ludru0306_密語妙音宣說.g2.0f

如竹嘉措教言集LG36གསང་གཏམ་སྙན་པའི་སྒྲ་སྒྲོག། 3-101 ༄༅། །གསང་གཏམ་སྙན་པའི་སྒྲ་སྒྲོག། ༄། །ཐོག་མར་དགེ་བ་མཆོད་བརྗོད། ༄༅། །དཔལ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་གསང་གཏམ་སྙན་པའི་སྒྲ་སྒྲོག་བཞུགས། ཡིད་འོང་མཛེས་པའི་ཕོ་ཉ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། ཨོཾ་སྭསྟི་སིདྡྷཾ། རྟེན་འབྱུང་གནད་ལས་རྒྱུ་ འབྲས་བསླུ་མེད་ཀྱི། །ཨུཏྤལ་ཁ་ཕྱེ་རྟག་ཆད་ཀུ་མུད་ཁ། །ཟུམ་ཚེ་ཕན་བདེའི་ཉིན་བྱེད་ཟས་གཙང་སྲས། །ཁྱོད་ལས་སྐྱབས་གཞན་མེད་དོ་འདིར་བྱོན་ཅིག །རྒྱལ་བའི་བསྟན་རྩ་རྟེན་འབྲེལ་པའི་མདའ། །དྲང་པོར་ འཕངས་པས་རྒོལ་ངན་འདམ་བུའི་གྲོང་། །རྩད་ནས་འཇོམས་མཛད་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས། །སྙིང་ནས་དྲན་ནོ་བརྩེ་བའི་ཕྱག་སྐྱོངས་ཤིག །འདིར་ནི་འཕགས་མཆོག་ཀླུ་སྒྲུབ་དེའི། །ཐུན་མོང་མིན་པའི་གསང་བའི་མཛོད། །གཞན་ དག་སྙིང་ལམ་ལ་མེད་པ། །འཆད་འདིར་སྐལ་བཟང་དགའ་བས་ཉོན། །ཅེས་བརྗོད་ནས། རྩ་ཤེར། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །ཞེས་སོགས་དང་། འཇུག་པར། དེ་ཉིད་དེ་ལས་འབྱུང་མིན་གཞན་དག་ལས་ལྟ་ ག་ལ་ཞིག །ཅེས་སོགས་གཞུང་ལ་གཞི་བཅས་ཏེ། དབུ་མའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་གནད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ། རང་གཞན་གྱི་ངན་རྟོག་གིས་སླད་པའི་ལུང་རིགས་ལྟར་སྣང་རྒྱང་དུ་བསྲིངས་ནས། རང་ཉིད་ལ་ བློ་ནུས་ཅི་ཡོད། དད་ལྡན་གྱི་སྦྱིན་བདག་དང་། དཔྱོད་ལྡན་གྱི་སློབ་བུ་འགས་ནན་གྱིས་བསྐུལ་ནས་འཆད་པ་ནི། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས། བསྟན་བཅོས་ལས་དཔྱད་རྩོད་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར། །མ་མཛད་རྣམ་གྲོལ་ཕྱིར་ནི་དེ་ཉིད་བསྟན། ། 3-102 གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པ་ན། །གཞན་གཞུང་འཇིག་པར་འགྱུར་ན་ཉེས་པ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར། དཔལ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་གསང་གཏམ་ལྷུག་པར་བཤད་པ་ན། དྲང་པོའི་ མདའ། ཆེད་དུ་མ་གཟས་ཀྱང་། གཞན་དག་གི་མཚང་ལ་ཞར་གྱིས་ཕོག་པའི་རས་མ་ཅུང་ཟད་བྱུང་སྲིད་ན། བདག་ལ་ཆགས་སྡང་གི་བསམ་པ་མེད་ཀྱིས། དཔྱོད་ལྡན་མཁས་པ་གཟུར་གནས་དག་གིས་བདེན་ བརྫུན་ཡིན་མིན་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཐུགས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པར་མཛད་དུ་གསོལ། དོན་འདི་འཆད་པ་ལ་གཉིས། དཔལ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། བཤད་ བྱ་གཞུང་དོན་དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱིས་དཔལ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ལྟ་བའི་འདོད་འཇོ་དད་པའི་སྙེ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཆུང་ ངུ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་ཚིག་དོན་ཅུང་ཟད་བཀྲོལ་ན། མཁས་པ་དཔྱོད་ལྡན་དག་གིས་བདེ་བླག་ཏུ་དགོངས་པར་འགྱུར་བས། འདི་འཆད་པ་ལ་གསུམ། ཐོག་མར་དགེ་བ་མཆོད་བརྗོད། བར་དུ་དགེ་བ་རྟོགས་ པ་བརྗོད་པ་དངོས། ཐ་མར་དགེ་བ་རྩོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱ་བའོ། །དང་པོ་

【現代漢語翻譯】 如竹嘉措教言集LG36《密語妙音》 3-101 密語妙音 首先是善妙的禮讚。 《聖者龍樹足的獨特善說密語妙音》，又名《悅意美妙的使者》。嗡 斯瓦斯諦 悉曇。（藏文：ཨོཾ་སྭསྟི་སིདྡྷཾ།，梵文天城體：，梵文羅馬擬音：oṃ svasti siddhaṃ，漢語字面意思：嗡，吉祥，成就。） 緣起之要，因果不虛。 蓮花盛開，斷常寂滅。 睡蓮合攏，利樂之日，凈飯王子。 除您之外，別無救護，請降臨於此！ 勝者教法之根，緣起之箭。 正直射出，摧毀惡論之葦城。 連根拔起，聖者龍樹足。 銘記於心，請施慈悲之手！ 此處乃聖者龍樹之 獨特秘密寶藏。 他人心中所無有， 宣講於此，具緣者歡喜聽聞。 如是說后，《中論》云：『非自非他。』等，以及《入中論》云：『彼生即彼，豈從他生？』等，以經論為基礎，將中觀宗的要義毫無錯謬地，遠離自他惡見的似是而非的理證，憑藉自己所有的智慧能力，應具信施主和具慧弟子的懇請而宣講，如月稱論師所說：『論師不為辯論而造論，乃為解脫而宣說。』 3-102 『若彼之解釋，能壞他宗義，于彼無過咎。』如是，若如實宣說聖者龍樹的獨特密語，正直之箭，即使並非有意瞄準，也可能會無意中觸及他人的過失，若有此情況，我並無愛憎之心，請具慧賢者公正辨別真偽，從而生起極大的歡喜。宣講此義分為兩部分：聖者龍樹的獨特證悟和所講正論之義。首先，我以緣起之門來表達我對聖者龍樹的證悟，名為《觀待之如意寶，信仰之稻穗》的小論，略微解釋其中的詞句，賢明具慧者便能輕易領悟。對此宣講分為三部分：首先是善妙的禮讚，中間是善妙的證悟之語，最後是善妙的著作圓滿之行。首先是善妙的禮讚。

【English Translation】 Collected Teachings of Luju Gyatso LG36 Melodious Sound of Secret Words 3-101 Melodious Sound of Secret Words First, the auspicious homage. The Melodious Sound of Secret Words, a Unique and Excellent Teaching of the Venerable Nagarjuna's Feet, also known as The Delightful and Beautiful Messenger. Oṃ Svasti Siddhaṃ. (藏文：ཨོཾ་སྭསྟི་སིདྡྷཾ།，梵文天城體：，梵文羅馬擬音：oṃ svasti siddhaṃ，漢語字面意思：Om, may there be well-being, may there be accomplishment.) From the essence of dependent arising, the cause and effect are infallible. The lotus opens, eternity and cessation are extinguished. When the water lily closes, the sun of benefit and happiness, the son of Śuddhodana. There is no other refuge than you, please come here! The root of the Victorious One's teachings, the arrow of dependent arising. Shot straight, destroying the reed city of evil opponents. Uprooted, Venerable Nagarjuna's Feet. Remembered from the heart, please extend your loving hand! Here is the Venerable and Supreme Nagarjuna's Unique secret treasure. Which others do not have in their hearts, Being taught here, may the fortunate ones listen with joy. After saying this, the Root Wisdom says, 'Not from myself, not from others.' etc., and the Entering the Middle Way says, 'If it arises from that, how could it arise from something else?' etc., based on the scriptures, the essence of the Madhyamaka doctrine is without error, far from the seemingly logical arguments tainted by self and other's evil thoughts, relying on whatever intellectual ability I have, at the urging of faithful patrons and intelligent students, I will explain, as the glorious Chandrakirti said, 'The treatise is not made for the sake of debate, but to show the way to liberation.' 3-102 'If the explanation of that destroys the tenets of others, there is no fault in that.' Thus, if the unique secret words of the glorious Venerable Nagarjuna are freely spoken, the arrow of straightforwardness, even if not intentionally aimed, may inadvertently touch upon the faults of others, if this happens, I have no attachment or aversion, may the intelligent scholars and impartial ones discern the truth and falsehood, and thereby generate great joy. Explaining this meaning is divided into two parts: the unique realization of the Venerable Nagarjuna and the meaning of the actual doctrine being taught. First, I will express my realization of the Venerable Nagarjuna through the door of dependent arising, a small treatise called The Wish-Fulfilling Jewel of Dependence, the Sheaf of Faith, slightly explaining its words and meanings, so that wise and intelligent ones can easily understand. This explanation is divided into three parts: first, the auspicious homage, in the middle, the actual words of auspicious realization, and finally, the auspicious completion of the work. First, the auspicious homage.

---

ནི། རབ་དགའི་སར་ཞུགས་དབུ་མའི་ལམ་སྟོན་མཁན། །ཀླུ་མཆོག་ལྟོ་འགྲོའི་གདེངས་ཀ་གྲིབ་བསིལ་མཛེས། །བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་ལ་སྲོལ་འབྱེད་དང་པོར་གྲགས། ། 3-103 འཕགས་མཆོག་ཀླུ་སྒྲུབ་སྙིང་པོས་བདག་ལ་སྲུངས། །ཞེས་པ་སྟེ། ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་བརྙེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་བརྙེས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ལ། ས་འོག་ཀླུ་རྣམས་ ཀྱི་དོན་མཛད་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྟོ་འགྲོ་སྦྲུལ་གྱི་གདེངས་ཀ་གདུགས་ལྟར་ཕུབ་པའི་གྲིབ་བསིལ་མཛེས་པར་བྱས་པ་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཏེ། ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་འདི་ལ་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་ སྒོ་ནས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་དང་པོ་ཞེས་སྙན་པར་གྲགས་པའི་དཔལ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དེས། བདག་ལ་ལྟ་བ་ངན་པ་སོགས་ཀྱི་འགལ་རྐྱེན་བར་ཆད་སྲུངས་ལ་བྱིན་རླབས་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལྟར་སྩོལ་ ཅིག་ཅེས་པའོ། །དེ་ཡང་སྟོན་ཡུལ་དེའི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པས་མཆོད་པར་བརྗོད་པ་སྟེ། མཁས་པ་འཇུག་སྒོར། མཆོད་བསྟོད་འདུད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཤེས་པ་བརྗོད་སོགས་མི་འགལ་ཏེ། །ཐམས་ཅད་དུ་ ཡང་སྟོན་པ་ཡི། །ཆེ་བ་འབའ་ཞིག་བརྗོད་པས་སོ། །ཞེས་བཤད་པས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཉིས་པ་ཞིག་དངོས་སུ་བརྗོད་ནས་ཤུགས་ལ་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་ཡང་སྟོན་པ་ནི། བསྟན་རྩ་ ཐ་སྙད་དོན་དམ་དགེ་སྦྱོང་ཚུལ། །ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཁྲིམས་ལྡན་ངུར་སྨྲིག་འཛིན། །འདུལ་འཛིན་གཙང་མའི་སྒོ་འབྱེད་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས། །སྙིང་ནས་དྲན་ནོ་ཐུགས་རྗེའི་ལྕགས་ཀྱུས་ཟུངས། །ཞེས་པ་སྟེ། ཐ་སྙད་དུ་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་གནས་མི་གནས་ཚད་ནི། 3-104 ཟག་བཅས་དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་ཞེས་པ་ཚིགས་གསུམ་རིམ་ཅན་ནོས་པའི་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་ལྡན་ངུར་སྨྲིག་གི་སྡེ་ཚང་བས་ལས་ཀྱི་ཆོ་གའི་ལག་ལེན་མ་ནུབ་པར་བཞུགས་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་ ཏེ། གླེང་གཞི་ལས། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་བསྟན་པ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེས་སོགས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། ལས་ཀྱང་བྱེད་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་པའི་བར་དུ་སྟེ། ལས་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་ ལ། ནན་ཏན་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་ན། དེ་ནི་བསྟན་པ་གནས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ཡིན་པ་ལས། བོད་འདིར་ཐ་སྙད་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པའི་ངུར་སྨྲིག་གཙང་མའི་སྒོ་འབྱེད་ པ་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཉིད་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་སང་ཁ་བ་ཅན་པའི་འདུལ་བའི་སྡོམ་རྒྱུན་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་རག་མ་ལས་པ་ནི་གཅིག་ཀྱང་མེད་པས་སོ། ། ཡང་། ཕྱི་ནང་གི་བསྟན་པའི་ ཁྱད་པར། ལམ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཞེས་པ་ཟག་མེད་དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་འབྲས་སྐྱེ་བ་ཡོད་མེད་ལ་འབྱེད་དགོས་ཏེ། ཞི་ལྷས། བསྟན་རྩ་དགེ་སྦྱོང་ཉིད་ཡིན་ན། །དགེ་སྦྱོང་ ཉིད་ཀྱང་དཀའ་བར་གནས། །ཞེས་བཤད་པས་སོ། །དེ་ཡང་དོ

【現代漢語翻譯】 于喜悅之地安住，示導中觀之道者。 龍族之尊，以傘狀蛇首庇護眾生，蔭涼而莊嚴。 被譽為開創講修教法之先河者。 聖者龍樹菩薩，請您守護我！ 此意為：證得初地（梵文：pramudita，梵文天城體：प्रमुदिता，梵文羅馬音：pramuditā，漢語字面意思：極喜地）之喜悅，乃是獲得大手印（梵文：Mahamudra，梵文天城體：महामुद्रा，梵文羅馬音：Mahāmudrā，漢語字面意思：大印）殊勝成就之功德。 為地底龍族利益而行事，如撐傘般以蛇首遮蔽，使其蔭涼莊嚴，乃是暫時之功德。 于釋迦牟尼佛之教法中，以講修二門開創先河，聲名遠揚之聖龍樹，祈請您守護我免受惡見等違緣障礙，如水流般賜予加持。 此乃以讚頌導師功德來表達供養，如智者入門所說：『具有供養、讚頌、頂禮之自性，陳述知識等並不相悖，於一切時皆是讚頌導師之偉大。』 再次，直接陳述其第二功德，並暗示將要著手寫作： 教法之根本，世俗諦與勝義諦，持戒之沙門行儀。 有漏與無漏，持戒與僧衣，執持僧衣者。 開啟清凈律儀之門者，龍樹尊者。 我從內心憶念您，請以慈悲之鐵鉤鉤住我！ 此意為：於世俗諦中，衡量世間佛法住世與否的標準在於： 所謂『有漏沙門行儀』，即指具備三衣（梵文：Trisaraṇa，梵文天城體：त्रिशरण，梵文羅馬音：Triśaraṇa，漢語字面意思：三皈依）次第的比丘具足別解脫戒，僧衣完整，羯磨（梵文：Karma，梵文天城體：कर्म，梵文羅馬音：Karma，漢語字面意思：業）事業的行持未曾斷絕。 如《事師五十頌》中所說：『若問佛法住世之量，答曰：有作事業且精進者，若有作事業者，亦有精進者，此乃佛法住世。』 因此，在藏地，開啟世俗沙門清凈戒律之門，實依賴於龍樹菩薩。 因為在雪域藏地，別解脫戒的傳承無一不依賴於龍樹菩薩。 此外，區分內外教法的差別，在於依何種道而能產生沙門行儀之果，即是否能生起無漏沙門行儀之果。 寂天菩薩（梵文：Shantideva，梵文天城體：शान्तिदेव，梵文羅馬音：Śāntideva）曾說：『教法之根本即是沙門，而沙門亦是難能可貴。』 此乃是甚深之意。

【English Translation】 Abiding in the place of great joy, guiding the way of the Middle Way. Supreme among the Nagas, sheltering beings with the umbrella-like hood of a snake, beautiful in its cool shade. Renowned as the first to establish the tradition of explanation and practice. Noble Nagarjuna, protect me! This means: attaining the joy of the first ground (pramudita) is the merit of attaining the supreme accomplishment of Mahamudra. Acting for the benefit of the Nagas beneath the earth, making the shade beautiful by raising the hood of the snake like an umbrella for their sustenance is a temporary merit. The glorious Noble Nagarjuna, renowned as the first to establish the tradition of explanation and practice in this teaching of the Buddha, please protect me from obstacles such as bad views and grant blessings like a stream of water. This is offering by praising the qualities of the teacher's field, as it is said in 'Entering the Gate of the Wise': 'Having the nature of offering, praise, and prostration, stating knowledge, etc., is not contradictory, for at all times it is only praising the greatness of the teacher.' Again, directly stating the second quality of that very one, and implying the commitment to begin writing: The root of the teaching, conventional and ultimate truth, the conduct of a virtuous mendicant. Defiled and undefiled, possessing vows and wearing monastic robes, holding monastic robes. The one who opens the door to pure discipline, the feet of Nagarjuna. I remember you from the depths of my heart, seize me with the iron hook of compassion! This means: in the conventional truth, the measure of whether the Buddha's teaching remains in this world is: The so-called 'defiled virtuous mendicant conduct' refers to the complete monastic community with the vows of full ordination, possessing the three robes in order, and the practice of the ritual of Karma not being interrupted. As it is said in the Vinaya Sutra: 'When asked, 'How long does the teaching remain?' the answer is: 'As long as there are those who perform actions and are diligent. If there are those who perform actions and are diligent, then the teaching remains.' Therefore, in Tibet, opening the door to the pure vows of a conventional mendicant depends on Nagarjuna himself. Because in the snowy land of Tibet, there is not a single lineage of Pratimoksha vows that does not depend on Nagarjuna. Furthermore, the difference between internal and external teachings lies in which path is relied upon to produce the fruit of virtuous mendicant conduct, that is, whether the fruit of undefiled virtuous mendicant conduct can arise. Shantideva said: 'The root of the teaching is the mendicant, and the mendicant is also rare.' This is a profound meaning.

---

ན་དམ་པའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ལ་བྱེད་དགོས་ཀྱི། ཀུན་རྫོབ་དགེ་སྦྱོང་གི་སྡོམ་པ་ལ་བྱར་མི་རུང་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་པའི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་འདི་མེད་ན། 3-105 དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་འདྲས་ཟག་མེད་སྡོམ་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་བྱས་ན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་འབྱོར་པ་ཡིན་གྱི། དེ་མེད་ན་ཀུན་རྫོབ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་ལྡན་མེད་པར་འགྱུར་ བྱས་ན། འབྲེལ་ཅི་ཡང་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཟག་མེད་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་སྒོ་འབྱེད་པ་ཡང་། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཕྱིན། ས་ར་ཧ་དང་ཀླུ་སྒྲུབ་གཉིས་ལ་རག་ ལས་ཏེ། སངས་རྒྱས་འདས་ནས་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ནས་ཀླུ་སྒྲུབ་བྱོན། དེས་ལོ་དྲུག་བརྒྱའམ། དེ་བས་ཀྱང་ལྷག་པར་བཞུགས། དེས་དབུ་མའི་སྲོལ་ཕྱེ་སྟེ། དབུ་མའི་ལྟ་བའི་གནད་བསྟན། གནད་དེ་རྟོགས་པ་རྣམས་ གྲོལ། མ་རྟོགས་ན་འཕགས་པར་རློམ་ཡང་འཕགས་ལམ་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས་པ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནད་དེས་ན་དགེ་སྦྱོང་ཉིད་ཀྱང་དཀའ་བར་གནས། །ཞེས་གསུང་འབྱོན་དགོས་འབྱུང་འདུག་པས་སོ། །གནད་འདི་ཡང་ གསང་བའི་གཏམ་ཡིན་པས་སྦ་བར་བྱོས་ཤིག དེ་ལྟར་ཡང་། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱི་ལམ་ལས་ནི། །ཕྱི་རོལ་གྱུར་ལ་ཞི་བའི་ཐབས་མེད་དོ། །དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་ བདེན་ལས་ཉམས། །དེ་ལས་ཉམས་པས་ཐར་པ་གྲུབ་ཡོད་མིན། །ཞེས། ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་སྲོལ་ཕྱེ་བའི་དབུ་མའི་ལམ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་མ་བརྟེན་པར། ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་འགྲུབ་ཅེས་བཤད་པ་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་གི་དཔུང་གཉེན་དམ་པ་ཡིན་ནོ། ། 3-106 དེ་ཕྱིར་ཀླུ་སྒྲུབ་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་དྲན་པས་དད་པ་རང་དབང་མེད་པར་སྐྱེས་ཏེ། ཤུགས་ཀྱིས་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་བསྟན་བཅོས་འདི་རྩོམ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ ནོ།། །། ༄། །བར་དུ་དགེ་བ་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་དངོས། གཉིས་པ་བར་དུ་དགེ་བ་ལ་གསུམ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བཀའ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་སྙིང་པོ་རྨ་མེད་པ་རྙེད་པའི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ། དེ་ལས་ཀྱང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ རྟོགས་པ་བརྗོད་པ། དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་རྟོགས་བརྗོད་རིམ་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། སྤྱིར་བཀའ་འཁོར་ལོ་གསུམ་ལ་བཤད་ཚུལ་མང་དུ་སྣང་སྟེ། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ལ་ བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་འཁོར། རིགས་ཅན་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཆོས་འཁོར་གསུམ་བཤད་ནས། དང་པོ་གཉིས་དྲང་དོན། ཕྱི་མ་ངེས་དོན་ ལྟ་བུར་བཤད་པ་ནི། གདུལ་བྱ་དགའ་ཞིག་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཁ་དྲང་བའི་བཤད་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་གྱི། ཡང་དག་པར་ངེས་པའི་གསུང་མ་ཡིན་ཏེ། མཐར་ཐུག་བད

【現代漢語翻譯】 應當以真實的修行方式進行，不應以世俗的修行誓言進行。如果缺少了通達一切法皆為真性空性的中觀見， 那麼，以虛假的修行外表，也無法生起無漏的戒律。如果這樣說，就符合龍樹（Nāgārjuna）的意旨。如果沒有中觀見，即使擁有世俗的修行誓言， 也會因為沒有任何關聯而變得毫無意義。開啟這種無漏修行方式的關鍵，在於佛陀涅槃后，依賴於薩ra哈（Saraha）和龍樹（Nāgārjuna）二人。 佛陀涅槃四百年後，龍樹出現。他住了六百年或更久。他開創了中觀的傳統，闡釋了中觀見的關鍵。領悟到這個關鍵的人們獲得了解脫，如果不能領悟，即使自詡為聖者，也很難在心中生起聖道。 因為這個關鍵，修行本身也變得困難。』這樣的話語必須出現。』因為這個緣故。這個關鍵是秘密的談話，所以要保密。就像尊勝月稱（Śrī Candrakīrti）所說：『不依龍樹論師之正道， 外道永無寂滅時，彼等唯于名言中，失壞真諦實性故，彼等既已失真諦，焉能由此得解脫。』意思是說，如果不依賴龍樹論師所開創的中觀之道，就無法獲得解脫和涅槃。這也正是我們的可靠的後盾。 因此，憶念龍樹至尊的功德，不由自主地生起信心，自然而然地想到要撰寫這部闡述其獨特證悟的論著。 中間的善，是關於證悟的真實闡述。 第二部分，中間的善，分為三個部分：闡述獲得善逝（Sugata）三轉法輪（tri-cakra）無垢精髓的證悟；以及通達緣起（pratītyasamutpāda）關鍵的證悟；以及由此衍生的證悟闡述。 第一部分，一般來說，關於三轉法輪的解釋有很多種。在《解深密經》（Saṃdhinirmocana Sūtra）中，對於聲聞種姓（Śrāvakayāna）的人，宣說四聖諦（satya-catuṣṭaya）的法輪；對於大乘種姓（Mahāyāna）的人，宣說無相法輪（alakṣaṇa-cakra）；對於各種種姓的人，宣說分別法輪（vibhāga-cakra）。 前兩個被認為是不了義（neyārtha），后一個被認為是了義（nītārtha）。這是一種爲了引導不同根器的眾生而採取的方便說法，並非究竟真實的教言。究竟的真理是...

【English Translation】 One should practice in accordance with the true discipline of a virtuous ascetic, and not according to the vows of a conventional ascetic. If this view of the Middle Way, which realizes that all phenomena are empty of inherent existence, is absent, then even with the appearance of asceticism, stainless vows cannot arise. If it is said in this way, it accords with the intention of Nāgārjuna. Without that, even possessing conventional ascetic vows, it becomes meaningless because there is no connection whatsoever. The key to opening the door to such stainless asceticism depends on Saraha and Nāgārjuna after the passing away of the Buddha. Nāgārjuna appeared four hundred years after the Buddha's passing. He remained for six hundred years or even longer. He opened the tradition of the Middle Way, and explained the key to the Middle Way view. Those who realized that key were liberated; if they did not realize it, even if they considered themselves noble, it would be difficult for the noble path to arise in their minds. Because of that key, even asceticism itself becomes difficult. It is necessary for such words to arise. This key is a secret talk, so keep it hidden. Likewise, glorious Candrakīrti said: 'Without relying on the path of Teacher Nāgārjuna, outsiders will never have peace. They are only in conventional terms, fallen from the true essence. Because they have fallen from the truth, liberation is not accomplished.' This means that without relying on the Middle Way path opened by Nāgārjuna, liberation and nirvāṇa cannot be achieved. This is our reliable support. Therefore, remembering the qualities of the supreme Nāgārjuna, faith arises involuntarily, and naturally the thought arises to compose this treatise explaining his unique realization. The virtue in the middle is the actual explanation of realization. The second part, the virtue in the middle, has three parts: explaining the realization of obtaining the flawless essence of the Sugata's three turnings of the wheel of Dharma; and the realization of understanding the key of dependent origination; and the progressive explanation of the realizations arising from that. In the first part, in general, there appear to be many ways of explaining the three turnings of the wheel of Dharma. In the Saṃdhinirmocana Sūtra, for those of the Śrāvakayāna lineage, the wheel of Dharma of the Four Noble Truths is taught; for those of the Mahāyāna lineage, the wheel of Dharma of no characteristics is taught; and for those of various lineages, the three wheels of Dharma of the differentiated wheel of Dharma are taught. The first two are considered provisional (neyārtha), and the latter is considered definitive (nītārtha). This is a provisional way of speaking to guide disciples of different inclinations, and is not an ultimately true teaching. The ultimate truth is...

---

ེན་གྲུབ་ཁས་བླངས་ན། རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་ཞེས་བཤད་པའི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་རིགས་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་བཞེད་པ་ནི། བྱམས་ཆོས་ཕྱི་མ་བཞི་ལས་བཤད་པ་བཞིན། ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་ཕལ་ཆེ་བ་ཞིག་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། ། 3-107 བོད་སྔ་ཕྱི་ཕལ་མོ་ཆེ་ཞིག་རྒྱུད་བླ་མའི་དགོངས་པ་ནི་དབུ་མར་གནས་སོ་ཞེས་ཞལ་འཆམ་མོད། འདི་ནི་མཁས་པ་དག་གི་ཆེར་མ་བརྟགས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། གཞུང་དེ་ལས། སྤྲིན་དང་རྨི་ ལམ་སྒྱུ་བཞིན་དེ་དང་དེར། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྣམ་ཀུན་སྟོང་པ་ཞེས། །གསུངས་ནས་ཡང་འདིར་རྒྱལ་རྣམས་སེམས་ཅན་ལ། །སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཡོད་ཅེས་ཅི་སྟེ་གསུངས། ཞེས་བཀའ་བར་པར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ སྤྲིན་དང་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་བཞིན་བདེན་མེད་དུ་གསུངས་ནས། བཀའ་ཐ་མར། སེམས་ཅན་ལ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་བདེན་གྲུབ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ཅི་ཞེས་འགལ་བ་ཞུས་ནས། དེའི་ལན་དུ། ཡང་དག་ མཐའ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་སྟེ། །ཉོན་མོངས་ལས་དང་རྣམ་སྨིན་དོན། །སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད། །ཉོན་མོངས་སྤྲིན་འདྲ་བྱ་བ་ཡི། །ལས་ནི་རྨི་ལམ་ལོངས་སྤྱོད་བཞིན། ། ཉོན་མོངས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན། །ཕུང་པོ་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པ་བཞིན། །ཞེས་བཀའ་བར་པ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོར། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲིན་སོགས་ལྟར་བདེན་སྟོང་ལྟ་བུར་བཤད་པ་ནི། ཆོས་དབྱིངས་ཡང་དག་མཐའ་ བདེན་སྟོང་དུ་བཤད་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེའི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་པ་སྤྲིན་དང་། ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་རྨི་ལམ་དང་། རྣམ་སྨིན་ཕུང་པོ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཟག་བཅས་ལས་ཉོན་རྣམ་སྨིན་དང་བཅས་པ་དེ་དག་བདེན་པས་སྟོང་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་ཞེས་ཕྱེ་ནས་བཤད་ཅིང་། 3-108 དེ་དང་མཐུན་པར་དབྱིག་གཉེན་གྱི་སུམ་ཅུ་པ་སོགས་དང་། ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། མེད་ཅེས་བྱ་ལ་སོགས་ཚིག་གིས། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་འགོག་པ་སྟེ། །སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་དཔེ་ཡིས་ནི། །གཞན་གྱི་དབང་ ཉིད་ཡང་དག་བསྟན། །རྣམ་པར་བྱང་བ་བཞི་ཡིས་ནི། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་ནི། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གཞན་བསྟན་མེད། །ཅེས་ཤེར་མདོ་དྲང་དོན་དུ་བཀྲལ་བ། རྣམ་རིགས་པའི་ལུགས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཀྲལ་བ་དང་མཐུན་འདུག་པས་བསྙོན་པར་ག་ལ་ནུས། བཀའ་ཐ་མར་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། ངེས་དོན་ཡང་དག་པའོ་ཞེས་ལན་བཏབ་ སྟེ། སྔར་ནི་དེ་ལྟར་རྣམ་བཞག་ནས། །སླར་ཡང་བླ་མའི་རྒྱུད་འདིར་ནི། །ཉེས་པ་ལྔ་དག་སྤང་བའི་ཕྱིར། །ཁམས་ཡོད་ཉིད་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་གསལ་བར་བཤད་པས་སོ། །དེས་ཇི་ལྟར་ཤེས་སྙམ་ ན། ཡང་དག་མིན་འཛིན་ཡང་དག་ཆོས་ལ་བསྐུར། །ཞེས་སོགས་ལྟར། ཡང་དག་མ་ཡིན་པ་ཀུན་བརྟགས། གཞན་དབང་གཉིས་བད

【現代漢語翻譯】 如果承認實有成立， 那就會與聖者龍樹所說的『落入常斷二邊』的教理相違背。在這裡，按照字面意思理解，就像《慈氏五論》的后四部所說的那樣，大多數無著兄弟及其追隨者都是這樣認為的。 3-107 大多數前藏和後藏的人都一致認為《寶性論》的觀點是中觀。但這是學者們未經仔細考察的錯誤。因為在那部論典中， 『如雲如夢亦如幻，于彼彼彼一切所知空。』 說了之後，又問：『於此諸佛于有情，何故復說有佛性？』 在《中觀經》中，一切法都像云、夢和幻覺一樣，被說成是無實的。然後在《后觀經》中，又說眾生具有真實成立的如來藏，這不是很矛盾嗎？然後回答說： 『真實之邊離諸作，一切行相皆空寂，煩惱業及異熟義，說如雲等之所為。煩惱如雲作業似，業如夢中受用般，煩惱業之種種異熟，蘊如幻化所變現。』 《中觀經》中，一切法都像云等一樣，被說成是空性的，但這並不是說一切法性真實為空，而是說，煩惱像云，有漏的業像夢，異熟果報像幻覺一樣，只是針對有漏的業、煩惱和異熟果報等是空性的。 3-108 與此相符，世親的《三十頌》等，以及陳那的觀點：『說無等語者，為遣除遍計所執，以幻等喻者，顯示依他起性，以四種清凈，宣說圓成實性，于般若波羅蜜多，佛未曾說其他。』 將《般若經》解釋為不了義，這與名言理論學派按照字面意思解釋相一致，怎麼能否定呢？在《后觀經》中，如來藏被顯示為真實成立，這是了義的真實。回答說： 『先如是安立，復於此續中，為遣除五過，故說有自性。』 說得很清楚。怎麼知道的呢？就像『于非真實執，施設真實法』等等，將非真實的遍計所執和依他起二者都認為是真實。

【English Translation】 If you assert inherent existence, It contradicts the words of the noble Nāgārjuna, who said that it 'falls into the extremes of permanence and annihilation.' Here, taking it literally, as explained in the latter four of the Five Treatises of Maitreya, is the view held by most of the brothers Asaṅga and their followers. 3-107 Most of the earlier and later Tibetans agree that the thought of the Ratnagotravibhāga is Madhyamaka. But this is a fault of scholars who have not examined it carefully. Because in that text, 'Like clouds, dreams, and illusions, all knowable things are empty in every way.' After saying that, it also asks: 'Why do the Buddhas say that sentient beings have the Buddha-nature?' In the intermediate Prajñāpāramitā Sutra, all phenomena are said to be unreal like clouds, dreams, and illusions. Then, in the final Prajñāpāramitā Sutra, it is said that sentient beings have a truly established Tathāgatagarbha. Isn't this contradictory? Then, in response, it says: 'The ultimate reality is devoid of all compounded things; all aspects are empty and peaceful; afflictions, actions, and the meaning of their results are spoken of as being like clouds, etc. Afflictions are like clouds, actions are like enjoyments in a dream, the various results of afflictions and actions are like illusions manifested.' The intermediate Prajñāpāramitā Sutra explains that all phenomena are like clouds, etc., and appear to be empty. This does not mean that the dharmadhātu, the ultimate reality, is said to be truly empty, but rather that the afflictions are like clouds, the contaminated actions are like dreams, and the results of actions are like illusions. It is only referring to the fact that these contaminated actions, afflictions, and results are empty of inherent existence. 3-108 In accordance with this, Vasubandhu's Thirty Verses, etc., and Dignāga's statement: 'The words 'non-existent,' etc., prevent complete imputation; the examples of illusion, etc., show the dependent nature; the four purifications proclaim the perfectly established nature; in the Prajñāpāramitā, the Buddha has not shown anything else.' Explaining the Prajñāpāramitā Sutra as definitive meaning, which is in accordance with the literal explanation of the system of valid cognition, how can it be denied? In the final Prajñāpāramitā Sutra, the Tathāgatagarbha is shown to be truly established, which is the definitive meaning. The answer is: 'First, it is established in that way; then, in this continuum, in order to abandon the five faults, it is said to have the element.' It is clearly explained. How is it known? Like 'imputing true dharma to what is not true,' etc., considering the unreal completely imputed and dependent natures to be real.

---

ེན་པར་གྲུབ་ཅེས་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་བདེན་པར་ མ་གྲུབ་ཅེས་སྐུར་པ་བཏབ་པ་དང་། སེམས་ཞུམ་པ་དང་། སེམས་དམན་པ་ལ་བརྙས་པ་དང་། བདག་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་སྟེ་ཉེས་པ་ལྔ་སྤང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ཞེས་པ་འདིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 3-109 དེ་ལྟར་རྒྱུད་བླ་མ་འདི་ཐོགས་མེད་ཞབས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་སྦྱར་བའི་རྣམ་རིག་པའི་གཞུང་ཡིན་པའི་གནད་མ་དགོངས་པར། དབུ་མའི་གཞུང་དུ་རློམ་ནས། རྒྱུད་བླ་འདིས། ཤེར་ཕྱིན་ངེས་དོན་མདོ་དང་། བཀའ་ཐ་མ་དྲང་དོན་མདོར་བཀྲལ་ལོ་ཞེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནས་སྨྲ་བ་མང་དུ་འདུག་པ་དེ་དག་ནི་ཆེས་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །ཅེས་སོགས་ཀྱི་ཐོགས་མེད་འགྲེལ་ཆེན་ དུ། དེ་ལྟར་ན་གང་ཞིག་གང་ན་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་ངོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ལ། གང་ཞིག་དེར་ལྷག་མར་གྱུར་པ་དེ་ནི། དེ་ལ་རྟག་པར་ཡོད་དོ། །ཞེས་ཡང་ དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་བའི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ ཉིད་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་པ་འདི་རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་གཙང་མ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས། དབུ་མ་ཕུང་པོ་ལྔ་པར། རྣམ་རིག་པ་འགོག་པ་ན་འདི་སྐད་ཅེས། གང་གིས་མི་ རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་ཡང་དངོས་པོ་བདེན་པར་འདོད་པ་དེས་ནི། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཡང་དག་པར་འདུ་ཤེས་པས་རེ་ཞིག་དང་པོར་བདག་ཉིད་བསླུས་པ་ཡིན་ལ། 3-110 དེ་ནས་ནི་གཞན་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་དེ་ཡི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་རྫས་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ན། ལུང་གིས་སམ་རིག་པས་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས། སེམས་ཙམ་པས་བདེན་གྲུབ་ཁས་ལེན་པའི་དམ་བཅའ་དང་། དམ་བཅའ་དེ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཀོད་ནས། འོ་ན་ལུང་གང་གིས་བསྒྲུབ་སྙམ་པ་ལ་འདི་སྐད་ ཅེས། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ལུང་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ་གང་ན་གང་མེད་པ་དེ་ནི། དེས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཤེས་པ་ ནི། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའོ། །ཞེས་དེ་སྐད་བརྗོད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ ཅིག་གང་སྟོང་པ་དེ་ཡང་མི་འདོད་ལ། གང་གིས་སྟོང་པ་དེ་ཡང་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཉེས་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གིས་སྟོང་ པ་དེ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། གང་སྟོང་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་རིགས་སོ། ཐམས་ཅད་མེད་ན་གང་གང་གིས་སྟ

【現代漢語翻譯】 爲了避免五種過失：妄加斷言『真實存在』，否定『圓成實性』的真實存在，使人灰心喪氣，輕視弱者，以及過分執著于自我，因此才這樣解釋，應該明白這一點。 如果不理解這部《寶性論》是結合了無著尊者的思想和唯識宗的論典這一要點，而誤以為它是中觀宗的論典，並錯誤地說《寶性論》解釋了《般若經》的究竟意義和佛陀的最後教誨（不了義經典），這是非常不合理的。因為這部論典中沒有什麼需要去除的。正如無著在《大釋論》中所說：『因此，正確地理解為，某處不存在的，即為空性；而剩餘存在的，則恒常存在於此。』這兩句偈頌是爲了避免執著于有無兩邊，從而揭示了不顛倒的空性之相，因為這完全是唯識宗的觀點。尊貴的月稱論師在《中觀五蘊論》中反駁唯識宗時說：『如果有人一方面承認無常，另一方面又認為事物是真實存在的，那麼他就是沒有如實瞭解事物的本性，而是顛倒地認為正確的。首先，他欺騙了自己， 然後是其他人。』這些人執著於他們的宗派，當他們極力主張事物具有實性時，會用經文或理證來證明。』這裡闡述了唯識宗承認真實存在的誓言，以及他們用經文和理證來證明這一誓言。那麼，他們用什麼經文來證明呢？他們說：『阿難，某處不存在的，即為空性；而剩餘存在的，則是存在的。』這樣說就是如實地瞭解了真相，就是不顛倒地證悟空性。』同樣，有些沙門和婆羅門不承認空無之物，也不承認空性的主體，這種態度就是錯誤地理解了空性。為什麼呢？因為空性的主體是不存在的，而空無之物是存在的，所以才稱之為空性。如果一切都不存在，那麼什麼又會空無呢？'

【English Translation】 To avoid five faults: falsely asserting 'truly established,' denying the true establishment of 'Parinispanna (圓成實性),' causing discouragement, despising the inferior, and being excessively attached to oneself, it is explained in this way, so that it may be known. If one does not understand that this Uttaratantra (རྒྱུད་བླ་མ་, gyü lama, 寶性論) is a treatise on Vijnanavada (唯識宗) that combines the thought of the venerable Asanga, and instead mistakes it for a Madhyamaka (中觀宗) treatise, and wrongly says that this Uttaratantra explains the definitive meaning of the Prajnaparamita Sutra (《般若經》) and the provisional meaning of the Buddha's final teachings (《不了義經典》), that is very unreasonable. Because there is nothing to be removed in this treatise. As Asanga said in the Great Commentary: 'Therefore, it is rightly seen that what is not present in a certain place is empty of that; and what remains there is always present there.' These two verses show the characteristic of non-erroneous emptiness in order to be free from the extremes of imputation and denigration, because this is purely the Vijnanavada view. The venerable Chandrakirti, in the Madhyamaka Five Skandhas, refuting Vijnanavada, says: 'If someone acknowledges impermanence but still believes that things are truly existent, then he has not understood the nature of things as they are, but mistakenly perceives what is correct. First, he deceives himself, and then others.' These people are attached to their tenets, and when they strongly assert that things have real existence, they try to prove it with scripture or reason.' Here it states the Vijnanavada's vow to accept true existence, and that they prove that vow with scripture and reason. Then, with what scripture do they prove it? They say: 'Ananda, what is not present in a certain place is empty of that; and what remains is present.' Knowing this is knowing the truth as it is, and realizing emptiness without error.' Similarly, some ascetics and Brahmins do not accept what is empty, nor do they accept the subject of emptiness; such an attitude is a wrong grasp of emptiness. Why? Because the subject of emptiness is non-existent, and what is empty is existent, therefore it is called emptiness. If everything is non-existent, then what would be empty of what?

---

ོང་པར་འགྱུར། དེ་ཉིད་དེས་སྟོང་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། 3-111 དེ་ལྟ་བས་ན་ཉེས་པ་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལེགས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ན་གང་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་མཐོང་ ལ། ལྷག་མ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའོ་གསུངས་པ་ དང་། དེ་བཞིན་དུ། བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་ཉིད། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་པའི། །མཐར་རྟོག་པ་ནི་བརླག་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱའོ། ། ཞེས་ལུང་ དེ་དག་རྣམ་རིག་པའི་འདོད་པ་སྒྲུབ་པའི་ལུང་ཡིན་པར་ནི་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་བཤད་པ་འདི་ཡིན་ལ། འདི་དང་ཐོགས་མེད་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་ལུང་དེ་གཉིས་རྣམ་རིག་པའི་འདོད་པ་སྟོན་པའི་ལུང་ ཡིན་མིན་མཚུངས་པར་དཔྱོད་ལྡན་ལ་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན། རྒྱུད་བླ་མའི་དགོངས་པ་དབུ་མ་རང་སྟོང་དུ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཁྱད་པར་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་མཐུན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི། ཞིབ་ཏུ་མ་དཔྱད་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཧོབ་འགྲོས་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པ་ཡིན་པས། རྗེས་འཇུག་རྣམས་ཐུགས་གཟུ་བོར་གནས་པ་གཅིག་འཚལ་ལོ་ཞེས་ཐལ་མོ་སྦྱོར་རོ། །འོ་ན་ལུང་དེ་དག་གིས་དོན་ཅི་ཞིག་བསྟན་སྙམ་ན། 3-112 རང་གིས་བསམ་ཚོད། གཞི་གང་དུ་སྟོང་ན། སྟོང་གཞི་གཞན་དབང་འཁྲུལ་པ་དེར་སྟོང་། གང་གིས་སྟོང་ན། གཟུང་འཛིན་ཀུན་བཏགས་འཁྲུལ་པ་དེས་སྟོང་། དེས་དེ་སྟོང་པའི་ལྷག་མ་ནི། གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་ གདོད་མ་ནས་དག་པའི་ཤེས་པ་གསལ་རིག་གི་ཆ་དེ་ཀ་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་པས། ལྷག་མ་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་དེ་བདེན་པར་གྲུབ་ཅེས་པ་རྣམ་རིག་པའི་འདོད་པ་ཡིན་པར་བསམས་སོ། ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ནི། རྣམ་རིག་པ་དེ་ལྟར་འདོད་ཀྱང་། ལུང་དེས་གཞན་དབང་སོགས་ཡོད་པ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་གྱི། བདེན་གྲུབ་ཏུ་བསྟན་པ་མིན། ཞེས་ལུང་དེའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བར་སྣང་སྟེ། ལུང་སྔ་ མ་དེའི་འཕྲོས་ལས། ལུང་དང་འགལ་བའི་དོན་ཡང་སྔར་ཉེ་བར་བརྗོད་དེ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ལུང་གིས་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ ཙམ་ཉེ་བར་བརྗོད་པས་ནི། བདེན་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། བཏགས་པ་ཙམ་ལ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་ཉེ་བར་བརྗོད་དོ། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། དགེ་སློང་དག་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ ནི། འདུ་ཤེས་ཙམ་དང་། དམ་བཅའ་བ་ཙམ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དང་། ཐ་སྙད་ཙམ་དང་། འདི་ལྟ་སྟེ། འདས་པའི་དུས་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། གང་ཟག་ཅེས་བྱའོ། ། 3-113 ཞེས་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་ཙམ་དུ་མངོན་པར་བསྒྲུ

【現代漢語翻譯】 དེས་སྟོང་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །——因此說空性是不合理的。 དེ་ལྟ་བས་ན་ཉེས་པ་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །——因此會產生過失。 ཇི་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལེགས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ན་གང་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་མཐོང་ལ། ལྷག་མ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའོ་གསུངས་པ་དང་།——那麼，如何正確理解空性呢？正確地看到在什麼地方缺少什麼，那就是它的空性；並且如實地理解剩餘的是存在的。這樣說就是如實地理解空性。 དེ་བཞིན་དུ། བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་ཉིད། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་པའི། །མཐར་རྟོག་པ་ནི་བརླག་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱའོ། །——同樣，（經文中說）：『所計之事物，實無所有；他起之自性，真實存在。若執著增益，或執著損減，所有分別念，皆將遭毀滅。』 ཞེས་ལུང་དེ་དག་རྣམ་རིག་པའི་འདོད་པ་སྒྲུབ་པའི་ལུང་ཡིན་པར་ནི་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་བཤད་པ་འདི་ཡིན་ལ། འདི་དང་ཐོགས་མེད་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་ལུང་དེ་གཉིས་རྣམ་རིག་པའི་འདོད་པ་སྟོན་པའི་ལུང་ཡིན་མིན་མཚུངས་པར་དཔྱོད་ལྡན་ལ་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན།——尊者月稱(Dpal ldan zla ba)說，這些引文是爲了證實唯識宗的觀點。因為這兩者，即這段引文和無著(Thogs med)的《大疏》(』Grel chen)中的引文，是否同樣地表達了唯識宗的觀點，對於有智慧的人來說是無可爭辯的。 རྒྱུད་བླ་མའི་དགོངས་པ་དབུ་མ་རང་སྟོང་དུ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཁྱད་པར་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་མཐུན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི།——因此，認為《寶性論》(Gyud bla ma)的觀點是自空(rang stong)中觀，特別是與應成(thal 』gyur ba)中觀相符， ཞིབ་ཏུ་མ་དཔྱད་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཧོབ་འགྲོས་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པ་ཡིན་པས། རྗེས་འཇུག་རྣམས་ཐུགས་གཟུ་བོར་གནས་པ་གཅིག་འཚལ་ལོ་ཞེས་ཐལ་མོ་སྦྱོར་རོ། །——這是一種未經詳細研究的草率判斷，太過分了。我希望後學者們能保持公正的態度。我合掌祈願。 འོ་ན་ལུང་དེ་དག་གིས་དོན་ཅི་ཞིག་བསྟན་སྙམ་ན།——那麼，這些引文到底說明了什麼呢？ རང་གིས་བསམ་ཚོད། གཞི་གང་དུ་སྟོང་ན། སྟོང་གཞི་གཞན་དབང་འཁྲུལ་པ་དེར་སྟོང་། གང་གིས་སྟོང་ན། གཟུང་འཛིན་ཀུན་བཏགས་འཁྲུལ་པ་དེས་སྟོང་། དེས་དེ་སྟོང་པའི་ལྷག་མ་ནི། གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་གདོད་མ་ནས་དག་པའི་ཤེས་པ་གསལ་རིག་གི་ཆ་དེ་ཀ་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་པས། ལྷག་མ་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་དེ་བདེན་པར་གྲུབ་ཅེས་པ་རྣམ་རིག་པའི་འདོད་པ་ཡིན་པར་བསམས་སོ། །——我個人的理解是：在什麼基礎上空？在作為空性基礎的依他起(gzhan dbang)的錯覺上空。用什麼空？用能取所取(gzung 』dzin)的遍計所執(kun btags)的錯覺空。以它空了之後剩餘的是什麼呢？能取所取二者從原始清凈的明覺(shes pa gsal rig gi cha)本身就是法性圓成實(chos nyid yongs grub)，因此，剩餘的法性圓成實是真實成立的——我認為這是唯識宗的觀點。 དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ནི། རྣམ་རིག་པ་དེ་ལྟར་འདོད་ཀྱང་། ལུང་དེས་གཞན་དབང་སོགས་ཡོད་པ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་གྱི། བདེན་གྲུབ་ཏུ་བསྟན་པ་མིན། ཞེས་ལུང་དེའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བར་སྣང་སྟེ།——尊者月稱(Dpal ldan zla ba)似乎這樣解釋這些引文的含義：即使唯識宗這樣認為，這些引文也只是說明了依他起等是存在的，但並沒有說明它們是真實成立的。 ལུང་སྔ་མ་དེའི་འཕྲོས་ལས། ལུང་དང་འགལ་བའི་དོན་ཡང་སྔར་ཉེ་བར་བརྗོད་དེ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ལུང་གིས་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །——在前面引文的延續中，也提到了與引文相矛盾的觀點。儘管如此，引文並不能證明所主張的事物的自性是存在的。 ཡོད་པ་ཉིད་ཙམ་ཉེ་བར་བརྗོད་པས་ནི། བདེན་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། བཏགས་པ་ཙམ་ལ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་ཉེ་བར་བརྗོད་དོ། །——僅僅提到存在本身，並不能證明是真實存在，因為對於假立的事物也可以說存在。 དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། དགེ་སློང་དག་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ནི། འདུ་ཤེས་ཙམ་དང་། དམ་བཅའ་བ་ཙམ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དང་། ཐ་སྙད་ཙམ་དང་། འདི་ལྟ་སྟེ། འདས་པའི་དུས་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། གང་ཟག་ཅེས་བྱའོ། །——正如薄伽梵(Bcom ldan 』das)所說：『比丘們，這五者僅僅是概念、約定、世俗和名稱，即過去的時間、未來的時間、虛空、涅槃和補特伽羅(gang zag)。』 ཞེས་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་ཙམ་དུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ།——這樣，僅僅在概念上成立。

【English Translation】 Therefore, saying that it is empty is not reasonable. Therefore, a fault will be apprehended. How then is emptiness to be well apprehended? It is when one correctly sees that whatever is not in a certain place is empty of that; and one understands as it is that what remains is indeed present. To say it in this way is to understand emptiness correctly. Similarly, it is said: 'The object of imputation does not exist; the dependent is indeed present. The extremes of imputation and denigration, all conceptualizations will be destroyed.' This statement by the venerable Candrakīrti (Dpal ldan zla ba) is that these quotes are to prove the tenets of the Mind-Only school. Because whether these two, this quote and the quote from Asanga's (Thogs med) Great Commentary (』Grel chen), similarly express the tenets of the Mind-Only school is undeniably established for those with wisdom. Therefore, to assert that the thought of the Uttaratantra (Gyud bla ma) is self-empty (rang stong) Madhyamaka, and especially that it is in accordance with Prasangika (thal 』gyur ba) Madhyamaka, is a very excessive, hasty judgment based on undetailed analysis. I request that followers maintain an impartial mind. I join my palms in supplication. So, what do these quotes indicate? In my own opinion: Empty of what basis? Empty of the illusion of other-powered (gzhan dbang) as the basis of emptiness. Empty by what? Empty by the illusion of apprehended and apprehender (gzung 』dzin) as the imputed (kun btags). What remains after it is empty of that? Since the clear and knowing aspect of consciousness (shes pa gsal rig gi cha), which is primordially pure from the two, apprehended and apprehender, is itself the perfected nature (chos nyid yongs grub), therefore, the remaining perfected nature is truly established—I think this is the tenet of the Mind-Only school. The venerable Candrakīrti (Dpal ldan zla ba), however, seems to interpret the meaning of these quotes as follows: Even though the Mind-Only school thinks in this way, these quotes only indicate that other-powered etc. exist, but they do not indicate that they are truly established. In the continuation of the previous quote, the meaning contradictory to the quote was also mentioned earlier. Nevertheless, the quote cannot prove that the nature of the object that is explicitly asserted exists. Merely mentioning existence itself does not establish that it is truly existent, because it is also mentioned that even for what is merely imputed, it exists. As the Bhagavan (Bcom ldan 』das) said: 'Monks, these five are merely concepts, conventions, mundane, and names, namely, past time, future time, space, nirvana, and the person (gang zag).' Thus, it is explicitly established as merely conceptual.

---

བས་ནས་ཞེས་བཤད་པས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཁོ་བོ་ཅག་ནི། ལུང་དེའི་ལྷག་མ་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ནུས་པས། ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་དོན་གྲུབ་ཏུ་བསྟན་ཀྱང་། ལུང་དེ་སེམས་ཙམ་པ་སོགས་འགའ་ཞིག་ཁ་དྲང་བའི་དོན་དོན་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་ཅེས་ལན་འདེབས་དགོས་པར་སེམས་སོ། །དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་དགོངས་དབྱིངས་གཡོ་བ་མེད་པར་མཛོད་ཅིག ཡང་གཟུགས་དབང་གིས་ ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ནོར་བུ་མཁན་གྱི་ནོར་བུའི་དྲི་མ་སྦྱོང་བའི་རིམ་པ་གསུམ་ལྟར། དང་པོར་འདུལ་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར། དེ་རྗེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་རྟོགས་པར་ བྱེད་པ། སྟོང་པ་ཉིད་མཚན་མེད་སྨོན་མེད་ཀྱི་ཆོས་འཁོར། དེ་རྗེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པར་མཛད་པ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གཏམ་དང་། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ གཏམ་གྱི་ཆོས་འཁོར་གསུམ་བསྐོར་བའི་ཚུལ་དང་། ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་མདོ་སོགས་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས། དང་པོར་འཁོར་བ་ལས་སྐྱོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བདེན་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ བསྐོར། དེའི་ཚེ་མཐར་ཐུག་ཅེས་པའི་སྒྲིབ་གཡོགས་ལ་མ་ལྟོས་པར། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པའི་སྐབས་ཡིན་པས། དམན་པའི་ཉན་རང་འཕགས་པ་མཚན་ཉིད་པ་མེད་ཀྱང་། སོ་སྐྱེས་འགའ་ཞིག་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་གནས་དང་། 3-114 དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་གནས་སོགས་སུ་རློམ་པ་མང་དུ་བྱུང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་གདུལ་བྱ་ཁ་དྲང་བའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ལ་ཞུགས་གནས་བརྒྱད་སོགས་ཀྱི་མིང་བཏགས་འཁོར་དུ་བཀོད་པ་མང་དུ་འབྱུང་ སྟེ། དེ་སྐད་དུ། འདི་ན་ང་ལ་ཉན་ཐོས་གང་ཡང་མེད། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་འདི་ནི་གསང་ཆེན་གྱིས། །ང་ཡི་ཉན་ཐོས་གཙོ་བོ་དེ་དག་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཙོ་བོ་དེ་དག་གིས། ། ང་ཡི་གསང་ཆེན་འདི་ནི་ཐུབ་པར་གྱིས། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །དེ་རྗེས་དམ་ཆོས་པད་དཀར་སོགས་ཆོས་འཁོར་གཉིས་པ་བསྐོར། དེའི་ཚེ་སྔར་ཞུགས་གནས་བརྒྱད་སོགས་མ་ཐོབ་ཀྱང་ཐོབ་པར་རློམ་པ་ དེ་དག སྔར་གྱི་འཛིན་པ་ལས་ལྡོག་སྟེ། ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་བསྡུས་སྨིན་གྲོལ་བ་སོགས་མཛད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་མ་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ། །ལྔ་སྟོང་ལས་ ནི་མི་ཉུང་བ། །བྱིས་པའི་བློ་ཅན་དེ་དག་དོངས། །ཞེས་པ་ལྟར། ང་རྒྱལ་ཅན་སྣོད་མིན་རྣམས་ཕྱིར་དེངས་ནས། སྣོད་ལྡན་ལྷག་མ་དེ་དག་དེ་ལྟར་སྨིན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཕྱིར་ མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སོགས་ཆོས་འཁོར་ཐ་མ་བསྐོར། དེའི་ཚེ་ཞུགས་གནས་ཀྱི་མིང་ཅན་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ་དེ་རྣམས་མ་འོངས་པ་ན། སངས་རྒྱས་མཚན་འདི་ཞེས་བྱ་བས་མཛད་པ་འདི་ལྟར་མཛད་དོ་ཞེས་ལུང་སྟོན་པར་མཛད་དོ། ། 3-115 དོན་དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུད་བླ་མ་ལས། མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་བདག་མ

【現代漢語翻譯】 因此這樣說。然而我們認為，根據『該經的剩餘』這句話的力量，雖然顯示了法性圓成實性，但因為該經是贊同唯識宗等一些宗派的，所以回答說沒有過失。請具吉祥的月亮保持意境不動搖！ 此外，在《由自在請問經》中，如同珠寶匠清潔珠寶污垢的三個步驟一樣：首先，引導進入調伏，即四諦法輪；之後，領悟如來之理，即空性、無相、無愿法輪；之後，使進入如來之境，即不退轉法輪之語，以及三轉清凈之語的法輪。又依據一些如《不退轉法輪經》等經典，首先，生起對輪迴的厭離，轉動四諦法輪。那時，不依賴於『究竟』這個詞的掩蓋，因為是宣說一乘的時候，所以沒有下劣的聲聞、緣覺聖者，但有一些凡夫自認為獲得了預流果位等，以及阿羅漢果位等。佛陀也爲了贊同所化機，給菩薩聖者安立了八地等名號，並在眷屬中安置了很多，如經中所說：『此地我無任何聲聞，舍利子你以大秘密，我之聲聞主要彼等及，菩提薩埵主要彼等以，我之大秘密此地能忍受。』 之後，轉動《妙法蓮華經》等第二次法輪。那時，以前沒有獲得八地等果位卻自認為獲得的人們，從之前的執著中轉變過來，被攝入大乘道中，成熟解脫等，如經中所說：『傲慢的比丘們，比丘尼們有多少，不少於五千，愚癡之人當捨棄。』 如同所說，將傲慢的非器之人排除在外，使剩餘的具器之人如此成熟。之後，轉動不退轉法輪等第三次法輪。那時，具有預流果位等名號的大乘聖者們，在未來，會以名為某某佛的名號，行持如是事業，這樣進行授記。

【English Translation】 Therefore, it is said so. However, we believe that according to the power of the phrase 'the remainder of that sutra,' although it shows the Dharmata (nature of reality) as being completely established, because that sutra is in agreement with some schools such as the Cittamātra (Mind-Only) school, it is replied that there is no fault. May the glorious moon keep the mind steady! Furthermore, in the 'Sutra Requested by Vimalakirti,' just as the three steps of a jeweler cleaning the dirt of a jewel: first, guiding into discipline, which is the Dharma wheel of the Four Noble Truths; then, realizing the nature of the Tathagata (Thus-Gone One), which is the Dharma wheel of emptiness, signlessness, and wishlessness; then, causing to enter the realm of the Tathagata, which is the speech of the non-retrogressive Dharma wheel, and the Dharma wheel of the speech of the three completely purified turnings. Also, relying on some sutras such as the 'Non-Retrogressive Dharma Wheel Sutra,' first, generating aversion to samsara (cyclic existence), turning the Dharma wheel of the Four Noble Truths. At that time, without relying on the obscuration of the word 'ultimate,' because it is the time of teaching the One Vehicle, there are no inferior Shravakas (Hearers) or Pratyekabuddhas (Solitary Realizers), but some ordinary beings falsely claim to have attained the stream-entry stage, etc., and the Arhat stage, etc. The Buddha also, in order to agree with those to be tamed, gave Bodhisattva Aryas (Noble Ones) names such as the Eight Bhumis (Grounds), and placed many in the retinue, as it is said in the sutra: 'In this place, I have no Shravakas at all, Shariputra, you with great secret, my main Shravakas and, the main Bodhisattvas, with them, my great secret can be endured in this place.' After that, the second Dharma wheel, such as the 'Lotus Sutra,' was turned. At that time, those who had not previously attained the Eight Bhumis, etc., but claimed to have attained them, changed from their previous attachments and were gathered into the Mahayana (Great Vehicle) path, matured, liberated, etc., as it is said in the sutra: 'The arrogant monks, and how many nuns, no less than five thousand, those foolish ones should be abandoned.' As it is said, the arrogant non-receptacles were excluded, and the remaining receptacles were matured in this way. After that, the third Dharma wheel, such as the non-retrogressive Dharma wheel, was turned. At that time, those Mahayana Aryas with the name of stream-enterers, etc., in the future, will be prophesied to perform such deeds with the name of such and such Buddha.

