaya, composed by the teacher Asanga, is complete. Translated, revised, and established by the Indian Abbot Jinamitra, Śīlendrabodhi, and the reviser-translator, the monk Yeshe De. This is completely reversed. As it is said: 'Having killed father and mother, and the two pure kings, having destroyed the country with its surroundings, that person becomes pure.' Like that. And as it is said: 'Disbelief and disrespect, one who destroys another's home, destroys opportunities, eats vomit, that is a superior person.' 'Knowing the meaningless as meaningful, abiding utterly in the reversed, afflictions thoroughly afflicting, one will attain supreme enlightenment.' Like that. And as it is said: 'If a Bodhisattva possesses five qualities, they perfect the perfection of giving. What are the five? Increasing the nature of miserliness, becoming weary of giving, being angry with beggars, sometimes not giving anything at all, being far from giving.' Like that. And as it is said: 'If a Bodhisattva possesses five qualities, they are in pure conduct, and possess supreme pure conduct. Not seeking liberation from sexual activity other than sexual activity, being distracted by avoiding sexual activity, accepting the arising of sexual desire, being afraid of the antidotes to sexual activity, constantly engaging in coupling in pairs.' Like that. From the Abhidharmasamuccaya, named 'Collected Determinations of Detailed Speech', it is the fifth Samuccaya. Why is this treatise called the Abhidharmasamuccaya? Because it is collected after understanding, because it is collected from all, because it is a truly noble place. Abhidharmasamuccaya, composed by the teacher Asanga, is complete. Translated, revised, and established by the Indian Abbot Jinamitra, Śīlendrabodhi, and the reviser-translator, the monk Yeshe De.

---