---

ེད་དང་། །ཞེས་པའི་སྒྲ་ཡིས་ཐབས་མཁྱེན་པས། །སེམས་ཅན་སྲིད་གསུམ་སྐྱོ་སྐྱེད་ནས། །མྱ་ངན་འདས་ལ་རབ་འཇུག་མཛད། །ཞི་བའི་ལམ་ལ་ རབ་ཞུགས་པ། །མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་འདུ་ཤེས་ཅན། །དམ་ཆོས་པདྨ་དཀར་ལ་སོགས། །ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིས། །དེ་དག་སྔར་འཛིན་ལས་ཟློག་སྟེ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཡོངས་བཟུང་བས། །ཐེག་པ་མཆོག་ ཏུ་སྨིན་མཛད་དེ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ཡང་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་པའི་ཚེ། འདི་ལྟ་བུའི་གནད་ཁས་ལེན་དགོས་ཀྱང་། འདི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་སྐྱོང་བའི་ རྒྱ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བར་སྣང་ངོ་། །ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཆོག་དམ་པའི་མདོ་སོགས་འགའ་ཞིག་ལས། བདེན་བཞི་སྟོན་པའི་འཁོར་ལོ། བདེན་པ་གཅིག་བསྟན་པའི་འཁོར་ལོ། བདེན་པ་གང་ ཡང་རྣམ་པར་མ་བཞག་པའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། སྐྱེ་བ་མེད་པ་བདེན་པ་གཅིག་ཡིན་ན། །དེ་ལ་གཞན་དག་བདེན་པ་བཞི་ཞེས་ཟེར། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་འདུག་ནས་ བདེན་གཅིག་ཀྱང་། །གྲུབ་པ་མ་མཐོང་བཞི་ལྟ་ག་ལ་ཞིག །ཅེས་བཤད་པའི་གཞན་དག་བདེན་པའི་བཞི་ཞེས་ཟེར། །ཞེས་པས་དང་པོ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་བདེན་པ་གཅིག་ཡིན་ན། །ཞེས་པས་གཉིས་པ། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་འདུག་ནས་བདེན་གཅིག་ཀྱང་། ། 3-116 གྲུབ་པ་མ་མཐོང་ཞེས་པ་དེས་གསུམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་བུ་ནི། དོན་གྱིས་ན་དཔལ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་ཡང་འབྱོར་ཞིང་། ལྗོན་ཤིང་སོགས་རྗེ་བཙུན་གོང་མའི་དགོངས་ པ་དང་ཡང་འབྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སྐབས་སུ་བབ་པ་དཔལ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་འཁོར་གསུམ་ནི། བཞི་བརྒྱ་པར། བསོད་ནམས་མིན་པ་དང་པོར་ཟློག །བར་དུ་བདག་ནི་ཟློག་པ་ དང་། །ཐ་མར་ལྟ་ཞིག་ཀུན་ཟློག་པ། །གང་གིས་ཤེས་དེ་མཁས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར། དང་པོར་བསོད་ནམས་མིན་པ་ཟློག་པའི་ཆོས་འཁོར། བར་དུ་བདག་ཟློག་པའི་ཆོས་འཁོར། ཐ་མར་ལྟ་བ་ཀུན་ ཟློག་པའི་ཆོས་འཁོར། དང་པོ་ནི། ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲིའི་རྩ་བ་བདེན་བཞིའི་གཏམ། །དཀར་ནག་ལས་འབྲས་བསླུ་མེད་སྟོན་པའི་ཕྲིན། །ཚུ་རོལ་མཛེས་པའི་སྙིང་ལ་ཐུར་མ་མཁན། །ཀླུ་སྒྲུབ་གསོ་རིག་དབང་པོས་ བདག་ཅག་སྐྱོངས། །ཞེས་པ་སྟེ། འདིའི་ཆོས་འཁོར་དང་པོ་ནི། ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་རྩ་བ་བརྗོད་བྱ། འཁོར་བ་རྒྱུ་འབྲས་སྡུག་ཀུན་གཉིས། ཐར་པ་རྒྱུ་འབྲས་འགོག་ལམ་གཉིས་ཏེ། བདེན་བཞི་ སྟོན་པའི་གཏམ་སྙན་པོ་ཡིན་ཞིང་དེ་བསྟན་པས་གཙོ་བོར་འཁོར་བ་རྒྱུ་འབྲས་ཞེས་པ། རྒྱུ་དཀར་ནག་གི་ལས་སྤྱད་པས། འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་བསླུ་མེད་དུ་འབྱུང་བར་སྟོན་པའི་ཕྲིན་ཡིག་སྟེ། འདི་ནི་ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་སྟེ་རྒྱང་འཕེན་པ་རྣམས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འད

【現代漢語翻譯】 『ཞེས་』（zhes）這個詞表明他精通方便法門，通過使眾生對三有（srid gsum，三界）感到厭倦，他引導他們進入寂滅（mya ngan 'das la rab 'jug mdzad，涅槃）。他徹底地進入了寂靜之道，具有獲得寂滅的認知。通過展示神聖的《白蓮經》（dam chos pad+ma dkar la sogs）等佛法的真諦，他扭轉了他們之前的執著，完全掌握了方便和智慧，使他們在最高的乘（theg pa mchog tu，大乘）中成熟，並預言了最高的菩提（byang chub mchog tu，正覺）。正如所說的那樣。當承認只有一個乘時，就必須承認這樣的要點。然而，像這樣如實地維護它的藏漢學者似乎非常少。 此外，在《殊勝三摩地經》（ting nge 'dzin mchog dam pa'i mdo sogs）等一些經文中，還提到了轉四諦法輪、轉一諦法輪、轉未作任何安立的法輪。正如經文字身所說：『若無生為一諦，則他人稱四諦。于菩提樹下，未見一諦成，何來四諦見？』（skye ba med pa bden pa gcig yin na/ de la gzhan dag bden pa bzhi zhes zer/ byang chub snying por 'dug nas bden gcig kyang/ grub pa ma mthong bzhi lta ga la zhig/）這裡，『他人稱四諦』（gzhan dag bden pa'i bzhi zhes zer）指的是第一種法輪，『若無生為一諦』（skye ba med pa bden pa gcig yin na）指的是第二種法輪，『于菩提樹下，未見一諦成』（byang chub snying por 'dug nas bden gcig kyang/ grub pa ma mthong）指的是第三種法輪。像這樣，實際上，它符合聖者龍樹（dpal 'phags pa klu sgrub）的意旨，也符合宗喀巴大師（rje btsun gong ma）的意旨。 現在討論與目前相關的聖者龍樹的三個法輪：在《四百論》中說：『最初遮止非福業，中間遮止我，最後遮止一切見，誰知此者即智者。』（bsod nams min pa dang por zlog / bar du bdag ni zlog pa dang / tha mar lta zhig kun zlog pa / gang gis shes de mkhas pa yin/）因此，最初是遮止非福業的法輪，中間是遮止我的法輪，最後是遮止一切見的法輪。第一種法輪是：八萬四千法蘊的根本是四諦之談，講述黑白業果不虛的訊息，是刺入順世外道（tshu rol mdzes pa）之心的利器。龍樹醫王（klu sgrub gso rig dbang pos）護佑著我們。也就是說，這第一種法輪，所說是八萬四千法蘊的根本，輪迴的因果是苦和集，解脫的因果是滅和道，是講述四諦的妙語。通過宣講它，主要講述了輪迴的因果，即通過行持黑白業，必然會產生苦樂之果的訊息。這對於順世外道來說，是刺入他們心中認為沒有因果和前後世的利器。

【English Translation】 The word 'ཞེས་' (zhes) indicates that he is skilled in skillful means. By causing sentient beings to become weary of the three realms (srid gsum, three existences), he leads them into nirvana (mya ngan 'das la rab 'jug mdzad, complete passing). He thoroughly enters the path of peace, possessing the cognition of attaining nirvana. By demonstrating the truth of the Dharma, such as the sacred 'White Lotus Sutra' (dam chos pad+ma dkar la sogs), he reverses their previous attachments, fully grasping skillful means and wisdom, maturing them in the supreme vehicle (theg pa mchog tu, Great Vehicle), and prophesying the supreme bodhi (byang chub mchog tu, perfect enlightenment). As it is said. When acknowledging a single vehicle, one must acknowledge such key points. However, it seems that there are very few Tibetan and Chinese scholars who maintain it as it is. Furthermore, in some sutras such as the 'Supreme Samadhi Sutra' (ting nge 'dzin mchog dam pa'i mdo sogs), there are also mentions of turning the wheel of the four truths, turning the wheel of one truth, and turning the wheel of no establishment of any truth. As the sutra itself says: 'If unborn is one truth, then others call it four truths. Having sat at the Bodhi tree, not seeing one truth accomplished, how could there be a view of four?' (skye ba med pa bden pa gcig yin na/ de la gzhan dag bden pa bzhi zhes zer/ byang chub snying por 'dug nas bden gcig kyang/ grub pa ma mthong bzhi lta ga la zhig/) Here, 'others call it four truths' (gzhan dag bden pa'i bzhi zhes zer) refers to the first turning of the wheel, 'if unborn is one truth' (skye ba med pa bden pa gcig yin na) refers to the second turning of the wheel, and 'having sat at the Bodhi tree, not seeing one truth accomplished' (byang chub snying por 'dug nas bden gcig kyang/ grub pa ma mthong) refers to the third turning of the wheel. Like this, in essence, it aligns with the intention of the noble Nagarjuna (dpal 'phags pa klu sgrub), and also aligns with the intention of Je Tsongkhapa (rje btsun gong ma). Now, regarding the three wheels of Dharma of the noble Nagarjuna, which are relevant here: In the 'Four Hundred Verses' it says: 'First, one prevents non-merit; in the middle, one prevents self; finally, one prevents all views; whoever knows this is wise.' (bsod nams min pa dang por zlog / bar du bdag ni zlog pa dang / tha mar lta zhig kun zlog pa / gang gis shes de mkhas pa yin/) Therefore, the first is the wheel of Dharma that prevents non-merit, the middle is the wheel of Dharma that prevents self, and the last is the wheel of Dharma that prevents all views. The first wheel is: The root of the eighty-four thousand aggregates of Dharma is the talk of the four truths, the message that teaches the infallibility of black and white karma and its results, it is a sharp instrument piercing the hearts of the materialists (tshu rol mdzes pa). May the physician Nagarjuna (klu sgrub gso rig dbang pos) protect us. That is, this first wheel of Dharma, what is spoken is the root of the eighty-four thousand aggregates of Dharma, the causes and effects of samsara are suffering and origin, the causes and effects of liberation are cessation and path, it is the sweet talk of teaching the four truths. By proclaiming it, it mainly speaks of the causes and effects of samsara, that by practicing black and white karma, the results of happiness and suffering will infallibly arise. This is a sharp instrument piercing the hearts of the materialists who believe that there are no causes and effects and no past and future lives.

---

ོད་པའི་ལོག་ལྟའི་ཆད་ལྟས་དྲན་མེད་དུ་བརྒྱལ་བ་དེའི་སྙིང་ལ། 3-117 བདེན་བཞི་སྟོན་པའི་སྨན་གྱི་ཐུར་མ་འདི་བཏང་བས། ཡིད་དྲན་པ་གསོ་བར་བྱེད་མཁན་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་སྟེ། སྨན་པ་གཞན་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་གསོ་རིག་དབང་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཅག་བྲན་ བཞིན་དུ་སྐྱོངས་ཤིག་ཅེས་པའོ། །དོན་འདི་ཡང་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པར། རེ་ཞིག་ཉེས་ཀུན་འབྱུང་བའི་གནས། །མེད་ཉིད་རྣམ་པར་བཟློགས་ཟིན་གྱི། །ཞེས་པ་ཡང་དོན་འདི་ཉིད་དེ། དེའི་འགྲེལ་པར་ཟླ་བས། ཡང་ན་མེད་པ་ཅན་ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པས་མེད་པར་ལྟ་བས་ཁས་བླངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་ ལུས་པ་སུན་འབྱིན་པར་གྱུར་པས་ཉེས་པ་མ་ལུས་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གསོག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཚེ་རབས་གསུམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་གཞོག་པ་ན་དེ་ཆོས་མངོན་པ་ལས་རྣམ་པར་བཟློག་གོ །ཞེས་ བཤད་པས་སོ། །ཆོས་འཁོར་གཉིས་པ་ནི། རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་དངོས་བསྟན་སྟོང་པའི་མདའ། །རྟེན་འབྱུང་རིགས་པའི་མདའ་གཏན་ལས་དྲངས་པས། །དངོས་སྨྲ་ལྟ་ངན་སྙིང་ཤུན་འབྲེལ་མཁས་པ། །ཀླུ་སྒྲུབ་གཞུང་ལྡན་དཔུང་གིས་བདག་ལ་སྲུངས། ། 3-118 ཞེས་པ་སྟེ། བཀའ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ལ། ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་འཁོར་གསུམ་ཆར་གྱི་དོན་ཡང་ཚང་མོད། གཙོ་ཆེར་དེ་གསུམ་དངོས་བསྟན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དེ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མདའ་དེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་རིགས་པའི་མདའ་གཏན་ཏེ་གཞུའི་རྒྱུད་ལ་དྲངས་ཏེ་འཕངས་པས། རྣམ་རིག་པ་མན་ཆད་ཕྱི་ནང་བདེན་གྲུབ་ཁས་ལེན་གྱི་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་ངན་ པ་ནི་སྙིང་གི་གཟུགས་སུ་བཀོད་ནས། སྙིང་དང་ཤུན་པ་སོ་སོར་འབྲལ་པ་སྟེ་བཀྲལ་བས། དེ་དག་གི་ལྟ་ངན་གྱི་ཟུངས་གསོ་བར་བྱེད་པའི་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་པོ་ནི། གཞུ་ལྡན་དཔུང་ གི་གཟུགས་སུ་བཀོད་པའི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་རིགས་དཔུང་གིས་བདག་སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་སྲུངས་ཤིག་ཅེས་པའོ། །དེ་ཡང་བར་དུ་བདག་ཟློག་ནི། བདེན་གྲུབ་རིགས་པས་བཀག་ནས་བདེན་འཛིན་བཟློག་པ་སྟེ། རིགས་ པ་དྲུག་ཅུ་པར། རིགས་པ་གང་གིས་ཡོད་ཉིད་ཀྱང་། །བཟློག་པར་འགྱུར་བ་མཉན་པར་བགྱི། །ཞེས་པ་ཡང་དོན་འདི་ཉིད་དེ། དེའི་འགྲེལ་པར་ཟླ་བས། ཡོད་པ་བཟློག་པ་ནི་དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་ སྟེ། མི་བསླུ་བའི་ཆོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འདི་ནི་བདེན་པའི་མཆོག་གཅིག་པུའོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་བརྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོ

【現代漢語翻譯】 3-117 對於沉溺於邪見深淵而昏厥之人，給予開示四聖諦的良藥。能使其恢復意識者，唯有聖者龍樹（Nāgārjuna），您是勝過其他醫者的醫王，請像對待奴僕一般庇護我！此意亦如《六十正理論》所云：『暫且一切罪惡之根源，無有已被徹底遮止。』月稱（Candrakīrti）在註釋中解釋道：『或者，否定因果關聯的虛無主義，導致捨棄世間和出世間的一切善根，成為一切罪惡的根源，以及積累一切不善之法的根源。因此，它是罪惡的根源，即三世的緣起，以及由一切眾生的共同業力所產生的器世間，在破除這些時，便從阿毗達磨中徹底遮止。』 3-118 第二轉法輪，以廣、中、略三部，直指空性的箭矢，從緣起理性的弓弦上射出。愿精通龍樹論典的弓箭手，以其臂膀守護我，使我免受耽著實有者之邪見的侵害！此意為：在廣、中、略三部經典中，雖然包含了龍樹宗義的三轉法輪之義，但主要強調的是這三部經典直接揭示的空性，以及證悟空性的智慧之箭，從龍樹的緣起理性之弓弦上射出，將內外一切執著實有的有宗之常斷邪見，視為心臟的形狀，將心臟和外皮分離，從而斷絕了滋養其邪見的生命。因此，以弓箭手形象示現的龍樹之教理和正理之臂膀，請在生生世世中守護我！其中，遮止我執，即以正理遮止實有，從而遣除實執。如《六十正理論》所云：『以何種正理，連有亦能遮止，請諦聽。』月稱在註釋中解釋道：『遮止有，如諸比丘，不欺惑之法涅槃是唯一的真諦，一切行和器世間皆是虛妄欺騙之法。』

【English Translation】 3-117 For those who faint in the abyss of wrong views, administering the medicine that reveals the Four Noble Truths. The one who revives their consciousness is the noble Nāgārjuna, the king of medicine who surpasses all other physicians. Please protect me as if I were your servant! This meaning is also found in the Sixty Stanzas on Reasoning: 'For now, the source of all faults, non-existence has been completely refuted.' Candrakīrti explains in the commentary: 'Or, nihilism that denies the connection between cause and effect, leading to the abandonment of all virtuous roots of both mundane and supramundane realms, becomes the source of all faults and the cause of accumulating all non-virtuous dharmas. Therefore, it is the source of all faults, namely, dependent arising in three lifetimes, and the vessel of the world generated by the collective karma of all sentient beings. When these are refuted, they are completely refuted from the Abhidharma.' 3-118 The second turning of the Dharma wheel, with its extensive, intermediate, and concise versions, directly points to the arrow of emptiness, drawn from the bowstring of Nāgārjuna's reasoning on dependent arising. May the archer who is proficient in Nāgārjuna's treatises protect me with his arms, shielding me from the evil views of those who cling to inherent existence! This means that while the extensive, intermediate, and concise scriptures contain the meaning of the three turnings of the Dharma wheel according to Nāgārjuna's system, they primarily emphasize the emptiness directly revealed by these three scriptures, and the arrow of wisdom that realizes emptiness, shot from the bowstring of Nāgārjuna's reasoning on dependent arising, regards the eternalist and nihilist evil views of all schools, both internal and external, that cling to inherent existence as the shape of the heart, separating the heart and the skin, thereby cutting off the life that nourishes their evil views. Therefore, may the arms of Nāgārjuna's teachings and logic, manifested as an archer, protect me in all lifetimes! Among them, refuting self-grasping means refuting inherent existence with reasoning, thereby eliminating the clinging to reality. As the Sixty Stanzas on Reasoning states: 'By what reasoning is even existence refuted? Please listen.' Candrakīrti explains in the commentary: 'Refuting existence, like the monks, the non-deceptive dharma, Nirvāṇa, is the only truth; all conditioned phenomena and the vessel of the world are false and deceptive dharmas.'

---

ས་ཅན་ནོ། །ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག 3-119 ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་བཤད་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དེ་ཕྱིར་ཞིང་བསྟུད་དེ། གཞུང་གཅིག་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་མ་གསུངས་ལ། བྱིས་པ་དག་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཡོད་པར་ ལྟ་བ་ལ་གོམས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་གསུང་རབ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་བཤད་པའི་གསུང་རབ་ལས་བཏུས་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིར་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱིས། རིགས་པ་གང་གིས་ཡོད་པ་ ལས། །ཟློག་པར་འགྱུར་བ་མཉན་པར་གྱིས། །རིགས་པ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་རྣམ་བཏགས་བཞིན། །དངོས་པོ་དེ་སྟེ་བདེན་གྱུར་ན། །དེ་དག་དངོས་མེད་རྣམ་ཐར་དུ། ། གང་ཕྱིར་མི་འདོད་རྒྱུ་དེ་ཅི། །ཞེས་སྨོས་སོ། །ཞེས་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་གཞུང་ཕལ་ཆེར། བར་དུ་བདག་ཟློག་གི་གཞུང་དུ་སྦྱར་སྣང་ངོ་། །ཆོས་འཁོར་གསུམ་པ་ནི། བདེན་ལྟའི་ནད་སེལ་སྟོང་ཉིད་ མཚན་འཛིན་སྨན། །མ་ཞུའི་དུག་འཇོམས་ལྟ་ཅན་ཀུན་བཟློག་པའི། །བདུད་རྩིའི་སྨན་སྦྱོར་ཆོས་འཁོར་ཐ་མའི་བཀའ། །མདོ་དོན་སྨྲ་མཁས་ཀླུ་སྒྲུབ་དེར་ཕྱག་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བར་དུ་བདག་ཟློག་ཆོས་ ཀུན་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི། འཁོར་བའི་རྩ་བ་བདེན་ལྟའི་ལྟ་བ་ངན་པའི་སྲོག་འཕྲོག་པའི་དུག་ལྟ་བུའི་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྨན་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་། དེ་ལྟ་བུའི་བདེན་སྟོང་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པ་ནི། 3-120 སྨན་མ་ཞུ་བ་དུག་ཏུ་སོང་བ་ལྟར། མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་གེགས་སུ་འགྱུར་སྲིད་པས། དུག་དེ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྨན་ནི། མུ་བཞི་ལས་ནི་རྣམ་གྲོལ་བ། །དེ་ཉིད་དབུ་མ་པ་ ཡིས་རིག །ཅེས་པ་ལྟར། སྟོང་པར་འཛིན་པ་དང་། སྟོང་མིན་དུ་འཛིན་པ་སོགས། མུ་བཞིའི་སྤྲོས་པའམ་མཚན་མར་འཛིན་པ་སྤོང་བའི་ལྟ་བ་ལ། ཐོག་མར་ཐོས་བསམ་གྱི་རིགས་པས་ངེས་ཤེས་དྲངས། ངེས་ པ་རྙེད་པའི་དོན་ལ་སྒོམ་བྱུང་གི་མཉམ་བཞག་ཞི་ལྷག་ཟུང་འཇུག་ཏུ་སྐྱོང་བ་ནི། ཐ་མར་ལྟ་བ་ཀུན་ཟློག་གི་ལྟ་བ་བདུད་རྩིའི་སྨན་སྦྱོར་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། ཆོས་འཁོར་ཐ་མ་དེའི་ མདོ་དོན་སྨྲ་བ་ལ་མཁས་པ་དཔལ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་པདྨ་དེར་ཕྱག་འཚལ་ལོ་རྗེས་སུ་ཟུངས་ཤིག་ཅེས་པའོ། །དེས་ན། འདིར་བསོད་ནམས་མིན་པ་དང་པོར་ཟློག་ཅེས་པ་ནི། འཕགས་ པའི་བདེན་བཞི་བསྟན་པ་དང་གནད་གཅིག་སྟེ། རེ་ཞིག་ཉེས་ཀུན་འབྱུང་བའི་གནས་མེད་ཉིད་རྣམ་པར་བཟློགས་ཟིན་གྱི། ཞེས་པའི་རྩ་འབྲེལ་གོང་དུ་དྲངས་པ་ལྟར། ལས་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་ལྟ་བ་སོགས་ ནི། བསོད་ནམས་མིན་པའི་ལས་ངན་འགྲོར་འཁྲིད་བྱེད་ཡིན་པས། དེའི་གཉེན་པོར་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་འམ། ཆོས་མངོན་པའི་ཆོས་གསུངས་པས་ཆད་ལྟ་དེ་ལས་གྲོལ་ནས། བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བྱེད་ལས

【現代漢語翻譯】 薩堅諾！唉呀，諸行無常！ 如是等等的講述，是薄伽梵（Bhagavan，世尊）所說。雖然如此，但因此而連續不斷地，沒有在一個論典或一個傳承中講述，因為孩子們習慣於認為事物是長久存在的。因此，從能仁（釋迦牟尼佛）的聖教以及其他聖教中所說的內容中摘取，彙集於此論中。以何種理效能夠 反駁它呢？請聽。爲了闡明那些理路，說道：『如果像孩子那樣分別，事物就是真實的，那麼，對於那些事物不存在的解脫，為什麼不希望呢？』這裡提到了《六十正理論》的大部分內容，似乎穿插了反駁自我的論述。 第三法輪是：以空性為藥，消除實執之病，以不執著相為藥，摧毀執毒者，以甘露之藥方，遣除一切邪見。頂禮善說經義的龍樹（Nagarjuna）！如是，以遣除自我的智慧，證悟一切法皆為真空，如同能奪取輪迴根本——實執惡見的毒藥之病之良藥。然而，如果對這樣的真空執著于相，那就太過分了， 就像藥未消化反而變成毒藥一樣，最終可能會成為獲得佛果的障礙。因此，消除該毒藥的藥是：『從四句中解脫，這才是中觀者的理路。』如是，對於執著于空性，或執著于非空性等，捨棄四句戲論或執著相的見解，首先以聞思的理智引生定解，對於獲得定解的意義，修持生起次第的止觀雙運，這才是最終遣除一切見解的甘露藥方。因此，頂禮善說第三法輪經義的大師——聖龍樹的蓮足，請隨學！因此，這裡所說的首先遣除非福德，與宣說聖者四諦的要點一致，如前所引用的根本偈頌：『暫時遣除了產生一切過患的無有之處。』如是，認為沒有業果等， 是引向非福德惡業的，因此，作為其對治，宣說四諦法輪或阿毗達磨的法，從而從斷見中解脫，成為引向善趣之業。

【English Translation】 Sachenno! Alas, all conditioned things are impermanent! Thus and so forth is spoken by the Bhagavan (Bhagavan, the Blessed One). Although it is so, it is not continuously taught in one treatise or one tradition because children are accustomed to thinking that things are long-lasting. Therefore, excerpting from the teachings of the Thubpa (Shakyamuni Buddha) and other teachings, it is compiled in this treatise. By what reasoning can it be refuted? Please listen. To explain those reasons, it is said: 'If, like a child, one distinguishes, and things are real, then why not desire liberation from those things that do not exist?' Here, most of the 'Sixty Stanzas on Reasoning' is mentioned, and it seems to be interspersed with arguments refuting the self. The third Dharma wheel is: using emptiness as medicine to cure the disease of clinging to reality, using non-attachment to characteristics as medicine to destroy those who cling to poison, and using the nectar medicine to dispel all wrong views. Homage to Nagarjuna, who is skilled in speaking the meaning of the scriptures! Thus, with the wisdom of dispelling the self, realizing that all dharmas are empty of inherent existence, it is like a good medicine that can take the life of the root of samsara—the disease of clinging to reality. However, if one clings to such emptiness as a characteristic, it is too extreme, just as undigested medicine turns into poison, it may eventually become an obstacle to attaining Buddhahood. Therefore, the medicine to eliminate that poison is: 'Liberation from the four extremes, this is the reasoning of the Madhyamikas.' Thus, for clinging to emptiness, or clinging to non-emptiness, etc., abandoning the four extremes of conceptual proliferation or clinging to characteristics, first generate definite understanding with the intellect of hearing and thinking, and for the meaning of obtaining definite understanding, cultivate the union of shamatha and vipassana in the generation stage, this is the ultimate nectar medicine for dispelling all views. Therefore, homage to the lotus feet of the master, the holy Nagarjuna, who is skilled in speaking the meaning of the third Dharma wheel, please follow him! Therefore, what is said here about first dispelling non-merit is consistent with the key point of teaching the Four Noble Truths, as quoted in the root verse above: 'Temporarily dispelling the place where all faults arise.' Thus, thinking that there is no cause and effect, etc., is leading to non-meritorious evil deeds, therefore, as its antidote, the Dharma wheel of the Four Noble Truths or the Dharma of Abhidharma is taught, thereby liberating from the view of annihilation and becoming the karma that leads to good destinies.

---

་རྒྱུ་འབྲས་བདེན་པའི་སྤང་བླང་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་པ་ནི། 3-121 ཆོས་འཁོར་དང་པོ་དེའི་གཙོ་བོའི་བྱེད་ལས་ཏེ། མེད་པ་པ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ། །ཡོད་པ་པ་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ །ཞེས་པ་ལྟར། དེའི་ཚེ་བདེན་འཛིན་ཅུང་ཟད་བྱུང་ཡང་། ཆད་ལྟ་སེལ་བྱེད་ལས་ འབྲས་བུ་བདེན་འཛིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དེ་ཡིན་པས་སྐྱོན་ཆུང་ངོ་། །དེ་ནས་བར་དུ་བདག་ཟློག་ནི། བདེན་འཛིན་དེ་མ་ཆོད་ན་ཡང་འཁོར་བ་ལས་མི་འདའ་བས། དེའི་ གཉེན་པོར་བདེན་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ཞེས་པ་དེ་དང་གནད་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་གང་གིས་ཡོད་ཉིད་ཀྱང་། །བཟློག་པར་འགྱུར་བ་མཉན་པར་གྱིས། །ཞེས་དང་། འགྲེལ་པར། ཡོད་པ་བཟློག་པ་ནི། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་བདེན་པའི་མཆོག་གཅིག་པུའོ་ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་གོང་དུ་དྲངས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་ཡོད་པས་རྣམ་པར་མི་གྲོལ་ཏེ། ། མེད་པས་སྲིད་པ་འདི་ལས་མིན། །དེ་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་པ་ལ། །མཁས་པས་གནས་པར་མི་བྱ་འོ། །ཞེས་དང་། ཡང་ཚིག་རྗེས་མ་གཉིས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ། དངོས་དང་དངོས་མེད་ཡོངས་ཤེས་པས། །བདག་ཉིད་ ཆེན་པོ་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་གཉིས་གང་ལྟར་ཡང་། ཐ་མ་ལྟ་བ་ཀུན་ཟློག་ཁོ་ནར་འཁྲུལ་བར་མི་བྱ་སྟེ། ལས་འབྲས་བདེན་འཛིན་གྱི་བླང་དོར་ཙམ་གྱིས་བདེ་འགྲོ་ཙམ་ལས་འཁོར་བ་ལས་མི་གྲོལ། 3-122 ལས་འབྲས་དང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདོད་པའི་མེད་ལྟས་ནི་ངན་འགྲོ་ལས་མི་འདའ། དེས་ན་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་བདེན་ལྟ་དང་། མེད་པར་ལྟ་བའི་ཆད་ལྟ་གཉིས་ཆར་ལ་གནས་པར་མི་ བྱ་ཞེས་པ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བདག་ཟློག་གི་སྐབས་འདིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བདེན་སྟོང་དུ་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་ཙམ་ཞིག་བྱུང་ན་ཡང་། དེས་ ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་མི་སེམས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་པའི་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་ལྟ་བ་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན། བདེན་སྟོང་རྟོགས་པའི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྟོག་པ་ཞེན་རིག་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པས། སོ་སྐྱེ་ལ་དབུ་བའི་ལྟ་བ་གཏན་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའི་སྐྱོན་ ཡོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་ནས་ཡིན་མིན་སྨྲ་བ་ནི་མཛེས་ཀྱི། ཕྱོགས་གཉིས་སུ་རྒྱ་ཆད་པའི་ཆགས་སྡང་གི་སྨྲ་བ་འདི་སྤོངས་ཤིག་ཅེས་ཐལ་མོ་སྦྱོར་རོ། །ཡང་ཐ་མར་ལྟ་བ་ཀུན་ ཟློག་ནི། བདེན་པ་རྣམ་པར་མ་བཞག་པ་ཞེས་པ་དེ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་བཞི་ལྟ་ཞོག་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་པ་ཡང་ཁས་མི་བླང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མྱ་ངན་འདས་པ་བདེན་གཅིག་པུར། ། 3-123 རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ། །ཞེས་པར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ

【現代漢語翻譯】 如理取捨因果諦實， 是初轉法輪的主要作用，如『無者墮惡趣，有者升善趣』所說。彼時，即使生起少許實執，也能消除斷見， 因為果的實執是世間正確的見解，所以過失較小。之後，中間的破除我執，如果不能斷除實執，就無法脫離輪迴， 因此，與將諦實作為對治而宣說具有相同的要點，如：『以何理亦能，遮遣有自性，汝當諦聽聞。』以及，註釋中說：『遮遣有自性， 諸比丘當知，不欺惑之法，涅槃是唯一真諦。』等等，如前所引用的根本頌和註釋。又說：『有性不能得解脫，無性亦非從此出，是故智者于有無，皆不應住。』 又，后兩句的替代說法是：『若能遍知有與無，彼大士夫得解脫。』無論哪一種說法，都不應錯誤地認為最終只是破除一切見解，僅僅是取捨業果的實執只能獲得善趣，無法脫離輪迴。 認為沒有業果和前後世的斷見無法脫離惡趣。因此，僅僅是表明不應安住于執著為有的實見和執著為無的斷見這兩種見解而已。因此，在破除我執的這個階段，即使只是對一切法諦實性空的定解生起執著， 也不認為這會成為獲得解脫的障礙，因為對一切法諦實性空的證悟，即是資糧道和加行道的見解。如果不是這樣， 那麼證悟諦實性空的 中觀 （梵文：Madhyamaka，梵文天城體：माध्यमक，梵文羅馬擬音：Madhyamaka，漢語字面意思：中觀）見解就是分別唸的執著，這是不可能的。因此，對於凡夫來說，根本不可能存在中觀見解。因此，正確地看待自他宗派的優缺點，並如實宣說才是美好的，應捨棄陷入兩邊的偏執的嗔恨之語，我合掌勸告。 此外，最終的破除一切見解，與不安立諦實相同，因為甚至連四諦都不安立，更不用說勝義諦了。如『涅槃是唯一真，諸佛所宣說』中， 涅槃

【English Translation】 To properly accept and reject based on the truth of cause and effect, is the main function of the first turning of the Dharma wheel, as it is said, 'The non-existent goes to the lower realms, the existent goes to the higher realms.' At that time, even if a slight clinging to truth arises, it eliminates the nihilistic view, because the clinging to truth regarding the result is the correct worldly view, so the fault is small. Then, in the middle, the refutation of self: if the clinging to truth is not severed, one cannot escape samsara, Therefore, it has the same key point as showing truth as the antidote, such as: 'By whatever reason, even existence itself, is refuted, listen carefully.' And in the commentary: 'Refuting existence, Monks, know this: the undeceiving Dharma, nirvana, is the only truth.' etc., as quoted above in the root text and commentary. Again, 'By existence, one is not liberated; by non-existence, one does not escape this existence. Therefore, the wise should not abide in existence or non-existence.' Also, instead of the latter two phrases, it appears as: 'By fully knowing existence and non-existence, the great being is completely liberated.' In any case, one should not mistakenly think that the final one is only refuting all views, merely accepting and rejecting the clinging to truth of karma and its results only leads to good rebirths, not liberation from samsara. The nihilistic view that denies karma, its results, and past and future lives cannot escape the lower realms. Therefore, it only shows that one should not abide in both the clinging to truth of holding to existence and the nihilistic view of holding to non-existence. Therefore, in this stage of refuting self, even if only a clinging to the understanding of all phenomena as empty of inherent existence arises, it is not considered an obstacle to attaining liberation, because the realization of all phenomena as empty of inherent existence is the view of the accumulation and preparation stages. If it is not like that, then the Madhyamaka (梵文：Madhyamaka，梵文天城體：माध्यमक，梵文羅馬擬音：Madhyamaka，漢語字面意思：Middle Way) view of realizing emptiness of inherent existence would be a conceptual clinging, which is impossible. Therefore, it would follow that there is absolutely no Madhyamaka view for ordinary beings. Therefore, it is beautiful to see the faults and virtues of one's own and others' tenets without distortion and to speak truthfully, but I join my palms and advise you to abandon the words of attachment and hatred that are confined to two extremes. Furthermore, the final refutation of all views is in accordance with not establishing truth, because even the four truths are not established, let alone the ultimate truth. As in 'Nirvana is the only truth, which the Buddhas have spoken,' Nirvana

---

། དོན་དམ་བདེན་པ་གཅིག་པུར་བཤད་ནས། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པར། ཟླ་བས། ཅི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནམ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཡོད་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་གསུངས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པར་རབ་འབྱོར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཞེས་སྨྲའམ། ཤཱ་རིའི་བུ་གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡོད་ན་ཡང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཁོ་བོ་སྨྲའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་འཁོར་བར་རྟོག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་སྒྱུ་མ་ ལྟ་བུར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་ཀྱང་དོན་དམ་ བདེན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གནས་སྐབས་གསུམ་པ་འདིར་དེ་ལྟར་བཤད་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དོན་དམ་བདེན་པ་དང་། མི་བསླུ་བ་ཡིན་པར་བཤད་པ་དང་མི་འགལ་ལམ་སྙམ་ན། 3-124 ཟླ་བས་འགལ་སྤོང་འདི་ལྟར་མཛད་དེ། བདག་ཟློག་གི་སྐབས་སུ་དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱང་འདིར་སྐྱོན་མེད་དེ། བདེན་པ་གསུམ་ནི་འདུ་བྱས་ཡིན་པས་བྱིས་པས་བདེན་པར་བཟུང་བ་ན་ཁོ་སྐྱེ་འཇིག་བྱས་ པས་བྱིས་པ་བསླུས་པར་སོང་བའི་གནད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཞག མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི། རྟག་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པས་བྱིས་པ་རྣམས་བསླུ་བར་མ་བྱས་པའི་གནད་ཀྱིས་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་མྱང་འདས་དེ་མི་བསླུ་བ་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འཐད་དེ། ཟླ་བས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འཇིག་རྟེན་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །བསླུ་བ་འདུ་བྱས་གང་ཡིན་ པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་གསུམ་གྱི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་སྣང་བས་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་བསླུ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་རྣམ་ པར་བཞག་གོ །འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་ནི་བདེན་པའི་མཆོག་གཅིག་པུའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ། ཇི་ལྟར་འདུས་བྱས་ལོག་པར་སྣང་བས་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་བསླུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། 3-125 མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་འདུས་བྱས་ལྟར། སྐྱེ་བའི་ངོར་ནམ་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། ། དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འ

【現代漢語翻譯】 僅僅闡述了勝義諦的真理。在《六十正理論釋》中，月稱菩薩問道：『那麼，涅槃也是世俗諦的真理嗎？』答案是：『正是如此。如果輪迴中有虛妄分別，那麼涅槃中也有虛妄分別。因為這兩者都是世間俗諦。』因此，世尊在《般若經》中說道：『具壽善現，涅槃也如幻如夢嗎？』舍利子，如果存在比涅槃更殊勝的法，我也會說它如幻如夢。』如果不是依賴於對輪迴的執著，那麼涅槃也不會如幻如夢。因此，涅槃也被認為是世俗諦的真理。 因此，涅槃和法性、真如等也不是勝義諦的真理，因為在第三種情況下是這樣說的。那麼，涅槃是勝義諦的真理，並且是真實不虛的說法，這難道沒有矛盾嗎？月稱菩薩這樣解釋以消除矛盾：在破除我執的情況下，那樣說是沒有問題的。因為三種真理都是有為法，當凡夫執著為真時，因為它們有生滅，所以就成了欺騙凡夫。涅槃是恒常不變、沒有生滅的自性，因此不會欺騙凡夫。因此，世間俗諦的涅槃是不虛妄的，僅僅是被稱為勝義諦的真理。這也是合理的。月稱菩薩說：『如果那樣，涅槃就是勝義諦的真理。』因為它的自性不會欺騙世間，所以世間稱之為勝義諦的真理。凡是欺騙性的有為法，就不是勝義諦的真理。三種真理的有為法，其自性顯現為實有，因此會欺騙凡夫，所以被認為是世俗諦的真理。 那麼，世尊說：『諸比丘，這樣說，不虛妄之法，涅槃是唯一的真理。』這是什麼意思呢？就像有為法顯現為虛妄而欺騙凡夫一樣，涅槃卻不是這樣，因為它是恒常不變、沒有生滅的自性。因此，它永遠不會像有為法那樣，在凡夫面前顯現為生滅之相。因此，涅槃……

【English Translation】 It only elucidates the ultimate truth. In the commentary on the 'Sixty Stanzas on Reasoning,' Candrakīrti asks: 'Then, is nirvāṇa also a conventional truth?' The answer is: 'It is so. If there is conceptual proliferation in saṃsāra, then there is conceptual proliferation in nirvāṇa. Because both of these are worldly conventions.' Therefore, the Blessed One said in the Prajñāpāramitā Sūtra: 'Venerable Subhūti, is nirvāṇa also like an illusion, like a dream?' Śāriputra, if there were a dharma more excellent than nirvāṇa, I would say that it is like an illusion, like a dream.' If it were not dependent on the clinging to saṃsāra, then it would not be like an illusion. Therefore, nirvāṇa is also considered a conventional truth. Therefore, nirvāṇa and dharmatā, tathatā (如，suchness) etc., are also not ultimate truths, because it is said so in the third instance. Then, is there no contradiction with the statement that nirvāṇa is an ultimate truth and is not deceptive? Candrakīrti explains this to eliminate the contradiction: In the context of refuting self, it is okay to say that, and there is no fault here. Because the three truths are conditioned phenomena, when ordinary people grasp them as true, they deceive ordinary people because they are subject to arising and ceasing. Nirvāṇa is constant and abides in the nature of non-arising, so it does not deceive ordinary people. Therefore, the nirvāṇa of worldly convention is not deceptive and is merely called the ultimate truth. This is also reasonable. Candrakīrti says: 'If that is the case, then nirvāṇa is the ultimate truth.' Because its nature does not deceive the world, the world calls it the ultimate truth. Whatever is a deceptive conditioned phenomenon is not the ultimate truth. The conditioned nature of the three truths appears to be inherently existent, so it deceives ordinary people and is therefore considered a conventional truth. Then, what does the Blessed One mean when he says: 'Monks, in this way, the undeceiving dharma, nirvāṇa, is the only supreme truth?' Just as conditioned phenomena appear falsely and deceive ordinary people, nirvāṇa is not like that, because it is constant and abides in its own nature of non-arising. Therefore, it never appears to ordinary people as arising and ceasing like conditioned phenomena. Therefore, nirvāṇa...

---

དས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་གནས་པས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་མྱང་འདས་སོགས་བདག་ཟློག་ སྐབས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་བཞག་པ་དང་། ལྟ་བ་ཀུན་ཟློག་ཚེ། དོན་དམ་བདེན་པ་གཅིག་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་པའི་གནད་ཀྱིས་མྱང་འདས་སོགས་ཀྱང་དོན་དམ་བདེན་པར་མ་བཞག་ ཅེས་གསལ་བར་བཤད་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ནི། ཁོ་བོ་རང་གི་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་དབུ་མའི་རྟོགས་བརྗོད་དཔལ་གྱི་འཁྲི་ཤིང་ལས། ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲིའི་དེ་ཉིད་ གྲོགས་ལ་གཏམ། །མཁས་ལ་རིགས་པ་ཐུབ་ལ་བསྟོད་པ་ཡི། །སྙན་ངག་ཟོལ་གྱིས་རྟེན་འབྱུང་ཟབ་མོའི་གླུ། །ལན་གསུམ་བཟློས་པ་དགེ་སློང་འཚོ་བྱེད་གཞུང་། །ཞེས་པ་ལྟར། རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་གླུ། གྲོགས་རྒྱལ་ པོ་བདེ་སྤྱོད་བཟང་པོ་སོགས་ལ་སྙིང་གཏམ་གྱི་ཚུལ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་པཎྜི་ཏ་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ལུང་དང་རིགས་པའི་ཚུལ་དང་། ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ལ་བཀའ་དྲིན་དྲན་པའི་བསྟོད་དབྱངས་སྙན་ངག་གི་ཟོལ་གྱིས། 3-126 རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས། སྟོང་ཉིད་སེང་གེའི་ང་རོ་ལན་གསུམ་བསྒྲགས་པས་དངོས་སྨྲ་བའི་རི་དྭགས་རྒན་པོ་སྐྲག་པར་མཛད་པས། དབུ་མའི་སྲོལ་དང་པོར་ཕྱེ་ཞེས་པའོ། ། ༄། །དེ་ལས་ཀྱང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ། དེས་ཆོས་འཁོར་གསུམ་གྱི་དགོངས་ དོན་འགྲེལ་ཚུལ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་སོང་ནས། གཉིས་པ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ལ། ༈ ཐོག་མར་མཐའ་བྲལ་གྱི་ལྟ་བ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པ་དང་། ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་གཉིས་ཆབས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བར་སྟོན་པ། ཐོག་མར་མཐའ་བྲལ་གྱི་ ལྟ་བ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པ་དང་། ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་གཉིས་ཆབས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བར་སྟོན་པ་ནི། གཞུང་འདི་ན་མེད་ཀྱང་། རྟོགས་བརྗོད་དཔལ་གྱི་འཁྲི་ཤིང་ལས། ཁྱོད་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་དྲི་ ཟིའི་གླུ་དབྱངས་ཁུར། །མ་བཟོད་རྟག་ཆད་ཚངས་པའི་དཀའ་ཐུབ་གྲོལ། །བསླུ་མེད་ལས་འབྲས་ལང་ཚོའི་ཟུར་མིག་མ། །ཚོལ་བས་ངལ་བ་འཇིག་རྟེན་མེས་པོ་མཚར། །ཞེས་པ་སྟེ། རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པ་དྲི་ ཟའི་གླུ་དབྱངས་སྙན་པོ་འདིས། ལྷ་ཚངས་པ་དང་འདྲ་བའི་གདུལ་བྱ། དེའི་དཀའ་ཐུབ་དང་འདྲ་བའི་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་ངན་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཏེ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ལ་ངེས་པ་རྙེད། དེས་ དྲངས་ནས། ལས་འབྲས་བསླུ་མེད་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ལང་ཚོ་དང་ལྡན་པའི་གཞོན་ནུ་ཟུར་མིག་མ་ཚོལ་བས་བྲེལ་བ་སྟེ། དབུ་མའི་ལྟ་བ་དང་ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་གཉིས་གཅིག་ཆར་དུ་འབྱུང་བ་ནི། 3-127 རྟེན་འབྱུང་རིགས་པ་འདི་ཡི་མཐུ་ཡིན་ཞེས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་མེས་པོ་མཚར

【現代漢語翻譯】 因為涅槃總是處於寂滅的狀態，所以被稱為世俗諦的勝義諦。正如在遮破『我』（ātman）等涅槃時，將涅槃安立為世俗諦的勝義諦；而在遮破一切見解時，又不承認任何勝義諦的關鍵在於，涅槃等也未被安立為勝義諦，這一點已經明確闡述。這些要點的精髓在於，正如我自己的上師宗喀巴（Tsongkhapa）的《中觀證悟贊·吉祥藤蔓》中所說：『八萬四千法蘊之真諦，友朋相談；智者以理辯，勝者受讚揚；以詩歌之巧，唱緣起甚深之歌；三複誦唸，乃比丘之命脈。』正如這首詩所說，以緣起甚深之歌，以與朋友國王善行（rgyal po bde spyod bzang po）等傾訴衷腸的方式，以外內班智達（paṇḍita）智者們以理證的方式，以及對導師佛陀（Thubpa）感念恩德的讚歌，以詩歌的巧妙形式，通過緣起之門，三次宣講空性獅吼，使實有論者的老鹿驚恐，因此開創了中觀的先河。 此外，爲了表達對緣起要點的領悟，以及闡釋三轉法輪（chos 'khor gsum）的獨特見解，接下來要表達對緣起要點的獨特領悟。 首先，展示了證悟離邊之見與確信業果同時發生。 雖然此論中沒有，但在《證悟贊·吉祥藤蔓》中說：『汝之緣起甘露之歌聲，難忍常斷梵天之苦行解脫；不欺業果，如青春少女之秋波；尋覓之辛勞，世間之父驚歎。』也就是說，這緣起的理智，如甘露般的歌聲，使像梵天（Brahmā）一樣的調伏對象，從如同梵天苦行般的常斷惡見中解脫，即證悟了中觀之見。由此引導，確信不欺的業果，如青春少女般充滿活力，忙於尋覓秋波，即中觀之見與確信業果同時發生，這都是緣起理智的力量，世間之父驚歎不已。

【English Translation】 Because nirvana always abides in the state of quiescence, it is said to be the ultimate truth of conventional truth. Just as when refuting 'self' (ātman) etc. of nirvana, nirvana is established as the ultimate truth of conventional truth; and when refuting all views, the key to not admitting any ultimate truth is that nirvana etc. are also not established as ultimate truth, which has been clearly explained. The essence of these points is summarized as follows: As my own teacher Tsongkhapa said in 'Praise of Madhyamaka Realization - Auspicious Creeper': 'The truth of eighty-four thousand aggregates of Dharma, talking to friends; the wise debate with reason, the victor is praised; with the skill of poetry, sing the profound song of dependent origination; repeated three times, is the lifeblood of the bhikkhu.' As this poem says, with the profound song of dependent origination, in the manner of confiding in friends like King Dechok Zangpo (rgyal po bde spyod bzang po), with the inner and outer paṇḍitas and wise men in the manner of reasoning, and with the praise of gratitude to the teacher Buddha (Thubpa), in the skillful form of poetry, through the door of dependent origination, proclaiming the lion's roar of emptiness three times, making the old deer of substantialists terrified, thus pioneering the tradition of Madhyamaka. Furthermore, in order to express the realization of the key points of dependent origination, and to explain the unique view of the Three Turnings of the Wheel of Dharma (chos 'khor gsum), next, the unique realization of the key points of dependent origination will be expressed. First, it shows that the realization of the view of non-extremism and the belief in karmic consequences occur simultaneously. Although it is not in this treatise, it is said in 'Praise of Realization - Auspicious Creeper': 'The melodious song of your nectar of dependent origination, the unbearable asceticism of eternalism and nihilism is liberated; the infallible karmic consequences, like the amorous glances of a youthful maiden; the labor of seeking, the father of the world marvels.' That is to say, this reason of dependent origination, like the melodious song of nectar, liberates the objects of taming like Brahma from the evil views of eternalism and nihilism like the asceticism of Brahma, that is, realizes the view of Madhyamaka. Guided by this, believing in the infallible karmic consequences, like a youthful maiden full of vitality, busy seeking amorous glances, that is, the view of Madhyamaka and the belief in karmic consequences occur simultaneously, all of which is the power of this reason of dependent origination, the father of the world marvels.

---

་ཞེས་པ་ནི། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གླུ་དབྱངས་སྙན་པས་ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་རྟག་ཆད་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་ལས་གྲོལ་ཡང་། ལས་ འབྲས་ཀྱི་ལང་ཚོ་མ་ཚོལ་བ་ནི་འགལ་བ་འདྲ་བས། གདུལ་བྱ་འཇིག་རྟེན་མེས་པོ་ཁྱོད་མཚར་ཆེ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཡང་དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། བདག་ཟློག་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་པས། ཉན་རང་འཕགས་ ཚོགས་དབུ་མའི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ཁྲི་ལ་བཀོད་པ་འདི་ཡང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་རིགས་པ་སྟེ། དེ་སྟོན་པ་ནི། ཉན་རང་འཕགས་ཚོགས་དབུ་མའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ། །བཀོད་ཀྱང་ངན་གོམས་ཞི་བདེ་ གཤོལ་མེད་མའི། །མངལ་དུ་ཉལ་རྣམས་ཕྱག་གིས་སློང་མཛད་པའི། །ཀླུ་སྒྲུབ་དྲང་སྲོང་མཆོག་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །ཞེས་པ་སྟེ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་པས་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་ པའི་དབུ་མའི་ལྟ་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཆེན་པོའི་ལ་གོ་འཕང་ལ་བཀོད་ཀྱང་། རང་ཉིད་བློ་ངན་གོམས་ཞི་བདེ་དོན་གཉེར། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ཆུང་མ་གཤོལ་མེད་མའི་མངལ་དང་འདྲ་བར་ཉལ་བ་རྣམས། དྲང་ སྲོང་དང་འདྲ་བའི་སངས་རྒྱས་སམ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་ཕྱག་གིས་སློང་བར་མཛད་དེ། གཞན་དོན་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པའི་ཀླུ་སྒྲུབ་དྲང་སྲོང་མཆོག་དེ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། ཞེས་པའོ། །འོ་ན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་པས་ཉན་རང་རྣམས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་བཀོད་སྙམ་ན། 3-128 བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་རྣམས་ལ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་མཐོང་བ་ཡོད་ཀྱི། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཉན་རང་འཕགས་པས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ གནད་རྟོགས་པར་བཤད། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་གང་ཡིན་ན། ཆོས་གཅིག་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་ན། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་གནས་ལུགས་བདེན་སྟོང་ཁོ་ན་ཡིན་པས། ཆོས་གཅིག་གི་གནས་ལུགས་རྟོགས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་གཅིག་ཅར་དུ་རྟོགས་དགོས་པ་ནི་དབུ་མའི་གནད་ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པར། བྱིས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་ཆགས། །བར་མ་རྣམས་ནི་ཆགས་བྲལ་འགྱུར། །གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཡི། །བློ་མཆོག་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་བྱིས་པ་ ནི། སོ་སྐྱེ་ཐ་མལ་པ་ཕལ་ཆེར། བར་མ་ནི། བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པའི་ཁམས་གོང་མ་ཕལ་ཆེར། བློ་མཆོག་ལྡན་པ་ནི། ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་འཕགས་པ་ལ་བཤད་འདུག་ པའི་ཕྱིར་དང་། འཕགས་ལྷས་ཀྱང་། གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཀུན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཡིན། །གཅིག་གི་ལྟ་པོ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཀུན་གྱི་ལྟ་པོ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་གི་དོན་ནི། 3-129 ཁོ་བོས་དཔལ་གྱི་འཁྲི

【現代漢語翻譯】 意思是說，雖然憑藉緣起的動聽歌聲，從煩惱的根源——常斷的苦行中解脫出來，但如果沒有尋求業果的盛景，這似乎是矛盾的。因此，（文殊菩薩）向所化眾生——世間之父（觀世音菩薩）展示了您的奇妙之處。不僅如此，憑藉自破的緣起之理，將聲聞、緣覺的聖眾安置於中觀的王位之上，這也是龍樹菩薩不共的理路。爲了闡明這一點，（作者）說道：『將聲聞、緣覺的聖眾安置於中觀的王位之上，即使如此，對於安於惡習和寂靜，如同躺在無花果樹（梵文：Aśvattha）的子宮裡的人們，也用手將他們喚醒。向龍樹聖者祈禱。』意思是說，憑藉緣起的道理，即使將聲聞、緣覺們安置在通達一切法皆為真空的偉大中觀見解的王位上，但對於那些安於惡習、尋求寂靜，如同躺在帝釋天（梵文：Indra）的妻子無花果樹的子宮裡的人們，也用如同聖者一般的佛陀或龍樹菩薩的慈悲之手將他們喚醒，讓他們致力於利益他人。向偉大的龍樹聖者祈禱。那麼，有人會問：『憑藉緣起的道理，如何將聲聞、緣覺們安置在中觀的見解上呢？』 下面將進行解釋。《入中論釋》（梵文：Madhyamakāvatāra）中說：『對於聲聞和緣覺們來說，也僅僅是看到了緣起，即因緣。』等等，說明了聲聞、緣覺的聖者們通達了緣起的要點。什麼是緣起的要點呢？如果因為一個法是緣起，就通達其為真空，那麼就會通達一切緣起的法都是真空。因為一切法的實相都是真空，所以如果通達了一個法的實相，就必須同時通達一切法的實相。這是中觀的要點，是龍樹菩薩不共的宗風。在《六十正理論》（梵文：Yuktiṣaṣṭikā）中說：『孩子們執著於色，中等的人則會變得無執著，如果瞭解色的自性，那麼具有殊勝智慧的人就會獲得解脫。』這裡，孩子們指的是凡夫俗子，中等的人指的是獲得無色界禪定的人，具有殊勝智慧的人指的是三乘的聖者。聖天（梵文：Āryadeva）也說：『一個的空性是什麼，那就是一切的空性，一個的見者是什麼，那就是一切的見者。』這些話的意思是： 我將在吉祥的婚禮上...

【English Translation】 It means that although one is liberated from the root of suffering—the asceticism of permanence and annihilation—through the melodious song of dependent origination, it seems contradictory if one does not seek the splendor of karmic results. Therefore, (Mañjuśrī) shows the wonderfulness of you, the father of the world (Avalokiteśvara), to the beings to be tamed. Moreover, not only that, but also by the reasoning of self-reversal dependent origination, placing the Śrāvakas and Pratyekabuddhas on the throne of the Madhyamaka kingdom is also the uncommon reasoning of Nāgārjuna. To explain this, (the author) says: 'Even though the Śrāvakas and Pratyekabuddhas are placed on the throne of the Madhyamaka kingdom, those who are accustomed to bad habits and lie in the womb of peace, like the Aśvattha tree, are awakened by the hand. I pray to the supreme sage Nāgārjuna.' It means that by the reasoning of dependent origination, even if the Śrāvakas and Pratyekabuddhas are placed on the throne of the great Madhyamaka view that realizes all dharmas as empty of inherent existence, those who are accustomed to bad habits, seeking peace, and lying in the womb of Indra's wife, like the womb of the Aśvattha tree, are awakened by the compassionate hand of the Buddha or Nāgārjuna, who is like a sage, and made to engage in benefiting others. I pray to that great sage Nāgārjuna. Then, someone might ask: 'How are the Śrāvakas and Pratyekabuddhas placed on the Madhyamaka view by the reasoning of dependent origination?' The following will be explained. The Commentary on the Entrance to the Middle Way (Madhyamakāvatāra) says: 'For the Śrāvakas and Pratyekabuddhas, they only see dependent origination, that is, conditions.' etc., explaining that the Śrāvakas and Pratyekabuddhas have realized the key point of dependent origination. What is the key point of dependent origination? If one realizes emptiness because one dharma is dependently originated, then one will realize that all dependently originated dharmas are empty. Because the reality of all dharmas is emptiness, if one realizes the reality of one dharma, one must realize the reality of all dharmas at once. This is the key point of the Madhyamaka, the uncommon tradition of Nāgārjuna. The Sixty Stanzas on Reasoning (Yuktiṣaṣṭikā) says: 'Children are attached to form, intermediate people become detached, if one understands the nature of form, then those with supreme wisdom are liberated.' Here, children refer to ordinary people, intermediate people refer to those who have attained the formless absorptions, and those with supreme wisdom refer to the noble ones of the three vehicles. Āryadeva also said: 'What is the emptiness of one, that is the emptiness of all, what is the seer of one, that is the seer of all.' The meaning of these words is: I will at the auspicious wedding...

---

་ཤིང་དུ། རང་རྒྱུད་ཕུང་པོར་བདེན་འཛིན་གཅིག་གི་སྲོག །བཅད་པས་འཁོར་འདས་ཆོས་ཀུན་བདེན་འཛིན་དབུགས། །གཅིག་ཅར་འཆད་བྱེད་རྟེན་འབྲེལ་རིགས་པའི་མདའ། །འཕོང་མཁས་ཀླུ་སྒྲུབ་སྡིག་པའི་ ཁུར་ལྕི་བས། །རྣམ་སྨིན་ཁྲེས་པོ་བོར་ནས་བདེ་བ་ཅན། །དག་པའི་ཞིང་དུ་ཡིད་ཡུས་གཅེར་བུར་གྲོས། །ཞེས་སོགས་སུ་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པས་དེར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་རྟེན་འབྲེལ་རིགས་པའི་རིགས་སྔགས་ ལ་བརྟེན་ནས། ཐེག་གསུམ་འཕགས་པ་ཀུན། མཐོང་ཆོས་ཚེ་འདི་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བའི་ལོ་ཏོག་སྨིན་པར་མཛད་དོ་ཞེས། སྔོན་ཆད་གཞན་ལ་མ་གྲགས་པའི་རིགས་པ་གཅིག་སྟོན་པ་ནི། རྟེན་འབྱུང་རིགས་སྔགས་གྲུབ་པས་ཉན་རང་ཀུན། །འཕགས་པའི་ཞིང་སར་མཐོང་ཆོས་མྱང་འདས་ཀྱི། །སྔོན་མེད་ལོ་ཏོག་བསྐྲུན་མཛད་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས། །སྒྱུ་མའི་རྫུ་འཕྲུལ་གར་མཁན་ཁྱོད་ལ་བསྔགས། །ཞེས་པ་སྟེ། རབ་ དབྱེ་ལས། སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་ས་བོན་ནི། །ཉི་མ་གཅིག་ལ་ལོ་ཏོག་སྨིན། །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཐབས་ཤེས་ན། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་འགྲུབ། །ཅེས་པ་དང་མཐུན་པར། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ཤེས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་པའི་སྔགས་ཟབ་མོ་འདིས། བདེན་མཐོང་འཕགས་པའི་ཞིང་ས་གཤིན་པོར། མཐོང་ཆོས་ཚེ་འདི་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལོ་ཏོག་ཟབ་མོ་བསྐྲུན་པས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཁྱོད་ནི། 3-130 སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་གར་གྱིས་སྣང་བ་ཅི་འདོད་བསྒྱུར་བ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་འཕགས་པའི་གར་མཁན་ཁྱོད་ལ་སྙིང་ནས་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་པའོ།། །། ༈ འདིའི་གནད་ཅུང་ཟད་བཀྲོལ་བ། འདིར་སྐབས་ཀྱི་མྱང་འདས་ངོས་གཟུང་བ། འདིའི་གནད་ཅུང་ཟད་བཀྲོལ་ན། གལ་ཏེ་འདི་ མི་སྲིད་དེ། དེ་ལྟར་ན་མཐོང་ལམ་ཐོབ་ཙམ་ནས་མྱང་འདས་ཐོབ་དགོས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པར་མྱང་འདས་ཐོབ་པས། དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་ཐོབ་པར་ཧ་ཅང་ཐལ་ལོ་སྙམ་ན། དོགས་ པ་དེ་སེལ་བ་ལ། ལུགས་འདིའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་གནད་ཤེས་དགོས་པས། དེ་བཤད་ན་གསུམ། འདིར་སྐབས་ཀྱི་མྱང་འདས་ངོས་གཟུང་བ་དང་། དེ་ཐོབ་ཚུལ་དོགས་སྤོང་དང་བཅས་པ། དེ་ཡང་མཐོང་ལམ་ གྱི་ཐོབ་ཚུལ་དོགས་སྤོང་དང་བཅས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཟླ་བས། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ན། འཕགས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་ཅེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད། །མྱ་ངན་འདས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྲིད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མི་ ཤེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་དང་སྦྱར་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། 3-131 མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས

【現代漢語翻譯】 如樹木一般，將自身蘊聚執為真實的唯一生命斬斷，就能一舉切斷輪迴與涅槃諸法中執實為真的命脈。善於運用緣起理性的利箭者，乃是龍樹（Nāgārjuna），他捨棄了罪業深重的負擔，在極樂（Sukhāvatī）清凈剎土中，赤裸裸地獲得了自在。』等等，其中有詳細的闡述，請參閱。 此外，依靠緣起理性的真言（mantra），三乘（Triyāna）的聖者們都能在今生親證涅槃的安樂果實。』這揭示了一種前所未聞的理性： 『緣起真言成就，聲聞緣覺眾，于聖者凈土中，親證寂滅樂果。龍樹尊者您，幻化之舞者，我向您讚頌！』 如《分別品》所說：『真言所種之種子，一日便能成果實。金剛乘（Vajrayāna）之方便與智慧，此生即可成就佛陀。』與此相似，聖龍樹通達緣起之要，以緣起理性之甚深真言，在證悟真實的聖者肥沃凈土中，於今生親證涅槃之甚深果實，龍樹您是幻術師，以幻化之舞隨意轉變顯現，您是遠勝於此的聖者舞者，我從內心深處向您頂禮。 略釋此中要點：在此，首先要確定此處所指的涅槃。 略釋此中要點：如果這是不可能的，那麼僅僅獲得見道（darśanamārga）就必須獲得涅槃，並且在未斷除煩惱的情況下獲得涅槃，那麼獲得阿羅漢（Arhat）也就太過分了。爲了消除這種疑慮，必須瞭解此宗派的獨特要點。因此，分為三點來闡述：首先，確定此處所指的涅槃；其次，附帶消除疑慮地闡述獲得涅槃的方式；第三，附帶消除疑慮地闡述獲得見道的方式。第一點是： 月稱（Candrakīrti）說：『如果涅槃一無所有，那麼聖者們獲得涅槃的說法又該如何解釋呢？』答：『了知有盡即涅槃。』也就是說，完全了知存在的自性，即無生，以完全不瞭解的方式完全了知，這本身就是一切相寂滅的自性，因此與世俗諦（saṃvṛtisatya）相結合，被安立為涅槃。

【English Translation】 Like a tree, by severing the one life of clinging to the aggregates of self as true, one can cut off at once the lifeblood of clinging to all phenomena of samsara and nirvana as true. The one skilled at wielding the arrow of the reasoning of dependent origination is Nāgārjuna, who, having cast off the heavy burden of sin, in the pure land of Sukhāvatī, nakedly attained freedom.』 and so on, which is explained in detail there, so please refer to it. Furthermore, relying on the mantra of the reasoning of dependent origination, all the noble ones of the three vehicles (Triyāna) can ripen the harvest of the bliss of nirvana in this very life.』 This reveals a reasoning that has never been heard of before: 『By the accomplishment of the mantra of dependent origination, all the Śrāvakas and Pratyekabuddhas, in the field of the noble ones, produce the unprecedented harvest of the nirvana that is seen in this life. Nāgārjuna, the dancer of magical illusion, I praise you!』 As it says in the Distinction Chapter: 『The seed planted by mantra ripens into a harvest in one day. In the skillful means and wisdom of the Vajrayāna, Buddhahood is attained in this very life.』 Similarly, the noble Nāgārjuna, knowing the essence of dependent origination, with this profound mantra of the reasoning of dependent origination, in the fertile field of the noble ones who see the truth, produces the profound harvest of nirvana in this very life, so Nāgārjuna, you are a magician, transforming appearances as desired with the dance of illusion, you are a noble dancer far surpassing that, I prostrate to you from the bottom of my heart. A brief explanation of the key points here: Here, first, it is necessary to identify the nirvana in question. A brief explanation of the key points here: If this is impossible, then merely attaining the path of seeing (darśanamārga) would require attaining nirvana, and attaining nirvana without abandoning afflictions would be too much of an overreach to also attain Arhatship. To dispel this doubt, it is necessary to understand the unique key points of this system. Therefore, it is explained in three points: First, identifying the nirvana in question; second, explaining the way to attain it, along with dispelling doubts; and third, also explaining the way to attain the path of seeing, along with dispelling doubts. The first point is: Candrakīrti says: 『If nirvana is nothing at all, then how is the statement that the noble ones attain nirvana to be explained?』 Answer: 『The complete knowledge of existence itself is called nirvana.』 That is to say, the very nature of existence, which is unborn, is completely known in a way that is completely unknown, and that itself is the nature of the complete pacification of all characteristics, and therefore, in conjunction with conventional truth (saṃvṛtisatya), it is established as nirvana.

---

་བྱ་བ་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ནི་གང་ཡང་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་སྤྱིར་རྟེན་འབྲེལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། སྐབས་འདིར་བསྟན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སམ། རང་བཞིན་མྱང་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། བྱེ་བྲག་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་མ་མཐོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲོ་ འདོགས་ཆོད་པའམ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་དུས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་སྐྱེ་མེད་དེ་ཉིད། རེ་ཞིག་གློ་བུར་གྱི་མཚན་མ་ཞིག་པའི་དབྱིངས་ཡིན་པས། ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་དང་སྦྱར་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ ཞེས་བྱ་ཞིང་། འཕགས་པ་དེས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཐོབ་པ་ཞེས་འཇོག་སྟེ། ལུང་དེས་དེ་ལྟར་བསྟན་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདིར་ཕལ་ཆེར། རྟེན་འབྲེལ་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་ ཀྱང་། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་འཇིག་མི་བྱེད་ཅེས། རང་བཞིན་གྱི་ཞེས་པའི་ཚིག་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་ནས། རྟེན་འབྲེལ་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པ་ཙམ་ཞིག་ཁས་ལེན་ཡང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ། གང་ཞིག་རྐྱེན་ ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར། རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པས། སྐྱེ་འཇིག་མི་བྱེད་པར་སོང་། ཞེས་དངོས་བསྟན་འདི་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ཡིན་ནོ། ། 3-132 གཉིས་པ་དེ་ལྟར་རང་ལུགས་དང་། གཞན་དངོས་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་འགོག་ཚུལ། རང་ལ་དོགས་པ་གཅོད་ཚུལ་ཡང་འདི་ལྟར་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ ཤེས་ནས་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གདོན་མི་ཟའོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ན་རྩ་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་འཇིག་པས་འགོག་འགྱུར་གྱི། །འདུས་བྱས་ཤེས་པས་མ་ ཡིན་ན། །དེ་ནི་སུ་ལ་མངོན་སུམ་འགྱུར། །ཞིག་ཅེས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ། གལ་ཏེ་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་དུས་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་གྱི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་མ་ལྡན་པས་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་ནི། ཞེས་ཁྱེད་དངོས་སྨྲ་བ་འདུ་བྱས་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པའི་དུས་ཀྱི་སྐྱེ་མེད་དེ་མྱང་འདས་སུ་མི་འདོད་པར། རྒྱུ་ལས་ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་འབྲས་ བུ་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྒྱུན་ཆད་པ་ལ་མྱང་འདས་སུ་འདོད་ན་ཞེས་ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་ནས། སྐྱོན་འཕེན་པའི་ཚེ། འདི་སྐད་ཅེས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན། དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད་ཞིག་ནས་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཚུལ་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འགྱུར་གྱི། 3-133 འདུས་བྱས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ནི་མ་ཡིན་

【現代漢語翻譯】 應知一切諸法，皆無自性。一般來說，緣起性空即是此處所說的諸法之實相，亦名寂滅。具體而言，聖者們未能親見緣起無自性，以未斷除增益的方式，或於完全了知之時，此緣起無生，實為暫時的、消除了忽然顯現之相的法界。因此，結合世俗諦，稱之為『涅槃』，聖者亦因此而證得涅槃。經文即是如此闡述的。因此，此處大多數人雖然承認緣起在名言上生滅，但實際上並不生滅。他們依賴於『自性』一詞，僅承認緣起的生滅。然而，龍樹父子的觀點是：『由因緣所生之法，即為不生之法，于彼無有生之自性。』正如依賴於因而生滅，實則不生滅。此乃直接揭示之義，應予認可。 其次，說明如何確立自宗，以及如何遮破他宗實有論者，並斷除自宗的疑惑。如是，若能通達諸法無自性之自性，則無疑可證得寂滅。否則，如《根本慧論》及其註釋所云：『以壞滅故則成遮遣，以知有為則不如是，是事于誰而得顯現？』何謂『壞滅』？若如幻術般，一切諸法于不顯現之時，其無生並非涅槃。若認為色等諸法之自性，即事物之自性，不具足生起事物之自性的因緣、煩惱，故其後不生者，即是涅槃。如是，汝等實有論者，不認爲了知有為法不生時的不生是涅槃，而是認為斷除了因，捨棄了煩惱，其異熟果蘊的自性斷滅才是涅槃。如是陳述對方觀點后，于破斥之時，如是說：『若如是，則事物之自性壞滅，以斷滅之方式而涅槃。』 非以了知有為法而涅槃。

【English Translation】 It should be known that all phenomena are without inherent existence. Generally, dependent origination being devoid of inherent nature is the reality of all phenomena taught here, also called nirvana. Specifically, the noble ones, not having directly seen the dependent origination that is without inherent existence, in a way that has not severed superimposition, or at the time of complete understanding, this dependent origination that is unborn, is actually a temporary realm where adventitious signs have ceased. Therefore, combined with conventional truth, it is called 'Nirvana,' and the noble ones also attain this Nirvana. This is how the scriptures explain it. Therefore, here, mostly, although dependent origination nominally arises and ceases, it does not inherently arise and cease. They rely on the word 'inherent nature' and only acknowledge the arising and ceasing of dependent origination. However, the thought of Nagarjuna and his son is: 'That which is born from conditions is unborn; in it, there is no inherent nature of birth.' Just as arising and ceasing occur dependent on causes, it actually does not arise and cease. This is the direct meaning that should be acknowledged. Secondly, explaining how to establish one's own system, how to refute the proponents of substantialism, and how to dispel doubts in one's own system. Thus, if one fully understands the selflessness of phenomena, one will undoubtedly attain nirvana. Otherwise, as the Root Wisdom and its commentary state: 'By destruction, it becomes a refutation; by knowing conditioned things, it is not so. To whom will this become manifest?' What is 'destruction'? If, like an illusion, all phenomena are not manifest, then their unborn nature is not nirvana. If one thinks that the self-nature of phenomena such as form, is the self-nature of things, without the causes, conditions, afflictions, and karma that give rise to the self-nature of things, so that it does not arise later, then that is nirvana. Thus, you proponents of substantialism do not consider the unborn nature at the time of knowing conditioned things to be nirvana, but rather consider the cessation of the inherent nature of the ripened aggregates of results, having abandoned the causes and relinquished afflictions, to be nirvana. Having stated the opponent's view, at the time of refuting, it is said: 'If it were so, then the self-nature of things would be destroyed, and nirvana would be in the manner of annihilation.' Not by knowing conditioned things is nirvana attained.

---

པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་འདོད་པ་ཡིན་པས་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན་ཡང་འདི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་ བས་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་དགོས་ན་འགོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི། ཕུང་པོ་མ་འགགས་པའི་ཚེ་ན་མེད་ལ། འགགས་ནས་ནི་སུ་ཡང་མེད་ལ། འགོག་པ་དེ་སུ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར། ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ཡོད་པའི་དུས་ན་ནི། དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བའི་གང་ཟག་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་འགོག་པ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རིགས་སོ། །ཞེས་སོགས་བཤད་དེ། དེའི་དོན་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བའི་རྟེན་གང་ཟག་ཡོད་པའི་ཚེ། ཕུང་པོ་རྒྱུན་ཆད་པའི་མྱང་འདས་དེ་མེད་ལ། ཕུང་པོ་རྒྱུན་ ཆད་པའི་ཚེ། དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བའི་རྟེན་གང་ཟག་དེ་ཡང་མེད་པས། ཁྱོད་ཀྱི་འགོག་པ་མྱང་འདས་དེ་སུ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་ཡིན་དྲིས་ན་སྨྲ་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མི་འདུག་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་གསུངས་པས་རིགས་པ་ཤིན་ཏུ་བཟང་ངོ་།། །། ༈ དེ་ཐོབ་ཚུལ་དོགས་སྤོང་དང་བཅས་པ། དེ་ལ་དོགས་པ་སྤང་བ་ནི། འགྲེལ་པར། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་མི་འདོད་ན །འགོག་པ་ཤེས་པས་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་བྱ། 3-134 སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཡང་། དངོས་པོའི་ངོར་མི་རུང་ངོ་། །ཞེས་པ་ལྟར། ཁོས་དོགས་པ་འདི་ལྟར། འོ་ན་ཁྱོད་རང་ལ་ཡང་། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པའི་མཐོང་ལམ་དེས་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་མངོན་སུམ་ དུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐེ་བ་ཙམ་ཞིག་ཤེས་པར་ཁས་བླངས་ལ། སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་དངོས་པོ་རང་མཚན་པ་མ་ཡིན་པར་དངོས་མེད་ཡིན་ཞིང་། མངོན་སུམ་གྱི་ ནི་དངོས་མེད་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པར་ཁྱེད་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འགོག་པ་ཤེས་པས་ཀྱང་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པས་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེ་བ་མངོན་ སུམ་དུ་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དོགས་པ་འདི་ནི། ཕ་རོལ་གྱི་སྐྱོན་སྤོང་བཟང་བར་སྡང་། ལན་གྱི་རྣམ་གཞག་དགའ་བའི་ཕྱིར། དེའི་ལན་ནི། ཟླ་བས་འདི་ལྟར་མཛད་དེ། སྐྱོན་དེ་མེད་དེ། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ལུགས་སམ་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལས། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་ སུམ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་བདེན་པ་དང་སྦྱར་ནས། དེས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ལུགས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན། རྒྱང་རིང་པོ་ནས་མིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཁྲུལ་བའི་ཚེ་གནས་དེར་ཕྱིན་པས་དེར་ཆུ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་ཆུ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཞེས་ཟེར་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། 3-135

【現代漢語翻譯】 如果這樣認為，因為那是所希望的，所以沒有過失，但這也是不合理的。像這樣，如果必須現量見到彼滅（涅槃），那麼這樣的滅，在蘊沒有止息時是沒有的，止息后是誰也沒有的，滅會對誰現量顯現？ 在蘊的相續存在時，有像舍利子這樣的人現量見到彼滅，所以說現量了知滅，這是合理的。等等這樣說。 它的意思是，先前的觀點，你那樣承認是不合理的，因為在現量見到彼滅的所依補特伽羅存在時，蘊相續斷滅的涅槃是沒有的；在蘊相續斷滅時，現量見到彼滅的所依補特伽羅也是沒有的。所以，你的滅（涅槃）會對誰現量顯現呢？如果這樣問，將無言以對，所以這樣說是非常合理的。 獲得彼滅（涅槃）的方式及斷除疑惑： 斷除對此的疑惑：在《釋論》中說：『如果不希望現量見到苦滅，那麼如何通過了知滅而現量見到滅諦？僅僅是苦不生起，在事物自相上也是不允許的。』就像這樣，他這樣疑惑：那麼對你來說，通過了知苦的見道，也不會現量了知苦滅，因為你承認僅僅是了知苦不生起。而苦不生起不是實有自相，而是非實有，而你們不希望現量了知非實有。因此，通過了知滅也不會現量了知滅，因為通過了知苦沒有現量了知苦不生起。 這個疑惑，因為喜歡駁斥他人的過失，喜歡解答的方式。對此的回答是，月稱論師這樣說：沒有那個過失，苦的生起不存在，是苦的實相或自性。了知苦僅僅是沒有見到苦的生起，除此之外，沒有現量見到苦的生起不存在等等。但是，結合世間的名言諦，因此說現量見到了苦的實相，即生起不存在。例如，從遠處眼睛錯認為水時，到達那裡僅僅是沒有見到水，就說現量見到了沒有水，這與此是相符的。

【English Translation】 If it is thought that there is no fault because that is what is desired, this is also not reasonable. Like this, if the cessation (Nirvana) must be directly perceived, then such a cessation does not exist when the aggregates have not ceased, and after they have ceased, there is no one. To whom will that cessation become directly apparent? When the continuum of the aggregates exists, there are individuals such as Shariputra who directly perceive that cessation, so it is reasonable to say that cessation is directly known. And so on. Its meaning is that the previous position, it is not reasonable for you to accept it in that way, because when the basis of the one who directly sees that cessation exists, the Nirvana where the continuum of the aggregates has ceased does not exist; and when the continuum of the aggregates has ceased, the basis of the one who directly sees that cessation also does not exist. So, to whom will your cessation (Nirvana) become directly apparent? If asked this, there will be nothing to say, so it is very reasonable to say that. How to attain that (Nirvana), including dispelling doubts: Dispelling doubts about that: In the commentary, it says: 'If one does not want to directly perceive the cessation of suffering, then how does one directly perceive the truth of cessation by knowing cessation? Even just the non-arising of suffering is not permissible in terms of reality.' Like that, he doubts like this: Well then, for you too, the path of seeing that knows suffering will not directly know the cessation of suffering, because you have accepted that it only knows the non-arising of suffering. And the non-arising of suffering is not a real entity with its own characteristic, but is a non-entity, and you do not want to directly know a non-entity. Therefore, knowing cessation will also not directly know cessation, because knowing suffering does not directly know the non-arising of suffering. This doubt, because of liking to refute others' faults, and liking the way of answering. The answer to that is, Chandrakirti did it like this: There is no such fault, the non-arising of suffering is the nature or essence of suffering. Knowing suffering only does not see the arising of suffering, but there is no direct seeing of the non-existence of the arising of suffering, etc. However, combining it with the conventional truth of the world, therefore it is said that the essence of suffering, the non-arising, is directly seen. For example, when the eyes mistake something for water from a long distance, going to that place only does not see water there, and it is said that the non-existence of water is directly seen, because it is in accordance with this.

---

དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཟླ་བས་འགྲེལ་པར། དེ་བས་ན་གསུང་རབ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་འབྱུང་བས་ཞེས་སོགས་དང་། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་ མངོན་སུམ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་འདི་ལྟར། མགྲོན་པོ་ཞིག་གིས་རང་གི་མདུན་ལོགས་ན། ཡུལ་ཆུ་རབ་ཏུ་དྭངས་པ་ཆེན་པོས་གང་བ་འདྲ་བ་ཞིག་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་མཐོང་བ་དང་། དེ་རྒལ་བར་ འདོད་ལ་ཉམས་ཀྱིས་མི་ནུས་ཤིང་སྐྲག་པས་ཡུལ་དེ་ནས་འོངས་པའི་མི་ཞིག་ལ་ཆུ་འདི་ཅི་ཙམ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེས་དེ་ལ་འདི་ལ་ཆུ་ག་ལ་ཡོད། ཆུ་འདྲ་བ་འདི་ནི་སྨིག་ རྒྱུ་བའོ། །དེ་སྟེ་ང་ཡི་ཚིག་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་ན། དེར་སོང་ལ་ལྟོས་ཤིག་དང་། ང་ཡི་ཚིག་དེ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ན། དེས་ཆུ་མེད་པར་བསྟན་པས། རང་གི་ཚིག་ ཀྱང་མགྲོན་པོ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་དང་མི་དམིགས་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་མངོན་སུམ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་ པས་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཤེས་པ་བྱེད་པར་གྱུར་པ་གང་གིས་དངོས་པོ་གང་གི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དེ། དེའི་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བས་ན་ལུང་དེ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། ། 3-136 ཞེས་གསལ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དང་སྦྱར་བ་ཙམ་ལས། བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་དེས། བདེན་བཞིའི་གནས་ལུགས་འདུས་མ་བྱས་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་མ་མཐོང་ཞེས་པར་དོན་ གྱིས་སོང་འདུག་གོ །ཡང་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་དངོས་སྨྲ་སོགས་ལ་སྐྱོན་སྟོན་པ་ན། འདི་སྐད་ཅེས། གང་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྙེན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་ མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་སྐྱེ་བ་ཟད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བ་མེད་ན་ནི། དངོས་པོ་ཟད་དོ་ཞིག་གོ་ཡང་མི་སྐྱེའོ་ ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ན། ཇི་སྲིད་དེ་དེའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འཕགས་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་འབྱུང་བ་དེ་སྲིད་དུ། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པས་ན། དེ་ཟད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་སོ། ། ཞེས་པ་སྟེ། དེའི་དོན་ཡང་། འདི་ལྟར། ཁྱེད་དངོས་སྨྲ་བས། སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཞེས་སོགས་འདི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་སྦྱོར་བ་ཡིན་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱེད་ལ་མི་འཐད་དེ། དངོས་པོ་ འགའ་ཞིག་སྟེ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་དུ་མཐོང་ན། སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཅེས་སོགས་དེ་རིགས་ནའང་། ཁྱེད་རང་གི་དགྲ་བཅོམ་པས། སྔོན་གྱི་ལས་ཉོན་གྱིས་འཕངས་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུས་སྐྱེ་མེད་དུ་མ་མཐོང་བ་དེ་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བ་ཟད་པའི་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། 3-137 གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་མ་འགགས་པ་ན། །ཉོན་མོངས་ཟད་ཀྱང་འདས་མི་འགྱ

【現代漢語翻譯】 此外，在月稱的《釋論》中也提到：'因此，從經藏中得知痛苦的產生是顯而易見的。'等等。世間也以同樣的方式稱之為'顯而易見'。例如，一位客人看到遠處有一片清澈如水的區域，想要穿過卻無力且害怕，便問從那片區域來的人：'這水有多深？'那人回答說：'這裡哪裡有水？這像水一樣的東西是海市蜃樓。如果你不相信我的話，就去看看，我的話就會變成現實。'那人指出了沒有水，自己的話也對客人來說變得顯而易見。'同樣，在世間，不存在和不可見也被稱為'顯而易見'。因此，以世俗諦來說，將不可見的知識稱為'顯而易見'是沒有矛盾的。能夠如實地完全斷定事物本質的知識，就被稱為對該事物的'顯而易見'，因此這個論證是合理的。' 如上所述，這清楚地解釋了。因此，僅僅是與世間俗語相結合，並不能使證悟真理者不理解四聖諦的實相，而說他們沒有親眼見到。此外，當尊者月稱指出實事師等的過失時，這樣說道：'生已盡，梵行已立，所作已辦，更不受後有，這其中所謂的'生已盡'的知識也是不合理的。如果某些事物沒有產生，那麼'事物已滅'的說法也不會產生。'只要因和緣還在，由業力所生的蘊聚相續不斷，那麼，由於還有生，就無法理解其已滅。' 其含義是：像你們這些實事師所說的，'生已盡'等語雖然是在獲得阿羅漢果位時所說，但即使如此，對你們來說也是不合理的。如果你們認為某些事物，即一切事物都是不生的，那麼'生已盡'等說法也是不合理的。因為你們的阿羅漢，在由先前的業和煩惱所生的蘊聚相續未被視為不生之前，是不可能獲得生盡涅槃的。 如果蘊沒有停止，即使煩惱已盡，也不會入滅。

【English Translation】 Furthermore, in Chandra's commentary, it is mentioned: 'Therefore, it is evident from the scriptures that the arising of suffering is obvious.' and so on. In the world, too, it is referred to as 'obvious' in the same way. For example, a traveler sees from afar an area that appears to be filled with very clear water, wants to cross it but is unable and afraid, and asks a person who came from that area: 'How deep is this water?' That person replies: 'Where is there water here? What looks like water is a mirage. If you don't believe my words, go and see, and my words will become obvious.' That person pointed out that there was no water, and his words became obvious to the traveler. Similarly, in the world, non-existence and invisibility are also referred to as 'obvious.' Therefore, there is no contradiction in calling the knowledge of invisibility 'obvious' according to worldly conventional truth. The knowledge that can completely and accurately determine the essence of a thing as it is, is called 'obvious' to that thing, therefore this argument is reasonable. As mentioned above, this clearly explains it. Therefore, merely combining with worldly terms does not prevent those who have realized the truth from misunderstanding the reality of the Four Noble Truths, and saying that they have not seen it with their own eyes. Furthermore, when the venerable Chandra points out the faults of the realists, he says: 'Birth is exhausted, the holy life has been lived, what needed to be done has been done, there is no more future existence.' The knowledge of 'birth is exhausted' is also unreasonable. If some things do not arise, then the statement 'things are exhausted' will not arise either. As long as the aggregates of existence arising from causes and conditions continue, as long as there is birth, it is impossible to understand that it is exhausted. The meaning of this is: As you realists say, the words 'birth is exhausted' etc., are spoken when attaining the state of an Arhat, but even so, it is unreasonable for you. If you think that some things, that is, all things, are unborn, then the statements 'birth is exhausted' etc., are also unreasonable. Because your Arhat cannot attain the Nirvana of exhausted birth until the aggregates of existence arising from previous karma and afflictions are not seen as unborn. If the aggregates have not ceased, even if the afflictions are exhausted, one will not pass into extinction.

---

ུར། ཞེས་པ་ལྟར། རྣམ་སྨིན་ཕུང་པོ་སྡུག་བདེན་འདི་མ་འགགས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེ་མེད་འགག་མེད་དུ་མ་མཐོང་བ་ དེ་སྲིད་དུ། རྒྱུ་ཉོན་མོངས་སྤངས་པར་རློམ་ཡང་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྐྱོན་མེད་དེ། འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས། ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ནུས་པས། སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཞེས་པ་དེ། དགྲ་བཅོམ་པས་རང་གི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་ཟད་ནས་མ་མཐོང་བ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཕྱོགས་སྔ་ མ་སྟོན་པ་ལ །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་དྲངས་ཏེ། གལ་ཏེ་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་བས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ་ཞེ་ན་ཡང་། ཞེས་པ་འདི་གསུངས་སོ། ། དེ་འགོག་པ་ན། ཟླ་བས་འདི་ལྟར་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་མ་འགགས་ན། ཉོན་མོངས་ཟད་ཀྱང་འདས་མི་འགྱུར། །མདོ་ལས་ནི་ཕུང་པོ་འགགས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྡུག་ བསྔལ་འདི་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་རབ་ཏུ་བཏང་བ་བྱང་བར་གྱུར་པ། ཟད་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། འགོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནུབ་པ། སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཞིང་། ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བ་ལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཞི་བ་དེ་ཉིད་གྱ་ནོམ་པ་སྟེ ། 3-138 འདི་ལྟ་སྟེ་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བཏང་བ། སྲེད་པ་ཟད་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། འགོག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མདོ་སྡེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འདི་ ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི། དེ་ལྟར་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ནས་ནུབ་པར་འགྱུར་གྱི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་འདིར་ཡང་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི། ད་ ལྟར་ཉིད་ཀྱི་མི་སྐྱེ་བར་བསྟན་པའོ། །འདི་ལ་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ནི། མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་སྦྱར་བར་ངེས་སོ། །ད་ལྟར་གྱི་དུས་ན་ཡང་དེའི་ཕུང་ པོ་དེ་འགག་པ་མེད་ན་ནི། དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ན། སྐྱེ་བ་དེ་མི་དམིགས་པ་སྡུག་ བསྔལ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། གཞན་དག་གི་ནི་དེ་ལྟར་མི་འདོད་པས་དེའི་ཚེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་འདིས་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ལུང་རིགས་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། 3-139 དེའི་དོན་ཡང་། ཁྱེད་དངོས་སྨྲ་བ་སོགས་ཀྱིས། སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན། མ་འོངས་པར་ལས་ཉོན་གྱི་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པ་ལ་བསམ་ནས། སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཞེས་བཤད། ད་ལྟར་གྱི་ སྐྱེ་བ་ཟད་པ་ལ་བཤད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་

【現代漢語翻譯】 如前所述，如果輪迴之蘊（梵文：skandha，蘊）和苦諦（梵文：duhkha-satya，苦諦）沒有止息，並且沒有證悟到其本性是無生無滅，那麼即使自認為已經斷除了煩惱之因，也無法獲得涅槃（梵文：nirvana，寂滅）。這就是其含義。有人會反駁說：『這沒有過失，因為我不瞭解除此之外的其他存在。』 這句話的力量在於，『生已盡』這句話是針對阿羅漢（梵文：arhat，應供）沒有見到自己未來的生世而說的。』這是爲了闡述先前的觀點，即從『我不瞭解除此之外的其他存在』這句話中引申出來的。如果因為沒有見到未來的生世而這樣說，那麼』，這就是所說的。 爲了反駁這一點，月稱（梵文：Candrakirti）這樣說：『如果蘊沒有止息，即使煩惱已盡，也不會入滅。』經中說：『蘊止息則入涅槃。』完全捨棄、徹底放下、清凈、滅盡貪慾、止息、寂滅、消逝所有痛苦，不再與其他痛苦相連，未來不再生起，這就是寂滅，這就是殊勝。 例如，完全捨棄所有蘊，滅盡渴愛，遠離貪慾，止息即是涅槃。』因此，經部（梵文：sutra，經）中『此痛苦』這句話，是指當下自身的痛苦，從完全捨棄到消逝之間所說的。而針對未來的痛苦，則從『不再與其他痛苦相連』到『涅槃』之間進行闡述。因此，這裡『生已盡』這句話，是指當下不再生起。『我不瞭解除此之外的其他存在』這句話，必定是與未來的痛苦相關聯的。如果在當下，那個蘊沒有止息，那麼涅槃也是不合理的。如果在證悟到痛苦的自性是無生時，那個生不顯現，即是痛苦的滅盡，但其他人並不這樣認為，因此那時不會入涅槃。』這段話清楚地闡述了反駁的理由和邏輯。 其含義是：你們這些實在論者（梵文：svabhava-vadin，自性論者）等，認為『生已盡』等的含義，是考慮到未來不再受生於業和煩惱，所以說『生已盡』，而不是指當下之生的滅盡。

【English Translation】 As stated before, if the aggregates of maturation (Sanskrit: skandha) and the truth of suffering (Sanskrit: duhkha-satya) have not ceased, and one has not seen that their nature is unborn and unceasing, then even if one boasts of having abandoned the causes of affliction, one will not attain nirvana (Sanskrit: nirvana). This is the meaning. Someone might object: 'This is not a fault, because I do not know of any other existence besides this.' The power of this statement lies in the fact that the phrase 'birth is exhausted' refers to the arhat (Sanskrit: arhat) not seeing his future births. This is to elucidate the previous point, which is derived from the statement 'I do not know of any other existence besides this.' If it is said because one has not seen future births, then,' this is what is said. To refute this, Candrakirti (Sanskrit: Candrakirti) says: 'If the aggregates have not ceased, even if afflictions are exhausted, one will not pass away.' The sutra (Sanskrit: sutra) says: 'When the aggregates cease, one attains nirvana.' Completely abandoning, thoroughly relinquishing, purifying, extinguishing desire, ceasing, pacifying, and vanishing all suffering, no longer connected to other sufferings, and no longer arising in the future, this is pacification, this is supreme. For example, completely abandoning all aggregates, extinguishing craving, being free from desire, cessation is nirvana. Therefore, in the sutra, the phrase 'this suffering' refers to one's own present suffering, spoken from complete abandonment to vanishing. And regarding future suffering, it is explained from 'no longer connected to other sufferings' to 'nirvana.' Therefore, here the phrase 'birth is exhausted' refers to the present non-arising. The phrase 'I do not know of any other existence besides this' must be related to future suffering. If in the present, that aggregate has not ceased, then nirvana is also unreasonable. If, upon realizing that the nature of suffering is unborn, that birth does not appear, that is the exhaustion of suffering, but others do not think so, therefore one will not attain nirvana at that time.' This passage clearly explains the reasons and logic for the refutation. Its meaning is: You realists (Sanskrit: svabhava-vadin) and others, think that the meaning of 'birth is exhausted' etc., is considering that in the future one will no longer take birth from karma and afflictions, so you say 'birth is exhausted,' not referring to the exhaustion of present birth.

---

བ་ནི། རྟེན་འབྲེལ་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་གནད་མ་རྟོགས་པའི་རང་སྐྱོན་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཚེས་མི་འཐད་དེ། མདོ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འདི་མ་ལུས་པར་ སྤངས་པ་ལྟར་ཞེས་པ་ནས། འགོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནུབ་པ་ཞེས་པའི་བར་ནི། དེ་ལྟར་ཚེ་འདིའི་སྐྱེ་བ་ཟད་པ་སོགས་ལ་སྦྱར །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཞིང་ཞེས་སོགས་ནི་མ་འོངས་པར་ལས་ཉོན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པ་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཁོ་ན་ཏེ། ཁྱེད་ལྟར་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་ མཐོང་བའི་དས་ཉིད་ནས། སྐྱེ་བ་ཟད་པ་ནས། ནུབ་པའི་བར་དེ་དག་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་དེ། དེའི་ཚེ་ཡང་ད་ལྟར་སྐྱེ་བ་འདི་འདུས་བྱས་ཡིན་པས་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ དང་། དེ་སྲེད་པ་ཟད་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་སྨིན་སྡུག་བདེན་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་ནུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། 3-140 དེ་ད་ལྟ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་འདི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། དེ་དག་ཀྱང་། རང་སྐྱོན་གྱིས་བསླད་པི་སྨྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཉོན་ཅིག སྐྱོན་དེ་དག་མེད་དེ། དངོས་སྨྲ་སོགས་བྱིས་པ་རྣམས་ ལ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པར་སྣང་ཡང་། བདེན་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་པས་འདུས་བྱས་སྐྱེ་འཇིག་མེད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་མངོན་སུམ་དུ་རིག་པས། དེའི་ཚེ་སྐྱེ་མེད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ བས་ཕུང་པོ་སྐྱེ་བ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་སྐྱེ་བ་ཟད་པ། རབ་ཏུ་བཏང་། བྱང་བ་དང་། ནུབ་པའི་བར་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་ཚེ་རྒྱུ་སྲེད་པ་དང་འདོད་ཆགས་སོགས་ཀྱང་སྐྱེ་ མེད་དུ་མཐོང་བས་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེ་དག་དང་བྲལ་བ་སོགས་སུ་བཞག་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལྟར་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་པ་དབུ་མའི་ལྟ་ བ་རྙེད་པས་བདེན་འཛིན་མེད། །དེ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་མ་རིག་པ་དང་། སྲེད་ལེན་འདོད་ཆགས་སོགས་མངོན་དུ་མ་གྱུར། དེ་མ་གྱུར་པས་འདུ་བྱེད་སོགས་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་མ་བསགས། དེ་མ་ བསགས་པས། སླར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བ་ཡང་རྒྱུན་ཆད། དེའི་ཚེ་ཕུང་སོགས་སྐྱེ་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ན། གློ་བུར་གྱི་མཚན་མ་ཞི་བས། ཞི་བ་གྱ་ནོམ་པ་འགོག་པ། 3-141 མཐོང་ཐོས་ཚེ་འདི་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པོ་ཞེས་འཆད་པ། དཔལ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་ཡིན་ཡང་། སྔ་ཕྱིའི་མཁས་རྨོངས་ཆེར་ལམ་ དག་གིས་རྣམ་དཔྱོད་རྭ་བར་མ་བྱོན་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྙིང་པོ་དྲིལ་ན། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་ཕུང་པོ་ སྐྱེ་མེད་འགག་མེད་ཀྱི་ག

【現代漢語翻譯】 如果不能理解緣起性空的要點，那只是自己的過錯，因此不應責怪時機。如經中所說，從『完全捨棄所有痛苦』到『寂滅、平息、止息』，這些是與此生的終結相聯繫的。『除此之外，不再知道有其他存在』以及『不再與其他痛苦相連』等，是指未來不再因業和煩惱而受生。如果有人說：『按照你的觀點，從證悟真理的那一刻起，到生命終結、平息之間，將這些聯繫起來是不合理的。因為那時，這個生命仍然是因緣和合的，所以每一剎那都在生滅；而且那時也不是貪愛止息、遠離慾望，因為煩惱還沒有斷除；並且這個受報的苦諦之蘊也沒有止息，因為它現在還在延續。』 如果有人這樣認為，那也只是被自己的過錯所迷惑的說法，請聽我說。這些過錯是不存在的。對於執著實有等凡夫俗子來說，一切有為法都是生滅的；但是，證悟真理的瑜伽士能夠親證有為法不生不滅的緣起要點。因此，在那時，由於親見了無生，所以不會執著于蘊的生起，因此蘊的生起止息。貪愛和慾望等，也因為見到無生而不再顯現，所以被認為是遠離了這些。如此，一切聖者都證悟到一切法性空，獲得了中觀的見解，因此沒有了實執。沒有了實執，煩惱、無明、貪愛等就不會顯現。這些不顯現，就不會積累有漏的業。不積累有漏的業，就不會再次連線後世的生命。在那時，當親眼見到蘊等無生時，由於突然的征相平息，所以獲得了寂靜、殊勝的滅。經中說，從今生就能獲得超越痛苦的涅槃，這是聖者龍樹菩薩不共的宗義。即使如此，過去和現在的智者和愚者們，似乎都沒有進入這種智慧的領域。 因此，總結要點：按照你的觀點，阿羅漢也不會獲得涅槃，因為他們沒有理解蘊無生無滅的關鍵。

【English Translation】 If one cannot understand the key point of dependent origination being unborn, it is only one's own fault, so one should not blame the timing. As it says in the sutra, from 'completely abandoning all suffering' to 'cessation, pacification, extinction,' these are related to the end of this life. 'Besides this, one does not know of other existences' and 'no longer connected with other sufferings,' etc., refer to not taking birth in the future due to karma and afflictions. If someone says, 'According to your view, from the moment of realizing the truth to the end of life and pacification, it is unreasonable to connect these. Because at that time, this life is still compounded, so it arises and ceases in every moment; and it is not that craving has ceased and is free from desire, because afflictions have not been eliminated; and this aggregate of the suffering of retribution has not ceased either, because it is still continuing now.' If someone thinks like this, it is only a statement misled by one's own faults, so listen. Those faults do not exist. For ordinary people who cling to inherent existence, all compounded phenomena appear to arise and cease; however, yogis who have realized the truth directly perceive the key point of dependent origination where compounded phenomena do not arise or cease. Therefore, at that time, because of directly seeing the unborn, one does not fixate on the arising of the aggregates, so the arising of the aggregates ceases. Craving and desire, etc., also no longer manifest because they are seen as unborn, so they are considered to be free from these. Thus, all noble ones realize that all phenomena are empty of inherent existence, and they have attained the view of the Middle Way, so there is no clinging to inherent existence. Without clinging to inherent existence, afflictions, ignorance, craving, etc., do not manifest. Because these do not manifest, one does not accumulate contaminated karma. Because one does not accumulate contaminated karma, the subsequent life that connects to rebirth is also cut off. At that time, when one directly sees the aggregates, etc., as unborn, due to the pacification of sudden signs, one attains the peaceful, excellent cessation. The sutra says that from this life one can attain nirvana beyond suffering, which is the uncommon tenet of the noble Nagarjuna. Even so, wise and foolish people of the past and present do not seem to have entered this realm of wisdom. Therefore, to summarize the key point: According to your view, an Arhat will not attain nirvana either, because they have not understood the key to the aggregates being unborn and unceasing.

---

ནས་ལུགས་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས། ཕུང་པོ་ཟད་པ་དང་འགགས་པའི་འགོག་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པར། ཕུང་པོ་ཀྶྱེ་འཇིག་དང་བཅས་པར་མཐོང་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ འགྲེལ་པར། མདོ་ལས་ནི་ཕུང་པོ་འགག་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་འདི་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ཞེས་སོགས་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དུས་ན་ཡང་། །དེའི་ཕུང་པོ་དེ་འགག་པ་ མེད་ན་ནི་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བཤད་པ་དེའི་དོན་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཕྱོགས་སྔ་མས། སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཞེས་པ་དེ་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་ བ་ཟད་པ་ལ་སྦྱར་ཀྱང་། ཟླ་བས་དྲངས་པའི་མོད་དང་མངོན་སུམ་དུ་འགལ་བར་མཐོང་ནས། འཁྱོག་འགྲོས་ཀྱི་ལན་འདི་ལྟར་འདེབས་སོ་ཞེས་པ་ནི། འགྲེལ་པར་འདི་སྐད་ཅེས། ཅི་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་གཉིས་སུ་གསུངས་ཏེ། 3-142 ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། ཉོན་མོངས་པའི་བཅིངས་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པ་ནི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས། ཕུང་པོ། དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བཅིངས་པ་སྤངས་ཀྱང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་ པར་མི་འདོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་ནི། ཞེས་པ་སྟེ། དེའི་དོན་ཡང་། ཕྱོགས་སྔ་མ་ན་རེ། ངེད་ཀྱི་འདོད་པ་དེ། མདོ་སྔ་མ་དེ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། སྤྱིར་མྱང་འདས་ལ་གཉིས་ ལས། ཉོན་མོངས་སྤངས་ཤིང་ཕུང་པོའི་རྒྱུ་ཆད་པ་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་དང་། ཕུང་པོའི་རྒྱུན་མ་ཆད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ཟད་པི་མྱང་འདས་ལ་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ཞེས་བཤད་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། གོང་ གི་མདོ་དེ་ནི་ལྷམ་མེད་མྱང་འདས་ལ་དགོངས་ལ། ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ཏེ། མྱང་འདས་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ན་སྐྱོན་དེ་འཇུག་ཀྱང་དེ་མྱང་འདས་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་ན་ ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་འགག་པ་ནི། ཟླ་བས། དེ་འདྲའི་ལན་དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། མདོ་ལས། རྗེས་འདས་ཞེས་བྱའི་མདོ་འདི་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་ཡིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ་ཡིན། 3-143 ཞེས་པ་དེས་ཤཱ་རིའི་བུས་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱས་ནས་རྗེས་འདས་ཀྱི་མདོ་བཤད་ཅེས་བཤད་པ་གང་ཞིག ཤཱ་རིའི་བུས་སྐུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་བཏང་ནས་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཚེ། མདོ་དེ་བཤད་ཅེས་པ་ནི་ནམ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སྟོན་པ་ནི། འགྲེལ་པར། འོ་ན་མདོ་སྡེ་ལས། རྗེས་འདས་ཞེས་བྱའི་མདོ་འདི་ནི། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཡིས་མྱ་ངན་འདས། །མངོན་སུམ་ བྱས་ནས་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་བཤད་ཅེས་པ་སྟེ་འགལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །དེ་ལ་ཡང་ཁོ་ན་རེ། སྐྱོན་མེད་དེ། མདོ་དེའི་དོན། ཉོན་མོངས་མེད་པའི

【現代漢語翻譯】 從見解的角度來看，他們並沒有看到蘊的止息和滅盡的止息，而是看到了蘊的生滅。因此， 在註釋中說：『經中說，蘊滅即是涅槃，意思是完全捨棄了所有的痛苦。』即使在現在，如果蘊沒有滅盡，那麼他就不會進入涅槃。』因此，這個解釋的意義是至高無上的。 此外，前述的觀點認為，『生已盡』可以解釋為未來的生已盡，但他們看到這與月稱所引用的經文和現量相違背，因此他們以迂迴的方式回答說：註釋中說：『如果世尊說了兩種涅槃，即有餘涅槃和無餘涅槃。有餘涅槃是指僅僅是蘊的止息，從煩惱的束縛中解脫出來。無餘涅槃是指蘊的相續斷絕的自性。』如果有人認為，對於有餘涅槃來說，即使捨棄了貪慾等束縛，也不認為是涅槃，』 其含義是：前述的觀點說：『我們的觀點並沒有與之前的經文相違背的過失，因為一般來說，涅槃有兩種：一種是捨棄煩惱並且蘊的相續斷絕的無餘涅槃，另一種是蘊的相續沒有斷絕但煩惱已盡的有餘涅槃。』上面的經文指的是無餘涅槃，如果是具有涅槃自性的有餘涅槃，那麼就會有那個過失，但它不是具有涅槃自性的。』 月稱反駁說：『這樣的回答也是不合理的，因為經中說：『名為《隨逝》的經是舍利子親證涅槃后所說的。』既然說舍利子親證涅槃后說了《隨逝》的經，那麼舍利子在捨棄壽命的行蘊並親證無餘涅槃時，說了這部經是不可能的。』 註釋中解釋說：『那麼，經部中說：『名為《隨逝》的經是舍利子親證涅槃后所說的。』這該如何解釋呢？』這之間的矛盾非常明顯。 對此，他們又說：『沒有過失，這部經的含義是，沒有煩惱的……』

【English Translation】 From the perspective of views, they do not see the cessation of the aggregates and the prevention of their cessation, but rather see the aggregates with their arising and ceasing. Therefore, it is said in the commentary: 'The sutra says that the cessation of the aggregates is nirvana, meaning the complete abandonment of all suffering.' Even now, if that aggregate has not ceased, then he will not enter nirvana.' Therefore, the meaning of this explanation is supreme. Furthermore, the former party argues that 'birth is exhausted' can be applied to the exhaustion of future births, but they see this as contradicting both the sutra quoted by Chandra and direct perception, so they offer this evasive answer: The commentary says: 'If the Blessed One has spoken of two kinds of nirvana, namely nirvana with remainder and nirvana without remainder. Nirvana with remainder is merely the exhaustion of the aggregates, liberation from the bonds of afflictions. Nirvana without remainder is characterized by the cessation of the continuum of aggregates.' If one thinks that, for nirvana with remainder, even though the bonds of attachment and so on are abandoned, it is not considered nirvana,' The meaning of which is: The former party says: 'Our view does not have the fault of contradicting the previous sutra, because in general, there are two kinds of nirvana: one is nirvana without remainder, which is the abandonment of afflictions and the cessation of the continuum of aggregates, and the other is nirvana with remainder, which is the exhaustion of afflictions even though the continuum of aggregates has not ceased.' The above sutra refers to nirvana without remainder, and if it were nirvana with remainder having the nature of nirvana, then that fault would apply, but it is not one having the nature of nirvana.' Chandra refutes: 'Such an answer is also unreasonable, because the sutra says: 'This sutra called 'Following the Deceased' was spoken by Shariputra after he had directly realized nirvana.' Since it is said that Shariputra spoke the sutra 'Following the Deceased' after he had directly realized nirvana, it is never the case that Shariputra spoke this sutra when he abandoned the aggregates of life and directly realized nirvana without remainder.' The commentary explains: 'Then, how is it explained that the sutra collection says: 'This sutra called 'Following the Deceased' was spoken by Shariputra after he had directly realized nirvana?' The contradiction is very clear. To this, they say again: 'There is no fault, the meaning of this sutra is, without afflictions...'

---

་མྱང་འདས་དེ་མྱང་འདས་ མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། དེ་ཙམ་ཐོབ་ནས་མདོ་དེ་བཤད་ཅེས་པ་ཡིན་གྱི། ཕུང་པོ་དང་བྲལ་བའི་མྱང་འདས་ཐོབ་ནས་བཤད་ཅེས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ལན་སྟོན་པ་ནི། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པར་ངེས་ཀྱི། ཕུང་པོ་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ན་ཡང་། ཞེས་པ་དེའོ། ། དེ་ཡང་འགོག་པ་ནི། ཟླ་བས་འདི་སྐད་ཅེས། ཁྱོད་ཀྱི་དེ་ཡང་འཁྱོག་འགྲོས་ཡིན་ཡང་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་མདོ་དེ་ལས། ཉོན་མོངས་པ་འདི་མ་ལུས་པར་སྤངས་ཞེས་སོགས་ཙམ་ཞིག་གསུངས་ན་ཁྱོད་བདེན་ཡང་། སྡུག་བསྔལ་འདི་སྤངས་ཤིང་རབ་ཏུ་བཏང་ཞེས་སོགས་འབྱུང་བ་གང་ཞིག 3-144 སྡུག་བདེན་དང་ཀུན་འབྱུང་འཇིག་རྟེན་ཟག་བཅས་རྣམས་སྤྱིའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། འགྲེལ་པར། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཟིན་ན། གང་སྡུག་བསྔལ་འདི་སྤངས་ཤིང་རབ་ཏུ་ བཏང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་བཤད་པར་མི་འགྱུར་གྱི། གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ནས། ནུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་དེ་སྐད་གསུངས་པའི་བར་ དུ་རིགས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་བསྡུས་པར་མངོན་ཏེ། འདིར་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཉེ་བར་ ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་བཞག་པའོ། །ཞེས་པ་དེས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་དེ། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་ཞེས་སྤྱིའི་སྒྲ་ཡིན་ཡང་། སྐབས་འདིར་བྱེ་ བྲག་ཉོན་མོངས་པ་ལ་འཇུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ཟླ་བས་དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། སྤྱི་སྒྲ་བྱེ་བྲག་ལ་འཇུག་པའི་སྐབས་ཐོབ་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་རིགས་ཀྱང་། འདིར་དེ་ འདྲ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉོན་མོངས་སྐྱེ་མེད་དུ་མཐོང་ནས། སྡུག་བདེན་སྐྱེ་མེད་དུ་མ་མཐོང་བ་ཡོད་ན་དེ་རིགས་ཀ་དེ་འདྲ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོགས་སྟོན་པ་ནི་འགྲེལ་པར། གལ་ཏེ་དེ་སྐད་བྱུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་། 3-145 སྤྱིར་སྨོས་པའི་སྒྲ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བྱ་བའང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་ཟེར་ན་ཡང་། སྤྱིའི་དོན་དང་སྦྱར་དུ་རུང་བ་མེད་ན་ནི། དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། ནམ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྶྱེ་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་སྲིད་པ་དེས་ན། སྤྱིའི་སྒྲ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ་། །ཞེས་པ་དེས་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ། །ཡང་དངོས་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལྷག་བཅས་ཀྱི་ཚེ་ཉན་མོངས་པ་སྤངས་ཀྱང་། ཕུང་པོ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཁས་ལེན་པ་ནི། ཁས་བླངས་ནང་འགལ་བའི་རང་སྐྱོན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཉོན་ ཅིག ཕུང་པོ་དང་མ་བྲལ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་

【現代漢語翻譯】 對於『涅槃並非具有涅槃之相，僅僅是獲得了那個程度，才說講了那個經，並非是獲得了脫離蘊的涅槃才講』的回答，釋迦牟尼佛開示說： 『那一定是就斷滅煩惱而言而說的，並非是脫離了蘊』。即使這樣說，也是不合理的。 月稱論師反駁說：『你那樣說也是一種曲解，不合理。如果那樣的話，經中只需說『這些煩惱全部斷除了』等等就可以了，但經中卻說『此痛苦已斷除，已徹底捨棄』等等，這是為什麼呢？』 爲了說明苦諦和集諦是世間有漏法的總稱，註釋中說：『如果真是那樣，那麼，為什麼會說『此痛苦已斷除，已徹底捨棄』等等呢？如果只是說『那些煩惱全部斷除了，直至滅盡』，這樣說才是合理的。提到痛苦，就明顯包括了五取蘊。這裡所說的痛苦、集諦和世間等等，都是五取蘊的別名。』 還有人說：『那樣的過失也沒有，雖然苦諦是總的名稱，但在這裡是就其特指煩惱而言的。』月稱論師反駁說：『那樣也不合理，總的名稱指代特定的事物，需要有特定的條件，但這裡沒有那樣的條件。如果有人認為煩惱是無生的，但沒有認為苦諦是無生的，那才合理，但沒有那樣的情況。』 爲了說明這一點，註釋中說：『即使那樣說，總的名稱也可以指代某一方面，比如稱煩惱為痛苦。但是，如果沒有與總的含義相結合，那麼，當有人認為五取蘊的自性是無生的時候，總的名稱才能指代某一方面，否則是不合理的。』 還有，你這位實在論者，在有餘依涅槃時，雖然斷除了煩惱，但卻承認蘊沒有中斷，這是自相矛盾的主要過失，請聽好。沒有脫離蘊，卻斷除了煩惱

【English Translation】 To the answer that 'Nirvana is not characterized by Nirvana, but only after attaining that level, it is said that the sutra is spoken, not that it is spoken after attaining Nirvana free from aggregates,' the Buddha Shakyamuni taught: 'That must be said in terms of manifesting the absence of afflictions, not that it is free from aggregates.' Even if you say so, it is unreasonable. Chandrakirti refutes: 'Your saying that is also a distortion, which is unreasonable. If that is the case, the sutra only needs to say 'all these afflictions have been eliminated,' etc., but why does the sutra say 'this suffering has been eliminated, has been completely abandoned,' etc.?' To explain that the truth of suffering and the truth of origin are general terms for the contaminated world, the commentary says: 'If that is really the case, then why would it say 'this suffering has been eliminated, has been completely abandoned,' etc.? If it only said 'those afflictions have all been eliminated, until they are extinguished,' it would be reasonable to say so. Mentioning suffering clearly includes the five aggregates of clinging. Here, suffering, origin, and the world, etc., are all different names for the five aggregates of clinging.' Someone else said: 'There is no such fault, although the truth of suffering is a general term, it is used here to refer specifically to afflictions.' Chandrakirti refutes: 'That is also unreasonable. For a general term to refer to a specific thing, there must be specific conditions, but there are no such conditions here. If someone thinks that afflictions are unborn, but does not think that the truth of suffering is unborn, that would be reasonable, but there is no such situation.' To illustrate this point, the commentary says: 'Even if it happens that way, a general term can also refer to one aspect, such as calling afflictions suffering. However, if it is not combined with the general meaning, then when someone thinks that the nature of the five aggregates of clinging is unborn, the general term can refer to one aspect, otherwise it is unreasonable.' Also, you, the realist, in the state of Nirvana with remainder, although you have eliminated afflictions, you admit that the aggregates have not been interrupted, which is the main fault of self-contradiction, please listen carefully. Without being separated from the aggregates, you have eliminated afflictions

---

སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་དུ་རློམ་པ་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་དུ་ མ་རྟོགས་པས་བདེན་འཛིན་དང་བཅས་པའི་གང་ཟག་གང་ཞིག བདེན་འཛིན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་ངན་པ་འབྱུང་། དེ་ལས་ཆགས་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་། དེས་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་ བསགས་ཏེ་འཁོར་བར་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཁོར་མཁན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྟོན་པ་ནི། ཟླ་བས་འགྲེལ་པ་འདིར། གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འདོད་ན། 3-146 དེའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བཅིང་བ་བཅད་པས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་། དེའི་ཚེ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟབ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པར་དམིགས་པ་དང་། དེ་ལ་དམིགས་པས་འདོད་ཆགས་ལ་ སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དེས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་སོགས་དང་། ཕུང་པོ་དམིགས་པས་དེ་ལས་འབྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར། དེའི་ ཕུང་པོ་རྣམས་འགག་པ་དེ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །ཞེས་སོགས་དང་། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་འདིར། དངོས་པོར་ཁས་ལེན་ཡོད་ན་ནི། །ཞེས་ སོགས་དང་། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་མ་འགགས་ན། །ཉོན་མོངས་ཟད་ཀྱང་འདས་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་དང་། གཞན་ཡང་། འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་སོགས་མང་པོ་ནས་བཤད་པ་དེ་དག་གིས་གསལ་བར་སྟོན་ནོ། །དེས་ན་ འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་པར་དངོས་པོ་ཕྲ་མོ་ཅུང་ཟད་གཅིག་ལ་བདེན་འཛིན་མ་ཆོད་ན་ཡང་། བདེན་འཛིན་དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པ་ཏེ་གྲོལ་ བ་མི་ཐོབ་ཅེས་པའི་རིགས་པ་འདི། ཀླུ་སྒྲུབ་ཟླ་གྲགས་སོགས་ཀྱིས་དངོས་བསྟན་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་འཕངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་ཡང་ཉན་རང་འཕགས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་རྟོགས་ཞེས་དང་། དེ་རྟོགས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་མ་རྟོགས་ཞེས་སྨྲ་བ་དག་ལ་ཕོག་སོང་བར་སྣང་ངོ་། ། 3-147 གཉིས་པ་བདེན་པ་མཐོང་བའི་ཚེ། མཐོང་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རིགས་པའི་གནད་བསྟན་པ་ནི། འགྲེལ་པར། དེའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅི་སྐད་སྨོས་པའི་རིགས་པས། ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡེ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་ནས། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྲིད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་རིག་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ལ། །ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བརྟགས་ ན། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགལ་པའང་རུང་། །འགའ་ཡང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་མཐོང་སོ་མྱ་ངན་ལས། །འདས་ཤིང་བྱ་བ་བྱས་པའང་ཡིན། །ཞེས་སྨོས་སོ་ཞེས་དང་། ནམ་ཞིག་འདི་ལྟར་མ་རིག་ པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ལ་རབ་རིབ་མེད་པ་ཅན་རྣམ

【現代漢語翻譯】 那些自詡為已斷除煩惱的阿羅漢的人，你們的論點是：你們不是斷除了煩惱的阿羅漢，因為你們沒有證悟自相續的蘊體是無自性的，是有實執的補特伽羅。由於有實執，就會產生常斷的邪見，由此產生貪嗔等煩惱，因此造作有漏之業，在輪迴中反覆流轉。月稱論師在《入中論》的註釋中解釋說：『如果那時不希望從痛苦中解脫，那麼即使斷除了貪慾等束縛，變得沒有煩惱，但那時仍會執著于壞聚見等，並由此產生貪慾等。因此，無論獲得何種解脫，都不會是真正的解脫。』因為執著于蘊體，從中產生的煩惱不會停止，因此蘊體的止息也是不可能的。《寶鬘論》中說：『只要有對蘊體的執著。』《六十正理論》中說：『如果承認有實物。』『如果蘊體不滅，即使煩惱已盡，也不會入滅。』此外，《入中論》及其註釋等許多經論中都有明確的闡述。因此，如果不證悟輪迴和涅槃的一切法都是無自性的，即使對微小的實物有一點執著，由此產生的煩惱也會導致無法獲得解脫。這種觀點，雖然龍樹、月稱等論師主要是針對那些主張事物有自性的人，但也同樣適用於那些聲聞、緣覺聖者沒有證悟法無我，或者即使證悟了法無我，也沒有證悟一切法都是勝義空性的人。 第二，證悟真諦時，顯示現法涅槃的理趣的關鍵在於，《入中論》的註釋中說：『因此，通過上述所說的道理，已經表明，對於主張事物有自性的人來說，根本不可能有解脫，而對於主張空性的人來說，解脫是可能的。從無明為緣所生起的事物，如果以正確的智慧來觀察，生和滅都是合理的，沒有任何事物可以被確定。證悟這一點就是涅槃，也是已經完成了應做之事。』正如經文所說：『何時以如是的智慧，觀察由無明為緣所產生的行等，如同沒有眼翳的人們'

【English Translation】 Those who boast of being Arhats who have abandoned their enemies, your proposition is: you are not Arhats who have abandoned your afflictions, because you have not realized that the aggregates of your own continuum are without inherent existence, and are persons with clinging to true existence. Because of clinging to true existence, wrong views of permanence and annihilation arise, and from this, afflictions such as attachment and hatred arise. Therefore, you accumulate contaminated karma and repeatedly wander in samsara. This is explained by Chandra in his commentary: 'If at that time one does not desire nirvana, which is the nature of not giving rise to suffering, then even if the bonds of attachment and so on are severed and one becomes without afflictions, at that time one still focuses on having the cause of the view of the perishable collection, and by focusing on that, one generates attachment and so on. Therefore, whatever liberation there is, that also will not be attained.' Because one focuses on the aggregates, the afflictions that arise from them will not cease. Therefore, the cessation of those aggregates is also impossible. The Ratnavali says: 'As long as there is clinging to the aggregates.' The Sixty Stanza Reasoning says: 'If one accepts things as real.' 'If the aggregates do not cease, even if the afflictions are exhausted, one will not pass away.' Furthermore, many texts such as the Root Text and Commentary on the Entrance to the Middle Way clearly explain this. Therefore, if one does not realize that all phenomena of samsara and nirvana are without inherent existence, even if one does not sever clinging to a single subtle object, the afflictions aroused by that clinging will lead to non-liberation. This reasoning, although primarily directed by Nagarjuna, Chandra, and others towards those who assert inherent existence, also seems to apply to those who say that Hearers and Solitary Realizers have not realized the selflessness of phenomena, or that even if they have realized it, they have not realized that all phenomena are empty of inherent existence. Secondly, when seeing the truth, the key to showing the reasoning of nirvana in this life is explained in the commentary: 'Therefore, by the reasoning mentioned above, it has been shown that liberation is impossible for those who assert inherent existence, and that liberation is possible for those who assert emptiness. For what arises from the condition of ignorance, if examined with correct wisdom, birth and destruction are both reasonable, and nothing can be determined. Seeing that is nirvana, and it is also having done what needs to be done.' As the text says: 'Whenever one examines the formations and so on that arise from the condition of ignorance in this way, like those without cataracts'

---

ས་ལྟར། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བརྟགས་ན། དེ་ན་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པའི་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ ཡང་རག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་ན། འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བའམ་འགག་པ་གང་ཡང་ངེས་པར་མི་དམིགས་སོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡིན་པས། འདིའི་སྐྱེ་བ་དང་ འགག་པ་མི་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་ན། མཐོང་བའི་ཆོས་མྱ་ངན་འདས། བྱ་བ་བྱས་པའང་དེ་ཉིད་དོ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། ། 3-148 ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། །ཐེག་གསུམ་འཕགས་པ་གསུམ་གྱིས་བདེན་པ་མཐོང་བའི་དུས་ཉིད་ན། མཐོང་ཆོས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མངོན་ལས་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་འགག་མེད་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་གང་ཞིག དེ་དུས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་བློ་བུར་གྱི་མཚན་མ་ཞིག་པ་དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་ ལུགས་འདི་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། །དེས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ཅེས་པ་ཆོས་གཅིག་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་ པའི་དབུ་མ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་གྲུབ་ཁས་ལེན་གྱི་དངོས་སྨྲ་རྣམས་ལ་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནད་འདི་ཤེས་ན་ཉན་རང་འཕགས་པ་དངོས་སྨྲ་བ་ཡིན་པ་དང་། ། གྲོལ་བ་ཐོབ་པའི་འཕགས་པར་འདོད་པ་ནི། །ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་ལ་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ཞེས་པ་བཞད་མོའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་ཡང་ཐེག་གསུམ་འཕགས་པས། །བདེན་པ་མཐོང་བའི་དུས་ཉིད་ན། །གཞན་ དག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་འཆད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚང་བ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཅེས་པའི་ཚིག་སྦྱར་མ་སྦྱར་འདྲ་བས། རྟེན་འབྲེལ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་དུ་མངོན་སུམ་མཐོང་བས་སྐྱེ་བ་ཟད་པ། 3-149 ཉོན་མོངས་ཆགས་སོགས་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་བས་བྱ་བ་བྱས་པ། དོན་དམ་པའི་དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྙེན་པ། ད་ཕྱིན་ཆད་མ་འོངས་པར་ལས་ཉོན་གྱི་སྐྱེ་ བ་གཏན་ལེན་མི་དགོས་པས་ན་འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་ཞེས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་ལ་ཚང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་ཡིས་མྱ་ངན་འདས། །མངོན་སུམ་བྱས་ནས་བཤད་ པ་ཡིན །ཞེས་པ་ཡང་། བཤད་ཟིན་པའི་མྱང་འདས་དེ་ཙམ་ཐོབ་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི། ཁྱེད་འདོད་པའི་ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་གང་ཡང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་དེའི་ཚེ་མཐོང་ སྒོམ་གྱི་ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་གང་ཡང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སྟོན

【現代漢語翻譯】 如大地一般，以正確的智慧觀察，就像有眼翳者所見到的毛髮等一樣，在正確的智慧生起之時，對於行等法的生起或滅去，也無法確定地見到。因為什麼是緣起呢？就是這個。因此，在這個生起和滅去都無法見到的智慧生起之時，便是在現見法性時證得寂滅，所作已辦也是如此。在此生中，瑜伽士在證得一切法不可見的智慧之時，便是現見法性而證得寂滅。 如是說。其意義如下：三乘（梵文：Triyāna，含義：三種乘法）的聖者以三種方式證悟真諦之時，便是在此生中現證寂滅。那時，所有緣起的法，其不生不滅的實相得以顯現。在那時，緣起的生滅消失，如同虛幻的征相消逝，這就被稱為寂滅。因為這種觀點是這樣安立的。因此，他們也現量見到了這一點。所有的聖者都因為證悟了緣起的關鍵——一個法性本性空性，從而證悟一切法性本性空性，所以是中觀行者。因為對於執著于實有的有部宗派來說，獲得解脫是不可能的。如果瞭解了這個關鍵，那麼認為聲聞、緣覺的聖者是有部宗派，並且認為他們獲得了證悟，這就像是精通龍樹宗派的人開懷大笑一樣。 此外，三乘的聖者在證悟真諦之時，也圓滿了其他人所說的阿羅漢的功德。因為所有的聖者對於『自性本無生』這句話，無論是否組合使用，都是一樣的。由於現量見到一切緣起法本無生，所以證得了『生死已盡』；由於煩惱和貪執不再現行，所以『所作已辦』；由於獲得了真實的出家功德之果，所以『梵行已立』；由於此後不再需要接受業和煩惱的轉生，所以證得了『於此不再知有他處』的功德。因此，夏利子（梵文：Śāriputra，含義：舍利子）說：『寂滅已現證，如實而宣說』，也是指證得了上述的寂滅。而不是指你們所認為的有餘涅槃和無餘涅槃。因為在那個時候，並沒有證得斷除了見道和修道煩惱的有餘或無餘阿羅漢。如是宣說。

【English Translation】 Like the earth, when examined with correct wisdom, just as one with blurred vision sees hairs and so on, at the time of correct wisdom arising, one cannot definitively perceive the arising or ceasing of formations and so on. Because what is dependent arising? It is this. Therefore, at the time of wisdom arising when the arising and ceasing of this are not perceived, one attains nirvana by seeing the Dharma, and the deed is done. In this very life, when that yogi attains the wisdom of not perceiving all phenomena, that is the very moment of attaining nirvana by seeing the Dharma. Thus it is said. Its meaning is as follows: At the very moment when the noble ones of the Three Vehicles (Triyāna: Three Vehicles) see the truth, it is called manifest liberation in this very life. At that time, all the dharmas of dependent origination, their unborn and unceasing nature, are directly seen. At that time, the arising and ceasing of dependent origination cease, and the accidental characteristics disappear, which is called nirvana. Because this system is established in this way. Therefore, they also directly see it. All the noble ones, by realizing the key point of dependent origination, which is that one dharma is empty of inherent existence, realize that all dharmas are empty of inherent existence, and therefore are Madhyamikas. Because it is impossible for the substantialists who accept true existence to attain liberation. If one knows this key point, then to consider the Shravakas and Pratyekabuddhas as substantialists, and to think that they have attained liberation, is a cause for laughter for those who are skilled in the system of Nagarjuna. Furthermore, when the noble ones of the Three Vehicles see the truth, they also possess all the qualities that others describe as the qualities of an Arhat. Because all the noble ones, whether they combine the words 'self-nature is unborn' or not, it is the same. Because they directly see that all dependent origination is unborn, they have attained the 'exhaustion of birth'; because afflictions such as attachment do not manifest, they have 'done what needs to be done'; because they have obtained the fruit of the true ascetic conduct, they have 'established pure conduct'; because they no longer need to take rebirth in the future due to karma and afflictions, they have attained the quality of 'not knowing another existence beyond this'. Therefore, when Shariputra said, 'Nirvana is directly realized, and spoken truthfully,' he meant that he had attained only that much nirvana. It is not that he had attained any of the remaining or non-remaining nirvana that you desire. Because at that time, he had not attained any Arhat who had abandoned the afflictions of the path of seeing and the path of meditation, whether remaining or non-remaining. Thus it is shown.

---

་པར་བྱེད་པ་ལ། འགྲེལ་པ་ལས། བྱ་བ་བྱས་པ་ཉིད་ཁོ་ན། །བྱ་ བ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་འོ། །སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མི་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། །བྱ་བ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། །ལུག་དག་ལས། དགེ་སློང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། འཕགས་པ་ཤཱ་རཱིའི་བུས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། མདོ་འདི་བཤད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་དེའི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་ལྟའོ། ། 3-150 སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྙེན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ཡང་བྱ་བ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ འདི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མཁས་པ་གཞན་འགའ་ཞིག་ལ། ཉན་རང་འཕགས་པ་དེ་དག དངོས་སྨྲ་བ་ཡིན་ནམ། དབུ་མ་པ་ཡིན་དྲི་དགོས་ཏེ། ལན་ལ་སྐད་བྱ་འཆོར་རོ། །འོ་ན་ཀླུ་ སྒྲུབ་རང་ལུགས་ལ། མྱང་འདས་ཐོབ་པ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་མི་དགོས་མོད། ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་སྙམ་ན། གཞུང་ལས་བཤད་པ་མ་མཐོང་མོད། དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང་འགལ་ བ་མེད་དེ། བདེན་པ་མཐོང་ནས། ཟག་བཅས་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་མྱང་འདས་ལྷག་བཅས་དང་། དེ་རྒྱུན་ཆད་ནས་ཟག་མེད་ཡིད་ལུས་ལ་གནས་པའི་མྱང་འདས་ལ། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་སུ་བཞག་ པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ལྷག་མ་མེད། །ལྷག་མར་བཅས་པའི་མྱ་ངན་འདས། །ཐུབ་སྐུ་གཉིས་ལ་བཞག་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ནི། འདིར་ཁས་མི་བླང་སྙམ་སྟེ་ བརྟག་པར་བྱའོ། །འོ་ན་བདེན་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་མཐོང་ཆོས་ཚེ་འདི་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན། བདེན་པ་མཐོང་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་ན། འདིའི་གནད་ཀྱང་དངོས་སྨྲ་བ་དང་། བུ་མ་པ་གཞན་དག་ལ་མེད་པས། 3-151 དེའི་གནད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིགས་པ་སྟོན་པ་ནི། འགྲེལ་པར། ཅི་སྟེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དབྱེ་བ་དང་འགག་པ་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་བོར་ཏེ། དམིགས་པའི་དངོས་ པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཞིག་ཡོད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་ན། དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པས། དེ་ངེས་པར་དེས་བྱ་བྲག་ཏུ་ཡོངས་སུ་བཅད་ དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོ་གཞན་ཤེས་པས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་གཞན་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་མི་ནུས་སོ། །སྔོན་པོའི་ངོ་བོ་ཤེས་པས། སེར་པོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདི་ལ་ ཡང་ཆོས་ཤེས་པའི་འོག་ཏུ་ནི། འདི་ལ་བྱེ་བྲག་དབྱེར་ཡོད་ན། དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལའང་། གང་གིས་སྐྱེ་བར་རྣམ་བརྟགས་པ། རྣམ་པར་མི་མཁས་པ་ཡིས་ནི། །རྟེན་ལས་འབྱུང་བའི་དོན་ མ་མཐོང་། །དེ་ལ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བ

【現代漢語翻譯】 對於『已作』（指已完成之事）的解釋，論典中說：『僅僅是已完成之事，被稱為已作。』當生起和滅寂不可見之智慧生起時，即是『于現法中證得涅槃』，應知這被稱為『已作』。經文中說：『比丘于現法中證得涅槃。』聖者舍利子證得涅槃后，宣說了此經。』因此，應認為這即是于現法中證得涅槃。 經中說：『生已盡，梵行已立，應作已作，更不受後有。』這應被理解為就是『已作』。 以上是經文的出處。因此，對於一些其他的智者，需要詢問：『聲聞、獨覺、聖者們，是實在論者嗎？還是中觀派？』回答時會語無倫次。那麼，按照龍樹菩薩的自宗，證得涅槃不一定需要證得阿羅漢果，那麼有餘涅槃和無餘涅槃的差別是什麼呢？雖然在論典中沒有見到相關的解釋，但即使沒有差別也沒有矛盾。因為在證悟真諦后，如果還有具有煩惱的蘊聚相續存在，那就是有餘涅槃；如果蘊聚相續斷滅，安住在無漏意生身中，那就是無餘涅槃，這樣安立並沒有矛盾。還有一種說法：『法身沒有餘留，有餘留的涅槃，是就佛陀的色身和報身而安立的。』對於這種說法，在此處不予採納，需要進一步考察。 那麼，在證悟真諦時，就是于現法中證得涅槃嗎？證悟真諦的方式是怎樣的呢？因為這個關鍵點是其他實在論者和中觀派所不具備的， 所以，爲了闡釋這個獨特的道理，論典中說：『如果捨棄了緣起和生滅不可見的體性，而認為存在可以被執著的、具有自性的事物，那麼事物之間就成了各自獨立的自性，因此必須通過各自的特性來區分。因為認識到一種事物的自性，就無法區分其他事物的自性。就像認識到藍色的自性，無法區分黃色一樣。』如果對這一點有差別區分，那麼即使對於極其微細的事物，如果有人分別思量其生起，那就是不善巧者，沒有見到緣起的真諦。』因此，經文中『法』這個詞，指的是涅槃。

【English Translation】 Regarding the explanation of 'Done' (referring to what has been accomplished), the commentary states: 'Merely the act of having done is called Done.' When the wisdom that does not perceive arising and ceasing arises, that is 'Nirvana in this very life,' and it should be known as 'Done.' The scriptures say: 'A Bhikshu attains Nirvana in this very life.' The venerable Shariputra, having attained Nirvana, expounded this sutra.' Therefore, it should be regarded as Nirvana in this very life. It is said in the scriptures: 'Birth is exhausted, the holy life has been lived, what had to be done has been done, there is no more returning to this state.' This should be understood as 'Done.' The above is the source of the scriptures. Therefore, regarding some other wise individuals, it is necessary to ask: 'Are the Shravakas, Pratyekabuddhas, and Aryas realists? Or are they Madhyamikas?' In response, they would speak incoherently. Then, according to Nagarjuna's own system, attaining Nirvana does not necessarily require attaining Arhatship. So, what is the difference between Nirvana with remainder and Nirvana without remainder? Although no related explanation has been found in the treatises, there is no contradiction even if there is no difference. Because after realizing the truth, if there is still a continuum of aggregates with afflictions, that is Nirvana with remainder; if that continuum ceases and abides in the immaculate mind-made body, that is Nirvana without remainder, and there is no contradiction in establishing it this way. There is also a saying: 'The Dharmakaya has no remainder, Nirvana with remainder is established in relation to the Rupakaya and Sambhogakaya of the Buddha.' Regarding this statement, it is not adopted here and needs further investigation. Then, is it Nirvana in this very life at the time of realizing the truth? What is the way of realizing the truth? Because this key point is not possessed by other realists and Madhyamikas, Therefore, in order to elucidate this unique reasoning, the commentary states: 'If one abandons the nature of dependent origination and the imperceptibility of arising and ceasing, and believes that there are things that can be grasped and have inherent existence, then things become independent entities with their own nature, and therefore must be distinguished by their respective characteristics. Because recognizing the nature of one thing cannot distinguish the nature of other things, just as recognizing the nature of blue cannot distinguish yellow.' If there is a distinction in this, then even for extremely subtle things, if someone speculatively thinks about their arising, that is an unskilled person who has not seen the truth of dependent origination.' Therefore, the word 'Dharma' in the scriptures refers to Nirvana.

---

ྱའོ། །དེ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས་ཀྱང་། སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཤེས་པའོ། ། 3-152 ཆོས་ཤེས་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས། གང་དང་གང་དག་རྟེན་འབྱུང་བ། །དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྐྱེ་ བ་དང་། །སྐྱེས་པ་ཉིད་ནི་ཞི་བའོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དང་། །སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ དོན་དུ་གསུངས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས། རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའོ། །གང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། གཉིས་ཀ་ ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོགས་དང་། བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པའི་མཐའི་རང་བཞིན་ནི་གཉིས་ཀ་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པས། འཁོར་དང་བཅས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་གཅིག་གོ །དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པས་འབྱུང་བལ་ཡང་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་མཐོང་བས་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མཐོང་བས་ན། སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་ངོ་། །ཆོས་ཀ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐ་མི་དད་པས་ན། དེ་མཐོང་བས་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། ། 3-153 དེ་ལྟར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་ཤེས་པས་བདེན་པ་གསུམ་པོ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་ ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་མཐོང་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་ཏུ་ཟད་དོ། །ཞེས་སོགས་བཤད་དོ། །འདི་དག་ནི་སྙིང་པོ་ཧྲིལ་དྲི་ན་འདི་ལྟར་མཐོང་སྟེ། དཔྱོད་ ལྡན་དག་རྣ་བ་བླགས་ཏེ་གསན་ཅིག ། ཁྱེད་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ཚད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་བླངས་པས། བདེན་བཞི་ལ་གནས་ལུགས་གསར་ མཐོང་རིམ་ཅན་དུ་བཅོས་པས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཟུང་བ་འདིའི་སྐྱོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ཤེས་ན་བདེན་བཞི་ལ་གནས་ལུགས་གཅིག་ལས་མེད་པས། བདེན་པ་གཅིག་ གི་གནས་ལུགས་གསར་དུ་མཐོང་ན། བདེན་པ་བཞི་ཅར་གྱི་གནས་ལུགས་གསར་མཐོང་ཅིག་ཅར་དུ་འབྱུང་དགོས་པ་ལས། ཁྱེད་ས

【現代漢語翻譯】 當然，這與緣起（pratītyasamutpāda）的自性無異。如經中所說：『誰見緣起，誰就見法（Dharma）。』了知緣起與涅槃（nirvāṇa）無二無別的智慧，即是知法。 通過知法，應領會緣起的意義。如論典中所說：『凡是緣起之法，其自性即是寂滅。因此，生與已生，其自性皆是寂滅。』這裡所說的已生，以及自性本無生，即是緣起的意義。痛苦（duḥkha）也是緣起的，因此，其自性也是不生的。凡是自性不生的，即是涅槃，二者皆是不生的緣故。等等。對於不屬於凡夫俗子境界的究竟自性，二者皆是不生的。由於自性本無生，輪迴（saṃsāra）與涅槃二者是一體的。因此，由於與涅槃無別，緣起也被稱為法。見此即見涅槃。所以，誰見緣起，誰就見法。法與自性以及薄伽梵（Bhagavān，世尊）無二無別，因此，見此即見佛（Buddha）。 如此，以緣起的不生不滅為對境的知法，能證悟三諦（satya-traya），即緣起的自性本不生，涅槃也是其自性，證悟此二者實為同一。等等。若要提煉其精髓，則應如此理解：有智慧的人啊，請傾聽！你們這些實在論者，並不瞭解緣起的要點。因為你們承認緣起是真實存在的，所以將四聖諦（ārya-satya）的實相視為漸進的新發現，這是顛倒了緣起的要點。如果瞭解緣起的要點，四聖諦的實相只有一個。如果對一個真諦有了新的認識，那麼對所有四個真諦的認識都會同時更新。而你們...

【English Translation】 Indeed, this is none other than the nature of dependent origination (pratītyasamutpāda). As it is said in the sutra: 'Whoever sees dependent origination sees the Dharma.' The wisdom that completely ascertains that dependent origination and nirvāṇa are of the same nature is the knowledge of the Dharma. By knowing the Dharma, one should comprehend the meaning of dependent origination. As it is said in the treatise: 'Whatever arises dependently, its nature is pacified. Therefore, birth and what is born are both pacified.' What is said here as 'what is born' and 'the nature of birthlessness' is the meaning of dependent origination. Suffering (duḥkha) is also dependently originated, therefore, its nature is unborn. Whatever is unborn by nature is nirvāṇa, since both are unborn. And so on. For the ultimate nature that is not within the realm of childish beings, both are unborn. Since it is unborn by nature, saṃsāra and nirvāṇa are one. Therefore, since it is no different from nirvāṇa, dependent origination is also called the Dharma. Seeing this is seeing nirvāṇa. So, whoever sees dependent origination sees the Dharma. The Dharma is no different from nature and the Bhagavan (Blessed One), therefore, seeing this is seeing the Buddha. Thus, knowing the Dharma by focusing on the unborn and unceasing of dependent origination, one realizes that the three truths (satya-traya) are unborn by the nature of dependent origination, and nirvāṇa is also its nature, realizing these two is actually the same. And so on. If one were to extract the essence, it should be understood as follows: O wise ones, please listen! You realists do not understand the key point of dependent origination. Because you acknowledge that dependent origination is truly existent, you regard the reality of the Four Noble Truths (ārya-satya) as a progressive new discovery, which is a reversal of the key point of dependent origination. If one understands the key point of dependent origination, there is only one reality of the Four Noble Truths. If a new understanding of one truth arises, then a new understanding of all four truths must arise simultaneously. But you...

---

་བདེན་བཞི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པས། དེ་བཞི་ལ་གནས་ལུགས་ ཐ་དད་པ་བཞི་ཡོད་པའི་གནད་ཀྱིས་སྡུག་བདེན་གྱི་གནས་ལུགས་གསར་མཐོང་གི་ཚེ། བདེན་པ་གཞན་གྱི་གནས་ལུགས་སླར་ཡང་གསར་མཐོང་རེ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་སྔོ་སེར་རང་བཞིན་ཐ་དད་པས། 3-154 སྔོ་འཛིན་དབང་ཤེས་ཀྱིས་སེར་པོ་མི་མཐོང་བ་དང་ཆོས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཡིན་ལ། དབུ་མ་པར་རློམ་པ་གཞན་དག་གིས་རྟེན་འབྲེལ་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ཅེས་པ་ཞིག་ཁས་ལེན་ ཀྱང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་མ་རྟོགས་པས། བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་གཉིས་ནས་བཅོ་ལྔའམ་བཅུ་དྲུག་བང་རིམ་ཅན་ཁས་ལེན་དགོས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་བྱ་སྙམ་ ན། འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ནི། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །ཞེས་པ་པ་ལྟར། རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའམ། རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་ སོང་སྟེ། ཁོ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ན་བདེན་པ་དང་པོ་གསུམ་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པས་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་གསུམ་མ་ སྐྱེས་པ་དེ། དེ་གསུམ་གྱི་གནས་ལུགས་སང་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་གསུམ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་ལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཡང་ཟེར་བ་ཡིན་པས་སྡུག་བདེན་གྱི་རང་བཞིན་ གསར་མཐོང་གི་ཚེ། བདེན་པ་བཞི་ཅར་གྱི་གནས་ལུགས་ཅིག་ཅར་གསར་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། བདེན་བཞི་ལ་གནས་ལུགས་གཅིག་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལུགས་འདི་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དམ་གནས་ལུགས་གསར་མཐོང་གི་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ། 3-155 སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་གཅིག རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་རང་བཞིན་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་དུས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་སྐྱེ་མེད་དེ། རྟེན་འབྲེལ་སྡུག་བདེན་དེའི་རང་ བཞིན་ནམ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་སྡུག་བདེན་དེ་ངད་ཐ་མི་དད་པའམ་དབྱེར་མེད་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུ་མངོན་དུ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི། སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་ མཐོང་ངོ་། །ཞེས་པ་ལྟར། མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་ཤེས་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་གནས་ལུགས་རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་དེ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་དེ་ ཡང་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་པས། འགྲེལ་པར་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་སངས་གྲྱས་བཅོམ་ལྡན་ཐ་མི་དད་པས་ན། དེ་མཐོང་བས་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ རང་བཞིན་གང་། དེ་ནི་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཤེས་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་སྐུ་ཞེས་པ་མེད་ཡང

【現代漢語翻譯】 由於他們承認四聖諦（梵文：catvāri āryasatyāni，英文：Four Noble Truths）是自性成立的，因此這四者各自具有不同的體性。當對苦諦（梵文：duḥkha-satya，英文：the truth of suffering）的體性有了新的認識時，也需要重新認識其他諦的體性。例如，就像由於藍色和黃色自性不同，執著藍色的意識無法看到黃色一樣。這是他們的觀點。然而，其他自詡為中觀派（梵文：Madhyamaka，英文：the Middle Way）的人，雖然承認一切緣起（梵文：pratītyasamutpāda，英文：dependent origination）並非真實成立，但由於不瞭解緣起的要點，因此不得不承認有十五或十六個次第的現觀（梵文：abhisamaya，英文：realization）或證悟（梵文：adhigama，英文：attainment）。那麼，如果瞭解緣起的要點，應該怎麼做呢？應該這樣做：緣起的要點是，如經文所說：『凡是因緣所生之法，即是非生。』也就是說，依靠因緣而生起的事物，本身就是非生的，或者說不是自性成立的。如果它是從無始以來就存在的，那麼就不需要依賴其他因緣了。因此，在前三個聖諦中，由於它們是緣起的，所以是非生的。這三者之所以是非生的，是因為它們的體性是空性（梵文：śūnyatā，英文：emptiness），與這三者無二無別，並且也被稱為滅諦（梵文：nirodha-satya，英文：the truth of cessation）。因此，當對苦諦的自性有了新的認識時，也就同時對四聖諦的體性有了新的認識，因為四聖諦只有一個體性。因此，在這個宗派中，對一切法的法性（梵文：dharmatā，英文：the nature of phenomena）或體性的新認識，只有一個剎那（梵文：kṣaṇa，英文：instant），即現觀。例如，當通過了解緣起的要點，現量（梵文：pratyakṣa，英文：direct perception）見到苦諦等法沒有自性生滅時，這種緣起就是非生的。緣起就是苦諦的自性或法性，因此與苦諦無二無別。如經文所說：『誰見緣起，誰就見法。』像這樣現量見到苦諦的智慧，被稱為見道（梵文：darśanamārga，英文：the path of seeing）的苦法智（梵文：duḥkhe dharmajñāna，英文：knowledge of the dharma of suffering）。 這種苦諦的體性，即自性非生，與佛陀（梵文：Buddha，英文：awakened one）薄伽梵（梵文：Bhagavan，英文：blessed one）的自性非生也是無二無別的。因此，《釋論》中說：『法的自性與佛陀薄伽梵無二無別，因此見到它就是見到佛陀。』如經文所說：『如來（梵文：Tathāgata，英文：the one who has thus come）的自性是什麼？就是眾生的自性。』因此，像這樣的法智，即使沒有所謂的佛的自性法身（梵文：dharmakāya，英文：dharma body），也能見到。

【English Translation】 Since they acknowledge that the Four Noble Truths (Sanskrit: catvāri āryasatyāni) are inherently existent, each of these four has a different nature. When a new understanding of the nature of the truth of suffering (Sanskrit: duḥkha-satya) arises, it is necessary to re-understand the nature of the other truths as well. For example, just as the consciousness that apprehends blue does not see yellow because blue and yellow have different natures. This is their view. However, other self-proclaimed Madhyamikas (Sanskrit: Madhyamaka), although they acknowledge that all dependent origination (Sanskrit: pratītyasamutpāda) is not truly established, because they do not understand the key point of dependent origination, they have to acknowledge fifteen or sixteen stages of abhisamaya or adhigama. So, if one understands the key point of dependent origination, what should one do? One should do this: the key point of dependent origination is, as the scripture says, 'Whatever arises from conditions is unborn.' That is, that which arises in dependence on causes is itself unborn, or not inherently established. If it were born from beginningless time, then it would not need to depend on other causes. Therefore, in the first three truths, because they are dependently originated, they are unborn. The reason why these three are unborn is that their nature is emptiness (Sanskrit: śūnyatā), which is non-different from these three, and is also called the truth of cessation (Sanskrit: nirodha-satya). Therefore, when a new understanding of the nature of the truth of suffering arises, one simultaneously has a new understanding of the nature of all four truths, because the four truths have only one nature. Therefore, in this system, the new understanding of the dharmata or nature of all phenomena is only one instant, that is, abhisamaya. For example, when one directly sees that phenomena such as the truth of suffering have no inherent arising or ceasing through understanding the key point of dependent origination, this dependent origination is unborn. Dependent origination is the nature or dharmata of the truth of suffering, so it is non-different or inseparable from the truth of suffering. The wisdom that directly sees it in this way is called the knowledge of the dharma of suffering (Sanskrit: duḥkhe dharmajñāna) on the path of seeing (Sanskrit: darśanamārga). This nature of the truth of suffering, that is, inherent non-arising, is also non-different from the inherent non-arising of the Buddha (Sanskrit: Buddha) Bhagavan (Sanskrit: Bhagavan). Therefore, the commentary says, 'The nature of dharma is non-different from the Buddha Bhagavan, so seeing it is seeing the Buddha.' As the scripture says, 'What is the nature of the Tathagata (Sanskrit: Tathāgata)? It is the nature of beings.' Therefore, such dharma knowledge can see even without the so-called dharma body (Sanskrit: dharmakāya) of the Buddha's nature.

---

་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། གནད་དེས་ན་ འགྲེལ་པར། དེ་ལྟར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་ཤེས་པས །བདེན་པ་གསུམ་པོ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་ལ། 3-156 མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་མཐོང་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་ཏུ་ཟད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར། དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་ཤེས་དེས། བདེན་པ་གསུམ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ ཀྱིས་རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་དང་། དེ་གསུམ་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་འགོག་བདེན་མྱང་འདས་དེ་ཡང་། དེ་གསུམ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་གནས་ལུགས་ཡིན་པས། བདེན་པ་བཞི་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་ དུ་གཅིག་ཅར་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་པས། ཕྱིན་ཆད་ཆོས་གང་གི་ཡང་ལུགས་གསར་དུ་མཐོང་དགོས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ཤེས་ན་འདི་མི་གོ་བའི་དོན་མེད་དོ། །དེ་ལ་ ཡང་ཁ་ཅིག་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་དང་བཞི་སོགས་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྤོང་བ་ནི། འགྲེལ་པར། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཤེས་པས། སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྔོན་མ་མཐོང་བའི་ལྟ་བར་བྱ་བ་གཞན་མི་སྲེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅོམ་ལྔར་ཇི་ལྟར་གཞག སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་ནི་མཐོང་ བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅོམ་ལྔར་མི་འདོད་ཀྱི། མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པར་འདོད་དོ། །དེ་དག་གི་འདོད་པ་དང་བཤད་པ་འདི་མི་འགལ་ལོ། ། གང་ཟག་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔར་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ཡང་། 3-157 དེ་ལྟ་བུས་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་ལ་དེ་བསྟན་བཅས་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ཆར་ཕྱེ་སྟེ་ཆ་བཅོ་ལྔར་རྣམ་པར་བཞག་གོ །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ལམ་སྒོམ་པ་རྨ་ པ་བཅུ་དྲུག་དེ་ཅི་ལྟ་བུ། ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དག་གིས་དེ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པ་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ཡང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་ དེ། དེ་ཁོ་ན་ནི་ངོ་བོ་གཅིག་པུར་ཟད་དོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེའི་དོན་ནི། བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་སྐད་ཅིག་གམ་གཅིག་ཁོ་ནར་འདོད་པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མདོ་དང་མངོན་པ་སོགས་ལས་ སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་དང་བཅུ་དྲུག་སོགས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་འགའ་ཞིག་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཁོ་ནར་འདོད་པ་ཡང་ཡོད་ལ། བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་སྐད་ ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་སོགས་སུ་འདོད་པ་དང་བཤད་ཡང་ཡོད་མོད། དེ་ག་དང་ཁོ་བོའི་ལུགས་འདི་མི་འགལ་ཏེ། གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ཐ་དད་ལ་དགོངས་ནས་བདེན་པ་ཤེས་པའི་ཆ་གཅིག་ལ་ཆ་ བཅོ་ལྔ་སོགས་སུ་ཕྱེ་ནས། ཆོས་བཟོད་ཆོས་ཤེས་སོགས་ཀྱི་མིང་བཏགས་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་ཀྱི། བདེན་པ་གསར་མཐོང་གཅིག་རྗེ་ལ་

【現代漢語翻譯】 是現量見到的。因此，《釋論》中說：『這樣一來，以知法智了知緣起之無生無滅，則三諦（苦諦，集諦，滅諦）以緣起之自性不生，涅槃也是它的自性，因此證悟唯是一。』就像這樣，以這樣的苦法智，三諦以緣起的要點，自性無生，而這三者無生的滅諦涅槃，也是與這三者無有差別的實相，因此四諦等一切法的實相，是現量同時見到的。所以，之後對於任何法的體性，都不需要重新去見，如果瞭解了緣起的要點，沒有不明白的道理。對此，有些人認為與所說的證悟真諦有兩剎那或四剎那等相違背，爲了消除這種疑惑，《釋論》中說：『這樣一來，以知法智，於一剎那間見到緣起，就不會貪求先前未見的觀點。如果這樣，見道十五剎那如何安立？有些部派不承認見道有十五剎那，而認為證悟唯是一。這些人的觀點和這個說法並不矛盾。』即使是那些認為有十五剎那的人，也是爲了教化所化眾生，爲了使他們獲得利益，將一個智慧的體性分為十五個部分來安立。如果這樣，修道十六剎那又是什麼？爲了使希求解脫的人們以其他方式習慣於進入那唯一的境界，這也是經過全面考察后而安立的，那唯一的境界就是唯一的體性。』這樣說道。它的意思是：認為證悟真諦只有一剎那或唯一一個，這種說法不合理，因為經部和論典等中說了有十五剎那和十六剎那等。有些聲聞部派也認為證悟真諦只有一剎那，也有認為證悟真諦有十五剎那等的說法，但這和我的觀點並不矛盾，因為考慮到所化眾生的不同，將了知真諦的一個部分分為十五個部分等，只是安立了法忍、法智等的名稱而已，實際上對於新見的真諦 是現量見到的。因此，《釋論》中說：『這樣一來，以知法智了知緣起之無生無滅，則三諦（苦諦，集諦，滅諦）以緣起之自性不生，涅槃也是它的自性，因此證悟唯是一。』就像這樣，以這樣的苦法智，三諦以緣起的要點，自性無生，而這三者無生的滅諦涅槃，也是與這三者無有差別的實相，因此四諦等一切法的實相，是現量同時見到的。所以，之後對於任何法的體性，都不需要重新去見，如果瞭解了緣起的要點，沒有不明白的道理。對此，有些人認為與所說的證悟真諦有兩剎那或四剎那等相違背，爲了消除這種疑惑，《釋論》中說：『這樣一來，以知法智，於一剎那間見到緣起，就不會貪求先前未見的觀點。如果這樣，見道十五剎那如何安立？有些部派不承認見道有十五剎那，而認為證悟唯是一。這些人的觀點和這個說法並不矛盾。』即使是那些認為有十五剎那的人，也是爲了教化所化眾生，爲了使他們獲得利益，將一個智慧的體性分為十五個部分來安立。如果這樣，修道十六剎那又是什麼？爲了使希求解脫的人們以其他方式習慣於進入那唯一的境界，這也是經過全面考察后而安立的，那唯一的境界就是唯一的體性。』這樣說道。它的意思是：認為證悟真諦只有一剎那或唯一一個，這種說法不合理，因為經部和論典等中說了有十五剎那和十六剎那等。有些聲聞部派也認為證悟真諦只有一剎那，也有認為證悟真諦有十五剎那等的說法，但這和我的觀點並不矛盾，因為考慮到所化眾生的不同，將了知真諦的一個部分分為十五個部分等，只是安立了法忍、法智等的名稱而已，實際上對於新見的真諦，根本沒有。

【English Translation】 It is directly seen. Therefore, the commentary says: 'In this way, by knowing the Dharma with the knowledge of Dharma, one knows that the three truths (suffering, origin, cessation) do not arise from the nature of dependent origination, and Nirvana is also its nature, therefore realization is only one.' Just like this, with such suffering Dharma knowledge, the three truths, with the key point of dependent origination, are selflessly unborn, and the cessation truth Nirvana, which is unborn from these three, is also the reality that is no different from these three. Therefore, the reality of all Dharmas such as the four truths is directly seen simultaneously. Therefore, afterwards, for the nature of any Dharma, there is no need to see it again. If one understands the key point of dependent origination, there is no reason not to understand. Regarding this, some people think that it contradicts the so-called realization of the truth having two or four moments, etc. In order to eliminate this doubt, the commentary says: 'In this way, with the knowledge of Dharma, seeing dependent origination in one moment, one will not crave for previously unseen views. If so, how are the fifteen moments of the path of seeing established? Some schools do not admit that there are fifteen moments of the path of seeing, but think that realization is only one. The views of these people and this statement are not contradictory.' Even those who think there are fifteen moments, in order to teach the beings to be tamed, in order to benefit them, divide the nature of one wisdom into fifteen parts to establish. If so, what are the sixteen moments of the path of cultivation? In order to make those who desire liberation accustomed to entering that unique state in other ways, this is also established after comprehensive investigation, and that unique state is the only nature.' It says so. Its meaning is: It is unreasonable to think that the realization of the truth is only one moment or only one, because the Sutras and Shastras, etc., say that there are fifteen moments and sixteen moments, etc. Some Shravaka schools also think that the realization of the truth is only one moment, and there are also statements that the realization of the truth has fifteen moments, etc., but this is not contradictory to my view, because considering the differences of the beings to be tamed, dividing one part of knowing the truth into fifteen parts, etc., is only establishing the names of Dharma-ksanti, Dharma-jnana, etc., but in reality, for the newly seen truth It is directly seen. Therefore, the commentary says: 'In this way, by knowing the Dharma with the knowledge of Dharma, one knows that the three truths (suffering, origin, cessation) do not arise from the nature of dependent origination, and Nirvana is also its nature, therefore realization is only one.' Just like this, with such suffering Dharma knowledge, the three truths, with the key point of dependent origination, are selflessly unborn, and the cessation truth Nirvana, which is unborn from these three, is also the reality that is no different from these three. Therefore, the reality of all Dharmas such as the four truths is directly seen simultaneously. Therefore, afterwards, for the nature of any Dharma, there is no need to see it again. If one understands the key point of dependent origination, there is no reason not to understand. Regarding this, some people think that it contradicts the so-called realization of the truth having two or four moments, etc. In order to eliminate this doubt, the commentary says: 'In this way, with the knowledge of Dharma, seeing dependent origination in one moment, one will not crave for previously unseen views. If so, how are the fifteen moments of the path of seeing established? Some schools do not admit that there are fifteen moments of the path of seeing, but think that realization is only one. The views of these people and this statement are not contradictory.' Even those who think there are fifteen moments, in order to teach the beings to be tamed, in order to benefit them, divide the nature of one wisdom into fifteen parts to establish. If so, what are the sixteen moments of the path of cultivation? In order to make those who desire liberation accustomed to entering that unique state in other ways, this is also established after comprehensive investigation, and that unique state is the only nature.' It says so. Its meaning is: It is unreasonable to think that the realization of the truth is only one moment or only one, because the Sutras and Shastras, etc., say that there are fifteen moments and sixteen moments, etc. Some Shravaka schools also think that the realization of the truth is only one moment, and there are also statements that the realization of the truth has fifteen moments, etc., but this is not contradictory to my view, because considering the differences of the beings to be tamed, dividing one part of knowing the truth into fifteen parts, etc., is only establishing the names of Dharma-ksanti, Dharma-jnana, etc., but in reality, for the newly seen truth, there is none at all.

---

གཅིག་སྐྱེ་བ་སོགས་དུམ་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་ཆོས་ཉིད་གསར་དུ་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ། 3-158 ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་ཆོས་ཉིད་གསར་དུ་ཤེས་པའི་ཆོས་ཤེས་སོགས་རིམ་ཅན་སྐྱེ་བར་འདོད་ན། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་མ་རྟོགས་པ་དངོས་སྨྲ་བ་དང་འདྲའོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། ཆོས་ཤེས་པ་ཡི་འོག་ ཏུ་ནི། །འདི་ལ་བྱེ་བྲག་དབྱེར་ཡོད་ན། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དངོས་ལ་ཡང་། །གང་གིས་སྐྱེ་བར་རྣམ་བརྟགས་པ། །རྣམ་པར་མི་མཁས་དེ་ཡིས་ནི། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་དོན་མ་མཐོང་། །ཞེས་དང་། ཟླ་ བས། འགྲེལ་པར། ཅི་སྟེ་ཁྱད་པར་དུ་དབྱེ་བའི་རྣམ་པ་དངོས་པོ་གཞན་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་གཟུང་བ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་དགོས་པར་འགྱུར་ ཏེ། ཆོས་ཤེས་པ་དེའི་འོག་ཏུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་བྱ་བ། བྱེ་བྲག་དབྱེ་བ་ཡོད་ན་ནི། །དེའི་དམིགས་པ་གཞན་དུ་བརྟགས་ན། དེས་དེའི་ངོ་བོ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡོངས་སུ་གཅད་ དགོས་པས། མི་མཁས་པ་སུས་དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ། རང་གི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བར་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་ཀྱང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་རོ་ གཅིག་པའི་དོན་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ན། རགས་པ་ས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཇི་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་དེ་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མཐོང་སྟེ། རིམ་གྱིས་གོམས་པར་བྱས་ནས་མ་རིག་པ་མ་ལུས་པར་འགགས་ཏེ། 3-159 རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ནི། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་བྱ་བ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ་གཞན་ དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དེའི་དོན་སྙིང་པོ་དྲིལ་ན་འདི་ལྟར་མཐོང་སྟེ། ཁྱེད་བདེན་པའི་ཆོས་ཉིད་གསར་མཐོང་གི་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅོམ་ལྔ་སོགས་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་འདི་ མི་འཐད་དེ། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་དུ་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་དུ་མཐོང་བའི་མཐོང་ལམ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ནི། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ལ་རྣམ་ པར་མི་མཁས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་གཅིག་རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་དུ་མཐོང་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་དུ་མཐོང་དགོས་པ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ཡིན་པ་ལས། ཁྱེད་ཀྱིས་ ནི་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་སྐྱེ་མེད་དུ་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྐྱེ་མེད་དུ་མཐོང་བའི་མཐོང་ལམ་སྐྱེ་དགོས་པ་སོགས། གནས་ལུགས་མཐོང་ཚུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་དབྱེ་བའམ་རིམ་ པ་མང་དུ་ཕྱེ་འདུག་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་དུ་གཅིག་པའི་གནས་ལ

【現代漢語翻譯】 因為並非意在一次生等片段，所以並非如此，而是在新知苦諦法性之後。 如果認為集諦法性的新知之法等次第產生，那麼這就像是不瞭解緣起要點、主張實有的人一樣。經中開示說：『在知法之下，如果對此有差別區分，那麼對於極其微細的事物，誰會設想其產生？不善巧者，不會見到緣起之義。』還有，《月稱入中論》的註釋中說：『如果區分差別的相，存在其他事物被其他所認知，那麼此時未完全斷除的相就需要完全斷除。』在知法之下，如果對差別進行完全斷除，如果存在差別區分，那麼如果對它的對境進行其他設想，那麼它就需要完全斷除它的自性。因此，不善巧者無論如何設想極其微細的事物在其自性中產生，也不會了解緣起之義，即無自性生和同一味道之義。更何況粗大的地等？如何將緣起之義視為一個體性，通過逐漸串習，從而使無明完全止息？ 安住于緣起自性之對境的智慧，被安立為在見法中滅盡和已作之事，而不是其他。』總而言之，其意義可以這樣理解：你們認為新見真諦的見道有五種次第生等，這是不合理的。在見到苦諦自性無生之後，如果認為集諦自性無生的見道會產生，那麼這就是不善巧緣起要點。因為如果見到一個緣起之法自性無生，那麼就必須見到一切法自性無生，這是緣起的要點。但是，你們在見到苦諦無生之後，集諦卻要分別產生無生的見道等，對於實相見解的差別區分或次第劃分得太多了。並非如此，一切緣起之法都是同一體性，即自性無生的實相。

【English Translation】 Because it is not intended to be a single birth or other fragments, it is not so. Rather, after newly knowing the Dharma nature of the Truth of Suffering. If one believes that the new knowledge of the Dharma nature of the Truth of Origin arises in a sequential manner, then it is like someone who does not understand the key points of dependent origination and asserts substantial existence. The teaching states: 'Beneath the knowledge of Dharma, if there are distinctions and differences, then even for the most subtle things, who would conceive of their arising? The unskilled do not see the meaning of dependent origination.' Also, in the commentary on 《Madhyamakāvatāra》 by Candrakīrti (月稱): 'If there is a way to distinguish differences, if there is another object grasped by another consciousness, then at that time, what has not been completely cut off must be completely cut off.' Beneath the knowledge of Dharma, if one completely cuts off distinctions, if there are distinctions, then if one imagines its object to be other, then it must completely cut off its own nature. Therefore, no matter how the unskilled conceive of the most subtle things arising in their own nature, they do not understand the meaning of dependent origination, which is the meaning of no self-nature arising and the same taste. What need is there to mention the gross earth and so on? How can the meaning of dependent origination be seen as one characteristic, and through gradual habituation, all ignorance be completely ceased? Dwelling in the wisdom that focuses on the nature of dependent origination is established as cessation in seeing the Dharma and having done what needs to be done, and not otherwise.' In short, its meaning can be understood as follows: Your assertion that the path of seeing, which newly sees the Truth, arises in a sequential manner with five moments, etc., is unreasonable. After seeing the Truth of Suffering as being without inherent existence, if you believe that the path of seeing, which sees the Truth of Origin as being without inherent existence, will arise, then you are unskilled in the key points of dependent origination. Because if one sees one Dharma of dependent origination as being without inherent existence, then one must see all Dharmas as being without inherent existence, which is the key point of dependent origination. However, after you see the Truth of Suffering as being without inherent existence, you separately generate the path of seeing that sees the Truth of Origin as being without inherent existence, etc. There are too many distinctions or sequential divisions in the way you see reality. It is not so. All Dharmas of dependent origination are of the same nature, that is, the reality of being without inherent existence.

---

ུགས་ལ་ཚོགས་སྦྱོར་དུ་རིམ་གྱིས་གོམས་པར་བྱས་ནས། 3-160 མ་རིག་པ་སོགས་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་མ་ལུས་པར་འགགས་པ་སྟེ་རྒྱུན་ཆད་དེ། རྟེན་འབྲེལ་སྐྱེ་མེད་འགག་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ལུགས་འདི་ལ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ལུགས་འདིའི་གནད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཟིགས་པ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་འདྲེན་པ་པ་ལ་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་ པས་སྤང་གཉེན་སྐྱེ་འགག་གི ཀླུ་སྒྲུབ་ལགས་ཀྱི་སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་འཆད་པ་ན་འདི་ལྟར་གསུང་སྟེ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་ཐ་མ་ནི། སྤང་བྱ་མཐོང་སྤང་དེའི་སྦྱོར་བ་གཉེན་ པོ། བདེན་བཞིའི་རང་བཞིན་གཅིག་ཅར་གསར་དུ་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ། འདིར་ཆོས་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའམ། གཞན་དག་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་དུ་མིང་འདོགས་པ་དེ་ནི། སྤང་བྱ་མཐོང་སྤང་མངོན་གྱུར་ བ་སྤངས་ཟིན་ཀྱང་། ས་བོན་སྤོང་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པས། འཇུག་པ་གཉེན་པོའི་བར་ཆད་མེད་ལམ། དེས་ས་བོན་སྤོང་བའི་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་དེ་ནི། རྟེན་གཉེན་པོའམ་རྣམ་ གྲོལ་ལམ། སྐད་ཅིག་གསུམ་པ་ཕན་ཆད་ནི། ཐག་རིངས་གཉེན་པོའམ། ཁྱད་པར་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་བདེན་བཞིའི་གནས་ལུགས་སར་མཐོང་གི་ཆོས་ཤེས་ཞེས་གྲགས་པ་དེ་ནི་མཐོང་ལམ་དངོས་ཡིན་ཞིང་། 3-161 སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་ལ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནས་ལུགས་གསར་མཐོང་མེད་པས་སྒོམ་ལམ་ཡིན་གྱི། མཐོང་ལམ་དུ་མི་འཇོག་གོ །སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔའམ་བཅུ་དྲུག་སོགས་ནི། གདུལ་བྱ་ཁ་དྲང་བའི་ ཕྱིར། བདེན་པ་གསར་མཐོང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་གཅིག་ཉིད་ལ། སྡུག་བསྔལ་བཟོད། ཆོས་ཤེས་སོགས་ཀྱི་མིང་རྟགས་པའམ། ཡང་ན་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་པས་རྗེས་ཀྱི་ངེས་ཤེས་བཅུ་དྲུག་ལ་དེ་དག་གི་མིང་ བཏགས་ནས། ཞུགས་འབྲས་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་རྣམ་པར་འཇོག་གསུངས་པ་གང་བདེ་བརྟགས་ནས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་གནད་དེ། དཔལ་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་པའི་ཡང་དགོངས་ པའི་དབྱིངས་སུ་བཞུགས་པ་རིག་ནས་ཁོ་བོས་ཀྱང་རྩལ་ཐོན་དུ་བསྐྱངས་པ་ལ། རྗེས་འབྲང་ཆུ་བུར་གྱི་མིག་ཅན་རྣམས། ཉན་རང་གིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་ སྟོང་དུ་རྟོགས་ཟེར་བ་འདི་འདར་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་པའི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཆོ་ངེ་འདེབས་པ་ནི། དཔལ་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་དབྱིངས་མ་མཐོང་བར། མཐའི་དབུ་བ་གདོས་པའི་ གོང་བུ་ཙམ་ཞིག་མཐོང་བས་ཐིམ་པ་ཙམ་སྟེ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་འདྲེན་པ་དེའི་དགོངས་པ་ལ། རོང་སྟོན་ཆེན་པོ་སོགས་བླ་མ་འགའ་ཞིག་གི་དགོངས་འཁྲིད་དང་། གདུལ་བྱ་བློ་ཆུང་འགའ་ཞིག་ཁ་དྲང་བའི་ཐུན་མོང་བའི

【現代漢語翻譯】 通過逐漸習慣於結合資糧道， 無明等所有現行的煩惱都會止息，即斷絕。安住于緣起、不生不滅之自性的智慧，這被稱為見法涅槃。因為這個宗派是這樣安立的。因此，要毫不顛倒地觀察這個宗派的要點。 我們導師（宗喀巴）的《三摩地王經》中，解釋龍樹菩薩如何斷除所斷時，這樣說道：三乘的加行道中最後的頂位，是斷除所斷見道的加行對治。在當下親見四諦的自性時，生起智慧，此處稱為法智，或者其他人稱之為苦法忍。這是因為斷除了現行的所斷見道，並且進行斷除種子的行為。因此，進入無間道。當它完成斷除種子的行為的第二個剎那，就是解脫道。第三個剎那之後，就是勝道或特勝道。在這些之中，現見四諦之實相的見道法智，是真正的見道。 第二個剎那之後，沒有新見緣起之實相，所以是修道，而不是見道。十五或十六個剎那等，是爲了引導容易教化的眾生，在現見真諦的智慧的一個部分上，安立苦法忍、法智等名稱。或者《三摩地王經》中，對十六個隨後的證悟安立這些名稱，從而安立入流果等名稱。應該考察哪種說法更合理，然後接受。 如是，聖者龍樹菩薩的不共要點，安住在《三摩地王經》的甚深意境中。我（宗喀巴）也努力地弘揚它。然而，那些像水泡一樣眼睛的追隨者們，說聲聞和獨覺證悟了法的無我，特別是證悟了一切法是真相空性，這不是《三摩地王經》的觀點。他們這樣哀嚎，是因為沒有見到《三摩地王經》的教理之海的深廣，只看到了邊緣上漂浮的泡沫，就自以為是。我們導師的觀點，與隆敦大師等一些上師的引導，以及爲了引導一些根器差的弟子而說的共同之處。

【English Translation】 By gradually becoming accustomed to combining the accumulations, all manifest afflictions such as ignorance will cease, that is, be cut off. To abide in the wisdom that focuses on the nature of dependent origination, unborn and unceasing, is called 'Nirvana in this very life of seeing the Dharma'. This is because this system establishes it in this way. Therefore, one should examine the key points of this system without any inversion. In the 《Samadhiraja Sutra》of our guide (Tsongkhapa), when explaining how Nagarjuna eliminates what is to be eliminated, it is said: The last of the supreme Dharmas on the path of joining of the three vehicles is the antidote to the practice of what is to be abandoned, the path of seeing. When the nature of the four truths is directly and newly seen, wisdom arises, which is called 'Dharma-knowledge' here, or others name it 'Suffering-Dharma-Endurance'. This is because although the manifest afflictions to be abandoned have been abandoned, the act of abandoning the seeds is performed. Therefore, entering the uninterrupted path. The second moment when it completes the act of abandoning the seeds is the liberation path. The third moment onwards is the superior path or the distinguished path. Among these, the Dharma-knowledge of seeing, which sees the nature of the four truths, is the actual path of seeing. After the second moment, there is no new seeing of the nature of dependent origination, so it is the path of meditation, not the path of seeing. Fifteen or sixteen moments, etc., are for the sake of guiding those who are easily tamed. On one part of the wisdom of newly seeing the truth, the names of Suffering-Endurance, Dharma-knowledge, etc., are established. Or, in the 《Samadhiraja Sutra》, these names are given to the sixteen subsequent cognitions, thereby establishing the terms such as stream-enterer fruit. One should examine which statement is more reasonable and then accept it. Thus, the uncommon key point of the noble Nagarjuna, residing in the profound intention of the 《Samadhiraja Sutra》. I (Tsongkhapa) also strive to promote it. However, those followers with eyes like bubbles say that the Hearers and Solitary Realizers realize the selflessness of phenomena, especially that all phenomena are realized to be empty of inherent existence, which is not the view of the 《Samadhiraja Sutra》. They wail like this because they have not seen the depth and breadth of the ocean of the teachings of the 《Samadhiraja Sutra》, but only see the foam floating on the edge, and then become complacent. The view of our guide, the common ground with the guidance of some lamas such as Rongton Chenpo, and for the sake of guiding some disciples with poor faculties.

---

་གྲུབ་མཐའ་དང་། 3-162 གདུལ་བྱ་མཆོག་ལ་ཟུར་གྱིས་བསྟན་པའི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གྲུབ་མཐའ་བརྡ་ཙམ་གྱིས་བསྟན་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་བོས་ནི་སྤང་གཉེན་གྱི་སྐབས་སུ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་ཟུར་ཙམ་ བསྟན་པ་དེས་མིག་ཕྱེ་ནས། འཕགས་མཆོག་ཀླུ་དང་དཔལ་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་པའི་དགོངས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ཉན་རང་སོགས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལས་ཉོན་ གྱི་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་ཐག་ཆད་པ་འདི་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་པ་འདིའི་ནུས་པ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། དམན་པའི་འཕགས་པ། རྣམས་ཡང་སྲིད་འཁོར་བའི་རྒྱུ། རྟག་ཆད་འཁྲི་ཤིང་རིགས་པའི་ མདའ་བོ་ཆེས། །བསྲེགས་ཚེ་སྲིད་པའི་རྒྱུན་ཐག་ཕྲེང་བ་བཅད། །ཀླུ་སྒྲུབ་འཕོངས་རྐྱེན་དཔའ་བོར་བདག་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་པ་སྟེ། དམན་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ལ་འཕེན་བྱེད་ལ་སོགས་པ་མེད་ཟེར་བ་ ཙམ་མཐུན་ཡང་། དེ་རྣམས་སྲེད་ལེན་གྱིས་གསོས་བཏབ་ནས་སྲིད་པར་སྐྱེ་ཟེར་བའི་ཡང་སྲིད་པར་འཁོར་བའི་རྒྱུ། བདེན་འཛིན་ལས་བྱུང་བའི་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་ངན་པའི་འཁྲ་ཤིང་འདི་ཡིན་ལ །འདི་ ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་རིགས་པའི་མདའ་མོ་ཆེ་མེ་འབར་བ་འདིས་བསྲེགས་པའི་ཚེ། ཡང་ཡང་འཁོར་བའི་སྲིད་པའི་རྒྱུན་ཐག་ཕྲེང་བ་བཅད་པ་ནི། ལྷ་ཆེན་ཁྲོས་པའི་མདའ་གཅིག་གིས། །གྲོང་ཁྱེར་སུམ་བརྩེག་བསྲེགས་ཞེས་གྲག ། 3-163 ཅེས་པ་ལྟར། སྔོན་ལྷ་དང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཁྲོས་ཏེ་མདའ་མེ་འབར་བ་འཕངས་པས། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་བརྩེག་བསྲེག་པ་ཡང་གྲགས་ཆེ་བར་བྱེད་མོད། དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་ལྷག་པའི་རིགས་ པའི་མདའ་འཕེན་པའི་འཕོངས་སྐྱེན་པའི་དཔའ་བོ་འཁོར་འདས་གཉིས་ན་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་དཔལ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་གཅིག་པུ་ཡིན་པས། དེ་ལ་བདག་འཚལ་ཞེས་པའོ། །དེས་ན། འཕགས་པ་རྣམས་འཁོར་བར་ལས་ ཉོན་གྱི་སྐྱེ་མི་དགོས་ཏེ །མ་རིག་པ་བརྟེན་ནས་འདུ་བྱེད་སོགས་འཕེན་བྱེད་དང་། སྲེད་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་པ་སོགས་འབྲུབ་བྱེད་འགྲུབ་པ་ཡིན་པ་ལས། འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ། མ་རིག་པ་དང་ སྲེད་ལེན་སོགས་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཆགས་སྡང་སོགས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དེའི་རྩ་བ་ཡང་བདེན་འཛིན་ཡིན་པ་ལས། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས། རྟེན་ འབྲེལ་གྱི་གནད་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་རྟོགས་པས་བདེན་འཛིན་གང་ཡང་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐེག་གསུམ་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་ག་གནད་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་ དུ་རྟོགས་པ། བར་དུ་བདག་བཟློག་གི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཙམ་ལ་ན་མཉམ་པ་འདི། དཔལ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་བཞིན། དཔལ་ས་སྐྱ་པའི་རྗེ་བཙུན་གོང་མའི་གཙུག་རྒྱན་ས་པཎྜི་ཏ་

【現代漢語翻譯】 宗派。 對於可調伏的眾生，以特別的方式闡述的龍樹（Nāgārjuna）的獨特宗派，有兩種僅以符號表示的方式。因為我在斷證（spang gnyen）的時候，通過龍樹宗派的略微闡述而開啟了眼界，從而輕鬆地理解了聖龍樹（Ārya Nāgārjuna）和吉祥十萬頌（Śrī Lakṣmīkara）三者的意趣。此外，聲聞、緣覺等所有聖者斷絕了業和煩惱的輪迴，這也是依賴於緣起的道理的力量所致。爲了說明這一點，有如下偈頌：『弱者的聖者，輪迴的因，常斷的蔓藤，以理性的巨箭，焚燒之際，斷絕了存在的連續。龍樹的後裔，勇士，我向您致敬。』意思是說，弱者的聖者們僅僅是贊同沒有推動者等，但他們以貪愛滋養，從而在輪迴中產生。這是由真執產生的常斷見惡見之蔓藤。這被龍樹的緣起理性的巨箭所焚燒之際，就斷絕了反覆輪迴的存在的連續，如同『先前天神和偉大的自在天憤怒，發射燃燒的箭，燒燬了三層城市』一樣。 先前天神和偉大的自在天憤怒，發射燃燒的箭，燒燬了三層城市，這也被廣泛傳揚。但比這更偉大的是，發射理性的箭的後裔勇士，在輪迴和涅槃中廣為人知，只有吉祥聖龍樹一人，所以我向他致敬。因此，聖者們不需要在輪迴中經歷業和煩惱的產生，因為依賴於無明而產生行等推動者，依賴於貪愛而產生有等完成者。聖者的相續中，無明和貪愛等不會顯現。因為煩惱，如貪嗔等的產生之因是常斷見，而其根本是真執。聖者們通過緣起的關鍵，證悟一切法無自性，因此任何真執都不會顯現。因此，三乘的聖者們都通過緣起的關鍵，證悟一切法性空，中間僅以斷我（bdag bzlog）的中觀見解相同，這正如吉祥聖龍樹的意趣一樣，吉祥薩迦派的上師之頂飾，薩迦班智達（Sa skya paNDi ta）。

【English Translation】 Doctrines. For the beings to be tamed, the unique doctrine of Nāgārjuna (Nāgārjuna), which is explained in a special way, has two ways of indicating it only with symbols. Because when I was in the context of abandonment and realization (spang gnyen), I opened my eyes with the slight explanation of the Nāgārjuna system, and thus easily understood the intent of the noble Nāgārjuna (Ārya Nāgārjuna) and the glorious Hundred Thousand (Śrī Lakṣmīkara). Furthermore, all the noble beings such as Śrāvakas and Pratyekabuddhas have cut off the cycle of karma and afflictions, which is also due to the power of this reasoning of dependent origination. To show this, there is the following verse: 'The inferior noble ones, the cause of samsara, the creeper of permanence and annihilation, with the great arrow of reason, when burned, cuts off the continuous chain of existence. The descendant of Nāgārjuna, the hero, I pay homage to you.' It means that the inferior noble ones only agree that there are no motivators, etc., but they are nourished by craving and grasping, and thus are born in samsara. This is the creeper of evil views of permanence and annihilation arising from the clinging to reality. When this is burned by the great flaming arrow of Nāgārjuna's reasoning of dependent origination, the continuous chain of repeated samsara is cut off, just as 'Previously the gods and the great Lord were angry and shot a burning arrow, burning the three-tiered city' is said. Previously the gods and the great Lord were angry and shot a burning arrow, burning the three-tiered city, which is also widely known. But even greater than that is the descendant hero who shoots the arrow of reason, who is well-known in samsara and nirvana, is only the glorious holy Nāgārjuna, so I pay homage to him. Therefore, the noble ones do not need to experience the arising of karma and afflictions in samsara, because relying on ignorance, actions and other motivators arise, and relying on craving and grasping, existence and other completers arise. In the continuum of the noble ones, ignorance and craving, etc., do not manifest. Because the cause of the arising of afflictions, such as attachment and aversion, is the view of permanence and annihilation, and its root is the clinging to reality. The noble ones, through the key of dependent origination, realize that all dharmas are without inherent existence, so no clinging to reality will manifest. Therefore, all the noble ones of the three vehicles realize that all dharmas are empty of inherent existence through the key of dependent origination, and in the middle they are only equal in the view of self-reversal (bdag bzlog) Madhyamaka, which is just like the intent of the glorious holy Nāgārjuna, the crown jewel of the Sakya school's superiors, Sakya Paṇḍita (Sa skya paNDi ta).

---

ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ལ། 3-164 དཔལ་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་པ་དང་། ཐུགས་སྲས་ཀྱི་གཙོ་བོ་མཁས་པ་ལྷ་དབང་བློ་གྲོས་ཀྱིས་རྩལ་ཐོན་དུ་མཛད་པ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པའི་དགོངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་དབུ་མའི་གཞུང་ལུགས་རབ་འབྱམས་ལ་སྦྱར་ བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་ཞིང་། བར་དུ་བདག་བཟློག་མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་ལྟ་བའི་གནད་ཕྱི་ཅི་མ་ལོག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ། རི་བོ་དགེ་ལྡན་པ་ཞེས་སོགས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ། མཁས་བཙུན་ཡོངས་ཀྱི་ གཙུག་རྒྱན། བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔལ་བརྒྱད་པ་དང་བཅས་པ་ཕལ་ཆེ་བའི་དགོངས་པ་ཡིན་མོད། དཔལ་ས་སྐྱ་པའི་བསྟན་འཛིན་ཆེན་པོ་གོ་ཤཱཀ་ལ་སོགས་པ་མཁས་པ་རྩོད་མེད་ཡོངས་སུ་གྲགས་ཆེན་ པོ་འགའ་ཞིག་གིས་བཏང་སྙོམས་ལྟ་བུར་མཛད་པ་ནི། དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པར་ངེས་སོ། །འོ་ན་འདི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ངེས་སྙམ་ན། རིགས་པ་ག་ཅུ་པ་ལས། དངོས་ པོར་ཁས་ལེན་ཡོད་ན་ནི། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་འབྱུང་བ་ཡི། །ལྟ་བ་མི་ཟད་མ་རུངས་འབྱུང་། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྩོད་པར་འགྱུར། །དེ་ནི་ལྟ་བ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པས་ཤེས་སོ། ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པར་གསོན་ཅིག ཡུལ་གང་དང་གང་ལ་དངོས་འཛིན་ནམ། བདེན་འཛིན་ཡོད་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཆགས་སྡང་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ། རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་འབྱུང་སྟེ། ཡུལ་དེ་བདེན་པར་གྲུབ་ན། 3-165 གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པའི་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་སོང་བས། ཚིག་ཟིན་རྟག་པར་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང་། རྟག་པར་སོང་། ཡུལ་དེ་རྟེན་འབྲེལ་དང་མི་རྟག་པར་ཁས་བླངས་ནས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བཟུང་བས་སྔོན་རང་ བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ཕྱིས་རྒྱུན་ཆད་པར་སོང་བས་ཆད་ལྟར་སོང་། རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟེ་བ་དེ་ནི། འཇིག་ལྟ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། རང་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པ་དང་། གཞན་ལ་སྡང་བ་ལ་ སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པས་དེ་སྤང་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྟོན་པ་ལ། རྩ་བ་དེ་དང་། འགྲེལ་པར་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་པ་ཡོད་ན་སྔོན་གྱི་འཐམ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་ དབུས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པས། དེ་ལ་དམིགས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རྣམས་སུ་ལྟུང་བ་ཡོད་པས་ན། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དེ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཡོད་ ན རྒྱུ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། རང་གི་ལྟ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་འབྱུང་བ་དང་། དེས་ང་རྒྱལ་དུ་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་ག་ལྟ་བ་ལ་ཞེ་སྡང་འབྱང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐམས་ཅད་ དུ་གཏི་མུག་འབྱུང་བས། ཞེས་སོགས་བྱུང་ངོ་། །འོ་ན་དེ་སྤང་བའི་ཐབས་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་ན། དེ་སྟོན་པ་ནི། དེ་མེད་ཉོན་མོངས་མི་སྐྱེས་ཏེ །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་ཤེས་ཙམ་གྱིས། །ལྟ་དང་ཉོན་མོངས་ཡོངས་སུ་འབྱར། ། 3-166 གང་གིས་དེ་ཤེས་འགྱུར་སྙམ་ན། རྟེན་ནས་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་ཏེ། །བརྟེན་ན

【現代漢語翻譯】 關於偉大的思想： 3-164 榮耀的三百萬部（指《般若經》），以及主要的弟子，學者拉旺·洛珠（Lhawang Lodroe），他精通且卓越的思想，以及與各種中觀論典相結合的思想非常傑出。期間，他完全理解了遠離我執、斷邊，且不偏離中觀見解要點的思想。他也被廣泛稱為格魯派（Gelugpa）。他是所有智者和聖人的頂飾，是洛桑扎巴（Losang Drakpa，宗喀巴）的第八榮耀等等，這幾乎是所有人的思想。然而，薩迦派（Sakya）的偉大教法持有者果夏（Go Shak）等一些著名的、無可爭議的學者，採取了一種中立的姿態，這肯定是深思熟慮的結果。那麼，如何確定這是否是龍樹（Nagarjuna）的思想呢？根據《嘎糾巴論》（Gaju Pa）：『如果承認事物存在，就會產生貪戀和嗔恨，無盡的邪見就會產生，由此產生爭論，那是所有見解的根源。』等等。由此可知。 其含義如下：請仔細聆聽。無論在何處存在對事物的執著或對真實的執著，那就是煩惱、貪嗔等的根源，以及常斷等邪見的來源。如果事物被認為是真實存在的， 3-165 那麼它就變成了不需要依賴他者的獨立存在。即使不承認字面意義上的常，它也變成了常。如果承認事物是緣起和無常的，卻又執著於它的真實存在，那麼先前自然存在的，後來就會斷滅，從而變成了斷見。常斷的中心是壞聚見等的根源，是貪戀自方、憎恨他方等一切煩惱的基礎，因此必須斷除。』爲了說明這一點，根本論和註釋中說：『如果承認事物存在，就會全面思考先前的執著、後來的邊見和中間狀態。由於執著於此，就會墮入各種見解之中。因此，對事物的執著是所有見解的根源。』如果存在見解，就會從那個根源產生煩惱，即對自己的見解產生貪戀，由此變得傲慢，並對他人的見解產生嗔恨，並且在一切事物上產生愚癡。』等等。那麼，斷除它的方法是什麼呢？爲了說明這一點，經中說：『如果它不存在，煩惱就不會產生。因此，僅僅通過了解它，就能擺脫見解和煩惱。』 3-166 那麼，通過什麼才能瞭解它呢？通過看到緣起。』

【English Translation】 On the Great Thought: 3-164 The glorious Three Hundred Thousand (referring to the Prajnaparamita Sutra), and the chief of the heart-sons, the scholar Lhawang Lodroe, whose accomplished and excellent thought, and the combination with various Madhyamaka treatises is outstanding. In between, he fully understood the thought that is free from self-grasping, extremes, and does not deviate from the essential points of the Madhyamaka view. He is also widely known as the Gelugpa. He is the crest jewel of all scholars and saints, and the eighth glory of Losang Drakpa (Tsongkhapa), etc., this is almost the thought of all. However, some famous and undisputed scholars such as Go Shak, the great Dharma holder of the Sakya, took a neutral stance, which must be a deliberate consideration. So, how can it be determined whether this is Nagarjuna's thought? According to the Gaju Pa: 'If one admits that things exist, then attachment and hatred will arise, endless wrong views will arise, and from this, disputes will arise, which is the root of all views.' etc. From this, it is known. Its meaning is as follows: Listen carefully. Wherever there is clinging to things or clinging to truth, that is the root of afflictions, attachment, hatred, etc., and the source of eternalistic and nihilistic views. If things are considered to be truly existent, 3-165 then it becomes an independent existence that does not need to rely on others. Even if one does not admit the literal meaning of permanence, it becomes permanent. If one admits that things are dependently originated and impermanent, but clings to their true existence, then what was previously naturally existent will later be cut off, thus becoming a nihilistic view. The center of permanence and annihilation is the root of the view of the aggregates, etc., and is the basis of all afflictions such as attachment to one's own side and hatred of others, so it must be abandoned.' To illustrate this, the root text and commentary say: 'If one admits that things exist, one will fully contemplate the previous clinging, the later extremes, and the middle state. Because of clinging to this, one will fall into various views. Therefore, clinging to things is the root of all views.' If there are views, afflictions will arise from that root, namely attachment to one's own views, which leads to arrogance, and hatred towards the views of others, and ignorance arises in all things.' etc. So, what is the method to abandon it? To illustrate this, it says: 'If it does not exist, afflictions will not arise. Therefore, by merely knowing it, one can get rid of views and afflictions.' 3-166 So, through what can one know it? By seeing dependent origination.'

---

ས་སྐྱེས་པ་མ་སྐྱེས་པར། །དེ་ཉིད་མཁྱེན་པ་མཆོག་གིས་གསུངས། །ཞེས་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་རྩ་བ་བདེན་འཛིན་དེ་སྤོང་བའི་ ཐབས་ཡོད་དེ། བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་མ་སྐྱེས་པར་སོང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་གནང་། རྟེན་འབྲེལ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་དུ་ནམ་ཞིག་རྟོགས་པའི་ཚེ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བདེ་ཚོགས་ལམ་དུ་གོམས། སྦྱོར་ལམ་དུ་ གསལ་སྣང་ཐོབ། མཐོང་ལམ་དུ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་། སྒོམ་ལམ་དུ་བརྟན་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་སྤོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འཆད་པ་ལ། རྩ་བ་དེ་དང་། འགྲེལ་པར། དངོས་པོའི་ངར་གི་ངོ་བོ་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་ན། དམིགས་པ་མེད་པས་ལྟ་བ་རྣམས་བཟློག་གོ །དེ་ལོག་ན། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་ངོ་ཞེས་སོགས་མང་དུ་བྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་ལ། ཆོས་ཐམས་ ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྙེད་དགོས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པ་ནི་བཤད་ཅིང་འཆད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཡང་ས་པཎྜི་ཏའི་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐུབ་པ་དགོངས་གསལ་ ལས། ཡུམ་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་བ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ནི། 3-167 རིགས་ཅན་གསུམ་ཀས་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མི་བཞེད་དོ། །ཞེས་མཐོང་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་། སྦྱོར་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཡང་། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་རྒྱས་འབྲིང་གསུམ་གྱི་དགོངས་པ། ཐེག་ པ་གསུམ་ཀའི་སྦྱོར་ལམ་ལ་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། ངེས་འབྱེད་བཞིའི་ངར་རང་བཞི་དམིགས་པ་གསལ་མི་གསལ་གྱི་ཁྱད་པར་མ་གཏོགས། བདག་མེད་རྟོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མི་བཞེད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ ས་ལ་བ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། གང་དག་ཉན་ཐོས་བདེ་གཤེགས་འགྱུར་བར་བྱ་སྙམ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ དང་དེ་བཞིན་ཆོས་རྒྱལ་འགྱུར་འདོད་པས། །བཟོད་པ་འདི་ལ་མ་བརྟེན་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པས། ཐེག་གསུམ་འཕགས་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་པའི་ལྟ་ བ་རྟོགས་ཀྱི། ལྟ་བ་མཐོ་དམན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་། བཟོད་པ་འདི་ལ་མ་བརྟེན་ཞེས་སོགས་ཀྱི་བཟོད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། ། ཞེས་པའི་ཤེས་ཕྱིན་ཡང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་མཁས་པ་དག་གི་དགོངས་པ་ཡིན་པ་ནི་སྒྲུབ་མི་དགོས་མོད། 3-168 འོན་ཀྱང་དེ་དག་ལ་ཡང་བར་དུ་བདག་ཟློག་དང་། ཐ་མར་ལྟ་བ་ཀུན་ཟློག་གི་ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེད་པ་ལྟ་བུས་གཞན་ལ་སྐྱོན་གཏོང་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པ་དང་། གཞ

【現代漢語翻譯】 『未生而有生，智者如是說。』意思是說，有方法可以捨棄輪迴的根本——實執，即依賴而生者變為未生。當何時證悟一切緣起皆無生時，如此之見在資糧道中串習，在加行道中獲得明相，在見道中現量見到，在修道中獲得穩固之時，就能捨棄。根本和註釋中都多次提到：『如果如實通達事物自性的真相，由於無有對境，所有見解都會被遣除。見解一旦被遣除，煩惱也會被捨棄。』 因此，要捨棄煩惱，就必須獲得證悟一切法皆無自性的中觀見，這是龍樹（Nāgārjuna）的觀點，並且會被宣說和闡釋。這也是薩迦班智達（Sa skya paṇḍi ta）的觀點。在《能仁明鑑》（Thub pa dGongs gSal）中說：『即使是那些認為聲聞乘是趨向寂滅之道的人，也應當修學這部《般若波羅蜜多》（Śes Rab Kyi Pha Rol Tu Phyin Pa）。』追隨這些教言，聖者父子（師徒）（』Phags Pa Yab Sras）認為，三類有情在證悟無我方面沒有差別。這是在見道的章節中提到的。在加行道的章節中也說：龍樹父子（師徒）的觀點是，對於三乘的加行道來說，除了方便的差別、四抉擇支的體性、自性以及對境是否明晰的差別外，在證悟無我方面沒有差別。即使是那些認為聲聞乘是趨向寂滅之道的人，也應當修學這部《般若波羅蜜多》。』 如經中所說：『凡是想要成為聲聞、善逝者，想要成為獨覺佛和如來法王的人，如果不依靠此忍，就無法獲得。』因此，三乘聖者都證悟到一切法皆是真性空性的見解，並且宣說了見解沒有高低之分。『不依靠此忍』等等的『忍』，以及『應當修學《般若波羅蜜多》』中的《般若波羅蜜多》，指的都是證悟一切法皆是真性空性的中觀見。其他格魯派（dGe Ldan Pa）的智者們的觀點，雖然無需贅述，但對於他們中的一些人來說，似乎沒有區分開中間階段的破除我執和最終階段的破除一切見解的見解差別，以至於在指責他人過失時顯得過於極端。

【English Translation】 'Having been born, not born; thus the supreme knower spoke.' This means that there is a way to abandon the root of samsara, the clinging to true existence, which is to make dependent arising where what arises dependently goes to unarisenness. When one realizes that all dependent arisings are unborn, such a view is familiarized in the accumulation path, clarity is attained in the joining path, it is directly seen in the seeing path, and when stability is attained in the path of meditation, it will be abandoned. In the root text and commentary, it is mentioned many times: 'If the true nature of the essence of things is thoroughly understood, because there is no object, all views will be reversed. If that is reversed, the afflictions will be abandoned.' Therefore, to abandon afflictions, one must obtain the Madhyamaka view that realizes that all phenomena are without true existence, which is the view of Nāgārjuna, and it will be spoken and explained. This is also the view of Sa skya paṇḍi ta. In 'Clarifying the Sugata's Thought' (Thub pa dGongs gSal), it says: 'Even those who think that the Hearer Vehicle is the path to peace should study this Perfection of Wisdom (Śes Rab Kyi Pha Rol Tu Phyin Pa).' Following these teachings, the noble fathers and sons (teachers and disciples) believe that there is no difference in the realization of selflessness among the three types of beings. This is mentioned in the chapter on the seeing path. In the chapter on the joining path, it is also said: The view of Nāgārjuna and his sons (teachers and disciples) is that for the joining path of the three vehicles, apart from the difference in means, the nature of the four discriminations, the nature, and whether the object is clear or not, there is no difference in the realization of selflessness. Even those who think that the Hearer Vehicle is the path to peace should study this Perfection of Wisdom.' As it is said in the sutra: 'Whoever wishes to become a Hearer, a Sugata, wishes to become a Solitary Buddha and a Dharma King like that, cannot obtain it without relying on this patience.' Therefore, the noble ones of the three vehicles all realize the view that all phenomena are empty of true existence, and it is proclaimed that there is no difference in the height or lowness of the views. The 'patience' of 'without relying on this patience' etc., and the Perfection of Wisdom of 'should study the Perfection of Wisdom' also refer to this Madhyamaka view of wisdom that realizes that all phenomena are empty of true existence. Although the views of other Gelug (dGe Ldan Pa) scholars do not need to be elaborated, for some of them, it seems that they have not distinguished the difference between the view of refuting self in the intermediate stage and the view of refuting all views in the final stage, so that they are too extreme in criticizing the faults of others.

---

ན་དག་གིས་ ཀྱང་། ཐ་མར་ལྟ་བ་ཀུན་ཟློག་ལ་རུས་སུ་བཏོན་པས། བར་དུ་བདག་ཟློག་གི་གནད་ཅུང་ཟད་མ་དགོངས་བ་ལྟ་བུས་གཞན་ལ་སྐྱོན་གཏོང་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་ཡོན་ཅུང་ཟད་ མཐོང་ནས། རྟོགས་བརྗོད་དཔལ་གྱི་འཁྲི་ཤིང་དུ་རྒྱས་པར་བཀོད་པ་དེ་འདིར་ཡང་ཟུར་ཙམ་སྨས་ན། དེ་ཉིད་ལས། རེ་འདའ་པ་ཞེས་རྣམ་དཔྱོད་ཨུཏྤ་ལའི། །ཟེ་འབྲུའི་དཔལ་ལས་བློ་བཟང་ཚངས་པའི་གདོང་། ། རིག་བྱེད་དང་འགྲོགས་མཐའ་བྲལ་ལྟ་བ་ཡི། །རྔ་དབྱངས་ཟགས་པ་དཔལ་གྱི་དགའ་ཆར་འབེབས། །ཞེས་པ་འདི་དག་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྒྱན་དུ་ཤེས་དགོས་པས། ཕྱི་དར་དབུ་མའི་སྲོལ་འབྱེད་མེ་མདའ་པ་གཞོན་ ནུ་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྣམ་ཨུཏྤལ་ལའི་གཟུགས་སུ་བཀོད་པ་དེའི་ཟེ་འབྲུའི་རྩལ་ལས་འཁྲུངས་པ། དེའི་སློབ་མ་བཤེས་གཉེན་བརྒྱད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཤར་ཙོང་ཁ་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པ་ནི། ཨུཏྤལ་དེ་ལས་འཁྲུངས་ པའི་ཚངས་པ་གདོང་བཞི་པའི་གཟུགས་སུ་བཀོད། རྗེ་བློ་བཟང་གྲགས་པས་མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་ལྟ་བའི་ཆོས་ཆར་བབས་པ་དེ། ཚངས་པའི་གདོང་བཞི་ནས་རིག་བྱེད་བཞི་སྒྲོགས་པའི་གཟུགས་སུ་བཀོད་ནས། མདོར་ན། 3-169 ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་གདོང་ཞལ་བཞི་ནས་རིག་བྱེད་བཞིའི་གཏམ་སྒྲོགས་པ་དང་འདྲ་བར། རྗེ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་ཞལ་ནས་ཀྱང་། བར་དུ་བདག་ཟློག་རྟག་ཆད་ལྟ་བའི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མའི་ལྟ་ བ་ཟབ་མོ་སྒྲོགས་པའི་རྔ་དབྱངས་ཀྱི་ཟེགས་མ། སྣོད་བཅུད་སྨིན་པའི་དཔལ་གྱི་དགའ་ཆར་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་པོ་འབེབས་སོ་ཞེས་པའོ། །ཡང་དེའི་རྗེས་འབྲང་འགའ་ཞིག་རང་ཕྱོགས་སྒྲུབ་པ་དང་གཞན་ ལ་སྐྱོན་གཏོང་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་སམ་སྙམ་པ་ནི། རིགས་ལམ་ཕྲ་མོས་དྲངས་ནས་སྟོང་ཉིད་ལ། དྲན་པའི་མེལ་ཚེ་འཕྲོད་པའི་ཤེས་རབ་དཔུང་། །བདེན་འཛིན་རྐུན་པོའི་མཚང་རིག་ཡིད་བྱེད་དང་། །བྲལ་བ་ འདི་ནི་ཧྭ་ཤང་ལུགས་ཟིན་ཟེར། །ཐེག་གསུམ་ལྟ་བ་ཁྱད་མེད་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི། །ལྟ་བའི་འོད་འཕྲེང་རྒྱན་དང་རྒྱུད་བླ་མའི། །འཆི་མེད་རྒྱན་ཞེས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཐོགས་མེད་གཉིས། །ཐལ་འགྱུར་སྲོལ་དུ་བ་བསྲེ་ བའི་བསྟན་བཅོས་བྱུང་། །ཞེས་པ་སྟེ །གནད་བསྡུས་ན། རྟེན་འབྲེལ་སོགས་རིགས་པས་དྲངས་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་ཡིན་ནོ་སྙམ་པི་དྲན་པའི་མེལ་ཚེ་རྣོ་ངར་ལྡན་པས་བདེན་འཛིན་དྲུངས་འབྱིན་ཡང་། དེའི་ ཚེ་བདེན་མེད་སོགས་གང་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི། ཧྭ་ཞང་གི་ལྟ་བ་རྨ་མེད་པའོ་ཞེས་འཆད་དེ མཁས་གྲུབ་རྗེའི་སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་ལས། ཡུལ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ལ་བློས་ཅིར་ཡང་མི་འཛིན་པར་འཇོག་ཟེར་བ་འདིར་ཁ་འཆམ་ནས་འོང་བ་འདི་དབང་རྣོན་གྱིས་བལྟས་ན་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན། 3-170 མཁས་པར་གྲགས་པ་དག་གྲུབ་མཐའི་ཁྱད་ཇི་ཙམ་ཕྱེ་ཡང་། ཁྱད་ཆེ་བ་ལྟར་མི་སྒོམ་པར། སྒོམ་དུས་ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱ

【現代漢語翻譯】 然而，有些人最終完全否定一切觀點，似乎在中間環節沒有充分理解破除自我的關鍵，以至於過於嚴厲地批評他人。我看到了一些這樣的優缺點，所以在《功德寶樹》中詳細描述了這一點，這裡也簡單提一下。正如其中所說：『希望斷滅者，以智慧蓮花的雄蕊之光，照亮賢善梵天之面容；與吠陀同在，無邊見解之鳴響，灑落功德之喜雨。』這些都應理解為比喻修辭。外來中觀的開創者，年輕的彌龐·嘉措（Mipam Jamyang Namgyal，無畏名稱）被描繪成蓮花，從其雄蕊中誕生了格魯派（Gelug，善規）的創始人，宗喀巴·洛桑扎巴（Tsongkhapa Losang Drakpa，善慧名稱）。宗喀巴被描繪成從蓮花中誕生的四面梵天。宗喀巴·洛桑扎巴降下無邊中觀見解的法雨，這被描繪成梵天的四面宣說四吠陀。總之， 就像大梵天的四面宣說四吠陀一樣，宗喀巴·洛桑扎巴的口中也發出了破除常斷二邊的中觀見解的深刻鳴響，那是使有情和世界成熟的功德喜雨，即偉大的法雨。』還有一些他的追隨者，我懷疑他們是否過於強調自宗的建立和對他宗的批判。他們運用精細的理路，對於空性，『以憶念的火花點燃智慧的軍隊，發現實執盜賊的弱點，卻不作意任何事物，這被稱為華嚴宗的觀點。』他們說，『三乘見解沒有差別，龍樹的見解之光，以及《寶性論》的不死莊嚴，龍樹和無著二者，混合了應成派的傳統，出現了這樣的論著。』簡而言之，通過緣起等理路，他們認為一切法皆是真空的，雖然以敏銳的憶念火花根除實執，但此時卻不作意于無實等任何事物，這被解釋為華嚴宗的無瑕疵見解。正如克珠杰（Khedrup Je，慧成）在《賢劫眼》中所說：『對於任何事物都不成立，心中也不執著任何事物。』這種觀點如果被敏銳的人看到，會覺得非常可笑。 那些被稱為智者的人，無論他們區分宗派的差別有多大，都不應像對待重大事件那樣去修習，而應在修習時不作意任何事物。

【English Translation】 However, some ultimately reject all views, seemingly without fully grasping the key to refuting the self in the middle, to the point of being overly harsh in criticizing others. I saw some of these advantages and disadvantages, so I described it in detail in 'The Garland of Deeds,' and I will briefly mention it here as well. As it says there: 'The one who hopes for cessation, with the splendor of the stamens of the lotus of wisdom, illuminates the face of the virtuous Brahma; accompanied by the Vedas, the sound of limitless views, pours down the joyful rain of merit.' These should be understood as metaphorical ornaments. The founder of the external Madhyamaka (Middle Way), the young Mipam Jamyang Namgyal (Fearless Name), is depicted as a lotus, from whose stamens was born the founder of the Gelug (Virtuous Order), Tsongkhapa Losang Drakpa (Good Intellect Name). Tsongkhapa is depicted as the four-faced Brahma born from the lotus. Tsongkhapa Losang Drakpa showered the rain of Dharma of limitless Madhyamaka views, which is depicted as the four faces of Brahma proclaiming the four Vedas. In short, Just as the four faces of the great Brahma proclaim the four Vedas, from the mouth of Tsongkhapa Losang Drakpa also came the profound sound of the Madhyamaka view, which refutes the extremes of permanence and annihilation, the joyful rain of merit that ripens beings and the world, that is, the great rain of Dharma.' There are also some of his followers, and I wonder if they are too extreme in establishing their own side and criticizing others. They use subtle reasoning, and for emptiness, 'With the spark of mindfulness igniting the army of wisdom, discovering the flaws of the thief of true clinging, but not attending to anything, this is said to be the view of the Hwa-shang.' They say, 'There is no difference in the views of the three vehicles, the light of the view of Nagarjuna, and the immortal ornament of the Uttaratantra, Nagarjuna and Asanga, mixed the tradition of the Prasangika, and such treatises appeared.' In short, through reasoning such as dependent origination, they think that all dharmas are empty of inherent existence, and although they eradicate true clinging with the sharp spark of mindfulness, at that time they do not attend to anything such as non-existence, which is explained as the flawless view of the Hwa-shang. As Khedrup Je (Accomplished Scholar) says in 'Opening the Eyes of the Fortunate': 'For anything that is not established, the mind does not hold onto anything.' If this view is seen by a sharp person, it is very ridiculous. Those who are called wise, no matter how much they differentiate the differences of tenets, should not practice as if it were a major event, but should not attend to anything during practice.

---

ེད་པ་སྒོམ་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས། ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱ་ནག་ ཧྭ་ཤང་གི་ལུགས་གྲྭ་མ་ཆག་པར་འོངས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་སྣང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་སྒོམ་དུ་གཟུང་བས། བདག་འཛིན་གྱི་འཛིན་སྟངས་ལ་ཅི་ཡང་མི་གནོད་པའི་ཉམས་ ལེན་དི་ལྟ་བུ་བྱས་པས། རང་ཅག་བོད་ཀྱི་སྒོམ་ཆེན་པ་ཚེ་རིལ་པོ་བསྒོམས་ཀྱང་། བདག་འཛིན་ཁ་བྲི་བ་ཙམ་ཡང་མི་ཡོང་བ་འདི་ཉམས་ལེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སོང་བའི་འབྲས་རྟགས་ཡང་ དག་ཏུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་བྲིས་སྣང་ངོ་། །གཞན་ཡང་། ཐེག་གསུམ་འཕགས་པ་ལྟ་བ་ལ་ཁྱད་མེད་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པར་མ་ཟད། རྒྱན་དང་རྒྱུད་བླ་མའི་དགོངས་པ་ ཡིན་གསུངས་པ་སོགས་མང་དུ་སྣང་མོད། མཁས་མཆོག་དེ་དག་བར་དུ་བདག་ཟློག་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟོད་དབྱངས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་བསྒྲགས་ནས། རྒྱན་དང་རྒྱུད་བླ་མའི་ཕྱོགས་ ཙམ་ཡང་མཐར་མ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་ལུང་རིགས་པ་དང་བཅས། དཔལ་གྱི་འཁྲི་ཤིང་རྒྱས་པར་བརྟགས་ཟིན་པས་འདིར་མཐའ་དག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེས་ན་འདིར། ཕྱོགས་སྔ་མ་བར་དུ་བདག་ཟློག་ལ་ཞེན་པ་བརྟས་པས། 3-171 ཐ་མར་ལྟ་བ་ཀུན་ཟློག་གི་ལྟ་བ། མཚན་མེད་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ། ཧྭ་ཤང་གི་ལྟ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷས། སྟོང་ཉིད་བག་ཆགས་ གོམས་པ་ལས། །དངོས་པོའི་བག་ཆགས་སྤོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནི། རྟེན་འབྲེལ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པས་དྲངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་ཡིད་ཆེས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་ པ་ནི། བར་དུ་བདག་བཟློག་གི་ལྟ་བ་དངོས་ཡིན་པས། དེས་བདེན་འཛིན་ནམ། དངོས་འཛིན་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་ནུས་སོ། །བར་དུ་བདག་བཟློག་འདི་ལ་ཡང་། ལུང་རིགས་མན་ངག་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་ཡིན་པ་ལ་ངེས་པ་གཏིང་ཚུགས་རྙེད་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི། རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཨུ་ཚུགས་སུ་སྒོམ་པས་ནི་བདེན་འཛིན་ཟློག་མི་ ནུས་ཏེ། བློ་དེ་ནི་ཡིད་དཔྱོད་དམ །བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གནས་སྐབས་འདིར། བདེན་སྟོང་ངོ་སྙམ་པའི་འཛིན་སྟངས་བྱུང་ཡང་། སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། སྐབས་དེར་མཚན་མའི་འཛིན་སྟངས་ ཐམས་ཅད་འགག་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་ཕྱི་མས། དེ་ནི། འཛིན་པ་བྱུང་ན་ལྟབ་མིན། །ཞེས་པ་ལྟར་ལྟ་བ་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པས་དབུ་མའི་ལྟ་བའང་མིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའང་ཅུང་ཟད་མི་མད་དེ། 3-172 གནས་སྐབས་གཉིས་པ་འདིར་བདེན་འཛིན་ནམ་དངོས་འཛིན་བྱུང་ན་སྐྱོན་ཡིན་པས་དགག་དགོས། གནས་སྐབས་གསུམ་པར། སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཅུང་ཟད་བྱུང་ཡང་སྐྱོན་ཡིན་པས་དགག་དགོས་པས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ སྐབས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་མ་ཕྱེད་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ

【現代漢語翻譯】 由於修習禪定沒有差別，所以看起來所有人都完全遵循中國和尚的傳統。因此，將什麼都不放在心上作為禪修的方式，這種修行方式絲毫不會損害我執的執著。我們藏地的修行者終生修行，但連稍微減少我執都做不到，這完全是修行方式顛倒的標誌。請務必認識到這一點。此外，有人說三乘聖者的見解沒有差別，這是龍樹（Nāgārjuna）的觀點，也是《寶性論》（Ratnagotravibhāga）的觀點等等。雖然有很多這樣的說法，但他們到處宣揚說那些智者精通自空（svataḥ śūnyatā）中觀的見解，並通過理證詳細考察了《莊嚴經論》（Abhisamayālaṃkāra）和《寶性論》，卻沒有徹底理解其含義，所以在此無需贅述。因此，在這裡，由於先前過於執著于自空，最終將一切見解都否定了，並將無相無戲論的見解稱為和尚的見解，這太過分了。寂天（Śāntideva）菩薩說：『串習空性覺，能斷實物習。』這是通過緣起等道理引導，深信一切法皆是勝義諦空性，安住于這種見解，這實際上就是自空見，因此能夠斷除一切實執或有實執。對於自空見，也需要依靠經論、理證或口訣，對一切法皆是勝義諦空性獲得深刻的定解。如果沒有任何理由，只是固執地認為一切法皆是勝義諦空性，則無法斷除實執，因為這種想法只是理性的推測或潛在的懷疑。即使在這種情況下，產生『一切法皆是勝義諦空性』的執著也並非過錯，因為此時不必斷除一切相的執著。後來的論者說：『若有執著生，非為正見。』認為這種見解是有缺陷的，甚至不是中觀的見解，這種說法有些不妥。在第二階段，如果產生實執或有實執，則是有過錯的，必須加以破除。在第三階段，即使出現少許戲論之相也是過錯，也必須加以破除，這是因為沒有區分這些階段的差別所致。 由於修習禪定沒有差別，所以看起來所有人都完全遵循中國和尚的傳統。因此，將什麼都不放在心上作為禪修的方式，這種修行方式絲毫不會損害我執的執著。我們藏地的修行者終生修行，但連稍微減少我執都做不到，這完全是修行方式顛倒的標誌。請務必認識到這一點。此外，有人說三乘聖者的見解沒有差別，這是龍樹（Nāgārjuna）的觀點，也是《寶性論》（Ratnagotravibhāga）的觀點等等。雖然有很多這樣的說法，但他們到處宣揚說那些智者精通自空（svataḥ śūnyatā）中觀的見解，並通過理證詳細考察了《莊嚴經論》（Abhisamayālaṃkāra）和《寶性論》，卻沒有徹底理解其含義，所以在此無需贅述。因此，在這裡，由於先前過於執著于自空，最終將一切見解都否定了，並將無相無戲論的見解稱為和尚的見解，這太過分了。寂天（Śāntideva）菩薩說：『串習空性覺，能斷實物習。』這是通過緣起等道理引導，深信一切法皆是勝義諦空性，安住于這種見解，這實際上就是自空見，因此能夠斷除一切實執或有實執。對於自空見，也需要依靠經論、理證或口訣，對一切法皆是勝義諦空性獲得深刻的定解。如果沒有任何理由，只是固執地認為一切法皆是勝義諦空性，則無法斷除實執，因為這種想法只是理性的推測或潛在的懷疑。即使在這種情況下，產生『一切法皆是勝義諦空性』的執著也並非過錯，因為此時不必斷除一切相的執著。後來的論者說：『若有執著生，非為正見。』認為這種見解是有缺陷的，甚至不是中觀的見解，這種說法有些不妥。在第二階段，如果產生實執或有實執，則是有過錯的，必須加以破除。在第三階段，即使出現少許戲論之相也是過錯，也必須加以破除，這是因為沒有區分這些階段的差別所致。

【English Translation】 Since there is no difference in practicing meditation, it seems that everyone is completely following the tradition of the Chinese monk. Therefore, taking 'not thinking of anything' as a way of meditation, this kind of practice does not harm the clinging of self-grasping at all. Even if the great meditators of Tibet practice for a lifetime, they cannot even slightly reduce self-grasping, which is a clear sign that the practice has gone astray. Please be sure to recognize this. Furthermore, some say that there is no difference in the views of the three vehicles of noble ones, which is the view of Nāgārjuna, as well as the view of the Ratnagotravibhāga, and so on. Although there are many such statements, they proclaim everywhere that those wise ones are proficient in the view of svataḥ śūnyatā Madhyamaka, and through reasoning, they have examined the Abhisamayālaṃkāra and the Ratnagotravibhāga in detail, but have not thoroughly understood their meaning, so there is no need to elaborate here. Therefore, here, because of previously being too attached to self-emptiness, they ultimately negate all views, and call the view of no characteristics and no elaboration the view of the Chinese monk, which is too extreme. Śāntideva Bodhisattva said: 'By habituating to the awareness of emptiness, the habit of substantiality will be abandoned.' This is guided by the reasoning of dependent origination, etc., to deeply believe that all phenomena are empty of true existence, and to abide in such a view, which is actually the view of self-emptiness, and therefore can abandon all grasping at reality or grasping at existence. For the view of self-emptiness, it is also necessary to rely on scriptures, reasoning, or oral instructions to gain a deep conviction that all phenomena are empty of true existence. If there is no reason, but one stubbornly believes that all phenomena are empty of true existence, then one cannot abandon grasping at reality, because this thought is only a rational speculation or a potential doubt. Even in this situation, it is not a fault to have the clinging that 'all phenomena are empty of true existence,' because at this time it is not necessary to abandon all clinging to characteristics. The later commentators said: 'If clinging arises, it is not the correct view.' Thinking that this view is flawed and not even the view of Madhyamaka is somewhat inappropriate. In the second stage, if grasping at reality or grasping at existence arises, it is a fault and must be refuted. In the third stage, even if a slight appearance of elaboration arises, it is a fault and must be refuted, because of the fault of not distinguishing the differences between these stages. Since there is no difference in practicing meditation, it seems that everyone is completely following the tradition of the Chinese monk. Therefore, taking 'not thinking of anything' as a way of meditation, this kind of practice does not harm the clinging of self-grasping at all. Even if the great meditators of Tibet practice for a lifetime, they cannot even slightly reduce self-grasping, which is a clear sign that the practice has gone astray. Please be sure to recognize this. Furthermore, some say that there is no difference in the views of the three vehicles of noble ones, which is the view of Nāgārjuna, as well as the view of the Ratnagotravibhāga, and so on. Although there are many such statements, they proclaim everywhere that those wise ones are proficient in the view of svataḥ śūnyatā Madhyamaka, and through reasoning, they have examined the Abhisamayālaṃkāra and the Ratnagotravibhāga in detail, but have not thoroughly understood their meaning, so there is no need to elaborate here. Therefore, here, because of previously being too attached to self-emptiness, they ultimately negate all views, and call the view of no characteristics and no elaboration the view of the Chinese monk, which is too extreme. Śāntideva Bodhisattva said: 'By habituating to the awareness of emptiness, the habit of substantiality will be abandoned.' This is guided by the reasoning of dependent origination, etc., to deeply believe that all phenomena are empty of true existence, and to abide in such a view, which is actually the view of self-emptiness, and therefore can abandon all grasping at reality or grasping at existence. For the view of self-emptiness, it is also necessary to rely on scriptures, reasoning, or oral instructions to gain a deep conviction that all phenomena are empty of true existence. If there is no reason, but one stubbornly believes that all phenomena are empty of true existence, then one cannot abandon grasping at reality, because this thought is only a rational speculation or a potential doubt. Even in this situation, it is not a fault to have the clinging that 'all phenomena are empty of true existence,' because at this time it is not necessary to abandon all clinging to characteristics. The later commentators said: 'If clinging arises, it is not the correct view.' Thinking that this view is flawed and not even the view of Madhyamaka is somewhat inappropriate. In the second stage, if grasping at reality or grasping at existence arises, it is a fault and must be refuted. In the third stage, even if a slight appearance of elaboration arises, it is a fault and must be refuted, because of the fault of not distinguishing the differences between these stages.

---

། ། ཕྱོགས་སྔ་མས་ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཧྭ་ཤང་གི་ལྟ་བ་ཡིན་གསུངས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐལ་ཆེས་ཏེ། ཞི་ལྷས། ཅི་ཡང་ མེད་ཅེས་གོམས་པ་ལས། དེ་ཡང་ཕྱི་མས་ནི་སྤོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དེས་ཐ་མར་ལྟ་བ་ཀུན་ཟློག་བསྟན་པ་ཡིན་པས། དོན་འདི་ལྟར། ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་གོམས་པ་སྟེ། ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་ མི་བྱེད་པ་ཐ་མའི་ལྟ་བ་འདི་གོམས་པས། སྤང་བྱ་གང་སྤོང་ན། དེ་ཡང་ཕྱིས་ནི་སྤོང་བར་འགྱུར། ཞེས་པ། བར་དུ་བདག་ཟློག་གི་ལྟ་བ་དངོས་དེ་སྤོང་ཞེས་པ་མ་ཡིན་གྱི། བར་ དུ་བདག་ཟློག་སྐབས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ལ་སྟོང་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་མཚན་པར་འཛིན་པ་དེ་སྤོང་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན། ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་ ཅི་ཡིན། དེ་ཡང་ཕྱིས་ནི་སྤོང་བར་འགྱུར། ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱིས་སྤོང་རྒྱུ་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་ན་ཕྱོགས་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་རང་སྐྱོན། མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་མཐོང་བལ་ཡིད་ཆེས་པར་མཛོད་ཅིག 3-173 ཐ་མར་ལྟ་བ་ཀུན་ཟློག་འདི་ཡང་། རྒྱུ་མཚན་མེད་བཞིན་དུ་ཡིད་བྱེད་ཐམས་ཅད་བཀག་ནས་ཐོམ་མེ་ཡོ་རེ་འདུག་པ་ནི། ཧྭ་ཤང་དང་འདྲེས་པར་འགྱུར་བ་ཐུགས་མད་ནའང་། མཚན་འཛིན་གྱི་སྒོ་ ནས་ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་བྱར་མི་རུང་བའི་གནད་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་རིགས་མན་ངག ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ། ཧྭ་ཤང་གི་ལྟ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ ནི་ཕྱོགས་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཅར་གྱི་ཐུགས་བཞེད་མ་དགོངས་ཤིང་། རང་ཉིད་ཐ་མར་ལྟ་བ་ཀུན་ཟློག་གི་ལྟ་བ་ལ་ཞལ་མཇལ་ཙམ་ཡང་མ་བྱུང་བའི་མཚོན་བྱེད་དོ། །དེས་ན་ཟླ་བས་ས་དྲུག་ པ་མན་ཆད་ཀྱི་བྱང་འཕགས་ཀྱིས། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་བློ་སྟོབས་ཀྱི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་པ་དང་། ས་བདུན་པ་ནས་གནོན་ནུས་པའི་གནད་ཀྱང་འདིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་ དུ། ཐེག་པ་གསུམ་བར་དུ་བདག་ཟློག་གི་ལྟ་བ་ཙམ་རྟོགས་པར་མཚུངས། ས་བདུན་པའི་ཕྱེད་ཕྱི་མ་ཙམ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཐ་མར་ལྟ་བ་ཀུན་བཟློག་གི་ལྟ་བ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས། ཉན་རང་ རྣམས་ཀྱིས་དེ་མ་རྟོགས་པས་ལྟ་བ་ལ་ཁྱད་ཞུགས་པའི་གནད་ཁྱད་པར་ཅན་དེས་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་དེ་རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། 3-174 བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ས་བདུན་པའི་ཕྱེད་སྔ་མ་དང་དྲུག་པ་མན་གྱི་བྱང་འཕགས་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་མཚན་འཛིན་སླར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་པའི་ ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས། ས་བདུན་པའི་ཕྱེད་ཕྱི་མ་ནས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔ་མ་དེ་དག་གི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་མཚན་འཛིན་མངོན་དུ་འགྱུར། ཕྱི་མ་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཡང་། མཚན་འཛིན་མངོན་

【現代漢語翻譯】 先前一方說，『什麼都不放在心上』是和尚的觀點，這太過分了。寂天菩薩曾說：『執著於一無所有，最終連它也要捨棄。』這表明最終要破除一切見解。因此，其含義是：習慣於『什麼都沒有』，即習慣於最終的這種『什麼都不放在心上』的見解，那麼要捨棄什麼呢？那就是『最終連它也要捨棄』。這並不是說要捨棄中間的無我見本身，而是說在無我見的過程中，執著于空性，認為『這是空性』。因此，要捨棄的是這種執著。如果不是這樣，那麼『什麼都沒有』時的見解是什麼？『最終連它也要捨棄』時，最終要捨棄的是什麼？』如果這樣問，就能像照鏡子一樣清楚地看到先前和之後兩者的過失，請相信。 最終破除一切見解，如果沒有任何理由就阻止一切思慮，變得茫然無措，即使不認為這是與和尚的觀點相混淆，但如果通過聞思修，確立了不應以執著的方式將任何事物放在心上的關鍵，並通過禪修來體驗它，卻說這是和尚的觀點，那麼這表明你既沒有理解先前和之後兩者的意圖，也沒有真正領會最終破除一切見解的觀點。因此，月稱論師說，六地以下的菩薩無法以智慧的力量壓倒聲聞和獨覺的阿羅漢，而七地菩薩則可以壓倒他們，其關鍵就在於此。因為在六地以下，只能證悟三乘共同的無我見。而從七地後半部分開始，才能直接證悟最終破除一切見解的觀點。聲聞和獨覺沒有證悟這一點，因此在見解上存在差異，這是區分的關鍵所在。那麼，證悟或未證悟這種見解的差異又是什麼呢？ 下面將要說明：這兩者之間存在差異。七地前半部分和六地以下的菩薩，以及聲聞和獨覺，沒有直接證悟到『執著不再生起』的法性。而從七地後半部分到八地以上的菩薩，則直接證悟到這一點。因為前者在後得位中，執著會顯現；而後者，即使在後得位中，執著也不會顯現。

【English Translation】 The previous party said that 'not keeping anything in mind' is the view of Heshang, which is too extreme. Shantideva said: 'By getting used to nothingness, even that will eventually be abandoned.' This shows that ultimately all views must be refuted. Therefore, the meaning is: getting used to 'nothingness', that is, getting used to this final view of 'not keeping anything in mind', then what should be abandoned? That is, 'even that will eventually be abandoned.' This does not mean abandoning the actual view of selflessness in the middle, but rather, in the process of selflessness, clinging to emptiness, thinking 'this is emptiness'. Therefore, what should be abandoned is this clinging. If not, then what is the view when 'there is nothing'? What is to be abandoned in the end when 'even that will eventually be abandoned'? If you ask this, you can see the faults of both the previous and subsequent parties as clearly as looking in a mirror, please believe it. Ultimately refuting all views, if without any reason, all thoughts are prevented and one becomes blank and confused, even if one does not think that this is mixed with the view of Heshang, but if through study, reflection, and meditation, one establishes the key that one should not keep anything in mind in a clinging way, and experiences it through meditation, but says that this is the view of Heshang, then this shows that you have neither understood the intentions of both the previous and subsequent parties, nor have you truly comprehended the view of ultimately refuting all views. Therefore, Chandrakirti said that Bodhisattvas below the sixth bhumi cannot overwhelm the Arhats of Shravakas and Pratyekabuddhas with the power of wisdom, while Bodhisattvas of the seventh bhumi can overwhelm them, the key lies in this. Because below the sixth bhumi, one can only realize the selflessness view common to the three vehicles. From the latter half of the seventh bhumi onwards, one can directly realize the view of ultimately refuting all views. Shravakas and Pratyekabuddhas have not realized this, so there is a difference in views, which is the key to distinguishing them. So, what is the difference between realizing or not realizing such a view? It will be explained below: there is a difference between the two. Bodhisattvas in the first half of the seventh bhumi and below the sixth bhumi, as well as Shravakas and Pratyekabuddhas, have not directly realized the nature of phenomena that 'clinging will no longer arise'. Bodhisattvas from the latter half of the seventh bhumi to the eighth bhumi and above directly realize this. Because for the former, clinging will manifest in the post-meditation state; while for the latter, clinging will not manifest even in the post-meditation state.

---

དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔལ་ལྡན་ཟླ་གྲགས་ཞལ་འཛུམ་དཀར། །ཀླུ་སྒྲུབ་རབ་དགྱེས་བདུད་རྩི་འབེབས། །སྐལ་བཟང་གློ་གྲོས་བུམ་ བཟང་ཁེངས། །འདོད་དགུའི་རེ་བ་རྫོགས་པར་བསྔོ། །ཞེས་ཀྱང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་དོ། །ཡང་ཕྱོགས་སྔ་མས། བདག་འཛིན་སྤོང་བ་ལ། དེ་དང་འཛིན་སྟངས་འགལ་བའི་བདག་མེད་དོ་སྙམ་པའི་འཛིན་སྟངས་དགོས་ པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བདེན་འཛིན་སྤོང་ལ་ཡང་དེ་དང་འཛིན་སྟངས་འགལ་བའི་གཉེན་པོ་དགོས་གསུངས་པའང་། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་མད་མོད། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མ་ངེས་ཏེ །མཚན་འཛིན་པ་དང་། བདེན་འཛིན་སོགས་ སྤྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས། མཚན་འཛིན་དང་འགལ་བའི་གཉེན་པོ་ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་བསྒོམས་པས། མཚན་འཛིན་སྤངས་པའི་ཚེ། ནད་བརྒྱ་སྨན་གཅིག་གི་དཔེས། བདེན་འཛིན་སོགས་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཅར་དུ་འཇོམས་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། 3-175 དེ་ལྟ་མིན་པར། རང་རང་ལ་གཉེན་པོ་འཛིན་སྟངས་འགལ་བ་རེ་དགོས་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་དེས། རྟག་འཛིན་སོགས་ཀྱང་སྤོང་མི་ནུས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟག་འཛིན་དང་འཛིན་སྟངས་འགལ་བའི་ གཉེན་པོ་མི་རྟག་གོ་སྙམ་པའི་འཛིན་སྟངས་མ་བྱུང་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁྱེད་མཚན་འཛིན་སྤོང་དགོས་སམ་མི་དགོས། མི་དགོས་ན། མཚན་མ་མེད་པ་མ་རྟོགས་པར། ཁྱེད་ཀྱིས་ཐར་པ་མེད་པར་ གསུངས། །དེ་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་ལ། །དེ་ནི་ཚང་བར་བསྟན་པ་ལགས། །ཞེས་པ་དང་འགལ། སྤོང་ན། ལྟ་བ་གང་གིས་སྤོང་ལེགས་པར་དཔྱད་འཚལ་ལོ། །འཕགས་པ་མས་ཅད་ལས་ཉོན་སྐྱེ་བ་མི་ ལེན་པར་བསྟན་པ་ན། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་སྣོད་དང་གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་གི་རྣམ་དབྱེ་མ་ཕྱེད་པའི་མཁས་རློམ་འགའ་ཞིག་གིས་འགལ་ལོ་སྙམ་པའི་ལོག་རྟོག་སྤོང་བ་ནི། སྲིད་བདུན་རིགས་ སྐྱེ་ཚེ་གཅིག་ཁམས་གཞན་འགྲོ །ཉན་ཐོས་སྐྱེ་རྒྱུད་དྲང་ངེས་མ་ཕྱེད་པའི། །མཁས་རློམ་བརྒྱལ་ཡང་ངེས་གསང་བདུད་རྩི་ཡིས། །འཚོ་མཛད་ཀླུ་སྒྲུབ་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོར་བསྟོད། །ཅེས་པ་སྟེ། མཁས་རློམ་འགའ་ཞིག་ ན་རེ། ཉན་ཐོས་འཕགས་པས་ལས་ཉོན་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པར་བཤད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། ཆོས་མངོན་པ་སོགས་ལས། རྒྱུན་ཞུགས་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པས་ལྷ་མིར་སྐྱེ་སྲིད་བདུན་ནམ་བཅུ་བཞི་ལེན་པ་དང་། 3-176 རྒྱུན་ཞུགས་རིགས་ནས་རིགས་སྐྱེས་སྐྱེ་སྲིད་གཉིས་ལེན་པ་དང་། ཕྱིར་འོང་ཚེ་གཅིག་བར་ཆད་གཅིག་པས་འདོད་པར་སྐྱེ་སྲིད་གཅིག་ལེན་པ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པར་ལས་ཉོན་སྐྱེ་བ་མི་ ལེན་ཡང་། འདོད་པ་ལས་ཁམས་གཞན་གཟུགས་སུ་ཉེར་འགྲོས་གཟུགས་ཁམས་དང་། གཟུགས་མེད་ཉེར་འགྲོས་གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་ལས་ཉོན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་སོགས་བཤད་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་བཤད་ཚོད་ ཀྱིས་ཐུགས་བརྒྱལ་ཞིང་དྲན་མེད་དུ་སོ

【現代漢語翻譯】 因為不會改變的緣故！ 榮耀的月稱（梵文：Candrakīrti，一位偉大的佛教哲學家）面露潔白的微笑，龍樹（梵文：Nāgārjuna，中觀學派創始人）無比歡喜，降下甘露，幸運者的智慧寶瓶盈滿，所有願望都得以圓滿實現。 這也是過渡時期的詩句！ 此外，先前的論點認為，要捨棄我執，需要一種與執著于『我』的方式相反的、認為『無我』的執著；同樣，要捨棄對真實的執著，也需要一種與執著于真實的方式相反的對治法。 從某個角度來看，這似乎是正確的，但並非在所有情況下都適用。因為名相執著和真實執著等是共相和別相的關係。如果修習完全不思念與名相執著相反的對治法，那麼當捨棄名相執著時，就像一種藥物治療百種疾病一樣，可以同時摧毀真實執著等所有別相。 如果不是這樣，而是每一種執著都需要一種相反的對治法，那麼證悟空性的見解也將無法捨棄常執等，因為沒有產生認為『無常』這種與常執相反的執著。 此外，你們需要捨棄名相執著嗎？如果不需要，你們說：『如果未證悟無相，你們就沒有解脫。』 因此，你們的大乘經典中完整地闡述了這一點。 如果需要捨棄，那麼應該用哪種見解來捨棄呢？請好好思考！ 當聖者不接受由煩惱引起的輪迴時，一些不區分大小乘經典和上下部宗義的自詡學者認為這與經典相違背，爲了消除這種邪見，我寫道：『七有輪迴異生界，聲聞種姓正邪未辨識，自詡學者昏厥亦無妨，龍樹聖醫甘露救護之。』 也就是說，一些自詡學者說：聲聞聖者不接受由煩惱引起的輪迴的說法是不合理的，因為在《阿毗達磨》等經典中說，入流果（梵文：Srotaāpanna）最多經歷七次輪迴，會在天人和人之間接受七次或十四次輪迴； 入流果（梵文：Srotaāpanna）中從一個種姓到另一個種姓的會接受兩次輪迴；一來果（梵文：Sakṛdāgāmin）會經歷一次輪迴和一個間隔，會在欲界接受一次輪迴；不還果（梵文：Anāgāmin）不會在欲界接受由煩惱引起的輪迴，但會通過在色界中漸次修行而進入色界，或者通過在無色界中漸次修行而進入無色界，從而接受由煩惱引起的輪迴等等。他們這樣認為，這種說法讓他們感到困惑和昏厥。

【English Translation】 Because it is impossible to change! Glorious Candrakīrti (a great Buddhist philosopher) with a white smile, Nāgārjuna (founder of the Madhyamaka school) rejoices greatly, descends nectar, the auspicious wisdom vase is filled, and all wishes are fulfilled. This is also an intermediate verse! Furthermore, the previous argument stated that to abandon self-grasping, one needs a grasping that contradicts the way of grasping 'self', such as grasping 'no-self'; similarly, to abandon grasping at truth, one also needs an antidote that contradicts the way of grasping at truth. From one perspective, this seems correct, but it is not necessarily true in all cases. Because grasping at characteristics and grasping at truth, etc., are general and specific. If one cultivates without considering any antidote that contradicts grasping at characteristics, then when abandoning grasping at characteristics, like one medicine curing a hundred diseases, it can simultaneously destroy all specific aspects such as grasping at truth. If not, and each grasping requires a contradictory antidote, then the view of realizing emptiness would not be able to abandon permanence-grasping, etc., because there has been no arising of a grasping that contradicts permanence-grasping, such as thinking 'impermanence'. Furthermore, do you need to abandon grasping at characteristics or not? If not, you say: 'Without realizing no characteristics, you have no liberation.' Therefore, you have fully explained this in the Great Vehicle. If you need to abandon it, then with which view should you abandon it? Please consider carefully! When the noble ones are shown not to take rebirth caused by afflictions, some self-proclaimed scholars who do not distinguish between the collections of the Great and Small Vehicles and the higher and lower tenets think that it contradicts the scriptures. To dispel this wrong view, I wrote: 'Seven existences, rebirth in different realms, the lineage of Hearers, not distinguishing right from wrong, self-proclaimed scholars faint, but the nectar of definitive secret revives them, praising Nāgārjuna as the king of physicians.' That is, some self-proclaimed scholars say: It is unreasonable to say that Hearer noble ones do not take rebirth caused by afflictions, because in the Abhidharma and other scriptures, it is said that Stream-enterers (Srotaāpanna) take seven or fourteen rebirths in gods and humans for up to seven existences; Stream-enterers (Srotaāpanna) from one lineage to another take two rebirths; Once-returners (Sakṛdāgāmin) experience one rebirth and one interval, taking one rebirth in the desire realm; Non-returners (Anāgāmin) do not take rebirth caused by afflictions in the desire realm, but enter the form realm by gradually progressing in the form realm, or enter the formless realm by gradually progressing in the formless realm, thereby accepting rebirth caused by afflictions, and so on. They think in this way, and this statement confuses and faints them.

---

ང་སྲིད་ཀྱང་། དེ་འདྲ་ནི་དྲང་ངེས་མ་ཕྱེད་པས་ཐུགས་འཚངས་པ་ཡིན་པས། སྐྱོན་མེད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ནི་དྲང་དོན་ཡིན་ལ། འདིར་ བཤད་པའི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ངེས་གསང་བདུད་རྩིའི་བཅུད་སྦྱིན་པ་ཡིན་པས། འདིས་ཐུགས་དྲན་པ་གསོས་པར་མཛོད་ཅིག ། དེ་ལྟར་ན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ནི། འཚོ་མཛད་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ བསྟོད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་པའོ། །ཡང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རིགས་པ་འདིས་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྤོང་བའི་གནད་ཁྱད་པར་ཅན་གཞན་ཡང་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བསྟོད་པ་ནི། རྣམ་ཤེས་སྐད་ཅིག་བདེན་དང་ཡེ་ཤེས་ ཆེ། རྟག་ངད་བདེན་གྲུབ་སྨྲ་རྣམས་རྟག་ཆད་ཀྱི། །ལྟ་བ་བསྒྲགས་ཚེ་གཞན་གཞུང་འཇིག་མཛད་པ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་དར་ཕྱག་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། རང་སྡེ་རྣམ་རིག་པ་སོགས། གཉིས་མེད་རྣམ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་བདེན་པར་གྲུབ་ཅེས་པ་དང་། 3-177 ཡང་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁས་པ་འགའ་ཞིག རྒྱུད་བླའི། གཙང་བདག་བདེ་དང་རྟག་ཉིད་ཀྱི། །ཞེས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་པ་ནི་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མིན་ཡང་རྟག་པ་ཡིན་གསུང་བ་ དང་། ཡང་རང་ལུགས་ཆེན་པོ་འགའ་ཞིག རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས། ཡེ་ཤེས་རྟག་བརྟན་དང་བདེན་པར་གྲུབ་ཅེས་དང་། གཞན་སྟོང་པ་གཞན་དག་ཀྱང་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་ཡེ་ཤེས་སོགས་ རྟག་བརྟན་བདེན་གྲུབ། སྟོབས་སོགས་ཡོན་ཏན་ཀུན་ཚང་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་སོགས་ཡོད་དེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རིགས་པས། རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲགས་པའི་ཚེ། ཕས་རྒོལ་ དངོས་སྨྲ་བ་དང་། དབུ་མ་པར་རློམ་པ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་མ་རྟོགས་པ་གཞན་དག་གི་གཞུང་ལུགས་ཧྲུལ་པོར་འཇིག་པར་མཛད་པས། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ནི། ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ སྲིད་སྐྱོང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་དད་པས་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་པའོ། །འོ་ན་དེ་དག་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་ངོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་སྒྲགས་སྙམ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་པ་དྲུག་ ཅུ་པར །གལ་ཏེ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས། །དངོས་མཆོག་ཞེན་ནས་གནས་པ་ནི། །ལམ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པ་སྟེ །དེ་ལ་ངོ་མཚར་ཅུང་ཟད་མེད། །ཅེས་པ་སྟེ། གྲངས་ཅན་པ། བདག་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་དང་། 3-178 རྡུལ་མུན་པ་སྙིང་སྟོབས་གསུམ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། བྱེ་བྲག་པ་འབྱུང་བཞིའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི། མཁས་པས་ངོ་མཚར་དུ་བྱ་མི་དགོས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་ རང་རང་གི་ལུགས་དང་འགལ་བ་མི་སྲིད་པ་ཞིབ་བྱེད་ན་ངོ་མཚར་དུ་བྱེད་པ་ལས། ཕྱི་རོལ་པ་དེ་དག་དངོས་འཛིན་ནམ་བདེན་གྲུབ་ལ་ཞེན་ནས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་བ་ནི། ཁོ་ རང་གི་ལུགས་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། འགྲེལ་པར། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་

【現代漢語翻譯】 即使如此，您因為未能辨別真偽而感到沮喪，這是可以理解的。因為聲聞乘的教義是如此宣說的，那是真實的。而這裡所說的是龍樹菩薩給予的甚深秘密甘露精華，請您以此來恢復您的記憶。如此說來，聖者龍樹是救世的藥王，因此應當讚頌並頂禮他。 此外，龍樹菩薩的理效能夠揭示捨棄常斷二見的卓越之處。讚頌如下：『意識剎那真實與智慧大，執著常一實有者，當宣說常斷之見時，龍樹是護持正法王權的旗幟。』 也就是說，自宗唯識宗等認為，二取無別的剎那意識是真實存在的。還有，自方的一些智者依據《寶性論》的『清凈、我、樂與常』等，認為佛陀的智慧雖然不是真實存在，卻是常恒的。還有一些自宗大師將意識和智慧區分開來，認為智慧是常恒且真實存在的。其他自空論者也說，如來藏的智慧等是常恒真實存在的，具備力量等一切功德。所有這些，都被龍樹菩薩的理證揭示為墮入常斷二邊。當如此宣告時，那些外道實在論者，以及自詡為中觀派卻不理解緣起要義的其他人的宗義，都會被摧毀。因此，聖者龍樹是守護佛陀教法王權的偉大君王，應當以虔誠之心頂禮。 那麼，如何宣告他們墮入常斷二邊呢？將要解說：在《六十正理論》中說：『如果有人主張存在，執著于實有，安住於此道，則沒有什麼可驚訝的。』也就是說，數論派主張自我是具有知識的補特伽羅，以及冥性、暗性、勇性三者是常恒的。勝論派主張地、水、火、風四大種的極微是常恒的。對於這些，智者不必感到驚訝，因為在世間上，如果仔細研究與自己宗義相違背之處，才會感到驚訝。因為那些外道執著于實有或真實存在，所以墮入常斷二邊，這與他們自己的宗義並不矛盾。』 《釋論》中說：『如果事物……』

【English Translation】 Even so, it is understandable that you are frustrated by the failure to distinguish between truth and falsehood. Because the teachings of the Shravaka vehicle are explained in this way, that is the truth. And what is said here is that Nagarjuna Bodhisattva bestows the essence of profound secret nectar, please use this to restore your memory. Thus, the noble Nagarjuna is the king of medicine who saves the world, so he should be praised and prostrated to. In addition, Nagarjuna Bodhisattva's reasoning can reveal the excellence of abandoning the views of permanence and annihilation. The praise is as follows: 'Consciousness, momentary truth, and great wisdom, those who cling to permanence and reality, when proclaiming the views of permanence and annihilation, Nagarjuna is the banner of upholding the Dharma kingship.' That is to say, the Svātantrika-Yogācāra school and others believe that the momentary consciousness, which is inseparable from the two graspers, is truly existent. Also, some scholars of our own school, based on the 'purity, self, bliss, and permanence' of the Ratnagotravibhāga, believe that the Buddha's wisdom, although not truly existent, is permanent. Some masters of our own school also distinguish between consciousness and wisdom, believing that wisdom is permanent and truly existent. Other Shentongpas also say that the wisdom of the Tathāgatagarbha, etc., is permanent and truly existent, possessing all qualities such as power. All of these are revealed by Nagarjuna Bodhisattva's reasoning to have fallen into the extremes of permanence and annihilation. When this is proclaimed, the doctrines of those externalist realists, and others who claim to be Madhyamikas but do not understand the essence of dependent origination, will be destroyed. Therefore, the noble Nagarjuna is the great king who protects the Dharma kingship of the Buddha, and should be prostrated to with devotion. Then, how is it proclaimed that they have fallen into the extremes of permanence and annihilation? It will be explained: In the Sixty Stanzas of Reasoning, it says: 'If someone asserts existence, clinging to reality, abiding in this path, then there is nothing to be surprised about.' That is to say, the Samkhya school asserts that the self is a person with knowledge, and that Prakriti, Tamas, and Rajas are permanent. The Vaisheshika school asserts that the atoms of earth, water, fire, and wind are permanent. For these, the wise do not need to be surprised, because in the world, one would be surprised to carefully study what contradicts one's own doctrine. Because those externalists cling to reality or true existence, they fall into the extremes of permanence and annihilation, which does not contradict their own doctrine. The commentary says: 'If things...'

---

ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་བཟུང་ནས་གནས་པ་དེ་ལ་ནི། བློ་མཆོག་དང་ལྡན་ པ་དག་ངོ་མཚར་དུ་འཛིན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། ཡ་མཚན་དུ་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མི་སྲིད་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་ངོ་མཚར་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་དེ་ལས་གཞན་ངོ་མཚར་དུ་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་ན། དེ་སྟོན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །ཀུན་ ལ་མི་རྟག་སྨྲ་བ་རྣམས། །རྩོད་པས་དངོས་རྣམས་མཆོག་བཟུང་ནས། །གནས་པ་གང་ཡིན་དེ་སྨད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ །དེ་ལས་གཞན་བཞད་གད་དུ་བྱ་བ་ངོ་མཚར་གྱི་གནས་འདི་ལྟར་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་པར་རློམ་པ་བྱེ་མདོ་རྣམ་རིག་པ་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་མམ་གྲུབ་མཐའ་ལ་ཞུགས། 3-179 རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཀུན་ལ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་སྨྲ་བ་རྣམས། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དངོས་པོ་མཆོག་ཏུ་བཟུང་ནས། རྟེན་འབྲེལ་བདེན་སྟོང་དུ་སྨྲ་བ་ལ་རྩོད་ཅིང་གནས་པ་ནི། རྒྱལ་བའི་གསུང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སོང་བས། ཐུབ་པའི་ལུགས་ལ་སྔོན་མི་སྲིད་པའི། ངོ་མཚར་པ་སྟེ་ཁྲེལ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ན་བདེན་སྟོང་ཡིན་པས་ ཁྱབ་ཅེས་སྨྲ་དགོས་རྒྱུ་ལ། བདེན་པར་གྲུབ་པས་ཁྱབ་ཅེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི། ཇོ་མཚར་རོ་ཞེས་བསྟོད་ཚིག་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་། ཤུགས་ཀྱིས་ན་བསྟིངས་ཚིག་ཅེས་པ་བརྡ་རྙིང་སྟེ། དམད་ ཚིག་གམ་ཁྲེལ་བའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྟོན་པ་འགྲེལ་པར། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་རྟག་པར་སྨྲ་ལ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་ཁས་ལེན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ སྟོན་ཅིང་རློམ་པར་གནས་པ་ནི་རྟ་དམུ་རྒོད་བོང་བུའི་སྤྱོད་པ་ལྟར་བཅོས་པ་བཞིན་དུ། མཁས་པ་དག་ལ་རབ་ཏུ་ངོ་མཚར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཕྱག་བྱ་བའི་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ ལོ་ཞེས་པའི་ཚིག་བཞིན་དུ། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སྒྲ་སྟོན་པའི་ཚིག་འདི་ཡང་བསྟིང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་ནི། གང་དག་གིས་ནི་བརྟེན་པར། །བདག་གམ་འཇིག་རྟེན་མངོན་ཞེན་པ། ། 3-180 དེ་དག་ཀྱེ་མ་རྟག་མི་རྟག །ལ་སོགས་ལྟ་བས་ཕྲོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། དེའི་དོན་ཡང་། ཕྱི་རོལ་འགའ་ཞིག འཇིག་རྟེན་ཏེ་ཕུང་པོ་ལྔ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའམ། སེམས་རང་གི་ མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་བདག་ཏུ་འདོད་དོ། །དེ་ལ་ནི། ཀྱེ་མ་ཀྱེ་ཧུད་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་ཆུ་བོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཕྲོག་ཅིང་མཁྱེན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱིས་བདག་ཏུ་འདོད་པའི་སེམས་དེ། རྟག་པ་ཡིན་ན་རྟག་ལྟ་དངོས་སུ་ཞུགས། མི་རྟག་པ་ཡིན་ན་སེམས་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་པ་སྔོན་བྱུང

【現代漢語翻譯】 對於那些執著于自性的人來說，那些具有卓越智慧的人不會感到絲毫驚訝，沒有什麼可驚奇的。為什麼呢？因為依賴於不可能存在的事物是世間驚奇的根源。等等，經中如是說。那麼，除此之外，還有什麼值得驚奇的呢？爲了說明這一點，經中說：'依賴於佛陀的道路，那些宣稱一切皆無常的人，通過爭論抓住事物為最勝，凡是安住於此者，都應受到譴責。'也就是說，除了這個可笑的、令人驚奇的事情之外，還有這樣的情況：那些自詡為佛教徒的人，如分別說部、唯識宗等，進入了佛陀的道路或宗派，宣稱一切有為法皆是無常。然而，他們卻將這些有為法執著為真實存在的實體，並與那些宣稱有為法是空性的人爭論。這完全顛倒了佛陀關於緣起的教義，因此，對於佛陀的教法來說，這是前所未有的、令人羞愧的事情。因為本來應該說，如果是緣起，那麼它必然是空性的。但他們卻顛倒過來說，它必然是真實存在的。雖然這聽起來像是讚美之詞，但實際上是一種貶低，是一種羞辱。正如註釋中所說：'即使他們宣稱一切皆是無常，並且已經接受了緣起的道路，但仍然執著於事物的自性，這就像是馴服野馬一樣，對於智者來說是非常可笑的。就像向不應該禮拜的地方頂禮一樣，這種表達奇妙之聲的語言也是一種貶低。'等等，經中如是說。對此稍作解釋：'那些執著于自我或世界的人，可悲啊，他們被常與無常等見解所剝奪。'也就是說，有些外道認為，世界，也就是五蘊，是由其自身的特性所構成，或者心是由其自身的特性所構成。對於這些人來說，可悲啊，他們被常斷等邪見所迷惑，從而背離了解脫之道。如果你所認為的自我是常，那麼你就陷入了常見；如果是無常，那麼心就不可能是自性存在的。 種子字和咒語：無

【English Translation】 For those who cling to inherent existence, those with supreme wisdom have no surprise at all, there is nothing to marvel at. Why? Because relying on impossible things is the cause of wonder in the world. And so on, it is said in the scriptures. So, what else is there to marvel at? To illustrate this, it says: 'Relying on the Buddha's path, those who claim that everything is impermanent, by arguing, grasp things as supreme, and whoever abides in this should be condemned.' That is to say, besides this ridiculous and amazing thing, there is also this situation: those who claim to be Buddhists, such as the Sarvastivadins, the Yogacara, etc., enter the Buddha's path or school, claiming that all conditioned dharmas are impermanent. However, they cling to these conditioned dharmas as truly existing entities and argue with those who claim that conditioned dharmas are empty. This completely reverses the Buddha's teaching on dependent origination, so for the Buddha's teachings, this is an unprecedented and shameful thing. Because it should have been said that if it is dependent origination, then it must be empty. But they reverse it and say that it must be truly existent. Although this sounds like praise, it is actually a belittling, a humiliation. As the commentary says: 'Even if they claim that everything is impermanent and have accepted the path of dependent origination, they still cling to the self-nature of things, which is like taming a wild horse, which is very ridiculous for the wise. Just like prostrating to a place that should not be prostrated to, this language expressing wonderful sounds is also a belittling.' And so on, it is said in the scriptures. To explain this a little: 'Those who cling to self or the world, alas, they are deprived by views such as permanence and impermanence.' That is to say, some outsiders think that the world, that is, the five aggregates, is composed of its own characteristics, or the mind is composed of its own characteristics. For these people, alas, they are confused by eternalism and nihilism, thus deviating from the path of liberation. If the self you think is permanent, then you fall into eternalism; if it is impermanent, then the mind cannot be inherently existent. Seed Syllables and Mantras: None

---

་ནས་ཕྱིས་མེད་པར་སོང་བས་ཆད་ལྟ་དངོས་སུ་ ཞུགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྟོན་པ་ནི། འགྲེལ་པར །གང་དག་ཕུང་པོ་ལྔ་གཟུགས་བརྟན་ལྟ་བུར་རང་བཞིན་མེད་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཏུ་མི་འདོད་ཀྱི། སེམས་ངར་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་བདག་གོ་ ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེ་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྟ་བའི་ཆུ་བོས་མྱ་ངན་འདས་པའི་ལམ་ལས་དེད་ཅིང་ཁྱེར་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ལ་སེམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་ ན། ཡང་ན་ནི་རྟག་པར་འགྱུར། ཡང་ན་ནི་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྟག་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་མི་རྟག་ན། དེའི་ཚེ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། 3-181 བྱུང་ནས་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི་ཆད་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ། རང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱང་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བར་ལྷུང་ངོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། གང་དག་ བརྟེན་ནས་འདུས་བྱས་རྣམས། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་གྲུབ་འདོད་པ། །དེ་དག་ལ་ཡང་རྟག་སོགས་སྐྱོན། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་སྟེ། རང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་བས། འདུ་བྱས་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ལ་ཡང་། རྟག་ཆད་སོགས་ལྟ་བ་ངན་པའི་སྐྱོན་བྱུང་སྟེ། འདུས་བྱས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པས་ནི། གང་དག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དེ་ནི་མེད་ཉིད་ ཡིན་པས་རྟག །ཅེས་པ་ལྟར་རྟག་ལྟ་ཞུགས། དེ་མི་རྟག་པར་ཁས་བླངས་པས། སྔོན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ཕྱིས་མེད་པར་སོང་བས་ཆད་ལྟ་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔོན་བྱུང་དེ་ལྟར་ མེད་ཅེས་པ། དེ་ནི་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །ཞེས་སྟོན་པ་ནི། འགྲེལ་པར། ཇི་ལྟར་བདག་དང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་ ལ་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་སྐྱོད་དུ་འགྱུར་བ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། ། འོ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་རྟག་ཆད་ཀྱི་སྐྱོན་ལས་ཞུ་ཞིག་གྲོལ་སྙམ་ན། གང་དག་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་རྣམས། ། 3-182 ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་ནི། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ལོག་མིན་པར། །འདོད་པ་དེ་དག་ལྟས་མི་འཕྲོགས་ཞེས་པ་སྟེ། འདུས་བྱས་དངོས་པོ་རྣམས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ལས་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་དབུ་ མ་པ་རྣམས་ནི། རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་ངན་པ་དེས་གཡེངས་ཤིང་འཕྲོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། བདེན་པར་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པས། རྟག་ཆད་ གཉིས་ཀ་ལས་གྲོལ་བའམ། གཙོ་བོར་རྟག་ལྟ་ལས་གྲོལ། ཆུ་ཟླ་ལྟར། ལོག་པ་སྟེ། ཅི་མེད་ཅང་མེ་ཀྱི་ཆད་སྟོང་མ་ཡིན་པར་ཐ་སྙད་དུ་སྣང་བ་མ་འགགས་པར་རྟོགས་ཏེ། དོན་དམ་སྟོང་ ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་འབྱུང་བའི་ལྟ་བ་ཁ

【現代漢語翻譯】 因為從有到無，實際上已經陷入了斷見。正如經論中說：『有些人認為五蘊（梵文：pañca-skandha，梵文羅馬擬音：panca-skandha，漢語字面意思：五種聚合）如同堅固的色法（梵文：rūpa，梵文羅馬擬音：rupa，漢語字面意思：顏色、形態），依靠無自性而並非認為是「我」；卻將以強烈執著為特徵的事物視為「我」。』 這樣確定無疑會被邪見的洪水從解脫的道路上驅逐並帶走。為什麼呢？如果認為心（梵文：citta，梵文羅馬擬音：citta，漢語字面意思：心）是自性成立的，那麼要麼是常恒的，要麼是非常恒的。如果認為是常恒的，那麼就是持常見者。如果認為是非常恒的，那麼就是持斷見者，因為從有到無就是斷見。 等等。同樣，自宗的實在論者也會陷入常斷二見。正如偈頌所說：『凡是認為由條件聚合的事物，是真實存在的，這些人也會有常等過失，這些過失如何不會發生呢？』自宗的實在論者認為，由條件聚合的事物是真實存在的，這樣就會產生常斷等邪見的過失。因為如果承認聚合的事物是自性成立的，那麼凡是自性存在的事物就是不會消失的，因此會陷入常見。如果承認它不是常恒的，那麼先前自性成立的事物後來消失了，因此會陷入斷見。正如所說：『先前存在的事物後來不存在了，這就會陷入斷滅。』 正如經論中說：『就像承認我和法的自性存在與不存在，會導致常斷二見的過失一樣。』那麼，如何才能從這樣的常斷過失中解脫呢？偈頌說：『凡是認為事物如水中的月亮，既非真實也非虛假，這些人不會被邪見所奪。』 對於由條件聚合的事物，通達緣起性空的Madhyamaka（中觀）行者，不會被常斷的邪見所迷惑和奪走。因為他們通達事物並非真實存在，即並非實有，從而從常斷二見中解脫，或者主要是從常見中解脫。如同水中的月亮，並非虛假，即並非什麼都沒有的斷滅空，而是通達名言上的顯現不會停止，從而對勝義諦的空性見和世俗諦的因果見同時獲得定解，這就是殊勝的見解。

【English Translation】 Because from existence to non-existence, one actually falls into the view of annihilation. As stated in the commentary: 'Those who consider the five aggregates (Sanskrit: pañca-skandha) as if they were solid forms, relying on the absence of inherent existence and not considering them as 'self'; but regard that which is characterized by strong attachment as 'self'.' Such a determination will undoubtedly be driven and carried away from the path of liberation by the flood of wrong views. Why? If one believes that the mind (Sanskrit: citta) is inherently existent, then it is either permanent or impermanent. If it is considered permanent, then one is a proponent of eternalism. If it is considered impermanent, then one is a proponent of annihilationism, because from existence to non-existence is annihilationism. And so on. Similarly, the realists of our own school also fall into the views of eternalism and annihilationism. As the verse says: 'Those who believe that conditioned phenomena are truly existent, these people will also have the faults of permanence, etc. How can these faults not occur?' The realists of our own school believe that conditioned phenomena are truly existent, thus giving rise to the faults of wrong views such as eternalism and annihilationism. Because if one admits that aggregated phenomena are inherently existent, then whatever inherently exists will not disappear, thus falling into the view of eternalism. If one admits that it is not permanent, then the previously inherently existent phenomenon later disappears, thus falling into the view of annihilationism. As it is said: 'The phenomenon that previously existed no longer exists, this will lead to annihilation.' As stated in the commentary: 'Just as admitting the inherent existence and non-existence of the self and phenomena leads to the faults of eternalism and annihilationism.' So, how can one be liberated from such faults of eternalism and annihilationism? The verse says: 'Those who regard phenomena as like the moon in water, neither truly existent nor false, these people will not be robbed by wrong views.' For those Madhyamaka practitioners who understand the emptiness of dependent origination in relation to conditioned phenomena, they will not be distracted and robbed by the wrong views of eternalism and annihilationism. Because they understand that phenomena are not truly existent, that is, not substantially existent, thereby liberating themselves from the two views of eternalism and annihilationism, or mainly from the view of eternalism. Like the moon in water, it is not false, that is, not an annihilationist emptiness where nothing exists, but they understand that the appearance in conventional terms does not cease, thereby simultaneously gaining certainty in the view of emptiness in ultimate truth and certainty in the cause and effect in conventional truth, which is a superior view.

---

ྱད་པར་ཅན་རྟོགས་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འགྲེལ་ པར། གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རྟག་པར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་དེའི་ཕྱིར། ཆད་པར་སྨྲ་བའམ་ལོག་པར་ སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལུང་གིས་དཀྲུགས་ཏེ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པའི་རྦ་རླབས་ཆེན་པོ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བའི་ཆུ་བོ་ལས། 3-183 རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཤེས་པའི་གྲུས་བརྒལ་ཏེ་ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་དེང་སང་གཞན་སྟོང་པར་གྲགས་པའི་བདེ་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་ཡེ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་དང་། རང་སྟོང་པ་ ཁ་ཅིག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་མིན་ཡང་རྟག་པ་ཡིན་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལྟ་བའི་གནད་ཅུང་ཟད་མ་དགོངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དེ་རྟག་པ་ཡིན་ན། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ རྟགས་ལས་དེ་བདེན་སྟོང་དུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་། གོང་དུ། སེམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་བདག་ཏུ་འདོད་པ་ལ། རྟག་མི་རྟག་གང་ཡིན་དྲིས་ནས་ འགོག་པའི་རིགས་པ་དང་འབལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས ། རྣམ་རིག་པ་འགོག་པ་ནི། གང་གིས་རྣམ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ། །དེ་ཡིས་དེ་ནི་རྟག་མ་ཡིན། །སེམས་ནི་མི་རྟག་ ཉིད་ཡིན་ན། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཇི་ལྟར་འགལ། །མདོར་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །སེམས་ཅན་མི་རྟག་ཉིད་བཞེད་ད། །དེ་དག་སེམས་ནི་སྟོང་ཉིད་དུ། །ཡི་གེ་ཕྱིར་ན་མི་བཞེད་འགྱུར། །ཞེས་རྣམ་ རིག་པ་འདོད་པའི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་བྲལ་གྱི་རྣམ་ཤེས་སམ། ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་བླ་སྟེ། དེ་རྟག་མི་རྟག་དྲིས་ནས། མི་རྟག་པ་ཡིན་ན། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་པས་བདེན་པས་སྟོང་པ་དང་། ཅིས་འགལ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་ནུས་པས། 3-184 དེ་རྟག་པ་ཡིན་ན། གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པའི་ཚུགས་ཐུབ་ཀྱི་རྟག་པར་སོང་བས། རྟག་ལྟར་ལྷུང་ཞིང་། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ལས་བདེན་སྟོང་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་མི་ནུས་ཞེས་པར་སོང་འདུག་པའི་ ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེའོ་ན་རང་འདོད་པའི་མྱ་ལས་འདས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་སོགས་ཀྱང་རྟེན་འབྲེལ་རིགས་པས་བདེན་སྟོང་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ སྙམ་ན། དེ་ཡང་གནད་མ་གོ་བ་སྟེ། འདུས་བྱས་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། །འདུས་མ་བྱས་ལྟག་ལ་གྲུབ། །ཅེས་པ་ལྟར། འདུས་བྱས་ལ་ལྟོས་ནས་བཞག་པའི་འདུས་མ་བྱས་ནི། འདུས་བྱས་བདེན་སྟོང་ དུ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་ཆར་དུ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དེ་ཕྱིས་བདེན་སྟོང་དུ་སྒྲུབ་མི་དགོས་

【現代漢語翻譯】 因為已經理解了它的特殊性。正如註釋中所說：『因為不是真實的，所以不是常恒的。因為不是非真實的，所以不是斷滅或錯誤的。』如果像倒影一樣理解緣起無自性，那麼無疑會因為不如理作意的教義所擾亂，從常恒和無常等見解的巨大波濤中，通過了知緣起的船隻渡過等等。因此，現在那些被稱為『他空』的人，認為如來藏的智慧是真實成立的，還有一些『自空』論者也說，佛的智慧雖然不是真實成立的，但卻是常恒的。這些人都沒有稍微領會龍樹（Nāgārjuna）的見解要點。如果那個智慧是常恒的，就無法從緣起的理由來證明它是真空中空的，因此與龍樹的宗義相違背。而且，前面說過，如果認為心是自性成立的『我』，然後問它是常還是無常，這與遮破的理路相違背。特別是《入菩薩行論釋》（Bodhicittavivaraṇa）中說：『遮破唯識宗，因為如果識是剎那的，那麼它就不是常恒的。如果心是無常的，怎麼會與空性相違背呢？總之，諸佛認為眾生是無常的，如果他們認為心不是空性的，那又何必說空性呢？』無論是唯識宗所認為的離二取（gzung 'dzin，subject-object duality）的識，還是智慧，都可以提出來問：它是常還是無常？如果是無常的，那麼緣起的道理就能證明它是真空中空的，這有什麼衝突呢？ 如果是常恒的，那就變成了不需要依賴他者的獨立存在的常恒，落入了常恒的邊見，並且無法從緣起的理由來確定它是真空中空的。如果有人認為，按照你們的觀點，涅槃（nirvāṇa）和法性（dharmatā）等無為法（asaṃskṛta）也無法通過緣起的道理來確定是真空中空的，因為它們是常恒的。這也是沒有理解要點。正如所說：『有為法完全不成立，因此無為法在背後成立。』依賴於有為法而安立的無為法，實際上是通過了知有為法是真空中空，從而同時了知二者。不需要之後再去證明它是真空中空的。

【English Translation】 Because its particularity has been understood. As it is said in the commentary: 'Because it is not truly existent, therefore it is not permanent. Because it is not non-truly existent, therefore it is not nihilistic or wrong.' If one understands dependent origination as being without inherent existence, like a reflection, then undoubtedly, disturbed by the teachings of improper attention, one will cross from the great waves of views such as permanence and impermanence, by the boat of knowing dependent origination, and so on. Therefore, those who are now known as 'other-empty' (gzhan stong), who believe that the wisdom of the Tathāgatagarbha (bde gshegs pa'i snying po, the essence of the Thus-Gone One) is truly established, and some 'self-empty' (rang stong) proponents who say that although the Buddha's wisdom is not truly established, it is permanent, have not slightly grasped the key point of Nāgārjuna's view. If that wisdom is permanent, it cannot be proven to be empty of inherent existence from the reason of dependent origination, and therefore it contradicts Nāgārjuna's system. Moreover, as mentioned above, if one considers the mind to be a self that is established by its own nature, and then asks whether it is permanent or impermanent, it contradicts the reasoning of refutation. In particular, the Bodhicittavivaraṇa (Byang chub sems 'grel, Commentary on the Awakening Mind) says: 'The refutation of the Mind-Only school is that if consciousness is momentary, then it is not permanent. If the mind is impermanent, how does it contradict emptiness? In short, the Buddhas consider beings to be impermanent. If they did not consider the mind to be empty, why would they teach emptiness?' Whether it is the consciousness of the Mind-Only school that is free from the duality of subject and object (gzung 'dzin), or wisdom, one can ask: Is it permanent or impermanent? If it is impermanent, then the reason of dependent origination can prove that it is empty of inherent existence. What is the conflict? If it is permanent, then it becomes an independent permanent entity that does not need to rely on others, falling into the extreme of permanence, and it cannot be established as empty of inherent existence from the reason of dependent origination. If someone thinks that, according to your view, nirvāṇa (mya las 'das pa, cessation of suffering) and dharmatā (chos nyid, the nature of phenomena), etc., which are unconditioned (asaṃskṛta), also cannot be established as empty of inherent existence through the reasoning of dependent origination, because they are permanent, then this is also a misunderstanding of the key point. As it is said: 'Since conditioned phenomena are completely unestablished, unconditioned phenomena are established in their wake.' The unconditioned phenomena that are established in dependence on conditioned phenomena are actually understood simultaneously by realizing that conditioned phenomena are empty of inherent existence. It is not necessary to prove that they are empty of inherent existence later.

---

པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱད་པར་འདུས་བྱས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ཀྱིས་སྐྱེ་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཚེ། འདུས་ བྱས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ། འདུས་བྱས་ཁོ་རང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་མ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་བདེན་སྟོང་དུ་ཅིག་ཅར་རྟོགས་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ལྟར་ན། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་པས། དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་དང་། དབུ་མ་པར་རློམ་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་མ་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྟ་བ་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་ལ་ལྷུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲགས་པ་འདི་ཡང་། 3-185 ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིགས་པའི་མཐུ་ལས་སོ། །གཞན་ཡང་། གཞན་དག་གིས་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་སྐྱོན་འཕངས་པའི་སྐྱོན་དེ། ཕ་རོལ་པོ་རང་ཉིད་ལ་ལོག་པར་སྟོན་པའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ རིགས་པ་སྟོན་པ་ནི། དངོས་སྨྲ་གྲིབ་མའི་ཆུ་འཛིན་འཁྲིགས་པའི་སྤོར། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ་ལངས་འབྲུག་གི་སྒྲ། །འཁུན་ཡང་རང་ཉིད་འཇོམས་པའི་ལྟས་སུ་ལོག །ཀླུ་སྒྲུབ་རུ་མཚོན་ངོམ་འདི་ཕྱག་གི་ གནས། །ཞེས་པ་སྟེ། དངོས་སྨྲ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་གྲིབ་མའི་ཆུ་འཛིན་ཏེ། །སྤྲིན་འཁྲིག་པའི་སྤོར། མདོ་ལས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཞེས་བཤད་པ་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་བདེན་ པས་སྟོང་ངོ་ཞེས་ལྟ་བའི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དབུ་མ་པ་ལ་ཟེར་རོ་ཞེས་རོ་ལངས་ཀྱི་འོ་དོད་འབོད་པའི་སྒྲས། འབྲུག་གི་སྒྲ་ལྟ་བུ་འཁུན་ཅིང་སྒྲོགས་པ་ནི། སྒྲོགས་པ་པོ་རང་ཉིད་ ལ་འཁོར་བའི་ལྟས་སུ་ཤར་ནས་ལོག་སོང་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ལོག་སྙམ་ན། དེ་ལོག་སྟེ། རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད། །ལྟ་ཀུན་ངེས་པར་འབྱིན་པར་གསུངས། །གང་དག་སྟོང་པ་ ཉིད་ལྟ་བ། །དེ་དག་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟར། རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱིས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་ནི། དངོས་འཛིན་ནམ། བདེན་འཛིན་ལྟ་བ་ངན་པ་ཀུན་ཟློག་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་ལས། 3-186 ཁྱེད་རྣམ་རིག་པ། སྟོང་པ་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ལྟ་བས་ནི། སྨན་མ་ཞུ་བ་དུག་ཏུ་སོང་བ་ལྟར། བདེན་ལྟའི་ནད་གསོས་མི་རུང་བར་ཐར་བའི་སྲོག་འཕྲོག་པའི་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར། གལ་ཏེ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དེ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ནས་ཁྱེད་བདེན་ཡང་། དེ་ལྟར་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ས་སྨྲས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། དེའི་ཚུལ་ནི་གསལ་བར་ངེས་ཏེ། ཆོས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བདག་ལྟ་དང་། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཐོགས་མེད་འགྲེལ་ཆེན་དུ་མདོར་བསྡུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ན། སེམས་ཅན་རྣམ་པ་འདི་གསུམ་ཡོད་དེ། སྲིད་པ་འདོད་པ་དང་། སྲིད་པ་དང་བྲལ་ བར་འདོད་པ་དང་། དེ་གཉིས་ཀ་མངོན་པར་མི་འདོད་པའོ། །ཞེས་གསུམ་དུ་བསྡུས། གསུམ་ལས་བདུད་དུ་ཕྱེ་བའི། དང་པོ་ལ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ནི། དེ་ལ་སྲིད་པ་འདོད་པ་ནི། རྣམ

【現代漢語翻譯】 因此，當通過觀察緣起，認識到諸法無生時，這無生即是諸法本性，二者無別，並非他物，故能同時證悟空性。如此，以緣起之理，破斥了所有執實論者，以及自詡為中觀，卻未領悟緣起真諦者，他們的觀點都落入了常斷二邊。這正是龍樹（Nāgārjuna）(含義：印度佛教中觀學派創始人)不共的智慧力量。 此外，對於他人加諸于龍樹的責難，龍樹以獨特的方式，反過來揭示了這些責難實際上反作用於對方：『執實論者如烏雲蔽日，狂妄自大者如雷鳴般喧囂，他們的辯論最終自取滅亡，龍樹的旗幟屹立不倒。』 這意味著，執實論者的習氣如烏雲般遮蔽了天空。經中說，狂妄自大者將空性視為實有，認為空性本身也是一種實在。他們像羅剎一樣狂呼，聲稱龍樹一派的中觀學說也執著于空性。這種喧囂如同雷鳴，但最終卻反噬自身。因為，正如經中所說：『諸佛宣說空性，為遣除一切邪見。若人執著空性，則不可救藥。』 諸佛宣說空性，是爲了破除對實有的執著，即破除對事物真實存在的錯誤觀念。然而，你們這些唯識論者，卻將空性視為一種真實存在，這如同良藥變毒藥，不僅無法治癒執實的疾病，反而會奪走解脫的生命。因此，這是非常嚴重的錯誤。如果狂妄自大者聲稱龍樹一派也執著于空性，即使你們說的是真的，那也與無著（Asaṅga）(含義：印度佛教瑜伽行唯識學派創始人之一)的觀點相悖。對此，我們可以清楚地瞭解，因為在無著的《大乘阿毗達磨集論》中，簡要地將眾生分為三類：一、希求有者；二、希求離有者；三、不希求有與非有者。從這三類眾生中又分出了魔。第一類又分為兩種：即希求有者。

【English Translation】 Therefore, when one realizes the unborn nature of phenomena through understanding dependent origination, that unborn nature is the very essence of phenomena themselves. These two are inseparable, not distinct, allowing for the simultaneous realization of emptiness. Thus, through the reasoning of dependent origination, all those who adhere to substantialism and those who claim to be Madhyamikas (meaning: followers of the Middle Way) but fail to grasp the essence of dependent origination fall into the extremes of eternalism and nihilism. This proclamation arises from Nāgārjuna's (meaning: founder of the Madhyamaka school of Indian Buddhism) unique power of reasoning. Furthermore, the faults that others attribute to Nāgārjuna are shown to rebound upon themselves through his unique reasoning: 'Substantialists are like clouds obscuring the sun, those with prideful arrogance roar like thunder, but their arguments ultimately destroy themselves, while Nāgārjuna's banner stands firm.' This means that the habitual tendencies of substantialists are like clouds obscuring the sun. The sutras state that those with prideful arrogance view emptiness as substantial, believing that emptiness itself is a reality. They roar like rākṣasas (meaning: a type of demon in Hindu and Buddhist mythology), claiming that the Madhyamikas of Nāgārjuna's school also cling to emptiness. This clamor is like thunder, but it ultimately rebounds upon themselves. For, as the sutras say: 'The Buddhas proclaimed emptiness to dispel all wrong views. Those who cling to emptiness are incurable.' The Buddhas proclaimed emptiness to dispel attachment to substantiality, that is, to dispel the mistaken notion that things exist inherently. However, you, the Yogācārins (meaning: followers of the Yogācāra school of Buddhism), view emptiness as a real entity, which is like medicine turning into poison. It not only fails to cure the disease of clinging to reality but also takes away the life of liberation. Therefore, this is a very serious mistake. If the arrogant ones claim that Nāgārjuna's school also clings to emptiness, even if you are right, it contradicts the views of Asaṅga (meaning: one of the founders of the Yogācāra school of Buddhism). We can clearly understand this because in Asaṅga's Mahāyānābhidharmasamuccaya (meaning: Compendium of the Mahayana Abhidharma), sentient beings are briefly divided into three categories: 1. Those who desire existence; 2. Those who desire to be free from existence; 3. Those who do not desire either existence or non-existence. From these three categories, demons are distinguished. The first category is further divided into two: those who desire existence.

---

་པ་གཉིས་ སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཐར་པའི་ལམ་ལྔ་ཞེ་འགྲས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་རིགས་ཅན། ཞེས་ཐར་པ་མི་འདོད་པའི་མུ་སྟེགས་ཆད་ལྟ་བ་ལྟ་བུ་གཅིག་དང་། དེར་ངེས་པར་ ལྟུང་བ་ཆོས་འདི་པ་ཉིད་དེ་དག་ལས་ཁ་ཅིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་སྡང་བ་སྟེ། ཞེས་ཐེག་ཆེན་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ལྟ་བུ་དང་གཉིས་སུ་ཡེ། སྲིད་པ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ལ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས། 3-187 དང་པོ་ལའང་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟར། དེ་ལ་སྲིད་པ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་ཐབས་ལ་ཞུགས་པའོ། ། དེ་ལ་ཐབས་མ་ ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ། ཙ་ར་ཀ་དང་། ཀུན་དུ་རྒྱུ་དང་། གཅེར་བུ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མའི་མུ་སྟེགས་པ་མང་ པོ་དང་། དེ་དང་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་ཆོས་འདི་པ་ཉིད་དད་པ་ཡོད་ཀྱང་ཉེས་པར་བཟུང་བ་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་དོན་དམ་པ་ལ་མི་མོས་པ་གང་ ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། གང་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་མེད་པ་ནི་མུ་སྟེགས་པ་དག་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་སྟེ། འདི་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་གང་དག དེའི་རྣམ་པར་ཐར་བའི་སྒོ་ལ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བར་འགྱུར་བ་གང་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འོད་ སྲུངས་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་རི་རབ་ཙམ་ནི་སླའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའོ། ། དེ་ལ་ཐབས་ལ་ཞུགས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། 3-188 ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་མཐུན་པ་ཡང་དག་པར་ངེས་པ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་མཐུན་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀ་མངོན་པར་མི་འདོད་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་མཆོག་ཏུ་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་སེམས་ཏེ། གང་དག་འདོད་ཆེན་པ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་ཡང་མི་འདོད་ཅིང་། མུ་སྟེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་ པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལྟར་ཐབས་དང་ལྡན་པར་གཏོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ པ་སྟེ། ཞེས་བཤད་པའི་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ནི། ཙ་ར་ཀ་ནི་སྨན་སྤྱད་པ་སྟེ་མུ་སྟེགས་པ། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དང་། གཅེར་བུ་པ་ཡང་། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ ཅུང་ཟད་ཡིད་ཆེས་པ། ཐར་པ་ངོས་མ་ཡིན་པ་ཐར་འདོད་ཀྱང་ཐར་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པའི་མུ་སྟེགས་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པ་ལ། མི་མོས་པ་ནི། བྱེ་སྨྲ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ ཚན་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཁས་ལེན་པ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ནི། སྟོང་ཉིད་ལ་མོས་པ་ཡོད་ཀྱང་། སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཞེ

【現代漢語翻譯】 分為兩種： 一類是了知者，即不願完全從輪迴中解脫的五種解脫道（藏文：ཐར་པའི་ལམ་ལྔ་，指資糧道、加行道、見道、修道、無學道）的種姓。例如，不希求解脫的順世外道斷見者。 另一類是必定墮落者，即某些小乘有部宗徒憎恨大乘佛法，例如，誹謗大乘的聲聞部派。 將希求脫離輪迴者分為兩種： 第一種又分為三種，如下所述：希求脫離輪迴者有兩種，即趨入非方便道者和趨入方便道者。 趨入非方便道者又分為三種：即外道，如自在派（梵文：Cārava，藏文：ཙ་ར་ཀ་，梵文羅馬擬音：cārakā，漢語字面意思：行者）、遍行者（梵文：Parivrājaka，藏文：ཀུན་དུ་རྒྱུ་，梵文羅馬擬音：parivrājaka，漢語字面意思：到處遊蕩的人）和裸形外道（梵文：Nirgrantha，藏文：གཅེར་བུ་པ་，梵文羅馬擬音：nirgrantha，漢語字面意思：無繫縛者）等多種外道；以及與外道行為相似的，雖對正法有信心，卻持有錯誤見解的佛教徒。這些人是誰呢？例如，不信勝義諦，執著於人我（梵文：pudgala）。正如世尊所說：『不信空性者，與外道無異。』以及具有增上慢者，執著于空性。對於這些人，無論他們觀何種解脫之門，都會執著于空性。這是指什麼情況呢？如聖救度母（梵文：Ārya Tārā，藏文：འོད་སྲུངས་）所說：『執著人我如須彌山般容易，而具有增上慢者執著空性則不然。』 趨入方便道者又分為兩種： 即與聲聞乘（梵文：Śrāvakayāna）相應的真實趨入者，以及與獨覺乘（梵文：Pratyekabuddhayāna）相應的趨入者。這兩種人都不是最上乘的希求者，因為安住于大乘佛法中的，是最上等的利根者。他們不像貪戀輪迴的眾生那樣不願捨棄輪迴，也不像外道等那樣趨入非方便道，更不像聲聞和獨覺那樣屬於具有方便道者。而是趨入了證得輪迴與涅槃平等性的道路。 如上所述，趨入非方便道的三種人中，第一種是自在派，即使用藥物的外道；遍行者和裸形外道，也稍微相信業果，希求非正道的解脫，即趨入非解脫道的各種外道。不信勝義諦者，是指說一切有部和經量部中，承認不可言說的我者。具有增上慢者，是指雖然相信空性，卻認為空性是解脫之門者。

【English Translation】 Divided into two: One is the knower, that is, the lineage of the five paths of liberation (Tibetan: ཐར་པའི་ལམ་ལྔ་, referring to the paths of accumulation, preparation, seeing, meditation, and no more learning) who are unwilling to completely transcend samsara. For example, the nihilistic views of the Tirthikas (non-Buddhists) who do not desire liberation. The other is those who are bound to fall, that is, some of the Śrāvakayāna (Hearer Vehicle) adherents who hate the Mahāyāna (Great Vehicle) Dharma, such as the Śrāvakayāna sects that slander the Mahāyāna. Those who desire to be free from existence are divided into two: The first is further divided into three, as follows: Those who desire to be free from existence are of two types: those who enter the non-expedient path and those who enter the expedient path. Those who enter the non-expedient path are further divided into three: namely, the outsiders, such as the Cāravas (Sanskrit: Cārava, Tibetan: ཙ་ར་ཀ་, Sanskrit Romanization: cārakā, literal Chinese meaning: wanderers), the Parivrājakas (Sanskrit: Parivrājaka, Tibetan: ཀུན་དུ་རྒྱུ་, Sanskrit Romanization: parivrājaka, literal Chinese meaning: those who wander everywhere), and the Nirgranthas (Sanskrit: Nirgrantha, Tibetan: གཅེར་བུ་པ་, Sanskrit Romanization: nirgrantha, literal Chinese meaning: the unbound), and many other Tirthikas; as well as those who behave similarly to the Tirthikas, who, although having faith in the Dharma, hold wrong views. Who are these people? For example, those who do not believe in the ultimate truth and cling to the self of the person (Sanskrit: pudgala). As the Blessed One said: 'Those who do not believe in emptiness are no different from the Tirthikas.' And those with pride, clinging to emptiness. For these people, no matter what door of liberation they contemplate, they will cling to emptiness. What does this refer to? As Ārya Tārā (Tibetan: འོད་སྲུངས་) said: 'Clinging to the self of the person is as easy as Mount Meru, but clinging to emptiness with pride is not so.' Those who enter the expedient path are divided into two: Namely, those who truly enter in accordance with the Śrāvakayāna (Hearer Vehicle), and those who enter in accordance with the Pratyekabuddhayāna (Solitary Buddha Vehicle). Neither of these two are the highest aspirants, because those who abide in the Mahāyāna Dharma are the most superior sharp-witted ones. They do not wish to abandon samsara like beings who are attached to samsara, nor do they enter the non-expedient path like the Tirthikas, nor do they belong to those who possess the expedient path like the Śrāvakas and Pratyekabuddhas. Rather, they have entered the path of attaining the equality of samsara and nirvana. As mentioned above, among the three types of people who enter the non-expedient path, the first is the Cāravas, that is, the Tirthikas who use medicine; the Parivrājakas and Nirgranthas also slightly believe in karma and its effects, desiring liberation through non-paths, that is, various Tirthikas who enter non-liberation paths. Those who do not believe in the ultimate truth refer to those among the Sarvāstivādins and Sautrāntikas who acknowledge an inexpressible self. Those with pride refer to those who believe in emptiness but consider emptiness to be the door of liberation.

---

ས་གྲགས་པའི་སྟོང་ཉིད་དེ་ཡང་བདེན་སྟོང་དུ་ལྟ་བའི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དབུ་མ་པ་ལ་ངོས་བཟུང་བ་བསྙོན་དུ་མི་འདུག་པའི་ཕྱིར། 3-189 དེས་ནི། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ཡིན་ཞེས་པའི་མདའ་ཕར་འཕངས་པ། ཚུར་རྣམ་རིག་པ་རང་ལ་ལོག་སྟེ། གང་ཟག་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་སྟེང་དུ། སྟོང་ཉིད་ལ་བདེན་པར་འཛིན་ པ། རྨའི་སྟེང་དུ་ཕོལ་ལྟར་སོང་ནས་ལྟ་བ་ངན་པའི་ནད་གསོར་མི་རུང་དུ་སོང་ཞེས་འཆད་པའི་རིགས་པ་དེས །ཀླུ་སྒྲུབ་རྒྱལ་བའི་རུ་མཚོན་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ངོམ་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་ པའོ། །བཤད་མ་ཐག་པ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་སྟོན་པ་ནི། བདག་ལྟའི་འཚོ་བ་མ་ཞུར་སྟོང་ཉིད་ལ། །བདེན་ལྟའི་ཟུག་རྔུས་སྨན་ནད་སྲན་གྱི་གཟུགས། །གསོར་མི་རུང་ཞེས་རྒྱལ་དབང་བཀའ་བཏགས་ཁྲིམས། །དྲང་པོར་ སྲོང་མཛད་ཀླུ་སྒྲུབ་སྙིང་ནས་བསྟོད། །ཅེས་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་རྩ་བ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དེ། །འཚོ་བ་ཟས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་བཀོད་ནས་དེ་མ་ཞུ་བའི་ནད་འཇོམས་པའི་གཉེན་པོར། རྟེན་འབྱུང་གི་རྟགས་ ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་ལྟ་བའི་སྨན་བཏང་བ་ཡིན་ནའང་། སྟོང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ལྟ་བས་ནི། སྨན་མ་ཞུ་བ་སྲན་ནད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སོང་བས། དེ་ལྟ་བུའི་ནད་གསོར་མི་རུང་ དུ་གྱུར་པས། སྟོང་ཉིད་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པ་འདི་ཐོབ་ཞིག་ཅེས་རྒྱལ་བའི་དབང་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྲིགས་ལྟ་བ་བཀའ་བཏགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་ནང་ཚན། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་ན་ཅེས་པའི་ཁྲིམས་དྲང་པོར་སྲོང་བ་ནི། 3-190 དཔལ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་པའོ། །སླར་ཡང་། སྔ་མའི་སྒྲུབ་བྱེད་ནུས་པ་ཅན་དང་། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ནུས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གཟུང་དུ་མི་རུང་བའི་རིགས་ པ་སྟོན་པ་ནི། ཐུབ་པའི་གྲུར་ཞུགས་རྟེན་འབྱུང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི། རླུང་གཡོར་ལོག་བསྐྱོད་རྟག་ཆད་རྦ་ཀློང་ཆེར། །ལྷུང་རྣམས་མ་བཟོད་ལུང་རིགས་བྱ་མ་རྟ། །བྲེལ་མཛད་ཀླུ་སྒྲུབ་མཁྱེན་བརྩེའི་ཕྱག་སྐྱོངས་ཤིག ། ཅེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་། ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་ཆོས་ཀྱི་གྲུར་ཞུགས་ནས། །སྐུ་གསུམ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལེན་པ་ལ། །རྟེན་འབྱུང་རིགས་པ་གྲུའི་རླུང་གཡོར་ཏེ་དར་པོ་ཆེ་ཕྱིར་ལོག་ཏུ་མ་བསྐྱོད་ པ་གཅིག་དགོས་པ་ལས། ཀླུ་སྒྲུབ་རྗེས་འབྲང་གིས་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བདེན་སྟོང་གིས་ཁྱབ་པ་བཅས་པས་གནད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཀྱང་རྣམ་རིག་པ་སོགས་དངོས་སྨྲ་བས། རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བས་བདེན་ གྲུབ་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་པས། རྟེན་འབྱུང་གི་རླུང་གཡོར་རྟེན་འབྲེལ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པའི་རླུང་དམར་གྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྐྱོད་པས། རྟག་ཆད་ཀྱི་རྦ་ཀློང་འཚུབ་པའི་གཡང་ས་མི་ཟད་པར་ ལྷུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་མ་བཟོད་པར། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་པ

【現代漢語翻譯】 因此，將『地』（sa，地）的空性視為『真』（bden，真實）空，這無疑是將龍樹（klu sgrub）宗的『中觀派』（dbu ma pa）視為『實在論』（bdens stong du lta ba）的觀點。 3-189 因此，將『自負』（mngon pa'i nga rgyal can）的箭射向『龍樹宗』（klu sgrub phyogs），實際上是射向了『唯識宗』（rnam rig pa），因為他們不僅執著于『人我』（gang zag la bdag tu lta ba），還執著于『空性』（stong nyid）的『真實性』（bden par 'dzin pa），這就像在傷口上撒灰一樣，使得錯誤的見解無法治癒。因此，我向龍樹（klu sgrub）致敬，他將勝利的旗幟展示在各個方向。 爲了證明上述觀點，以下是論述：如果『我執』（bdag lta'i 'tsho ba）沒有被消除，那麼即使服用『空性』（stong nyid）之藥，『真實執』（bden lta'i zug rngus）也會使藥物變成毒藥。因此，這種疾病是無法治癒的。我從內心讚美龍樹（klu sgrub），他正直地維護了佛陀的教法。 也就是說，將輪迴的根源——『我執』（bdag tu lta ba）比作食物，如果不消除它，即使服用以『緣起』（rten 'byung）為標誌的藥物，將一切法視為『真實空』（bden stong）的藥物，但如果執著于『空性』（stong nyid）的『真實存在』（bden grub），那麼藥物就會變成毒藥，導致疾病無法治癒。 因此，執著于『空性』（stong nyid）的『真實性』（bden par 'dzin pa）是錯誤的。佛陀的教法，即四法印（phyag rgya bzhi）中的『一切法皆空且無我』（chos thams cad stong zhing bdag med na），被龍樹（klu sgrub）正直地維護。 3-190 因此，我向尊貴的聖者龍樹（klu sgrub）致敬。再次，爲了證明先前論述的有效性，以及『緣起』（rten 'brel）的力量不應被顛倒，以下是論述：進入佛陀的船隻，如果『緣起』（rten 'byung）被視為『真實存在』（bden grub），那麼就像風帆被錯誤地操縱，導致陷入『常斷』（rtag chad）的波濤之中。我懇請龍樹（klu sgrub）以您的智慧和慈悲來保護我們。 也就是說，進入佛陀的教法之船，爲了獲得如意寶般的三身（sku gsum），『緣起』（rten 'byung）的道理就像船的風帆，必須正確地操縱。然而，龍樹（klu sgrub）的追隨者認為『緣起』（rten 'brel）被『真實空』（bden stong）所涵蓋，這並沒有顛倒其本質。相反，唯識宗等實在論者認為，依賴於因產生的法被『真實存在』（bden grub）所涵蓋。因此，『緣起』（rten 'byung）的風帆被執著于『緣起』（rten 'brel）的『真實存在』（bden grub）的狂風錯誤地操縱，導致陷入『常斷』（rtag chad）的波濤之中，遭受無盡的痛苦。 因此，『緣起』（rten 'brel）的道理...

【English Translation】 Therefore, there is no denying that considering the emptiness of 'earth' (sa) as 'true' (bden) emptiness is identifying with the Madhyamaka (dbu ma pa) school of Nagarjuna (klu sgrub), which views it as 'realism' (bdens stong du lta ba). 3-189 Therefore, the arrow of 'conceit' (mngon pa'i nga rgyal can) shot at the 'Nagarjuna school' (klu sgrub phyogs) actually turns back on the 'Yogacara school' (rnam rig pa), because they not only cling to 'self of person' (gang zag la bdag tu lta ba) but also cling to the 'truth' (bden par 'dzin pa) of 'emptiness' (stong nyid), which is like pouring ashes on a wound, making the bad view incurable. Therefore, I pay homage to Nagarjuna (klu sgrub), who displays the victory banner in all directions. To prove the above point, here is the argument: If 'self-grasping' (bdag lta'i 'tsho ba) is not eliminated, then even if one takes the medicine of 'emptiness' (stong nyid), 'grasping at truth' (bden lta'i zug rngus) will turn the medicine into poison. Therefore, such a disease is incurable. I praise from the heart Nagarjuna (klu sgrub), who uprightly maintains the Buddha's teaching. That is, comparing the root of samsara—'self-grasping' (bdag tu lta ba)—to food, if it is not eliminated, even if one takes the medicine marked by 'dependent arising' (rten 'byung), the medicine that views all dharmas as 'true emptiness' (bden stong), but if one clings to the 'true existence' (bden grub) of 'emptiness' (stong nyid), then the medicine will turn into poison, causing the disease to be incurable. Therefore, clinging to the 'truth' (bden par 'dzin pa) of 'emptiness' (stong nyid) is wrong. The Buddha's teaching, namely, 'all dharmas are empty and without self' (chos thams cad stong zhing bdag med na) among the four seals (phyag rgya bzhi), is uprightly maintained by Nagarjuna (klu sgrub). 3-190 Therefore, I pay homage to the venerable Arya Nagarjuna (klu sgrub). Again, to prove the validity of the previous argument, and that the power of 'dependent arising' (rten 'brel) should not be reversed, here is the argument: Entering the Buddha's ship, if 'dependent arising' (rten 'byung) is regarded as 'truly existent' (bden grub), then it is like the sail being wrongly manipulated, causing one to fall into the waves of 'eternalism and nihilism' (rtag chad). I implore Nagarjuna (klu sgrub) to protect us with your wisdom and compassion. That is, entering the ship of the Buddha's teaching, in order to obtain the three bodies (sku gsum) like a wish-fulfilling jewel, the principle of 'dependent arising' (rten 'byung) is like the sail of the ship, which must be manipulated correctly. However, the followers of Nagarjuna (klu sgrub) believe that 'dependent arising' (rten 'brel) is covered by 'true emptiness' (bden stong), which does not reverse its essence. On the contrary, the realists such as the Yogacara school believe that dharmas arising in dependence on causes are covered by 'true existence' (bden grub). Therefore, the sail of 'dependent arising' (rten 'byung) is wrongly manipulated by the storm of clinging to the 'true existence' (bden grub) of 'dependent arising' (rten 'brel), causing one to fall into the waves of 'eternalism and nihilism' (rtag chad), suffering endless pain. Therefore, the principle of 'dependent arising' (rten 'brel)...

---

་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཕེན་པའི་བྱ་མ་རྟ་སྟེ། ཕོ་ཉ་རྣམས་བྲེལ་བར་མཛད་པའི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཁྱོད་མཁྱེན་བརྩེའི་ཕྱག་བརྐྱངས་ནས་སྐྱོབ་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་པའོ། ། 3-191 ཡང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་པ་འདིས། བདེན་འཛིན་མ། རྟག་འཛིན་གང་ཡིན་ཡང་། མཐར་ལྷུང་ཞེས་སྟོན་ནུས་སོ་ཞེས་པའི་རིགས་པ་སྟོན་པ་ནི། གཉིས་བྲལ་ཡེ་ཤེས་རྟག་པའི་བདེན་གྲུབ་ཅེས། །རྟག་ལྟའི་འཕྱོན་ མ་སྙིང་ཞུགས་མགྲོན་པོ་ལ། །སྙིང་གཏམ་ཉན་རྣ་ཉུལ་མཁས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས། །བློ་བྲལ་མུན་པར་འཁྱམ་པའི་སྐྱབས་མཛོད་ཅིག །ཅེས་པ་སྟེ། ཡང་རང་གཞན་གྱི་ཆེན་པོ་འགའ་ཞིག གཟུང་འཛིན་གཉིས་བྲལ་གྱི་ ཡེ་ཤེས། བདེན་གྲུབ་ཡིན་ཡང་རྟག་པ་ཡིན་ཟེར་བ་དང་། ཁ་ཅིག་རྟག་པ་དང་བདེན་གྲུབ་གཉིས་ཅར་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རང་ཉིད་བསླུ་བའི་ཕྱིར། རྟག་ལྟའི་འཕྱོན་མ་སྙི་ངལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ གྱི། དེ་ཡང་དག་པའི་གྲོགས་སུ་མ་སྟེན་ཅིག་ཅེས་སྙིང་གཏམ་སྨྲ་བའི་ཉན་རྣ་བ་སྟེ། ས་ཉལ་བའམ་སྔགས་གཞུག་པ་ཉུལ་མཁས་པ་ནི་ཀླུ་རུབ་ཁྱོད་ཡིན་པས། རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་བློ་དང་བྲལ་ བས་བླང་དོར་མི་ཤེས་པའི་མུན་པར་འཁྱམས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་མགོན་མཛོད་ཅིག་ཅེས་གསོལ་བ་འདེབས་པའོ། །ཡང་འགའ་ཞིག ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རིགས་ཚོགས་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་། བསྟོད་ཚོགས་ཀྱིས་ གཞན་སྟོང་དབུ་མ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་བསྟན་པས། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པའི་མཐར་ཐུག་གཞན་སྟོང་དུ་གནས་སོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། རྙོག་མར་ཆུ་བཞིན་འ་ལ་གཉིས་མེད་ཀྱི། ། 3-192 ཡེ་ཤེས་བསྒྲགས་ལས་གཞན་སྟོང་ཚོལ་རྣམས་འཁྲུལ། །རྟེན་འབྱུང་རིགས་པའི་སྒྲོ་ལྡན་ཚོགས་གསུམ་དུ། །འཕོང་མཁས་ཀླུ་སྒྲུབ་སྲིད་ལས་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པ་སྟེ། ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པར། ས་ཡི་དཀྱིལ་ན་ཡོད་པའི་ཆུ། དྲི་མ་མེད་པར་གནས་པ་ལྟར། ཉོན་མོངས་ནང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་། །དེ་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པར་གནས། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གཞན་སྟོང་བསྟན་པས། ཟླ་གྲགས་སེང་བཟང་སོགས་ ནི་རྩོད་དུས་ཀྱི་པཎྜི་ཏ་ཡིན་པས་ཚད་མར་མི་གཟུང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པའི་མཐར་ཐུག་གཞན་སྟོང་ཁོ་ནར་གནས་གསུངས་པ་ཡང་། ཅུང་ཟད་མི་འཐད་དེ། རྒྱུད་ད་ཐམས་ཅད་དང་། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་ པ་སོགས་མང་པོར། འགྲོ་བའི་རྒྱུད་ལ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པ་ཅིས་ཀྱང་བཤད་མོད། དེ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བཤད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རིགས་ཚོགས་བཞིན་དུ། གཞན་ གཉིས་ལས་ཀྱང་རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པ་འདི་ཁོ་ན་གསུངས་འདུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེ་མེད་པར་བསྟོད་པ་ལས། གང་ཞིག་ལྟ་བས་ཕོངས་པ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཕན་བརྩོན་པ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ དོན་རིག་པའི། །དཔེ་མེད་ཁྱོད་ལ

【現代漢語翻譯】 就像發射出去永不返回的箭一樣，像信使一樣匆忙的龍樹（Nāgārjuna），請伸出您智慧和慈悲的手來拯救我們。 此外，這種緣起的道理能夠揭示，無論是對真實的執著，還是對永恒的執著，最終都將走向毀滅。爲了闡釋這個道理，我這樣說： 那些聲稱遠離二元對立的智慧是永恒且真實存在的人，實際上是讓永恒的妓女進入了他們的內心。龍樹（Nāgārjuna），您是傾聽內心秘密的專家，請您成為那些在無知的黑暗中徘徊者的庇護。 有些人，包括一些自詡偉大的智者，聲稱遠離二元對立的智慧是真實存在的，甚至是永恒的。然而，這種觀點是自欺欺人，因為他們讓永恒的妓女進入了他們的內心。不要把她當作真正的朋友。龍樹（Nāgārjuna），您是傾聽內心秘密的專家，是勘察地形的能手，請您成為那些因缺乏辨別智慧而在黑暗中徘徊者的庇護。 還有些人說，雖然龍樹（Nāgārjuna）的著作是這樣說的，但他的《讚頌集》卻闡述了自空大中觀的觀點，因此龍樹（Nāgārjuna）的最終觀點是自空。這種說法也是不合理的。爲了駁斥這種觀點，我這樣說： 就像渾濁的水一樣，那些在遠離二元對立的智慧中尋求自空的人是錯誤的。龍樹（Nāgārjuna），您精通緣起的道理，愿您在三界中獲得勝利！ 後來的學者在《法界贊》中說：『就像水存在於大地的中心，保持純凈無染一樣，煩惱中的智慧也同樣保持純凈無染。』他們用這種方式闡述了自空。然而，月稱（Chandrakirti）、聖天（Aryadeva）、獅子賢（Simhabhadra）等人都是辯論時代的班智達，不能被視為權威。龍樹（Nāgārjuna）的最終觀點是自空的說法是不合理的。因為在所有的續部和《法界贊》等許多著作中，都說眾生的相續中存在自性清凈的智慧。然而，沒有一處說這種智慧是真實存在的。就像龍樹（Nāgārjuna）的著作一樣，他們只闡述了緣起的道理。在無與倫比的讚頌中，他說：『那些缺乏正見，卻努力利益這個世界的人，以及那些理解事物空性的人，您是無與倫比的。』

【English Translation】 Like an arrow shot that does not return, like a messenger who is busy, Nāgārjuna, please extend your hand of wisdom and compassion to save us. Furthermore, this reasoning of dependent origination can reveal that whether it is clinging to truth or clinging to permanence, it will eventually lead to ruin. To demonstrate this reasoning, I say: Those who claim that the wisdom that is free from duality is permanent and truly existent are actually letting the prostitute of permanence enter their hearts. Nāgārjuna, you are an expert in listening to the secrets of the heart, please be the refuge for those who wander in the darkness of ignorance. Some people, including some who claim to be great scholars, say that the wisdom that is free from duality is truly existent, and even permanent. However, this view is self-deceiving, because they are letting the prostitute of permanence enter their hearts. Do not rely on her as a true friend. Nāgārjuna, you are an expert in listening to the secrets of the heart, a skilled surveyor, please be the refuge for those who wander in the darkness due to a lack of discriminating wisdom. There are also those who say that although Nāgārjuna's writings say this, his Hymns explain the view of other-empty great Madhyamaka, so Nāgārjuna's ultimate view is other-empty. This statement is also unreasonable. To refute this view, I say: Like muddy water, those who seek other-emptiness in wisdom that is free from duality are mistaken. Nāgārjuna, you are skilled in the reasoning of dependent origination, may you be victorious in the three realms! Later scholars said in the Dharmadhatu Praise: 'Just as water exists in the center of the earth, remaining pure and undefiled, so too does wisdom in afflictions remain pure and undefiled.' They explained other-emptiness in this way. However, Chandrakirti, Aryadeva, Simhabhadra, and others were all panditas of the age of debate and cannot be regarded as authorities. The claim that Nāgārjuna's ultimate view is only other-empty is unreasonable. Because in all the tantras and many works such as the Dharmadhatu Praise, it is said that there is naturally pure wisdom in the continuums of beings. However, nowhere is it said that this wisdom is truly existent. Like Nāgārjuna's writings, they only explain the reasoning of dependent origination. In the incomparable praise, he says: 'Those who lack right view but strive to benefit this world, and those who understand the emptiness of things, you are incomparable.'

---

་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བདེན་དངོས་མེད་པའི་དོན་རིག་ཅེས་བཤད་ཀྱི། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དོན་རིག་པར་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྟོད་པ་ལས། གང་གིས་དངོས་པོ་རྟེན་འབྱུང་རྣམས། ། 3-193 ངོ་བོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གསུངས། །ཡེ་ཤེས་མཉམ་མེད་བསམ་མི་ཁྱབ། །དཔེ་མེད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་དང་། ཡོད་ཅེས་པ་ནི་རྟག་པར་ལྟ། །མེད་ཅེས་པ་ནི་ཆད་པར་ལྟ། །དེས་ན་མཐའ་ གཉིས་སྤངས་པ་ཡི། །ཆོས་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྟན་པར་མཛད། །དེས་ན་ཆོས་རྣམས་མུ་བཞི་དང་། །བྲལ་བར་ཁྱོད་ཀྱིས་བཀའ་བསྩལ་ལགས། །ཞེས་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་བསྟོད་པ་ལས་ཀྱང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པས་ འབྱུང་བ་གང་། །དེ་ཉིད་ཁྱོད་ནི་སྟོང་པར་བཞེད། །ཅེས་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་རིག་ཚོགས་དང་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། གཏམ་ཚོགས་ལས་ཀྱང་། ཇི་སྲིད་ཕུང་ པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་ལ་ངར་འཛིན་ཡོད། །ཅེས་སོགས་ཕུང་པོ་ལ་བདེན་འཛིན་ཡོད་ན། ངར་འཛིན་འབྱུང་བ་སོགས། བདེན་འཛིན་འཁོར་བའི་རྩ་བར་བཤད་པར་སོགས་མང་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ སྟེ་འདི་སྙམ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྟོན་པའི་མདོ། །རྒྱལ་བས་ཇི་སྙེད་གསུངས་པ་ཀུན། །དེ་དག་ཀུན་གྱིས་ཉོན་མོངས་བཟློག །ཁམས་འདི་ཉམས་པར་བྱེད་མ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་དེས་རྒྱལ་བས་སྟོང་ཉིད་སྟོན་ པའི་མདོ་དེ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆ་བདེན་སྟོང་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། ཁམས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་བདེན་སྟོང་དུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ་གསུང་ན། གསུམ་དེ་ལྟ་བུས་འཁྲུལ་གཞི་བྱས་པ་ཐུགས་མད་ནའང་། 3-194 ལུང་དེས་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་དོན་ནི། རྒྱལ་བས་ཁམས་ཀྱི་དྲི་མ་སྦྱོང་བྱེད། སྟོང་དང་བདག་མེད་སོགས་སྟོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཇི་སྙེད་བསྐོར་བའི་དེ་དག་གི་དོན་ ཉམས་སུ་བླངས་པས། ཁམས་ཀྱི་སྟེང་གི་ཉོན་མོངས་པ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་གི་དྲི་མ་དག་པའམ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ཁམས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་འདི་ཉམས་པའམ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ ཏེ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ནས་ཀྱང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དོན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་རྟེན་འབྱུང་རིགས་པས། རྟེན་འབྲེལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆ་བདེན་སྟོང་དུ་སྟོན་པ་ ཡིན་གྱི། བདེན་གཤེགས་སྙིང་པོ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས། །བདེན་སྟོང་དུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་སོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་སྔར་བས་ཀྱང་ཉེས་པ་ལྕི་སྟེ། བདག་ཤེས་རིག་གམ། རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་སོགས། རྟེན་འབྲེལ་ མ་ཡིན་པར་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་ལ་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་དངོས་སུ་ཞུགས་སོ་ཞེས་བཤད་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བདེན་གྲུབ་འདོད་ཕྱིན། རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ མི་འབྱུ

【現代漢語翻譯】 頂禮！這裡說的是領悟無有真實的意義，而不是領悟真實成立的意義。在讚歎不可思議時說：『以何因緣諸事物，自性皆言為無有，無等智慧不可思，無喻于汝我頂禮。』又說：『言有則執為常，言無則視為斷，是故舍棄二邊者，汝之正法如是宣。是故諸法離四句，如是尊已善宣說。』在讚歎超越世間時也說：『緣起所生諸事物，汝即許彼為空性。』等等，所有法都以真實空性來確立，這與理智的集合發出同樣的聲音。在《格言集》中也說：『若執蘊為實有，則有我執。』等等，如果對蘊執為真實，就會產生我執等等。因為真實執著被說成是輪迴的根本等等，這種情況有很多。如果有人這樣認為：『宣說空性的經典，世尊所說的一切，都是爲了遣除煩惱，而不是爲了破壞自性。』等等，因此，世尊宣說空性的經典，是爲了將世俗諦的部分顯示為空性，而不是爲了將自性如來藏顯示為空性。』如果這樣說，那麼，即使您沒有以這種方式作為錯誤的根源，但這些經文並不是這樣說的。這些經文的意義是：世尊爲了清凈自性的垢染，轉動了宣說空性和無我的法輪，通過修持這些法輪的意義，可以清凈或去除自性上的煩惱，即二取執著的垢染，而不是破壞或清凈自性如來藏，因為即使成佛之後，它也不會中斷。』因為這似乎是這個意思。如果有人認為，通過緣起理，可以顯示緣起和有為法的真實空性，但自性如來藏是無為法，因此無法證明其真實空性。』如果這樣認為，那麼這種過失比以前更嚴重，因為有人說，如果認為神我和知識，或者不可分割的微塵等等，不是緣起而是真實成立，那麼就直接陷入了常見和斷見的邊見之中。此外，一旦執著于真實成立，就無法產生遠離常斷二邊的中觀見解。

【English Translation】 I prostrate! It is said here that one understands the meaning of the absence of true existence, not the understanding of the meaning of true establishment. When praising the inconceivable, it is said: 'By what cause do all things, their essence is said to be without existence, incomparable wisdom is inconceivable, I prostrate to you who are without comparison.' It is also said: 'To say 'exists' is to view it as permanent, to say 'does not exist' is to view it as annihilation, therefore, that Dharma which abandons the two extremes, that Dharma is what you have taught. Therefore, you have declared that all Dharmas are free from the four extremes.' And in praising transcendence of the world, it is also said: 'Whatever arises dependently, you consider that to be emptiness.' And so on, the way to establish all Dharmas as truly empty seems to be in harmony with the collection of intelligence. And in the collection of sayings, it is also said: 'As long as there is clinging to the aggregates, there is clinging to self.' And so on, if there is clinging to the aggregates as true, then the arising of clinging to self, etc., is said to be the root of clinging to truth and cyclic existence, and so on, there are many such instances. What if one thinks like this: 'The sutras that teach emptiness, all that the Victorious One has spoken, all of those turn back the afflictions, they do not cause this essence to deteriorate.' And so on, therefore, the Victorious One's sutras that teach emptiness show that the conventional aspect is empty of truth, but they do not show that the essence, the Sugata-garbha, is empty of truth.' If you say that, then even if you do not regard that as a basis for confusion, the sutras do not teach it that way. The meaning of those is: the Victorious One turns the wheel of Dharma that teaches emptiness and selflessness, which purify the defilements of the essence, and by practicing the meaning of those, the afflictions on top of the essence, the defilements of dualistic appearance, are purified or removed, but they do not deteriorate or purify the essence, the Sugata-garbha, because it does not cease even after attaining Buddhahood. That seems to be the meaning. What if one thinks that by the reasoning of dependent origination, the true emptiness of dependent origination and compounded phenomena can be shown, but the true Sugata-garbha is uncompounded, therefore, it cannot be proven to be truly empty? If one thinks that way, then that fault is heavier than before, because it has been said that if one believes that the self-consciousness or indivisible particles, etc., are not dependent origination but are truly established, then one has directly entered into the extreme views of permanence and annihilation. Furthermore, once one clings to true establishment, the Middle Way view that is free from the extremes of permanence and annihilation will not arise.

---

ང་བར་སྟོན་པ་ནི། བདེན་གྲུབ་དཀར་མིན་ཐིག་ལེ་མ་ཉམས་པར། མཐའ་བྲལ་ལང་ཚོའི་ངོ་འཛུམ་ངོམ་ཡང་ཁྲེལ། །མཆུ་འཕྱང་ཞར་མའི་སྨིན་འཁྱོག་ལྕགས་སྒྲོག་གིས། །འཆང་བ་ཀུན་བྲལ་ཀླུ་སྒྲུབ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག ། 3-195 ཅེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་གདོང་ལ། ཆོས་གང་དང་གང་ཡིན་པ་ཞིག་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པའི་དཀར་མིན་ཏེ་ནག་པོའི་ཐིག་ལེ་མ་ཉམས་པར་ཡོད་བཞིན་དུ། རང་ཉིད་དབུ་མ་ པར་རློམ་ནས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མའི་ལྟ་བའི་ལང་ཚོ་དར་བའི་ངོ་འཛུམ་གཞན་ལ་ངོམ་ཡང་། དཔྱོད་ལྡན་ཁྲེལ་བ་ལས་ངོ་མཚར་དུ་མི་འཛིན་ཏེ། དངོས་པོར་ཁས་ལེན་ཡོད་ ན་ནི། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས། བདེན་འཛིན་ནམ་དངོས་འཛིན་ཡོད་ཕྱིན་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་འབྱུང་བར་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བཤད་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྨད་འཚོང་མ་མཆུ་འཕྱང་བ་མིག་ཞར་བ་ཁྲོ་གཉེར་ འཁྲིགས་པ་སོགས་མཚན་མ་གསལ་པོ་ཡོད་བཞིན་དུ། མཚར་དུ་རེ་བ་རང་མཐོང་གི་སྨིན་པ་འཁྱོག་པ་སོགས་མཆོར་སྒེག་ཅི་བྱས་ཀྱ་ང་། གཞན་ཁྲེལ་བ་ལས་ཆགས་པས་འཆིང་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ། རྟག་ཆད་སོགས་འཆིང་བ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཁྱོད་ས་སྟེང་འདིར་རྒྱལ་བར་གྱུར་ཅིག ཅེས་པའོ། ། ཡང་། ཐ་མར་ལྟ་བ་ཀུན་ཟློག་ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དེ། ཧྭ་ཤང་ གི་ལྟ་བའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། བདེན་ལྟའི་མཐར་འཛིན་དགྲ་ལ་ཟོན་ཆུག་ཀྱ་ང་། །མཚན་འཛིན་ཆོག་རྐུན་དགྲ་ཟིན་མ་ཕྱེད་པར། །རྒྱལ་བའི་ལམ་དེར་འཕགས་པའི་ནོར་ཚོལ་ལ། ། 3-196 མ་ནོར་ལམ་སྟོན་ཀླུ་སྒྲུབ་དེར་ཕྱག་འཚལ། །ཅེས་པ་སྟེ། ཡང་དེང་སང་གི་མཁས་པ་འགའ་ཞིག བདེན་འཛིན་གྱི་དགྲ་ལ་ཟོར་ཆུག་པས། རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་བར་དུ་བདག་ཟློག་དབུ་ མའི་ལྟ་བ་ལ་བདེ་བར་བཞུགས་ཀྱང་། མཚན་འཛིན་གྱི་ཆོམ་རྐུན་ལ་དགྲ་ཟིན་ཏེ། དགྲ་གཉེན་མ་ཕྱིན་པར། ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཧྭ་ཤང་གི་ལྟ་བའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། དབུ་མའི་ ལྟ་བ་རྙེད་པས། གནས་སྐབས་བ་ཆུབ་ཙམ་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཀྱང་། མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ལ་མཚན་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་བཀག་དགོས་པས། རྒྱལ་བ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བའི་ལམ་དེར། འཕགས་པའི་ནོར་ སྟོབས་བཅུ་སོགས་ཚོལ་བ་ལ། མ་ནོར་བའི་ལམ་སྟོན་མཁན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཁྱོད་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་སྟོན་པ་ནི། དངོས་འཛིན་དྲི་མ་བཀྲུ་བའི་གདོང་སྟར་ཡང་། །མཚན་ འཛིན་སོལ་བས་བྱུགས་ལ་བཞད་གྲོ་ནས། །ལྟ་བའི་རིམ་གཉིས་ཛ་ཧུའི་བུ་མོ་ཡིས། །དག་བྱེད་ཆོ་ག་ཀླུ་སྒྲུབ་དེར་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཁ་རོལ་པོ་དེ། དངོས་འཛིན་གྱི་དྲི་ མ་བཀྲུས་པས། བདག་ཟློག་དབུ་མའི་དགོང་སྟར་ཞིང་མཛེས་ན་ཡང་། མཚན་འཛིན་བཀག་ནས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་རྒྱ་ནག་

【現代漢語翻譯】 我來解釋：對於那些自詡為中觀派的人，即使他們炫耀自己遠離常斷二邊的中觀見解的青春活力，但如果他們臉上仍然保留著對實有存在的執著（藏文：བདེན་གྲུབ་，梵文天城體：सत्यसिद्धि，梵文羅馬擬音：Satyasiddhi，漢語字面意思：真實成就）的黑點，有智慧的人只會感到羞愧，而不會覺得驚奇。因為，如經文所說：『只要有對真實的執著，』等等，龍樹已經解釋過，只要有對真實的執著或對實有的執著，就會產生常斷二邊的見解。因此，就像妓女，即使嘴唇下垂、眼睛斜視、眉頭緊鎖等特徵明顯，無論如何打扮，也只會讓人感到厭惡，而無法激起愛慾一樣。同樣，龍樹，你已經完全擺脫了常斷等一切束縛，愿你在世間獲得勝利！ 此外，如果有人說，最終完全否定一切觀點，什麼也不放在心上，那就是和尚（指漢傳佛教的和尚）的觀點，這也不對。爲了說明這一點：即使你提防著執著于真實的敵人，但如果你沒有區分出執著于名相的盜賊，卻認為什麼也不放在心上就是中觀見解，那麼你雖然暫時能獲得一些成就，但最終卻無法成佛。因此，在通往成佛的道路上，爲了尋找聖者的財富，如十力等，我向你，龍樹，這位無誤的導師致敬！ 爲了證明這一點：即使你用否定實有的水洗凈了臉龐，使其美麗動人，但如果你用執著于名相的煤炭塗抹它，並以此自鳴得意，那麼，龍樹，我向你致敬，你以兩種見解的次第，像扎呼的女兒一樣，進行著凈化儀軌。也就是說，對於那些反對者來說，即使他們洗凈了對實有的執著，使自己的中觀見解顯得美麗動人，但如果他們執著于名相，什麼也不放在心上，認為這是漢傳佛教的觀點，那也是不對的。

【English Translation】 I will explain: For those who claim to be Madhyamikas, even if they flaunt the youthful vigor of their Madhyamika view, which is free from the extremes of permanence and annihilation, if they still retain the black spot of clinging to true existence (Tibetan: བདེན་གྲུབ་, Sanskrit Devanagari: सत्यसिद्धि, Sanskrit Romanization: Satyasiddhi, Chinese literal meaning: True accomplishment) on their faces, wise people will only feel ashamed and not be surprised. Because, as the scriptures say: 'As long as there is clinging to the real,' etc., Nagarjuna has explained that as long as there is clinging to the real or clinging to the existent, the views of permanence and annihilation will arise. Therefore, just like a prostitute, even if her lips droop, her eyes are squint, and her brows are furrowed, no matter how she dresses up, she will only cause disgust and will not arouse lust. Similarly, Nagarjuna, you have completely freed yourself from all bonds such as permanence and annihilation, may you be victorious in this world! Furthermore, if someone says that ultimately negating all views and not taking anything to heart is the view of the Heshang (referring to monks of Chinese Buddhism), that is also incorrect. To illustrate this point: Even if you are wary of the enemy of clinging to the real, but if you do not distinguish the thief of clinging to names and forms, and think that not taking anything to heart is the Madhyamika view, then although you can temporarily achieve some accomplishments, you will ultimately not be able to attain Buddhahood. Therefore, on the path to becoming a Buddha, in order to seek the wealth of the noble ones, such as the ten powers, I pay homage to you, Nagarjuna, the unerring guide! To prove this: Even if you wash your face with the water of negating the real, making it beautiful and moving, but if you smear it with the charcoal of clinging to names and forms, and pride yourself on it, then, Nagarjuna, I pay homage to you, who, with the sequence of two views, performs the purification ritual like the daughter of Zahu. That is to say, for those opponents, even if they wash away the clinging to the real, making their Madhyamika view appear beautiful and moving, but if they cling to names and forms and do not take anything to heart, thinking that this is the view of Chinese Buddhism, that is also incorrect.

---

གི་ལྟ་བའོ་ཞེས་པ་སོལ་བ་ལྟ་བུས་ཕྱུགས་པ་ལ། དཔྱོད་ལྡན་རྣམས་བཞད་གྲོ་སྟེ། 3-197 འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལྟ་བའི་རི་མ་པ་གཉིས་པ་ཛནྷུ་བུ་མོ་ཏེ། ཆུ་བོ་གང་གཱའི་དག་བྱེད་ཁྲུས་ཀྱི་ཆོ་གས་མཚན་འཛིན་དག་པར་མཛད་པ་པོ་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཁྱེད་ཡིན་པས་དེ་ ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐྱབས་སུ་མཆི་ཞེས་པའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་དག་སྙམ་ནི། ཞི་ལྷས། སྟོང་ཉིད་བག་ཆགས་གོམས་པ་ལས། །དངོས་པོའི་བག་ཆགས་སྤོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དེ། དངོས་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་ དག་བྱེད་བདག་ཟློག་གི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་གོམས་པ་ལས། །དེ་ཡང་ཕྱིས་ནི་སྤོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནི་ཐ་མར་ལྟ་ཅན་ཀུན་ཟློག་ཡིན་པས། ལུང་རིགས་མན་ངག་གིས་ངེས་ པ་ས་པའི་ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ། མུ་བཞིའི་མཚན་མ་བཀག་པའི་ལྟ་བ་ལ་གོམས་པས། བདག་ཟློག་སྐབས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་དོ་སྙམ་པའི་མཚན་མེད་ཡང་དག་སྟེ། ལྟ་རིམ་གཉིས་པོ་དེ་ ལས། རྒྱལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བགྲོད་པ་ལ་ནོར་བ་མེད་པར་བདེ་བླག་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་ཕྱིས་ནི་སྤོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་སྤོང་དགོས་དེ་ གང་ཡིན་ངོས་མི་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཕྱིན། དབུ་མ་པར་འགྲོ་དགོས་པའི་གནད་སྟོན་པ་ནི། བདེན་འཛིན་ནད་ཀྱི་རྩ་བ་མ་ཕྱུང་ན། །འཕགས་པར་རློམ་ཡང་ཉོན་མོངས་དུག་རོ་ཡིས། ། 3-198 གནོད་ཅེས་ཐེག་གསུམ་འཕགས་པ་དབུ་མ་ཡི། །ལྟ་བར་བཀོད་མཛད་ཀླུ་སྒྲུབ་དེར་ཕྱག་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་བདེན་འཛིན་དྲུངས་མ་ཕྱུང་ན། དངོས་སྨྲ་བ་སོགས་འཕགས་པ་རློམ་ཡང་། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་འབྱུང་བ་ཡི། །ལྟ་བ་མི་ཟད་མ་རུངས་འབྱུང་། །ཞེས་པ་ལྟར། ཆགས་སྡང་ནད་ཀྱི་རྩ་བ། རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བའི་དུག་རོ་ལངས་ཏེ། ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་གནོད་ཅེས་ཐེག་ པ་གསུམ་ཆར་གྱི་འཕགས་པ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ལ་བཀོད་པའི་གནད་དེ་ཡིན་པས། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དེ་ལ་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་བཀའ་དྲིན་དྲན་པའི་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་པའོ། །ཡང་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་ ཙམ་པ་གནས་ལུགས་གསར་མཐོང་གི་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གོང་དུ་བསྟན་པ་དེའི་སྒྲ་བྱེད་སྐྱོན་སྤོང་དང་བཅས་པ་སྟོན་པ་ནི། ཐེག་གསུམ་ལྟ་རིམ་སྒྱུ་མའི་ན་ཆུང་ ལ། །ཁྲེལ་བཞིན་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་གཅིག་ཁོ་ནའི། །འཆེ་མེད་སྒེག་མོའི་སོ་ཕྲེང་ངོམ་མཛད་པ། །ཀླུ་སྒྲུབ་རྒྱལ་བས་ལུང་བསྟན་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པ་སྟེ། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་ལྟ་རིམ་མི་འདྲ་བ་ བཅོས་པའི་མཁས་རློམ་སྒྱུ་མའི་ན་ཆུང་འདྲ་བ་རང་གི་མཛེས་འཆོར་ངོམ་པ་ལ་ཞེ་ཁྲེལ་བཞིན་དུ། ཐེག་གསུམ་གྱི་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས། གནས་ལུགས་གསར་མཐོང་གི་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ནར་སྒྲུབ་པའི་མཁས་པ། 3-199 འཆི་མེད་མཛེས་ལྡན་

【現代漢語翻譯】 『持有如煤炭般的見解』，智者對此嗤之以鼻。 聖者龍樹的見解之第二座山是詹奴之女（Jahnavi，恒河的別名），以恒河的凈化沐浴儀式，使持名者得以凈化，您是龍樹，因此我向您致敬並皈依。那麼如何凈化呢？寂天說：『空性的習氣純熟后，能斷除對實有的執著。』這就是凈化實執之垢，遣除我執的見解。『若串習一無所有，彼亦終將被捨棄。』這是最終遣除一切見解。通過教理、理證和訣竅，確信之後，什麼也不放在心上，習慣於遮止四句的見解，在遣除我執時，認為這是空性，這是無相的正見。從這兩種見解次第中，前往勝者佛陀的境地，不會有任何錯誤，能夠輕鬆到達。如果不是這樣，『彼亦終將被捨棄』，就無法確定需要捨棄的是什麼。此外，爲了說明一旦親見真諦，就必須進入中觀，所以說：『若不拔除實執病之根，縱自詡聖者，亦為煩惱毒所害。』 因此，龍樹將三乘聖者的見解安立於中觀之中，我向他致敬。也就是說，如果不拔除煩惱的根本——實執，即使自詡為實有論者等聖者，也會如『貪嗔生起之見解，無盡無厭而生』所說的那樣，貪嗔之病的根源，常斷之見的毒素髮作，妨礙獲得解脫，這就是將三乘一切聖者的見解安立在中觀之中的要點，因此，我從遙遠的地方向聖者龍樹表達感恩之情並致敬。此外，爲了說明僅僅是真諦的證悟，即新見實相的見道，只是一剎那，爲了消除上述觀點可能存在的錯誤，所以說：『三乘見解次第如幻稚童，羞於炫耀，唯有真諦證悟唯一之智者，展現無死美人的皓齒，龍樹的預言愿實現！』也就是說，對於三乘見解次第不同，如打扮的智者，如同虛幻的稚童般炫耀自己的美麗感到羞愧，三乘真諦的證悟，新見實相的見道，唯一剎那的智者， 無死的美麗。

【English Translation】 'Holding views like charcoal,' the wise laugh at this. The second mountain of the view of the noble Nāgārjuna is Jāhnavī (another name for the Ganges), by the ritual of purification bathing in the Ganges, those who hold the name are purified, you are Nāgārjuna, therefore I pay homage and take refuge. So how is it purified? Śāntideva said: 'From the habituation of emptiness, the habituation of things will be abandoned.' That is, it is the view of eradicating self-grasping that purifies the stain of grasping at reality. 'If one becomes accustomed to nothingness, that too will eventually be abandoned.' This is the final elimination of all views. Through scripture, reasoning, and pith instructions, after certainty, not keeping anything in mind, habituated to the view of negating the four extremes, when eliminating self-grasping, thinking that this is emptiness, this is the correct signlessness. From these two stages of views, going to the state of the Victorious Buddha, there will be no error, and one can easily reach it. If it is not like that, 'that too will eventually be abandoned,' one cannot determine what needs to be abandoned. Furthermore, to show that once one directly sees the truth, one must enter the Madhyamaka, it is said: 'If the root of the disease of grasping at truth is not uprooted, even if one boasts of being a noble, one will be harmed by the poison of afflictions.' Therefore, Nāgārjuna established the views of the three vehicles of nobles in the Madhyamaka, I pay homage to him. That is, if the root of afflictions, grasping at truth, is not uprooted, even if one boasts of being a proponent of reality, etc., as it is said, 'The view of attachment and aversion arises, endlessly and insatiably.' The root of the disease of attachment and aversion, the poison of the views of permanence and annihilation flares up, hindering the attainment of liberation, this is the key point of establishing the views of all the nobles of the three vehicles in the Madhyamaka, therefore, I express my gratitude and pay homage to the noble Nāgārjuna from afar. Furthermore, to show that merely the realization of truth, that is, the path of seeing that newly sees reality, is only a moment, to eliminate the faults of making sounds of the above view, it is said: 'The stages of views of the three vehicles are like illusory young girls, ashamed to show off, only the wise who realize the truth in one moment, show off the pearly teeth of the immortal beauty, may Nāgārjuna's prophecy be victorious!' That is, for the three vehicles, the stages of views are different, like scholars who dress up, ashamed to show off their beauty like illusory young girls, the realization of the truth of the three vehicles, the wise who prove that the path of seeing that newly sees reality is only one moment, The immortal beauty.

---

སྒེག་མོ་འཛུམ་པའི་སོ་ཕྲེང་དཀར་པོ་ངོམས་པས། ཕ་རོལ་པའི་མཛེས་སྡུག་པའི་ཀུ་མུད་ཁ་ཟུམ་པར་བྱེད་པ། རྒྱལ་བས་ལུང་བསྟན་པའི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ འབུམ་ཕྲག་འཕྲོ་བ་དེ་རྒྱལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས། གཟུགས་ཅན་དང་རབ་རྟོག་གི་རྒྱན་གྱིས་སྨྲས་པའོ། ། ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་འགལ་སྤོང་སྟོན་པ་ནི། ཆོས་ཀུན་ཆོས་ཉིད་གསར་མཐོང་གཅིག་ཁོ་ ན། །བདེན་མཐོང་གཉིས་པ་འཕགས་པའི་གཟིགས་པ་བྲལ། །བདེན་མཐོང་བཅུ་དྲུག་གླ་ཆེན་གྱི། །འཕྲུལ་འཁོར་ཤིག་མཁས་ཀླུ་སྒྲུབ་འདིར་ཕྱག་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀོན་ལ་གནས་ལུགས་གཅིག་ཁོ་ན་ ལས་མེད་ལ། དེ་མེད་པས་གནས་ལུགས་གསར་མཐོང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ། རྒྱལ་པོ་སྨྲ་བ་ལན་གཅིག་སྟེ། བུ་མོ་སློང་བ་ལན་གཅིག་ཡིན། །འཕགས་པའི་གཟིགས་པ་ལན་གཅིག་སྟེ། །འདི་ གསུམ་ལན་རེ་ལན་རེ་འོ། །ཞེས་འདུལ་ལུང་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར། འཕགས་པ་ལ་གནས་ལུགས་བདེན་པ་གསར་མཐོང་གཉིས་མེད། དེ་ཡོད་ན་གནས་ལགས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ ན་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་བཅོ་ལྔ་དང་བཅུ་དྲུག་སོགས་བྱེད་པའི་ལུང་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་ན། དེ་བདེན་མོད། དེ་དག་ནི་གདུལ་བྱ་ལ་དྲང་བའི་ཕྱིར། སྒྱུ་མའི་གླང་ཆེན་སྤྲུལ་པ་བཞིན་ཡིན་ལ། 3-200 ངེས་གསང་སྨྲ་བའི་སྒྲ་མི་མཁན་པོས་དྲང་དོན་སྒྱུ་མའི་གླང་ཆེན་གྱི་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་འཕྲུལ་འཁོར་ཤིག་པས། དྲང་དོན་ལ་ཞེན་པ་བཏང་ནས་དེས་དོན་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་ འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དྲིན་ལས་ཡིན་པས་ཀླུ་སྒྲུབ་དེ་ལ་བཀའ་དྲིན་དྲན་ནས་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པའོ། །དེས་ན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་ཞེས་པ་ཙམ་ཞིག་ ཤེས་ཀྱང་། བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་གཅིག་ཁོ་ནར་སྒྲུབ་པ་ནི། ཀླུ་སྒྲུབ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིགས་པ་སྟེ་ཁོ་བོས་རྟོགས་སོ། །ཡང་བདེན་འཛིན་སྙིང་ལ་ཞུགས་པ་དག་ལ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་རྟོགས་ པའི་ལྟ་བ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་ནན་གྱིས་སྟོན་པ་ནི། ཆོས་ཀུན་བདེན་མེད་མ་རྟོགས་དངོས་འཛིན་སྙིང་། །རྟག་ཆད་སྲིན་པོའི་ཁར་ཆུད་བདེན་མཐོང་གི །ལང་ཚོའི་མཆེར་སྡུག་རྟེན་འབྱུང་གཟིགས་འདིར་མེད། །ཀླུ་ སྒྲུབ་རྟེན་འབྲེལ་མཁན་ཁྱོད་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀུན་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་པའི་མཁས་རློམ་དག་གི་སྙིང་ནི་རྟག་ཆད་ཀྱི་ཟིན་པོའི་ཁར་ཆུད་ཡིན་པ་ཡིན་པས། རྟག་ཆད་དང་བྲལ་ བའི་བདེན་མཐོང་གི་ལོ་ཚོའི་མཐར་སྡུག་ངོམ་པའི་སྐལ་བ་རྟེན་བྱུང་འདིར་མེད་པས། ཐུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡང་སྙིང་རྟེན་འབྲེལ་མཁན་ཀྱི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཁྱེད་སོགས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་རྒྱལ་བར་གྱུར་ཅིག ཅེས་པའོ། ། 3-201 ཡང་ཐེག་གསུམ་འཕགས་པ་ཀུན་གྱིས་སྲིད་པ་འ

【現代漢語翻譯】 以優雅微笑展示潔白牙齒，使他人的美麗睡蓮閉合。愿彌勒佛授記的聖者龍樹，如太陽般放射萬道光芒而得勝！這是用比喻和誇張修飾的讚頌。 進一步闡述上述論點的論證和駁斥如下：一切法皆是法性，唯此一新見。若有第二種真見，則與聖者之見相悖。十六真見如幻象。摧毀幻象之輪的，唯有智者龍樹。我向他致敬！這意味著，輪迴與涅槃諸法，其存在方式唯有一種。若非如此，則新見之智慧亦唯有一種。正如『國王只說一次話，求婚也只有一次。聖者之見也只有一次。』正如《律經》所說，聖者不會有第二種對真諦的新見。若有，則會陷入存在方式不同的兩種真諦的謬誤。或許有人會問，那麼與宣說十五、十六真諦的經文相悖嗎？誠然如此。但這些都是爲了引導所化眾生，如同幻化的大象一般。 那些宣說隱秘之語的智者，摧毀了幻象大象的幻輪，從而捨棄了對方便之執著，並享受著究竟中觀之見，這完全是聖者龍樹的恩德，因此我心懷感激地向龍樹致敬！因此，僅僅從緣起的標誌中認識到一切法皆無自性，並確立唯一的真諦證悟，這是龍樹獨有的理路，也是我所證悟的。 此外，爲了強調那些心中充滿實執的人不可能證悟緣起的精髓，我鄭重聲明：若未證悟諸法無自性，則實執深植於心。落入常斷二邊的羅剎口中，便無緣得見真諦之美的光輝。龍樹，您是緣起的導師，愿您在各方獲得勝利！這意味著，那些自詡聰慧，卻未證悟諸法無自性的人，他們的心已落入常斷二邊的羅剎口中。因此，他們無緣得見遠離常斷二邊的真諦之美的光輝。愿您，佛陀教法的精髓——緣起的導師龍樹，在各方獲得勝利！ 此外，三乘聖者都認可輪迴的存在。

【English Translation】 Displaying white teeth with an elegant smile, he causes the beauty of others' water lilies to close. May the noble Nagarjuna (name of a Buddhist philosopher), prophesied by Maitreya (future Buddha), radiate hundreds of thousands of rays of sunlight and be victorious! This is a praise adorned with simile and hyperbole. Furthermore, the proof and refutation that demonstrate the above are as follows: All dharmas (phenomena) are of one suchness (reality), only this one new view. A second true view is absent from the vision of the noble ones. The sixteen true views are like illusions. The one who shatters the wheel of illusion is the wise Nagarjuna. I prostrate to him! This means that for all phenomena of samsara (cyclic existence) and nirvana (liberation), there is only one way of being. If not, there would also be only one wisdom of newly seeing the way of being. Just as 'a king speaks only once, and a marriage proposal is made only once. The vision of the noble ones is also only once.' As it says in the Vinaya Sutra (monastic discipline), noble ones do not have a second new view of the truth. If they did, it would entail two different ways of being true. One might ask, then does that contradict the scriptures that speak of fifteen or sixteen realizations of the truth? That is true. But those are for the sake of guiding those to be tamed, like an illusion of an elephant. Those wise ones who speak of secret words, having shattered the wheel of illusion of the illusory elephant, thereby abandoning attachment to the provisional meaning and enjoying the ultimate Madhyamaka (Middle Way) view, this is entirely due to the kindness of the noble Nagarjuna, therefore I gratefully prostrate to Nagarjuna! Therefore, merely knowing that all phenomena are without inherent existence from the sign of dependent origination, and establishing the single realization of the truth, this is Nagarjuna's unique reasoning, and it is what I have realized. Furthermore, to emphasize that those whose hearts are filled with clinging to inherent existence cannot possibly realize the essence of dependent origination, I solemnly declare: If one does not realize that all phenomena are without inherent existence, then clinging to inherent existence is deeply rooted in the heart. Falling into the mouth of the rakshasa (demon) of eternalism and nihilism, one has no chance to see the splendor of the beauty of the truth. Nagarjuna, you are the teacher of dependent origination, may you be victorious in all directions! This means that those who boast of being wise but have not realized that all phenomena are without inherent existence, their hearts have fallen into the mouth of the rakshasa of eternalism and nihilism. Therefore, they have no chance to see the splendor of the beauty of the truth that is free from eternalism and nihilism. May you, Nagarjuna, the teacher of dependent origination, the very essence of the Buddha's teachings, be victorious in all directions! Furthermore, all the noble ones of the three vehicles (three paths to enlightenment) acknowledge the existence of samsara (cyclic existence).

---

ཁོར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཆེན་པོ་དམངས་སུ་འབེབས་ནུས་སོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། རྟེན་འབྱུང་གནད་ལས་ཐེག་གསུམ་འཕགས་ཀུན་གྱིས། །བདེན་ལྟའི་མ་རིག་རྒྱལ་པོ་ཉོན་ མོངས་འཁོར། །སྲིད་པའི་རྒྱལ་སྲིད་དམངས་སུ་ཕུ་ཕབ་པའི་གཏམ། །ཀླུ་སྒྲུབ་རྒྱལ་རྔ་བརྡུངས་ཁྱོད་ཁྱོད་ས་འདིར་རྒྱལ། ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་། ཇི་སྲིད་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་གཡོ་བ། །དེ་སྲིད་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ ཏེ། །ཞེས་པ་དང་། གཏི་མུག་རང་བཞིན་སྒྲིབ་ཕྱིར་ཀུན་བ་སྟེ། ཞེས་པ་ལྟར། ཕུང་པོ་ལ་བདེན་པར་ལྟ་བའི་བདེན་འཛིན་ནི། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་མར་གྱུར་པའི་མ་རིག་པ་པྶཏེ། དེ་ ནི་སྲིད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་ལྟ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་སློབ་དཔོན་དང་ལྡན་པ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་འཁོར་གྱིས་བསྐོར་བ། ཁམས་གསུམ་གྱི་ས་ཆེན་པོ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བོ་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྲ་བ་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་ཕབ་པར་མ་ནུས་པ་འཁོར་བ་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ འཁོར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཆེན་པོ་དེ། དམངས་སུ་ཕབ་ནས་རྒྱལ་རྔ་ལན་བརྒྱར་བརྡུང་བ་པོ་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཁྱོད་ཡིན་པས། རྒྱལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པར། 3-202 ཟླ་བས་འདི་ཏྲ་ཅེས་འཕགས་པའི་ཤེས་ཀྱི་དབང་པོའི་སྲོག་གི་བར་ཆད་བྱེད་པས་བདུད་དེ། དེ་ཡང་ཁམས་གསུམ་གྱི་ས་ཆེན་པོ་པ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉན་མོངས་པའི་འཁོར་གྱིས་རྟག་ཏུ་བསྐོར་བ། འཕགས་ལམ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་གིས། རྣམ་ཕབ་པ། སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ལ་འཁོར་ བ་པའི་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐེ་བོ་རྨ་མ་ཕབ་ཅེས་པ་འདིས། དཔྱོད་ལྡན་ཚིག་གི་ནུས་ པ་གཉིས་བསྟན་ཏེ། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་པའི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྙེད་པས་དེ་ལྟར་ནུས་ཞེས་དང་། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྲིད་ པའི་རྒྱལ་སྲིད་འབེབས་མི་ནུས་ཞེས་པས་ནི། དབུ་མའི་ལྟ་བ་མ་རྙེད་པར་ནི་འཕགས་ལམ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། དབུ་མའི་ལྟ་བ་མ་རྙེད་པ་རྣམས་ནི་དངོས་སྨྲ་བ་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས། དེ་དག་གིས་སྲིད་པའི་རྒྱལ་སྲིད་འབེབས་མི་ནུས་ཞེས་པས། སྲིད་པ་འཁོར་བ་པྶངས་པའི་ཞི་བ་མྱང་འདས་ཐོབ་མི་ནུས་ཞེས་གསོལ་བོར་བསྒྲགས་པས། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་སོགས་དངོས་སྨྲ་བའི་ཁྲོད་དུ་མི་འཁྱམ་ཙམ་ཞིག་མཁས་པ་ཁྱེད་ཅག་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཞུ་མཆིད་གསོལ་ལོ། ། 3-203 ཡང་ཉན་རང་འཕགས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོག

【現代漢語翻譯】 宣稱能夠將輪迴的偉大王權推翻，正如經文所說：『依仗緣起之要義，三乘聖者皆能，摧毀執實之無明王，以及煩惱之眷屬。將有之王權徹底顛覆之偉業，龍樹擂響勝利之鼓，汝於此地獲勝！』 正如經文所說：『心識動搖之時，即是魔之行境。』以及『愚癡自性障蔽一切。』因此，將蘊聚執為真實的實執，乃是十二緣起之首——無明（藏文：མ་རིག་པ་，梵文天城體：अविद्या，梵文羅馬擬音：avidyā，漢語字面意思：無明）。此乃有之大王，具備視無常為常之顛倒想等四種顛倒想之導師，被貪慾等煩惱眷屬所圍繞，統治三界之廣大土地。非聖者、實語者等邪說無法推翻，反而助長輪迴的偉大王權。' 將此王權推翻，並百次擂響勝利之鼓者，正是聖者龍樹您啊！這是對您的讚頌。正如《六十正理論釋》中所說：『如同月亮般，此（無明）能阻礙聖者智慧之根，故為魔。』此魔統治三界之廣大土地，具備四種顛倒想之偉大導師，常被貪慾等煩惱眷屬所圍繞，被所有聖者所推翻，追隨善良行為，使所有輪迴眾生增長，此即所謂的無明。 經文中『非聖者無法推翻』一句，揭示了兩種具力之語：所有聖者皆能證悟諸法皆是空性的中觀見，故能如此。而非聖者和實語者無法推翻有之王權，因為未證悟中觀見，便無法獲得聖道。未證悟中觀見者，皆是實語者。因此，他們無法推翻有之王權，無法從輪迴中解脫，獲得寂靜涅槃。' 我在此懇請諸位智者，不要在聲聞、緣覺、阿羅漢等實語者中徘徊，請合掌聽我進言！ 此外，聲聞和緣覺聖者證悟了法無我。

【English Translation】 It is proclaimed that one can overthrow the great kingdom of samsara, as the scripture says: 'Relying on the essence of dependent origination, all the noble ones of the three vehicles can destroy the king of ignorance who clings to reality, as well as the retinue of afflictions. The feat of completely overturning the kingdom of existence, Nāgārjuna beats the drum of victory, may you prevail in this place!' As the scripture says: 'As long as the mind is agitated, it is the realm of demons.' And 'Ignorance obscures everything by its very nature.' Therefore, clinging to the aggregates as real is the clinging to reality, which is the beginning of the twelve links of dependent origination—ignorance (Tibetan: མ་རིག་པ་，Sanskrit Devanagari: अविद्या，Sanskrit Romanization: avidyā, Chinese literal meaning: ignorance). This is the great king of existence, possessing the teacher of the four inversions, such as seeing impermanence as permanence, surrounded by the retinue of afflictions such as desire, ruling over the vast land of the three realms. The great kingdom of samsara, which cannot be overthrown by non-noble ones, realists, and other heterodoxies, but instead increases the cycle of existence, is overthrown, and the one who beats the drum of victory a hundred times is the noble Nāgārjuna! This is praise for you. As it is said in the commentary on the 'Sixty Stanzas on Reasoning': 'Like the moon, this (ignorance) obstructs the root of the noble one's wisdom, therefore it is a demon.' This demon rules over the vast land of the three realms, possesses the great teacher of the four inversions, is constantly surrounded by the retinue of afflictions such as desire, is overthrown by all noble beings, follows good conduct, and increases all sentient beings in samsara, which is called ignorance. The phrase 'non-noble ones cannot overthrow' in the scripture reveals two powerful meanings: all noble ones can realize the Middle Way view that all phenomena are empty of inherent existence, therefore they can do so. Non-noble ones and realists cannot overthrow the kingdom of existence because without realizing the Middle Way view, one cannot attain the noble path. Those who have not realized the Middle Way view are realists. Therefore, they cannot overthrow the kingdom of existence, and cannot be liberated from samsara to attain peaceful nirvāṇa. I humbly request you wise ones, do not wander among the Śrāvakas, Pratyekabuddhas, Arhats, and other realists, but listen to my words with folded hands! Furthermore, the noble Śrāvakas and Pratyekabuddhas realize the selflessness of phenomena.

---

ས་སོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་བསྡུས་ཀྱི་གནད་དུ་ཟད་མ་དགོངས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། རྟོགས་བྱའི་ཆོས་དང་ སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱས་བསྡུས་ལས། ཐེག་གཉིས་འཕགས་པར་རྟོགས་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི། །རི་བོང་ཅལ་སྒྲས་རི་དྭགས་ནགས་ནས་སྟོངས། །ཀླུ་སྒྲུབ་གདོང་ལྔ་ལྡན་ཁྱོད་ས་སྟེང་རྒྱལ། །ཞེས་པ་སྟེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས། གང་ཞིག་ གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཀྱང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་བསྟན་ན། དེའི་ཚེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེའི་ལུགས་དེ་ཡང་འདི་ལྟར་རིགས་ པ་དང་ལུང་དང་འགལ་བ་རྟོགས་སོ། །ཞེས་དོགས་པ་བཀོད་པ་དེའི་ལན་འདེབས་པ་ན། ཁ་ཅིག་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བས་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མི་འདྲ་བ་མང་པོས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས། ཉན་ཐོས་པས་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་དང་། ཡང་འགའ་ཞིག་གིས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བས་རྟོགས་བྱའི་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དམ་བདེན་མེད་རྟོགས། ཉན་ཐོས་ པས་ཆོས་ཅན་ཉི་ཚེ་བ་ཙམ་གྱི་སྟེང་དུ་བདེན་མེད་རྟོགས་ཀྱི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་དུ་བདེན་མེད་མ་རྟོགས་ཞེས་འཆད་པ་དང་། ཡང་འགའ་ཞིག ཐེག་ཆེན་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གསལ་ཚང་རྒྱས་པར་རྟོགས། 3-204 ཉན་ཐོས་པས་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་དོན་ཡིན་ཞེས་པའི་རི་བོང་གི་ཅལ་སྒྲས་བོད་བགྲེས་གཞོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རི་དྭགས། གཞུང་དོན་ཟབ་མོའི་ནགས་ཚལ་ནས་སྟོངས་པར་འགྱུར་ཡང་། ཀླུ་ སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བའི་དཔྱོད་ལྡན་གདང་ལྔ་ལྡན་པ་སྟེ། སེང་གེ་དཀར་མོའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་གྲོས་བཏབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བར་འཚོ་བས་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ཀླུ་ སྒྲུབ་ཁྱེད་སའི་སྟེང་འདིར་རྒྱལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལན་དེ་དག་ནི། རི་བོང་གི་ཅལ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་ ན། སྒྲུབ་བྱེད་ལྷག་མ་ཅི་བཀོད་ཀྱང་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པའི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ན་ཡིན་པས། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་མང་པོ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ལ་རྟོགས་ བྱ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་སྨྲ་བ་དག་གིས་ནི། ཉན་རང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་ཞེས་པ་དེ་སྒྲུབ་འདོད་པ་ཡིན་ཡང་། གོང་དུ་བསྟན་པའི་རིགས་པ་དྲན་ན། ཆེས་ངོ་མཚར་བཞད་ གད་ཀྱི་གནས་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་འགྲེལ་དུ་ལན་མཛད་པ་ན་ཡང་། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་སྣོད་ལས་བསྟན་ཚུལ་གསལ་མི་གསལ་དང་། རྒྱས་བསྡུས་སོགས་བཤད་ཀྱི། འཕགས་པ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་རྟོགས་ཚུལ་ལ་སྦྱར་བ་ཅི་ཡང་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། 3-205 དེ་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་ཀྱང་།

【現代漢語翻譯】 那些自稱『是』的人，並沒有完全理解佛法中『有自性』和『無自性』的要點。爲了說明這一點，以下是解釋：從所證悟的法和論證的廣略來看，聲聞乘和小乘的聖者們證悟的方式不同。 『如兔聲驚擾，野獸逃離森林；龍樹五智具足，汝於世間得勝。』 《入中論自釋》中提到：『如果聲聞乘也宣講了法無我，那麼大乘的宣講就變得毫無意義。』對於這種疑慮，回答是：有些人認為，大乘通過更多不同的推理方式證悟法無我，而聲聞乘則不然。還有些人認為，大乘證悟一切法皆無自性或無實有，而聲聞乘只在少數法上證悟無實有，並未證悟一切法皆無實有。還有些人認為，大乘清晰、完整、廣泛地證悟法無我，而聲聞乘則不然。』 就像兔子發出的微弱聲音，會讓所有藏族老少喪失辨別能力，讓深奧的佛法從森林中消失一樣。然而，憑藉不顛倒地理解龍樹菩薩的意旨，具足五種智慧，依靠如白色雄獅般的智慧，安樂地生活著。像這樣的龍樹菩薩，愿您在這世間獲得勝利！ 這些回答就像兔子的叫聲一樣微弱無力。如果僅僅依靠一種論證就能證悟法無我，那麼再提出其他論證也只是重複已成立的論點，屬於不成立的理由。因此，提出許多論證是沒有意義的。此外，那些談論大乘和小乘所證悟的廣度差異的人，如果他們想證明聲聞乘沒有證悟一切法皆無自性，那麼只要想想前面提到的推理，就會覺得非常可笑。 《入中論自釋》中的回答也只是闡述了大乘和小乘經典中顯與不顯、廣與略的差別，並沒有將這些差別與兩種聖者的證悟方式聯繫起來。 正如有人所說：即使聲聞乘的經典中也宣講了法無我。

【English Translation】 Those who claim 'it is' do not fully understand the key points of 'selflessness of phenomena' in the Dharma, in its extensive and concise forms. To illustrate this, here is an explanation: From the perspective of the objects to be realized and the extent of the proofs, the ways in which the Shravakas (Hearers) and Pratyekabuddhas (Solitary Realizers) realize things differently. 'Like the sound of a rabbit startling, beasts flee from the forest; Nagarjuna, endowed with five wisdoms, may you prevail on earth.' In the commentary on the Madhyamakāvatāra (Entering the Middle Way), it is mentioned: 'If the Hearers' Vehicle also teaches the selflessness of phenomena, then the teaching of the Great Vehicle becomes meaningless.' To address this doubt, the response is: Some argue that the Great Vehicle realizes the selflessness of phenomena through more diverse reasoning, while the Hearers do not. Others argue that the Great Vehicle realizes that all phenomena are without self or without inherent existence, while the Hearers only realize the absence of inherent existence in a limited number of phenomena, not in all phenomena. Still others argue that the Great Vehicle realizes the selflessness of phenomena clearly, completely, and extensively, while the Hearers do not. Just as the faint sound of a rabbit causes all Tibetans, young and old, to lose their discernment, causing the profound Dharma to vanish from the forest. However, by unerringly understanding the intent of Nagarjuna, possessing five wisdoms, and relying on the wisdom of a white lion, one lives in bliss. May such a Nagarjuna be victorious in this world! These answers are as weak as the sound of a rabbit. If one can realize the selflessness of phenomena based on a single valid argument, then presenting additional arguments is merely repeating what has already been established, constituting an unproven reason. Therefore, presenting many arguments is meaningless. Furthermore, those who speak of the difference in the breadth of realization between the Great and Small Vehicles, if they wish to prove that the Hearers have not realized that all phenomena are without self, then simply reflecting on the reasoning presented earlier will reveal how utterly ridiculous it is. The answers in the commentary on the Madhyamakāvatāra only elaborate on the differences in clarity and explicitness, extensiveness and conciseness, in the Great and Small Vehicle canons, without relating these differences to the ways in which the two types of noble beings realize things. As someone said: Even in the Hearers' Vehicle canons, the selflessness of phenomena is taught.

---

ཐེག་ཆེན་བསྟན་པ་དོན་མེད་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་སྡེ་སྣོད་ལས། ལྟ་བ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཙམ་ཞིག་བསྟན་ པ་མ་ཡིན་གྱི། ཐབས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་སྨོན་ལམ་སོགས་ཀྱང་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། འཇུག་འགྲེལ་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པས་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་སྟོན་པར་ བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་དང་སྙིང་རྗེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་ཚོགས་ གཉིས་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་དེ་ལས་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་དང་། །སྤྱོད་པ་ཡོང་སྔོ་མ་ བཤད་དེས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ག་ལ་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་ལ་གནས་པའི་དོན། །མདོ་སྡེ་ལས་ནི་བཀའ་མ་བསྩལ། །ཐོག་པ་ཆེ་ལས་བཀའ་སྩལ་པ། །དེ་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཞེས་པ་དེས་བསྟན། ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་ཚུལ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་སྡེ་སྣོད་ལས། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་གདོས་པ་འདྲ། །ཞེས་སོགས་དཔེ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན། ཐེག་ཆེན་སྡེ་སྣོད་ལས། 3-206 སྒྲུབ་བྱེད་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་གསལ་ཞིང་རྒྱས་པ་ཚང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཡང་རིགས་པ་ཉིད་ དེ། རྒྱས་པར་བསྟན་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་མདོར་མཚོན་པ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ ཀྱིས། མཚན་མ་མེད་པ་མ་རྟོགས་པར། །ཁྱོད་ཀས་ཐར་པ་མེད་པར་གསུངས། །དེ་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་ལས། །དེ་ནི་ཚང་བར་བསྟན་པ་ལགས། །ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེས་པ་དེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ ན་མཁས་པ་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་མ་དཀྲུགས་པར་གཟུ་བོར་གནས་པ་གཅིག་འཚལ་ཞེས་གདམས་ཏེ། ཟླ་བས་སྔ་མ་དེའི་འཕྲོ་ལས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བློ་མ་དཀྲུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ ཀྱིས། དོན་གྱི་དེ་ཁོན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ནུས་པས་དཀྱུས་མ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་རང་གི་ལན། སྡེ་སྣོད་གཉིས་ལས་བསྟན་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེས་པ་དེས་ ཀྱང་ཐུས་མོད། འོན་ཀྱང་། ཐེག་པ་གཉིས་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་སྒོམ་མི་སྒོམ་གྱི་རྣམ་དབྱེ་བཤད་པ་དེ་དང་འཁྲུལ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། དམན་འཕགས་རང་དོན་ཉོན་མོངས་སྤོང་ལ་འདུན། ། 3-207 མཐའ་བྲལ་རྫོགས་པར་མི་སྒོམ་གཞན་དག་གིས། །རི་བོང་ཅལ་སྒྲ་བིལ་བའི་ཤིང་ལ་དྲིས། །ཞེས་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་སྒོམ་མི་སྒོམ་བཤད་ཀྱང་དེས་ཁྱོད་

【現代漢語翻譯】 大乘教法並非毫無意義，因為在大乘的論藏中，不僅闡述了見解，即諸法無我，而且還闡述了方便波羅蜜多（梵文：Pāramitā，到彼岸）和愿等。正如《入行論釋》（藏文：འཇུག་འགྲེལ་）中所說：『大乘教法並非僅僅闡述諸法無我，那麼闡述什麼呢？是菩薩（梵文：Bodhisattva，覺有情）們的地和波羅蜜多，以及愿和慈悲等，還有迴向和二資糧（福德資糧和智慧資糧），以及不可思議的法性。』正如《寶鬘論》（梵文：Ratnāvalī）中所說：『聲聞乘（梵文：Śrāvakayāna）中，未曾講述菩薩的愿和行，以及迴向，如何能成為菩薩？關於安住菩薩行，經藏中未曾宣說，唯有殊勝乘中才宣說，因此智者們應 গ্রহণ。』 以上所述表明，在闡述諸法無我方面也存在差異。在聲聞論藏中，『色如水泡』等只是通過比喻的方式來闡述。而在大乘論藏中，則通過理證的方式，完整而詳盡地闡述。這是因為爲了闡明諸法無我，大乘教法運用了理證，並意在詳盡闡述。聲聞乘只是簡要地概括了諸法無我。正如導師所說：『未證無相，汝等無解脫。因此汝等應從大乘中，完整地學習。』以上所述表明，智者們應保持公正，不要心生疑惑。 月稱（藏文：ཟླ་བ，梵文：Candrakīrti）接著說道：『因此，不疑惑者應親自領悟其意義，並如實宣說。』因此，我自己的回答是：『兩個論藏的闡述就是如此。』但這並不意味著要混淆兩種教法，即大乘和小乘在是否圓滿修習諸法無我上的區別。『下劣者和小乘希求解脫煩惱，不圓滿修習遠離邊見的法，而其他人則不然。』這就像向兔子的角、兔子的聲音和ビ兒バ樹提問一樣。雖然大小乘在是否圓滿修習諸法無我上有所區別，但這並不能讓你...

【English Translation】 The Mahāyāna (Great Vehicle) teachings are not meaningless, because the Mahāyāna scriptures not only explain the view, which is the selflessness of phenomena, but also explain the means of Pāramitā (Perfections, going to the other shore) and aspirations, etc. As it is said in the 'Commentary on Entering the Middle Way': 'The Mahāyāna teachings do not merely explain the selflessness of phenomena. What then do they explain? They explain the grounds and Pāramitās of Bodhisattvas (Enlightenment Beings), as well as aspirations and compassion, etc., along with dedication, the two accumulations (of merit and wisdom), and the inconceivable nature of reality.' As it is said in the 'Garland of Jewels': 'In the Śrāvakayāna (Vehicle of Hearers), the aspirations and practices of Bodhisattvas, and dedication, are not explained. How can one become a Bodhisattva? The meaning of abiding in the Bodhisattva's conduct is not taught in the Sutras. It is taught in the Great Vehicle. Therefore, the wise should adopt it.' The above shows that there are also differences in how the selflessness of phenomena is explained. In the Śrāvaka scriptures, 'Form is like a bubble' and so on, are only explained through metaphors. In the Mahāyāna scriptures, it is explained fully and extensively through logical reasoning. This is because, in order to clarify the selflessness of phenomena, the Mahāyāna teachings use reasoning and intend to explain it in detail. The Śrāvakayāna only briefly summarizes the selflessness of phenomena. As the teacher said: 'Without realizing the signless, you will not be liberated. Therefore, you should learn it fully from the Mahāyāna.' The above shows that the wise should remain impartial and not be confused. Candrakīrti (Moon Fame) continues: 'Therefore, those who are not confused should personally understand its meaning and speak truthfully.' Therefore, my own answer is: 'The explanations in the two scriptures are like this.' But this does not mean confusing the distinction between whether or not the two vehicles fully practice the selflessness of phenomena. 'The inferior and the Śrāvakayāna aspire to abandon afflictions, and do not fully practice the Dharma that is free from extremes, while others do.' This is like asking the rabbit's horn, the rabbit's sound, and the ビ兒バ tree. Although there is a difference between the Mahāyāna and Hīnayāna (Inferior Vehicle) in whether or not they fully practice the selflessness of phenomena, this does not make you...

---

ཀྱི་འདོད་པ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། པའི་འཕགས་པ་རྣམ་གཉིས་རང་དོན་དུ་ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་ཙམ་ལ་འདུན་ཞིང་དོན་དུ་གཉེར་བས། དེ་སྤོང་མ་ཐུབ་བར་དུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྒོམ་གྱི། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་ནུས་པ་རྫོགས་པར་མི་སྒོམ། ཐེག་ཆེན་པ་རྣམས་དེ་ལས་ཟློག་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་ནུས་པ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་སྒོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ ལྟར་ཡིན་མིན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་བིལ་བའི་ལྗོན་ཤིང་ཆེན་པོ་ལ་དྲིས་ཤིག་དང་། དེས་བབ་ཆོལ་སྨྲ་བའི་རི་བོང་གི་ཅལ་སྒྲའི་མཆང་རིག་པར་འགྱུར་བས། ཀླུ་སྒྲུབ་བསྟན་པའི་སྲོག་ཤིང་རི་དྭགས་ རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་བ་ཁྱེད་རྒྱལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའོ། །དེའི་གཏམ་ནི་སྔོན་མཚོ་གཅིག་གི་འཁྲིས་ན་བིལ་པའི་སྡོང་པོ་ཆེན་པོ་གཅིག་ལ་རི་བོང་དྲུག་གནས་ཏེ། སྐབས་གཅིག་ནས་ཤིང་གི་ཡལ་ ག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆག་པ་ཆུར་ལྷུང་བའི་སྒྲ་ལ། རི་བོང་གིས་མ་བརྟགས་པར་ཅལ་བྱུང་ངོ་ཟེར་ཞིང་བྲོས། རི་ཆེན་པོ་དེ་ལ་རི་དྭགས་རྣམས་རིམ་བཞིན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཅལ་བྱུང་ཟེར་ཞིང་རིམ་པས་བྲོས་པས། 3-208 ནགས་རི་ཆེན་པོ་དེ་རི་དྭགས་ཀྱིས་སྟོངས་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ། ན་གནས་པའི་སེང་གེ་ཆེན་པོས། ཅལ་དེ་ཅི་འདྲ་ཞིག་འདུག་དེ་སྐད་སུ་ཟེར་ཞེས་རིམ་བཞིན་དེད་པས། རི་བོང་ལ་ ཐུག རི་བོང་གིས་བིལ་བའི་རྩར་ཁྲིད་ནས་བསྟན་པས། བིལ་བའི་ཡལ་ག་མཚོར་ལྷུང་བའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས། ཅལ་གྱི་འཇིགས་པ་སངས་ནས་བདེ་བར་གནས་སོ་ཞེས་འདུལ་ལུང་ལས་ འབྱུང་བ་དེ་དང་སྦྱར་བའོ། །ཡང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རིགས་པས་དངོས་སྨྲ་བ་སོགས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་ཞེས་གསང་མཐོན་པོས་བསྒྲགས་པའི་ཚེ་བ་རབ་རྟོག་རྒྱན་གྱི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་ནི། དངོས་པོར་ བདེན་འཛིན་སྙིང་ཞུགས་དངོས་སྨྲ་བར། །བསྒྲགས་པའི་དྲིལ་ཆེན་ཐོས་ཐེ་སྟོབས་ལྡན་དཔུང་། །ས་འོག་ལག་འགྲོའི་ལྟོ་བར་བཅིང་པར་ངེས། །བདེན་གསུང་ཀླུ་སྒྲུབ་ས་འདིར་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པ་སྟེ། སྔོན་ལྷ་མ་ ཡིན་སྟོབས་ལྡན་ཞེས་པ་ས་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་ཡོད་པ་ལས། ཁྱབ་འཇུག་མིའུ་ཐུང་གི་གཟུགས་སུ་བསྒྱུར་ནས་གུས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏེ། མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པའི་ས་གོམ་པ་གང་ སློང་བྱས་པས། གོམ་པ་གང་གིས་ཅི་བྱེད་གསུམ་ཁྱེར་བཟླས་པས། ཁྱབ་འཇུག་གཟུགས་ཆེན་པོར་བསྒྱུར་ནས། སྟོབས་ལྡན་དབང་བའི་ས་རྣམས་གོམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་མནན་པས། སྟོབས་ལྡན་ཞུམ་ནས་དང་སང་ཡང་ལག་འགྲོ་ཀླུའི་ལྟོ་བ་སྟེ། 3-209 ས་འོག་གཏུབ་བཅིངས་པ་ཡིན་ན་ཡང་། སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རིགས་པས་བདེན་འཛིན་སྙིང་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་དངོས་སྨྲ་བ་ཡིན་གྱི། དབུ་མ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དྲིལ་ཆེན་གྱི་སྒྲ་ ཆེན་པོ་བསྒྲགས་པས། བརྟན་གཡོ

【現代漢語翻譯】 小乘行者的願望無法實現，因為小乘的兩位聖者只爲了自己的利益而努力斷除煩惱，因此，在他們未能斷除煩惱之前，他們修習法無我， 但並不圓滿地修習法無我的力量。大乘行者則與此相反，他們修習法無我，直至圓滿斷除所知障的力量。因此， 如果對這一點有疑問，就去問問聖者龍樹（Nāgārjuna，印度中觀學派創始人）這棵巨大的枇杷樹吧。他會明白那隻鸚鵡學舌的兔子的胡言亂語。愿龍樹，如同教法的生命之樹、獸中之王一般，您獲得勝利！』 這個故事是說，從前，在一個湖邊，有一棵巨大的枇杷樹，六隻兔子住在那裡。有一次，樹的一根大樹枝折斷落入水中，發出了巨大的聲音。兔子們未經調查，就說『出事了！』然後逃走了。住在山上的其他動物也依次說『出事了！』然後相繼逃離。 就這樣，這座巨大的森林山脈幾乎變得空無一獸。這時，住在森林裡的獅子想：『到底發生了什麼事？是誰在說這些話？』於是它依次追問，最終找到了兔子。 兔子帶著獅子來到枇杷樹旁，指給它看。獅子這才明白，原來是枇杷樹的樹枝掉進水裡發出的巨響造成的誤會。於是，『出事了！』的恐懼消失了，大家都安穩地生活了下來。』這與《律藏》中所說的故事相符。 此外，當秘密瑜伽母通過『善說寶藏論』的門徑宣稱，龍樹的理效能使實在論者等落入常斷二邊的極端時，她這樣說道：『對於心中執著實有的實在論者， 敲響宣告的巨鼓，聽到這聲音，即使是擁有強大力量的自在天，也必定會被束縛在地下龍族的腹中。愿真實語者龍樹在這世間獲得勝利！』 這個故事是說，從前有一個名為『自在天』的阿修羅，他戰勝了三界。毗濕奴（Viṣṇu）化身為侏儒，向他表示敬意，並請求佈施三步之地用於祭祀。 自在天問：『一步之地能做什麼？』侏儒回答說，他需要三步。於是，毗濕奴變身為巨大的形象，兩步就覆蓋了自在天所統治的土地。自在天屈服了，即使他被束縛在地下龍族的腹中， 但（秘密瑜伽母）仍然宣稱，龍樹的理效能夠擊敗那些心中執著實有的人，因為他們是實在論者，而不是中觀行者。這巨鼓之聲響徹四方，震動了所有穩固與變動的事物。

【English Translation】 The aspirations of the Hīnayāna practitioners are not fulfilled because the two noble ones of the Hīnayāna only aspire to and strive for abandoning afflictions for their own benefit. Therefore, until they are able to abandon them, they meditate on the selflessness of phenomena, but they do not fully meditate on the power of the selflessness of phenomena. The Mahāyāna practitioners, on the other hand, meditate on it until they fully abandon the obscurations to knowledge through the power of the selflessness of phenomena. Therefore, if there is any doubt about this, ask the noble Nāgārjuna (印度中觀學派創始人), the great bilva tree. He will understand the babbling of the parrot-like rabbit. May Nāgārjuna, like the life-tree of the teachings, the king of beasts, be victorious!' The story is that once upon a time, near a lake, there was a large bilva tree where six rabbits lived. One time, a large branch of the tree broke and fell into the water, making a loud noise. The rabbits, without investigating, said, 'Something happened!' and ran away. The other animals living on the mountain also successively said, 'Something happened!' and fled in succession. Thus, the great forest mountain became almost devoid of animals. At that time, a lion living in the forest thought, 'What kind of thing is that? Who is saying that?' He chased after them one by one and finally found the rabbit. The rabbit led the lion to the bilva tree and showed it to him. The lion then realized that it was a mistake caused by the loud noise of the bilva branch falling into the lake. Thus, the fear of 'something happening!' disappeared, and everyone lived peacefully. This is in accordance with what is said in the Vinaya. Furthermore, when Secret Consort proclaimed through the door of the Ornament of Clear Realization that Nāgārjuna's reasoning causes the proponents of inherent existence, etc., to fall into the extremes of permanence and annihilation, she stated through the door of the Ornament of Clear Realization: 'For the proponents of inherent existence who have the clinging to reality in their hearts, the great drum of proclamation is sounded. Hearing this sound, even the powerful Indra (自在天) will surely be bound in the belly of the subterranean nāgas. May the truthful speaker Nāgārjuna be victorious in this world!' The story is that once upon a time there was an asura named Powerful One (自在天), who was the king who had conquered the three realms. Viṣṇu, transforming into a dwarf, showed respect and requested a handful of land for sacrifice. Powerful One asked, 'What can a handful of land do?' The dwarf replied that he needed three steps. Then, Viṣṇu transformed into a huge form and covered the lands ruled by Powerful One with two steps. Powerful One yielded, and even though he was bound in the belly of the subterranean nāgas, Secret Consort still proclaimed that Nāgārjuna's reasoning can defeat those who have clinging to reality in their hearts, because they are proponents of inherent existence, not Madhyamikas. The great sound of this drum resounds in all directions, shaking all that is stable and moving.

---

་ཀུན་སྐྲག་སྟེ་སྟོབས་ལྡན་ཡང་སྒྲ་དེས་ས་འོང་ཏུ་བཅིངས་པར་ངེས་སོ་ཞེས་རབ་རྟོག་གི་རྒྱན་ཏེ། ངེས་ཞེས་པ་རབ་རྟོགས་གསལ་བྱེད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ནའང་ ཀླུ་སྒྲུབ་ནི་གཡོ་ཟོལ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི། བདེན་པ་ཁ་ན་གསུངས་པ་པོ་ཡིན་པས་ས་སྟེང་འདིར་རྒྱལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའོ། ། ཡང་འཕགས་པ་གསུམ་ཆར་མཐོང་ཆོས་མྱང་འདས་ལ་བཀོད་པའི་ རིགས་པའི་ཆེ་བ་བརྗོད་པ་ནི། འཕགས་ཀུན་མཐོང་ཆོས་མྱང་འདས་ཤག་ཁའི་སྒྲ། །ཐོས་ཚེ་ཐུབ་སྟོང་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་ཚོགས། །གཤོལ་ནས་གསང་ཆེན་མྱུར་ལམ་བསྒྲོད་དོ་སྙམ། །ཨེ་མ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཚུར་བྱོན་ ཕྱག་གི་གནས། །ཞེས་པ་སྟེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རིགས་པས་ཐེག་གསུམ་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་ཆོས་ཚེ་འདི་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གོ་འཕང་ལ་བཀོད་དོ་ཞེས་པའི་ཤང་ཁ་སྟེ་དུང་གི་ སྒྲ་ཐོས་པས། ཐུབ་པ་སྟོང་གི་ཉེར་ལེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། དུས་གསུམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉན་རང་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་ཙམ་གྱི་ནུས་པ་ཡོད་ན། རང་རེ་རྣམས་ཆེས་ལྷག་པ་གཅིག་བྱའོ་སྙམ་ནས། 3-210 གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་ཚོགས་གསོག་པ་བཤོལ་ཏེ། མཐོང་ཆོས་མྱང་འདས་ལས་ལྷག་པ་ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་ལ་ཚང་རྒྱ་བ་གསང་ཆེན་བླ་མེད་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཉེ་ལམ་བསྒྲོད་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་ནས་ བློ་སྟོབས་སྐྱེས་པ་ནི་དུང་གི་སྒྲ་དེ་ཐོས་པས་ཡིན་ནོ་སྙམ་ཞེས་པ་ནི་རབ་རྟོག་རྒྱན་ཏེ་སྙམ་ཞེས་པ་རབ་རྟོག་གསལ་བྱེད་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཨ་མ་ཞེས་ངོ་མཚར་བའི་ཚིག་ བརྗོད་ནས། ཀླུ་སྒྲུབ་བདག་གི་མདུན་དུ་ཚུར་བྱོན་ཅིག །བདག་གི་ཕྱག་གི་གནས་ཁྱེད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའོ། ། ཡང་ཐ་མར་ལྟ་བ་ཀུན་ཟློག་རིགས་པའི་གནད་བསྟན་པ་ནི། བདེན་གཅིག་དྲན་དོན་སྨིག་རྒྱུ་ བདེན་པའི་ཆུར། །འཁྲུལ་པའི་མཁས་རློམ་རི་དྭགས་མྱ་ངམ་ཐང་། །འཁྱམས་རྣམས་མ་བཟོད་སྤྲོས་ཀུན་ཀུན་ཉེར་ཞིའི་གནད། །འདོམ་མཛད་ཀླུ་སྒྲུབ་འདིར་ཡན་འགྲོ་འདི་སྲུངས། །ཞེས་པ་སྟེ། མྱ་ངན་འདས་པ་བདེན་གཅིག་ པུ། །ཞེས་པ་ལྟར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་ཞེས་པ་དེ་ཡང་། དྲང་དོན་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་། བདེན་པའི་ཆུར་འཁྲུལ་པའི་མཁས་རློམ་གྱི་རི་དྭགས་རྣམས། དེས་གནས་ཀྱི་ ཆུས་བོར་བའི་མྱ་ངམ་གྱི་ཐང་ལ་འཁྱམས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མ་བཟོད་ནས། ཐ་མར་ལྟ་བ་ཀུན་བཟློག་སྤྲོས་ཀུན་ཉེར་ཞིའི་གནད་འདོམ་མཁས་པའི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཁྱོད་དེར་བྱོན་ལ་འགྲོ་བ་མཁས་རྨོངས་འདི་སྲུངས་ཤིག་ཅེས་པའོ། ། 3-211 དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་སྟོན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་བདེན་གཅིག་ཟླ་བའི་བུ། །ཆོས་དབྱིངས་སྒྲ་གཅན་ཁ་སྒོར་ཐིམས་པའི་མོད། །གཉིས་སྣང་སེམས་འགགས་ཆོས་སྐུའི་ཉིན་བྱེད་ཤར། །ཀླུ་སྒྲུབ་སྟོན་པ་གཉིས་པ་རྒྱལ་ གྱུར་ཅིག །ཅེས་བདེན་གཅིག་དྲང་ད

【現代漢語翻譯】 『所有人都害怕，即使是強大的力量，也必定會被聲音束縛』，這是極度臆測的修飾。『必定』一詞闡明了極度臆測。 即使如此，Nagarjuna（龍樹，一位偉大的佛教哲學家）所說的並非虛偽，而是真實可信的，愿他在此世間獲得勝利。 此外，爲了表達將三位聖者都置於現世涅槃之境地的推理的偉大之處，有這樣的描述：『聽到聖者們現世涅槃的法螺之聲，無數的Thubpa（能者，佛陀的尊稱）和菩薩眾，會想放棄積累無數的功德，從而迅速踏上通往偉大秘密的道路。』 『啊呀，Nagarjuna（龍樹）請到這邊來，這是我頂禮膜拜之處！』 這句話的意思是，通過Nagarjuna（龍樹）的推理，三乘（三種修行方式）的聖者們都被置於現世證得涅槃的境界。聽到香卡（法螺）的聲音，無數的Thubpa（能者）和菩薩們，以及過去、現在、未來的菩薩們，甚至包括聲聞和緣覺，都會想：『既然他們有如此的力量，我們更應該做一些超越他們的事情！』 因此，他們放棄了積累無數功德，認為在現世涅槃之上，還有一生一世就能成就的偉大秘密無上金剛乘的捷徑，從而生起了智慧的力量，這都是因為聽到了法螺的聲音。『啊呀』，這是一個表達驚歎的詞語。『Nagarjuna（龍樹），請到我面前來，你是我頂禮膜拜之處！』 此外，最後揭示了駁斥一切觀點的推理要點：『唯一的真理，如海市蜃樓般的回憶，是虛假之水。被迷惑的智者們，如同迷失在荒野中的野獸，無法忍受痛苦，最終放棄一切觀點，尋求寂滅的要點。』 『Nagarjuna（龍樹），請到這裡來，守護這些迷途的眾生！』 正如《涅槃經》所說：『涅槃是唯一的真理。』 涅槃是究竟的真理，即使它像海市蜃樓一樣虛幻，那些被虛假之水迷惑的智者們，如同迷失在荒野中的野獸，無法忍受失去居所之水的痛苦，最終Nagarjuna（龍樹）運用駁斥一切觀點的推理，揭示了寂滅的要點，請您到這裡來，守護這些聰慧或愚昧的眾生！』 爲了證明這一點，有這樣的描述：『菩提心的精華是唯一的真理，當它像羅睺（Rāhu，星名）吞噬月亮一樣融入法界時，二元對立的念頭停止，法身的太陽升起。愿Nagarjuna（龍樹）這位第二佛陀獲得勝利！』 唯一的真理是正確的。

【English Translation】 'Everyone is afraid, and even the mighty will surely be bound by the sound,' this is an embellishment of extreme speculation. The word 'surely' clarifies the extreme speculation. Even so, what Nagarjuna (a great Buddhist philosopher) said was not deceitful, but truthful, may he be victorious in this world. Furthermore, to express the greatness of the reasoning that places all three noble ones in the state of Nirvana in this very life, there is this description: 'Hearing the sound of the conch shell of the noble ones' Nirvana in this very life, countless Thubpas (the capable ones, an epithet of the Buddha) and Bodhisattvas will think of abandoning the accumulation of countless merits, thereby quickly embarking on the path to the great secret.' 'Oh, Nagarjuna, please come here, this is the place where I prostrate! ' This means that through Nagarjuna's reasoning, the noble ones of the three vehicles are all placed in the state of attaining Nirvana in this very life. Hearing the sound of the shankha (conch shell), countless Thubpas and Bodhisattvas, as well as the Bodhisattvas of the past, present, and future, and even the Shravakas and Pratyekabuddhas, will think: 'Since they have such power, we should do something even more extraordinary!' Therefore, they abandon the accumulation of countless merits, thinking that above Nirvana in this very life, there is the shortcut to the great secret, the unsurpassed Vajrayana, which can be achieved in one lifetime, thus generating the power of wisdom, all because of hearing the sound of the conch shell. 'Oh,' this is a word expressing amazement. 'Nagarjuna, please come before me, you are the place where I prostrate!' Furthermore, finally revealing the key point of reasoning that refutes all views: 'The one truth, like a mirage-like memory, is false water. The deluded wise ones, like beasts lost in the wilderness, unable to endure suffering, ultimately abandon all views and seek the key to cessation.' 'Nagarjuna, please come here and protect these lost beings!' As the Nirvana Sutra says: 'Nirvana is the only truth.' Nirvana is the ultimate truth, even though it is as illusory as a mirage, those wise ones deluded by false water, like beasts lost in the wilderness, unable to endure the suffering of losing the water of their dwelling, ultimately Nagarjuna uses the reasoning that refutes all views to reveal the key to cessation, please come here and protect these intelligent or foolish beings!' To prove this, there is this description: 'The essence of Bodhicitta is the one truth, when it merges into the Dharmadhatu like Rahu devouring the moon, the thoughts of duality cease, and the sun of the Dharmakaya rises. May Nagarjuna, this second Buddha, be victorious!' The one truth is correct.

---

ོན་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་འདུག་ནས་བདེན་གཅིག་ཀྱང་། །གྲུབ་པར་མ་མཐོང་ཞི་ལྟ་ག་ལ་ཞིག ཅེས་པ་ལྟར། སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་ ཆོས་སྐུར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ། བདེན་གཅིག་ཟླ་བའི་བ་དེ་ཆོས་དབྱིངས་མཚན་མེད་སྒྲ་གཅན་ཁ་སྒོར་ཐིམ། གཉིས་སྣང་དང་མཚན་མ་སྤྲོས་མེད་དུ་ཡལ་བའི་ཚེ། སེམས་འགགས་པ་དེ་སྐུ་ཡིས་མངོན་སུམ་ མཛད། །ཅེས་པ་ལྟར། གཉིས་སྣང་སྤྲོས་པའམ་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་འགགས་པའི་ཆོས་སྐུའི་ཉི་མ་ཤར་ཅེས་པ། ཡེ་ཤེས་ལྔ། སྐུ་ལྔ། མཛད་པ་ཕྲིན་ལས་སོགས་ཆོས་སྐུས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་སྟེ། དག་ པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་དབྱིངས་དེ་དང་དབྱེར་མེད་རོ་གཅིག་པར་འདྲེས་ཏེ། ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་བཞུགས་སོ། །ཞེས་སྟོན་པའི་ཀླུ་སྒྲུབ་སྟོན་པ་གཉིས་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པའོ། །འོ་ན་དེ་ ལྟ་བུ་དེ་དམན་པའི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་དང་མི་འདྲའམ་སྙམ་ན། མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ནི། བདེན་རྫུན་དགག་སྒྲུབ་ཕྱོགས་གཉིས་སྤང་བླང་བྲལ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། ། 3-212 ཀླུ་སྒྲུབ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཁྱེད་གཅིག་པུར། །སྙིང་ནས་གསོལ་འདེབས་བརྩེ་བས་གཟུང་མཛོད་ཅིག །ཅེས་པ་སྟེ། དེ་དམན་པའི་མྱང་འདས་དང་ག་ལ་མཚུངས་ཏེ། ཆོས་སྐུར་སངས་རྒྱས་པའི་གནས་སྐབས་དེར། འདི་ བདེན་པ། འདི་བརྫུན་པ་ཞེས་པའི་མཚན་མའམ་སྤྲོས་པ་མེད་ཅིང་དེ་བཞིན་དུ། འདི་དགག་འདི་སྒྲུབ་ཅེས་པ་དང་། འདི་རང་ཕྱོགས་འདི་གཞན་ཕྱོགས་ཞེས་པ་དང་། འདི་སྤང་བྱ། འདི་བླང་བྱ་ཞེས་སོགས་ ཀྱིས་མཚན་མའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་ཡང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངང་ནས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལྟར། རང་གཞན་གྱི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ་ སོགས་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ན། རྒྱལ་དབང་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དང་དབྱེར་མེད་པ་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཁྱོད་གཅིག་པུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསོལ་བ་འདེབས་སོ། །བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བར་བརྩེ་བས་རྗེས་ སུ་ཟུངས་ཤིག་ཅེས་སོ།། །། ༄། །སླར་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལས་བསགས་པ་ཆུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་གདབ་པ། དེ་ལྟར་དཔལ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་ཅིང་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་རིམ་པ་སོང་ནས། སླར་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལས་ བསགས་པ་ཆུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་གདབ་པ་ནི་ཚིག་སུ་བཅད་པ་བདུན་ཏེ། དང་པོ་ནི། ཁྱོད་གསུང་རྟེན་འབྱུང་ཟབ་མོ་རྡོ་རྗེ་གླུ། །རྣ་བའི་བདུད་རྩིར་བླུགས་པས་ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས། ། 3-213 རབ་དགའ་མཁྱེན་བརྩེའི་བྱིན་རླབས་སྙིང་ལ་འཕོས། །ཁྱོད་སྐུ་མཛེས་ཞལ་སྟོན་ཅིག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས། །ཞེས་པ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་གསུང་རྟེན་འབྱུང་རྡོ་རྗེ་གླུ། །བདག་གི་

【現代漢語翻譯】 證明他是佛陀的依據是：正如『安坐菩提樹下，未見一法成就，何況寂靜之觀』所說的那樣，當導師在菩提樹下證悟法身佛時，唯一的真理，如月亮的倒影般融入法界無名之口。當二元顯現和執相消融于無分別時，心的止息即是佛陀以身示現的境界。正如『二元顯現消融，一切執相止息，法身之日昇起』所說的那樣，五種智慧、五身、事業和利生等，都是法身佛的顯現。與具足二種清凈的法界無二無別地融合，安住於法身之中。因此，我向導師龍樹，這第二佛陀頂禮。 那麼，這樣的境界與小乘的無餘涅槃有何不同呢？爲了顯示其不同之處，經中寫道：『真假、取捨、正反，皆離棄；無分別中，二利自然成。龍樹如意寶，唯有您，我從心底祈請，請以慈悲攝受。』這與小乘的涅槃有何相似之處呢？在證悟法身佛的境界中，沒有『這是真，這是假』的執相，同樣也沒有『這是應捨棄的，這是應接受的』，『這是我方，這是他方』，『這是應拋棄的，這是應獲取的』等等執相。雖然遠離一切執相，但在無分別的境界中，如如意寶般，自他二利自然成就。通過十二事業等方式，利益眾生之事 непрерывно 發生。因此，龍樹您是與勝者如意寶無二無別的，我向您祈請。請不要忘記，以慈悲攝受我。 再次，爲了使自己所積累的業得以清凈，我發願： 如是，在以緣起之門讚頌和祈請聖者龍樹之後，爲了使自己所積累的業得以清凈，我發願，共有七個四句偈。第一個是：『您的緣起甚深金剛歌，傾入我耳成甘露，您的心無比歡喜，智慧和慈悲的加持融入我心。龍樹尊者，請您示現美麗的尊容。』意思是說，您所說的緣起金剛歌，

【English Translation】 The proof that he is the Buddha is: As it says, 'Sitting under the Bodhi tree, not seeing a single thing accomplished, how much less a peaceful view,' when the teacher attained the Dharmakaya Buddha under the Bodhi tree, the one truth, like the reflection of the moon, dissolved into the mouth of the nameless Rahu of Dharmadhatu. When the dualistic appearance and clinging to characteristics dissolved into non-duality, the cessation of mind is the state manifested by the Buddha's body. As it says, 'Dualistic appearances dissolve, all clinging to characteristics ceases, the sun of Dharmakaya rises,' the five wisdoms, five bodies, activities, and benefit to beings, etc., are all manifestations of the Dharmakaya Buddha. Inseparably merged with the Dharmadhatu that possesses two kinds of purity, abiding in the Dharmakaya. Therefore, I prostrate to the teacher Nagarjuna, this second Buddha. Then, how is such a state different from the Hinayana's Nirvana without remainder? To show the difference, it is written: 'Truth and falsehood, acceptance and rejection, both sides are abandoned; in non-discrimination, the two benefits are naturally accomplished. Nagarjuna wish-fulfilling jewel, only you, I pray from the bottom of my heart, please accept with compassion.' How is this similar to the Nirvana of the Hinayana? In the state of attaining the Dharmakaya Buddha, there is no clinging to characteristics such as 'this is true, this is false,' and similarly, there is no 'this should be abandoned, this should be accepted,' 'this is my side, this is the other side,' 'this should be discarded, this should be acquired,' and so on. Although free from all clinging to characteristics, in the state of non-discrimination, like a wish-fulfilling jewel, the benefit of oneself and others is naturally accomplished. Through the twelve deeds and other means, the benefit of beings occurs continuously. Therefore, Nagarjuna, you are inseparable from the Victorious One, the wish-fulfilling jewel, I pray to you. Please do not forget, accept me with compassion. Again, in order to purify the karma that I have accumulated, I make a vow: Thus, after praising and praying to the noble Nagarjuna through the door of dependent origination, in order to purify the karma that I have accumulated, I make a vow, which consists of seven quatrains. The first is: 'Your profound Vajra song of dependent origination, poured into my ears as nectar, your heart is exceedingly joyful, the blessings of wisdom and compassion are transferred to my heart. Nagarjuna, please show your beautiful face.' The meaning is that the Vajra song of dependent origination that you spoke,

---

རྣ་བའི་བུམ་པར་བདུད་རྩིའི་ཆུ་རྒྱུན་ལྟར་ བླུགས་པས། ཁྱེད་ཀྱི་ཐུགས་རབ་ཏུ་དགེས་ནས་ཐུགས་མཁྱེན་བརྩེའི་བྱིན་རླབས་སྙིང་ལ་འཕོས་བྱུང་ཡང་། ཁྱོད་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་མཛེས་པའི་འཛུམ་ཞལ་འདི་བདག་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྟོན་ཅིག་ཅེས་པའོ། །གཉིས་པ་ ནི། རྟོགས་བརྗོད་དབྱངས་སོར་གདུབ་རྒྱུད་མངས་སྒྲས། །དད་རྩ་སྤུ་ལོང་འཁྲི་ཤིང་གཡོ་བའི་བརྡས། །བོས་བཞིན་འདྲེན་བྱེད་རྫིང་བུར་ཆུ་ཀླུང་འབབ། །རབ་དགྱེས་ཐུགས་རྗེས་གཟིགས་ཤིག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས། །ཞེས་པ་སྟེ། ཀླུ་ སྒྲུབ་ཀྱི་རྟོགས་བརྗོད་དབྱངས་ཅན་མས་སོར་གདུབ་འཁྲོལ་བཞིན་དུ་བརྡུངས་པའི་རྒྱུད་མངས་ཀྱི་སྒྲས། དད་པའི་རྩ་བ་སྤུ་ལོང་གི་འཁྲི་ཤིང་གཡོ་བའི་བརྡས། ཆེད་དུ་བོས་པ་བཞིན་དུ། འདྲེན་བྱེད་དེ་མིག་ གི་རྫིང་བུར། ཆུ་ཀླུང་སྟེ་མཆི་མའི་རྒྱུན་འབབ་བཞིན་དུ་གསོལ་བ་བཏབ་པ་འདིས་ཁྱེད་ཀྱི་ཐུགས་དགྱེས་ཏེ། བརྩེ་བའི་ཐུགས་རྗེས་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཟིགས་ཤིག་ཅེས་པའོ། །གཟུགས་ཅན་རབ་རྟོག་གི་རྒྱན་ གཙོ་ཆེའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཉན་རང་ཞི་བདེར་འཁྱུད་ལ་ཐུགས་ཁྲེལ་ཡང་། །ཉམ་ཐག་འགྲོ་འདི་བོར་ནས་པདྨ་ཅན། །དག་ཞིང་བདེ་ལ་སྲེད་མཛད་ཁྱོད་རིགས་སམ། །མགོན་མེད་མགོན་དུ་ཚུར་བྱོན་ཀླུ་སྒྲུབས་ཞབས། ། 3-214 ཞེས་པ་སྟེ། ཉན་རང་རྣམས་རང་ཉིད་གཅིག་པུར། ཟག་མེད་ཡིད་ལུས་སུ་འཁྱུད་པ་ལ་ཡང་ཐུགས་ཁྲེལ་ཞིང་སློང་བར་མཛད་ནས། རང་ཉིད་མ་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་འགྲོ་བ་མགོན་སྐྱབས་མེད་པ་འདི་ དག་བོར་ནས། པདྨ་ཅན་ཞེས་པ་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་ནི་འཕགས་པ་ཁོ་ན་བཞུགས་པའི་དག་པའི་ཞིང་ཁམས་ཡིན་པས། དེ་དག་ལ་མགོན་སྐྱབས་སླ་ཡི། ཁྱེད་དེ་ལྟ་བུའི་ཞིང་ཁམས་ཀྱི་ བདེ་བ་ལ་སྲེད་ཅིང་བཞུགས་པ་ནི་མི་རིགས་པས། བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་ནས་ཚུར་བྱོན་ལ། མ་དག་པའི་ཞིང་ཁམས་མགོན་སྐྱབས་མེད་པ་འདི་དག་ལ། སྐྱབས་མགོན་མཛོད་ཅིག་ཅེས། གནད་ལ་ བོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྐུལ་ནས་གསོལ་བ་འདེབས་པའོ། །བཞི་པ་ནི། མཐའ་བྲལ་ལྟ་བའི་དབྱིངས་ལས་མི་གཡོ་ཡང་། །སྐྱེ་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་དྲན་པའི་མེལ་ཚེ་བྲེལ། །སྙིང་རྗེས་དབང་མེད་མཁྱེན་བརྩེ་ལྕགས་ཀྱུ་ཡིས། ། འཁོར་བའི་འདམ་ནས་དྲོངས་ཤིག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས། །ཞེས་པ་སྟེ། ཁྱེད་མཐའ་བྲལ་གྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ། སྐྱེ་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་ཐུགས་ལ་དྲན་པའི་མེལ་ཚེ། སྙིང་རྗེས་རང་དབང་མེད་པར་བསྐུལ་ ནས་མཁྱེན་བརྩེའི་ལྕགས་ཀྱུས་བདག་སོགས་བདེ་ཆེན་ཐར་པའི་གནས་སུ་དྲོངས་ཤིག་ཅེས་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། བདག་ཀྱང་ཚེ་རིང་ཁྱེད་ཀྱི་གསུང་རབ་ལ། །ཐོས་བསམ་སྒོམ་པས་ས་ལམ་མཐར་ཕྱིན་ནས། །མཐའ་བྲལ་ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་གྱི་རི་བོའི་སྤོར། ། 3-215 ཞལ་མཐོང་གསུང་གི་བདུད་རྩིས་གྲོལ་བར་མཛོད། །ཅེས་པ་སྟེ། བདག་ཀྱང་གནས

【現代漢語翻譯】 猶如將甘露注入耳中的瓶子，您的內心無比喜悅，慈悲的加持融入我的心中。請您一次又一次地向我展現您那美麗的容顏。 第二，以那伽菩薩的傳記之聲，如妙音天女般撥動指環，彈奏曼陀鈴，以信仰之根，毛孔如藤蔓般搖曳的象徵，如同被召喚一般，在引導之眼的水池中，淚水如河流般流淌。以此祈禱，愿您喜悅，以慈悲之心一次又一次地垂視。 您對聲聞和緣覺沉溺於寂靜感到羞愧，拋棄了這些可憐的眾生，難道您想在蓮花世界（極樂凈土）享受快樂嗎？請您作為無依怙者的怙主降臨吧，那伽菩薩！ 即使您不為遠離邊見的觀點所動搖，但憶念眾生痛苦的念頭卻在心中燃燒。請您以慈悲之心，用智慧和慈悲的鐵鉤，將我等從輪迴的泥潭中救拔出來吧，那伽菩薩！ 我也愿通過聽聞、思維和禪修您的教法，圓滿地完成菩薩的道次第，在那遠離邊見的南方吉祥山頂，得見您的尊容，並被您教法的甘露所解脫。

【English Translation】 Like pouring nectar into the vase of the ears, may your heart be filled with joy, and may the blessings of your wisdom and compassion be transferred to my heart. Please show me your beautiful smiling face again and again. Second, with the sound of the lute strummed by the fingers of Yangchenma (妙音天女，梵文：Sarasvati，梵文羅馬擬音：Sarasvatī，字面意思：妙音天女) in the biography of Nagarjuna (龍樹菩薩), with the symbol of the roots of faith, the vines of hair swaying, as if summoned, in the pool of the guiding eyes, a stream of tears flows. With this prayer, may your heart be pleased, and may you look upon us again and again with compassion. The ornament of imaginative perception is paramount. You are ashamed of the Shravakas (聲聞) and Pratyekabuddhas (緣覺) indulging in peace, abandoning these miserable beings, do you desire happiness in the Lotus Land (極樂凈土，梵文：Sukhavati，梵文羅馬擬音：Sukhavatī，字面意思：極樂世界) ? Please come as the protector of the unprotected, Nagarjuna! Even though you are not moved by the view of being free from extremes, the thought of the suffering of beings burns in your heart. Please, with compassion, with the hook of wisdom and compassion, draw me and others to the place of great bliss and liberation, Nagarjuna! May I also, through hearing, contemplating, and meditating on your teachings, perfectly complete the stages of the Bodhisattva path, and on the summit of the auspicious mountain in the south, free from extremes, see your face and be liberated by the nectar of your teachings.

---

་སྐབས་སུ་ཚེ་རིང་བདེ་ལྡན་གྱི་ངང་ནས། ཀླུ་སྒྲུབ་ཁྱོད་ཀྱི་གསུང་རབ་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་མཐར་ཕྱིན་ནས། མཐའ་བྲལ་ དབུ་མའི་ལྟ་བ་ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་གྱི་རི་བོའི་སྤོར་ཤར་བ་དང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཁྱོད་ཀྱི་གཟུགས་སྐུའི་ཞལ་མངོན་སུམ་མཐོང་ནས། གསུང་གི་བདུད་རྩི་ངོམས་པར་འཐུང་བས། ཁྱོད་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་མངོན་སུམ་མཐོང་ བའི་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཏེ་རལ་བར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། ཁྱད་པར་རྟེན་འབྱུང་མཚང་རིག་ཡང་སྲིད་དུ། །སྐྱེས་པའི་ལམ་ཆར་མཐོང་ཆོས་ལུས་འདི་ཡིས། །བདེ་ལྡན་ཞིང་ དུ་འཕགས་མཆོག་ཞལ་སྔ་དེར། །པདྨའི་སྦུབས་སུ་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བར་མཛོད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་རྟེན་འབྱུང་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། བདེན་སྟོང་རྟོགས་པའི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་དང་། ལས་འབྲས་བསླུ་མེད་ལ་ ངེས་པ་རྙེད་པ་ཆབས་གཅིག་པའི་མཚང་རིག་སྟེ། ཡང་སྲིད་དུ་ལས་ཉོན་གྱི་སྐྱེ་བའི་ལམ་ཆད་ནས། མཐོང་ཆོས་ལུས་འདི་ཡིས་ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་བ་ཅན་དུ་བསྒྲོད་ནས། དཔལ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ ཞབས་དྲུང་དེར། པདྨའི་སྦུབས་སུ་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་བླངས་ཏེ། ཁྱེད་བརྙེཾས་པའི་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའོ། །བདུན་པ་ནི། ཀླུ་སྒྲུབ་ཤིང་རྟའི་ལམ་ཆེན་གྲུར་ཞུགས་ནས། །ཅི་འདོད་ནོར་བུའི་དཔལ་སྩོལ་མགྲོན་རྣམས་ལ། ། 3-216 ཞིང་སྐྱོང་དེད་དཔོན་མཆོག་གིས་ལམ་ཕྱེ་སྟེ། །རྒྱལ་དང་སེམས་དཔས་བཀྲ་ཤི་མངའ་གསོལ་མཛོད། །ཅེས་པ་སྟེ། དཔལ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེ་བའི་གྲུ་བཟང་པོར་ཞུགས་ནས། ཅི་འདོད་རེ་ བ་ཚིམ་པའི་དཔལ་སྩོལ་བའི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལེན་པར་ཆས་པའི་བདག་སོགས་འགྲན་པ་རྣམས་ལ། བསྟན་སྲུང་ཞིང་སྐྱོང་གདོང་བཞི་པ་ཆེན་པོ་དེད་དཔོན་མཆོག་གིས་ལམ་ལེགས་པར་ ཕྱེ་སྟེ །ལམ་ག་བར་ཆད་བསལ་མཐུན་རྐྱེན་བསྒྲུབས། ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མངའ་གསོལ། འདོད་དགུའི་མེ་ཏོག་གི་ཆར་འབེབས་པར་མཛོད་ཅེས་པའོ། །དེ་དག་གིས་ནི། ཟབ་དོན་ དབུ་མའི་ལེགས་བཤད་ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་དོན་རབ་གསལ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་ལས། ཐོག་མར་གཞུང་ལུགས་རབ་འབྱམས་ལ་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་བློ་གསལ་བ་བྱང་པ་རབ་འབྱམས་པ་མང་ཐོས་འཇམ་དཔལ་དགའ་བའི་ བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྐུལ་ནས། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་བསྟོད་པ་ལྟ་བའི་འདོད་འཇོ་དད་པའི་སྙེ་མ་ཞེས་བའི་ཚིག་དོན་རྣམ་པར་བཀྲོལ་བའི་སྒོ་ནས། དཔལ་ འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལེགས་བཤད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གསང་གཏམ་སྙེན་པའི་སྒྲ་སྒྲོག་ཅེས་པ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་པོའོ། ། མཁྱེན་ཡངས་འདོད་དགུས་ཕྱུག་པའི་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །མ་རྙེད་ཐུན་མོང་མིན་པ་གསང་བའི་གཏམ། ། 3-217

【現代漢語翻譯】 在那時，以長壽安樂的狀態，龍樹（Nāgārjuna，中觀學派創始人）您對您的著作進行了聞、思、修，最終通達，遠離邊見的 中觀見解如同南方吉祥山（Śrīparvata）上冉冉升起的太陽。龍樹您親身顯現，我得以親眼見到您的容顏，盡情暢飲您甘露般的教誨。愿我心中生起親見您法身的真實證悟，並能摧毀一切障礙。 第六，特別依靠緣起之理，以通達空性的智慧，在此生中，憑藉這能見法的身體，往生極樂凈土，在聖者面前，于蓮花中化生。意思是說，特別依靠緣起之理，通達真性為空的中觀見解，以及對業果不虛的堅定信念，兩者兼具的智慧，斷絕了輪迴的道路。憑藉這能見法的身體，前往西方極樂世界，在聖者龍樹的座前，于蓮花中化生，成為您所攝受的眷屬之首。 第七，龍樹您乘坐大乘之舟，對於渴望如意寶的眾生，請護法神指引道路，諸佛菩薩加持吉祥。意思是說，龍樹開創了大乘的道路，我們這些渴望獲得如意寶的人們，請護法神四面大黑天（Mahākāla）指引道路，掃除障礙，創造順緣。十方諸佛菩薩賜予吉祥的加持，降下如意之花的雨。 以上是對甚深中觀妙說的解釋，即《龍樹菩薩思想精要闡釋》。此論是應最初對廣博的經論具有敏銳智慧的絳巴·饒絳巴·曼托·絳貝嘉瓦·西寧（Byangpa Rabjampa Mangthos Jampel Gawai Shenyen）的勸請而作。通過緣起之門，表達對聖者龍樹的證悟的讚頌，即《見解如意寶，信仰之穗》。這是對詞義進行詳細闡釋，宣揚聖者龍樹殊勝秘密的第一品。

【English Translation】 At that time, in a state of longevity and happiness, Nāgārjuna, having thoroughly studied, contemplated, and meditated on your scriptures, may the view of the Madhyamaka (Middle Way) that is free from extremes rise like the sun on the southern Śrīparvata (Glorious Mountain). Having directly seen the face of your physical form, Nāgārjuna, and having fully drunk the nectar of your speech, may the truth of directly seeing your Dharmakāya (Body of Truth) be realized in my mind, and may it destroy all obstacles. Sixth, especially relying on the understanding of dependent origination, with the wisdom that realizes emptiness, in this very life, with this body that sees the Dharma, may I be reborn in the blissful realm, in the presence of the noble ones, and be born miraculously in a lotus. This means, especially relying on the reasoning of dependent origination, the Madhyamaka view that realizes the emptiness of inherent existence, and the certainty of unerring karmic consequences, both combined as wisdom, cutting off the path of rebirth through karma and afflictions. With this body that sees the Dharma, proceeding to the western Sukhāvatī (Land of Bliss), at the feet of the noble Nāgārjuna, may I take birth miraculously in a lotus, becoming the chief of your retinue. Seventh, Nāgārjuna, having embarked on the great chariot path, for those guests who desire the jewel that grants all wishes, may the protector of the land guide the way, and may the Buddhas and Bodhisattvas bestow auspicious blessings. This means, Nāgārjuna having opened the path of the Mahāyāna (Great Vehicle), for us who aspire to obtain the wish-fulfilling jewel that grants all desires, may the protector of the teachings, the great Four-Faced Mahākāla, guide the way, clearing obstacles and creating favorable conditions. May the Buddhas and Bodhisattvas of the ten directions bestow auspicious blessings and shower down a rain of flowers that fulfill all wishes. These are the explanations of the profound and excellent sayings of the Madhyamaka, 'A Clear Explanation of the Essential Thought of Nāgārjuna'. This treatise was composed at the urging of Byangpa Rabjampa Mangthos Jampel Gawai Shenyen, who initially possessed keen intelligence regarding the vast scriptures. Through the gateway of dependent origination, expressing praise for the realization of the noble Nāgārjuna, 'The Wish-Fulfilling Jewel of Views, the Sheaf of Faith'. This is the first chapter, which elaborates on the meaning of the words and proclaims the unique secret teachings of the noble Nāgārjuna.

---

དད་ལྡན་དྲང་སྲོང་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །བསྐུལ་ནས་ཀླུ་སྒྲུབ་མིང་ཅན་བདག་གིས་སྦྱར། །རྒྱ་བོད་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བའི་དེད་མཆོག །དཔའ་མཛངས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དཔྱོད་མིག་གིས་མཛེས། །རྐང་འཐུང་རྩེ་བརྒྱ་དང་ ངོས་ཁུར་གྱིས་བརྗིད། །ཕུལ་བས་མ་བཟོད་ཏབ་ཏོབ་མགྱོགས་པར་བྲིས། །ཆུ་སྦྲུལ་ཡར་ངོ་དགའ་བ་དང་པོའི་ཚེས། །འཆི་མེད་སྐྱེད་ཚལ་འཕོས་འདྲ་ཉམས་དགའི་ཞིང་། །སློབ་བཤད་ནོར་བུ་གླིང་ཞེས་སྙན་གྲགས་པའི། ། གནས་འདིར་དམ་ཆོས་འཕེལ་བའི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག །རྣམ་དཔྱོད་བློ་གསལ་བ་ཡི་ལས་འཕྲོ་སད། །བདག་ཉིད་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་པའི་མཐིལ། །ལེགས་བཤད་འདི་རྙེད་རྙེད་རྣམས་སྐལ་བ་བཟང་། །བསྟན་པ་འདི་དར་ དར་བའི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག །ཡི་གེའི་རིག་བྱེད་བཟང་ལྡན་པ། །མཁས་པ་བྱམས་རིན་པོར་མོའི་འཕྲུལ། །བར་ལ་མཁས་པ་མང་མཁར་བ། །ཀུན་བཟང་བདག་གིས་གཟབས་ཏེ་བརྐོས། །ཤུབྷཾ།།

【現代漢語翻譯】 由具信心的正直者頓珠堅布（Dondrup Gyalpo）勸請，我，名為龍樹（Nagarjuna）者，撰寫此文。 此乃通行於漢藏兩地的殊勝引導，以英雄氣概、賢明、利他之心和敏銳的智慧之眼為莊嚴。 以百節竹和承擔重任而自豪，因無法推辭，故迅速書寫。 於水蛇年上弦月初一，猶如移至不死園林般景色宜人的地方。 在這名為『學說寶洲』（Slobshay Norbu Ling）的美名遠揚之地，愿正法興盛吉祥！ 愿以敏銳智慧開啟智慧之門！ 自我，龍樹，龍樹，領悟其深意。 能獲得此善說者，皆具殊勝福報。 愿此教法弘揚，弘揚昌盛吉祥！ 具足文字之善知識者，乃是智者蔣揚仁波切（Jamyang Rinpoche）之化身。 中間者為智者芒喀瓦（Mangkharwa）。 由普賢（Kunzang）我恭敬地雕刻。 吉祥！

【English Translation】 Urged by the faithful and upright Dondrup Gyalpo, I, known as Nagarjuna, composed this. This is the supreme guide that travels throughout China and Tibet, adorned with heroic qualities, wisdom, altruism, and the keen eye of intelligence. Proud with a hundred-jointed bamboo and bearing responsibilities, I wrote quickly because I could not refuse. On the first day of the waxing moon in the Water Snake year, in a delightful place like a transplanted immortal garden. In this place renowned as 'Slobshay Norbu Ling' (Isle of Teachings Jewel), may there be auspiciousness for the flourishing of the Dharma! May the door of wisdom be opened with keen intelligence! I, Nagarjuna, Nagarjuna, understand its profound meaning. Those who obtain this excellent teaching are fortunate. May this doctrine flourish, may there be auspiciousness for its flourishing! The one endowed with the good knowledge of letters is an emanation of the wise Jamyang Rinpoche. The one in the middle is the wise Mangkharwa. Engraved respectfully by me, Kunzang. Shubham (Auspicious)!

---